Τι σχεδιάζει ο Ερντογάν στην Ανατολική Μεσόγειο – Τα σενάρια για τη ρότα του γεωτρύπανου

Σε περιοχή ανοιχτά της Κύπρου με συνο­δεία πλοίων του τουρ­κι­κού ναυ­τι­κού ανα­μέ­νε­ται να ξεκι­νή­σει τις γεω­τρή­σεις το πλωτό γεω­τρύ­πανο «Αμπ­ντούλ Χαμίτ Χαν», το οποίο απέ­κτησε πρό­σφατα η Τουρκία. Στις 9 Αυγού­στου ο ίδιος ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν θα πραγ­μα­το­ποι­ή­σει ομιλία, στην τελετή απόπλου του γεω­τρύ­πα­νου από το λιμάνι Τάσου­τζου της Μερ­σί­νης, και θα ανα­κοι­νώ­σει την περιοχή όπου θα εκτε­λε­στούν οι πρώτες εργα­σίες.

Πλη­ρο­φο­ρίες ανα­φέ­ρουν πως το συγκε­κρι­μένο γεω­τρύ­πανο θα πραγ­μα­το­ποι­ή­σει διε­ρευ­νη­τι­κές γεω­τρή­σεις, καθεμία εκ των οποίων μπορεί να έχει διάρ­κεια τριών μηνών και, σε περί­πτωση που βρεθεί κάποιο πιθανό κοί­τα­σμα φυσικού αερίου στην περιοχή, τότε θα ξεκι­νή­σουν οι ορι­στι­κές γεω­τρή­σεις για την εξόρυξή του.

Ο υπουρ­γός Ενέρ­γειας της Τουρ­κίας Φατίχ Ντονμέζ ανα­κοί­νωσε πως το «Αμπ­ντούλ Χαμίτ Χαν» θα εκτε­λέ­σει τις γεω­τρή­σεις «εντός τουρ­κι­κών θαλασ­σίων περιο­χών ευθύνης» και σε περιο­χές όπου έχουν προη­γη­θεί οι έρευνες από τα σει­σμο­γρα­φικά σκάφη της χώρας. Ηδη έχουν εντο­πι­στεί 6 σημεία με πιθανά κοι­τά­σματα και ανα­λυ­τές εκτι­μούν πως η περιοχή όπου θα σταλεί το γεω­τρύ­πανο θα είναι απο­τέ­λε­σμα και πολι­τι­κής από­φα­σης που θα λάβει ο ίδιος ο πρό­ε­δρος της χώρας. Τα σει­σμο­γρα­φικά σκάφη της Τουρ­κίας έχουν πραγ­μα­το­ποι­ή­σει 10 σει­σμι­κές έρευνες στην ευρύ­τερη περιοχή της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου και τα δεδο­μένα του υπουρ­γείου Ενέρ­γειας τώρα δεί­χνουν τις συγκε­κρι­μέ­νες 6 περιο­χές. Τούρκοι αξιω­μα­τού­χοι ανα­φέ­ρουν ότι όπως σε προη­γού­με­νες έρευνες τα τουρ­κικά ερευ­νη­τικά και γεω­τρύ­πανα συνο­δεύ­ο­νταν από πλοία του τουρ­κι­κού ναυ­τι­κού, έτσι και τώρα θα συμβεί το ίδιο «εάν κριθεί απα­ραί­τητο».

Η δήλωση του κ. Ντονμέζ, «για θαλάσ­σιες περιο­χές ευθύνης της Τουρ­κίας», δεν προ­κα­λεί κανέναν εφη­συ­χα­σμό, καθώς η Τουρκία με χάρτες που έχει κοι­νο­ποι­ή­σει στον ΟΗΕ ισχυ­ρί­ζε­ται πως η υφα­λο­κρη­πίδα της εκτεί­νε­ται από περιο­χές εντός της κυπρια­κής απο­κλει­στι­κής οικο­νο­μι­κής ζώνης (ΑΟΖ) και φτάνει μέχρι και σε από­σταση 6 μιλίων από Ρόδο, Κάσο, Κάρπαθο, Κρήτη, δίχως να ανα­γνω­ρί­ζει την υφα­λο­κρη­πίδα τους, ενώ αγνοεί την ύπαρξη του Καστελ­λό­ρι­ζου. Το 2020 το σει­σμο­γρα­φικό σκάφος «Ορούτς Ρέις» πραγ­μα­το­ποί­ησε έρευνες σε συγκε­κρι­μέ­νες περιο­χές, με απο­τέ­λε­σμα να προ­κλη­θεί ένταση μεταξύ Αθήνας και Αγκυρας.

Ωστόσο, εκτι­μή­σεις ανα­φέ­ρουν πως στην παρούσα φάση η Τουρκία θα επι­χει­ρή­σει να ξεκι­νή­σει τις εργα­σίες σε περιο­χές κοντά στην Κύπρο, δίχως να απο­κλεί­ουν και το μικρό ενδε­χό­μενο η περιοχή των πρώτων ερευνών να βρί­σκε­ται και εκτός κυπρια­κής AOZ.

Στόχος της Αγκυρας είναι εντός του 2023 να κατα­φέ­ρει να έχει διο­χε­τεύ­σει στην τουρ­κική αγορά τα πρώτα κυβικά αερίου, γεγονός που θα μπο­ρούσε να βοη­θή­σει και στον προ­ε­κλο­γικό αγώνα του κ. Ερντο­γάν για τις προ­ε­δρι­κές εκλογές του Ιουνίου.

Σήμερα, η Τουρκία το 44,9% του αερίου της το αγο­ρά­ζει από τη Ρωσία, το 16,1% από το Ιράν και το 15% από το Αζερ­μπαϊ­τζάν.

Νέα επι­στολή στον ΟΗΕ

Εν τω μεταξύ, η Αγκυρα φαί­νε­ται πως θα συνε­χί­σει να κρατά υψηλούς τόνους και να αμφι­σβη­τεί την κυριαρ­χία των ελλη­νι­κών νησιών λόγω της στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σής τους. Ηδη η Τουρκία έχει ετοι­μά­σει νέα επι­στολή που θα στείλει στον ΟΗΕ, που θα απαντά στην επι­στολή την οποία επέδωσε στις 25 Μαΐου η μόνιμη αντι­πρό­σω­πος της Ελλάδας στον ΟΗΕ Μαρία Θεοφίλη, σε απά­ντηση σχε­τι­κής επι­στο­λής που είχε απευ­θύ­νει ο Τούρκος μόνιμος αντι­πρό­σω­πος στον ΟΗΕ στις 30 Σεπτεμ­βρίου 2021.

Ο κ. Τσα­βού­σο­γλου ανέφερε σε συνέ­ντευξή του στο τηλε­ο­πτικό δίκτυο ΤV100 ότι τα στελέχη της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης κατη­γο­ρούν την Τουρκία καθη­με­ρινά, ενώ σημεί­ωσε ότι «ετοι­μά­σαμε νέα επι­στολή και θα τη στεί­λουμε στα πέντε μόνιμα μέλη του ΟΗΕ. Θα τη στεί­λουμε και στην Ε.Ε. Κατά περιό­δους κάνουμε και ενη­με­ρώ­σεις ενα­ντίον αυτών των ψεμάτων και των συκο­φα­ντιών».

Εμπει­ροι πολι­τι­κοί ανα­λυ­τές της γει­το­νι­κής χώρας εκτι­μούν πως στην παρούσα φάση η Αγκυρα δεν θα επι­λέ­ξει να ανε­βά­σει την ένταση στο μέτωπο με την Ελλάδα στην περιοχή του Αιγαίου, όπως έκανε το 2020, καθώς υπεν­θυ­μί­ζουν πως έχουν γίνει δύο παρεμ­βά­σεις των ΗΠΑ για να απο­φευ­χθεί αυτό το ενδε­χό­μενο. Η πρώτη ήταν αυτή του Τζο Μπάι­ντεν, στη συνά­ντησή του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν στο περι­θώ­ριο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στη Μαδρίτη τον Ιούνιο, ο οποίος ζήτησε ζήτησε από τον Τούρκο πρόεδρο «τη δια­τή­ρηση της στα­θε­ρό­τη­τας στο Αιγαίο».

Η δεύτερη παρέμ­βαση έγινε την περα­σμένη εβδο­μάδα από τον υπουργό Αμυνας των ΗΠΑ Τζέιμς Οστιν, ο οποίος συνο­μί­λησε τηλε­φω­νικά με τον Τούρκο ομόλογό του Χου­λουσί Ακάρ και συζή­τη­σαν και τα θέματα ελλη­νο­τουρ­κι­κών σχέσεων όπως και το θέμα εκσυγ­χρο­νι­σμού και πώλησης F-16 στην Τουρκία. O κ. Οστιν, μετά τη συνά­ντησή του με τον Ελληνα ομόλογό του Νίκο Πανα­γιω­τό­πουλο στις 18 Ιουλίου, είχε κάνει την προ­α­ναγ­γε­λία της επαφής του με τον υπουργό Αμυνας της Τουρ­κίας Χου­λουσί Ακάρ σχετικά με τα ελλη­νο­τουρ­κικά και είχε εκφρά­σει την άποψη πως οι δύο πλευρές μπορούν «να διε­ρευ­νή­σουν πραγ­μα­τι­στι­κές λύσεις σε μακρο­χρό­νιες δια­φο­ρές».

Ο στόλος

Το νέο γεω­τρύ­πανο «Αμπ­ντούλ Χαμίτ Χαν» έχει μήκος 238 μέτρα και πλάτος 42 μέτρα, είναι 7ης γενιάς και θεω­ρεί­ται το ισχυ­ρό­τερο στον στόλο των γεω­τρύ­πα­νων που δια­θέ­τει η Τουρκία. Το γεω­τρύ­πανο αυτό έχει πιο προηγ­μένη τεχνο­λο­γία από τα πλοία 6ης γενιάς, τα οποία δια­θέ­τουν ικα­νό­τητα θαλασ­σίων γεω­τρή­σεων υπό πολύ υψηλή πίεση σε βάθος 12.000-12.500 μέτρων. Τα 7ης γενιάς θα μπορούν να κάνουν θαλάσ­σια γεώ­τρηση σε μεγα­λύ­τερο βάθος. Το 2021 η Τουρκία συνήψε συμ­φω­νία με τη νοτιο­κο­ρε­α­τική Daewoo για την αγορά τέταρ­του πλωτού γεω­τρύ­πα­νου, το οποίο είχε τότε την ονο­μα­σία «West Cobalt». Η Αγκυρα δια­θέ­τει άλλα τρία γεω­τρύ­πανα, το «Γιαβούζ», το «Κανουνί» και το «Φατίχ», τα οποία είναι 6ης γενιάς και ήδη πραγ­μα­το­ποιούν έρευνες στη Μαύρη Θάλασσα. Πέρυσι, επίσης, η Αγκυρα ανα­κοί­νωσε πως έχει ανα­κα­λύ­ψει κοι­τά­σματα 400 δισ. κυβικών μέτρων στη Μαύρη Θάλασσα. Η τουρ­κική κυβέρ­νηση στο­χεύει το 2026 να καλύ­πτει το 25% των αναγκών της σε φυσικό αέριο από τα συγκε­κρι­μένα κοι­τά­σματα. Τουρ­κι­κές πηγές ανα­φέ­ρουν πως σε περί­πτωση που το «Aμπντούλ Χαμίτ Χαν» εντο­πί­σει νέα κοι­τά­σματα, αυτό το ποσοστό μπορεί να φτάσει και το 30%.

Πηγή kathimerini.gr

Μανώλης Κωστί­δης