Οι λόγοι ανάκλησης της άδειας λειτουργίας της Τράπεζας Δωδ/νήσου

Ακρως απο­κα­λυ­πτική των αιτίων που οδή­γη­σαν σε «λουκέτο» την Συνε­ται­ρι­στική Τράπεζα Δωδε­κα­νή­σου είναι η υπ’ αρίθμ. 172/2021 απόφαση του Μονο­με­λούς Εφε­τείου Δωδε­κα­νή­σου με την οποία έγινε τυπικά δεκτή και απορ­ρί­φθηκε κατ’ ουσίαν η έφεση που άσκησε ιδρυ­τικό στέ­λε­χός της, κατά 12 εντε­ταλ­μέ­νων της, για την ακύρωση από­φα­σης του Μονο­με­λούς Πρω­το­δι­κείου Ρόδου, με την οποία απορ­ρί­φθηκε αγωγή του με την οποία διεκδικoύσε απο­ζη­μί­ωση από αδι­κο­πρα­ξία αλλά και για ηθική βλάβη.

Η πολυ­σέ­λιδη απόφαση του Μονο­με­λούς Εφε­τείου ανα­φέ­ρε­ται ειδι­κό­τερα στους λόγους που οδή­γη­σαν την Τράπεζα της Ελλάδος να ανα­κα­λέ­σει την άδεια της τρά­πε­ζας και η δικα­στική αυτή κρίση έχει εξαι­ρε­τικό ενδια­φέ­ρον.

Σημειώ­νε­ται ότι οι εντε­ταλ­μέ­νοι της τρά­πε­ζας έχουν απαλ­λα­γεί πλήρως τόσο στο αστικό όσο και στο ποινικό πεδίο των δικα­στι­κών ερευνών που διε­νερ­γή­θη­καν.

Πιο συγκε­κρι­μένα στην απόφαση τονί­ζε­ται ότι η επι­δεί­νωση της οικο­νο­μι­κής κατά­στα­σης της Συνε­ται­ρι­στι­κής Τρά­πε­ζας ξεκί­νησε περί τα τέλη του έτους 2009 και παρά τις συστά­σεις της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, το Δ.Σ. της πρώτης δεν βελ­τί­ωσε τα χρη­μα­το­οι­κο­νο­μικά της μεγέθη ούτε περιο­ρί­στηκε η υπο­κε­φα­λαιο­ποί­ηση της με το ληφθέν μέτρο της ανα­στο­λής εξα­γο­ράς συνε­ται­ρι­στι­κών μερίδων.

Ειδι­κό­τερα κατά την περίοδο από 31-12-2009 έως 31-12-2012 τα συνο­λικά απα­σχο­λού­μενα κεφά­λαια μειώ­θη­καν κατά 16% και οι κατα­θέ­σεις κατά 18%, ενώ παράλ­ληλα διο­γκώ­θη­καν τα καθυ­στε­ρού­μενα δάνεια.

Κατά τη χρονική αυτή περίοδο μεγάλος αριθμός συνε­ταί­ρων υπέβαλε αιτή­σεις τις οποίες έκανε δεκτές το Δ.Σ. προ­βαί­νο­ντας έτσι από 1-01-2011 έως 31-12-2011 στη ρευ­στο­ποί­ηση 7436 συνε­ται­ρι­στι­κών μερίδων, ενώ από 01-01-2012 έως 15-12- 2013 ρευ­στο­ποι­ή­θη­καν 1.536 μερίδες αντί του ποσού των 140 ευρώ περίπου για κάθε μία με απο­τέ­λε­σμα να απο­δυ­να­μω­θεί ο δείκτης κεφα­λαια­κής επάρ­κειας της Τρά­πε­ζας, που ήδη υπο­λεί­πο­νταν του τότε ελα­χί­στου ορίου του 10%.

Επι­προ­σθέ­τως η κακή ποιό­τητα του δανεια­κού χαρ­το­φυ­λα­κίου και η αύξηση των καθυ­στε­ρού­με­νων και μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων απο­τέ­λε­σαν σημα­ντικό παρά­γο­ντα για την υπο­κε­φα­λαιο­ποί­ηση της Τρά­πε­ζας.

Συνέ­πεια τούτων ήταν η μείωση των Ιδίων Κεφα­λαίων και η δια­μόρ­φωση του Δείκτη Κεφα­λαια­κής Επάρ­κειας και του Δείκτη Κύριων Στοι­χείων Βασικών Ιδίων Κεφα­λαίων (Core Tier 1 Capital) σε επίπεδο κατώ­τερο του ελά­χι­στου επι­τρε­πο­μέ­νου από το σχετικό θεσμικό πλαίσιο ορίου.

Τονί­ζε­ται πως από το έτος 2011 ο Δείκτης Κεφα­λαια­κής της Επάρ­κειας δια­μορ­φω­νό­ταν σε 9% (με κατώ­τερο απο­δε­κτό όριο το 10%), μετά το α΄ τρίμηνο του 2012 και έως 30-06-2013 ο δείκτης Core Tier 1, δια­μορ­φω­νό­ταν συνεχώς σε επίπεδα σημα­ντικά κατώ­τερα του ελά­χι­στου επι­τρε­πο­μέ­νου από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και δη από 3,7% έως 4,9% έναντι του 9%, η δε βελ­τί­ωση που παρου­σιά­σθηκε με βάση τα υπο­βλη­θέ­ντα στοι­χεία της 30-09-2013 οφεί­λετο στην μη σύμφωνη με το θεσμικό πλαίσιο μείωση της ανε­πάρ­κειας των προ­βλέ­ψεων λόγω εκτε­τα­μέ­νων ρυθ­μί­σεων και στο ό,τι μετά τον επα­νυ­πο­λο­γι­σμό της ανε­πάρ­κειας των προ­βλέ­ψεων, σε συνέ­χεια των διε­νερ­γη­θέ­ντων ελέγχων, ο ανωτέρω δείκτης (Core Tier 1) με στοι­χεία 30-09-2013 ανήλθε σε 4,49% σύμφωνα με τον έλεγχο της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος και σε 4,97% σύμφωνα με την ελεγ­κτική εται­ρεία, δια­μορ­φώ­νο­ντας έτσι τα απαι­τού­μενα ποσά για την απο­κα­τά­σταση του δείκτη στο όριο του 9% σε περίπου 10,5 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ και σε 9,5 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ αντι­στοί­χως.

Ακο­λού­θησε προ­σπά­θεια αύξησης του συνε­ται­ρι­στι­κού κεφα­λαίου της Τρά­πε­ζας κατά τους μήνες Αύγου­στο, Οκτώ­βριο και Νοέμ­βριο του 2013 εκ της οποίας το αντλη­θέν ποσό των 5,3 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ (ποσοστό 31% του στόχου των 17 εκα­τομ­μυ­ρίων) και πάλι υπο­λεί­πετο του τελικού απαι­του­μέ­νου των 10,5 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ ενώ σε περί­πτωση προ­σμε­τρή­σεώς του στα ίδια κεφά­λαια της Συνε­ται­ρι­στι­κής Τρά­πε­ζας, ο Δείκτης Κυρίων Στοι­χείων των Βασικών Ιδίων Κεφα­λαίων της θα δια­μορ­φω­νό­ταν σε 6,84% (με βάση τα στοι­χεία του ελέγχου της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος) και σε 7,3% (με βάση τα πορί­σματα της ελεγ­κτι­κής εται­ρείας), ποσοστά και πάλι κατώ­τερα του ορίου του 9%…

Ακο­λού­θη­σαν επο­πτι­κές ενέρ­γειες της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος για την αντι­με­τώ­πιση των προ­βλη­μά­των που παρου­σί­ασε, ως προς την κεφα­λαιακή της επάρ­κεια, η Συνε­ται­ρι­στική Τράπεζα Δωδε­κα­νή­σου με ανταλ­λαγή εγγρά­φων που απηύ­θυνε η Επο­πτική Αρχή στο εν λόγω πιστω­τικό ίδρυμα με αντι­κεί­μενο τη λήψη των σχε­τι­κών ανα­γκαίων μέτρων και τα αντί­στοιχα απα­ντη­τικά έγγραφα του τελευ­ταίου καθώς και συνα­ντή­σεις που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν μεταξύ στε­λε­χών της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος και της διοί­κη­σης της Συνε­ται­ρι­στι­κής Τρά­πε­ζας με το ίδιο αντι­κεί­μενο.

Στην τελευ­ταία εξ αυτών που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στις 06-12-2013 απορ­ρί­φθηκε το υπο­βλη­θέν από το πιστω­τικό ίδρυμα αίτημα παρά­τα­σης της προ­θε­σμίας προς εξεύ­ρεση κεφα­λαίου για την απο­κα­τά­σταση των δεικτών καθότι δεν προ­σκο­μί­στη­καν καίτοι ζητή­θη­καν στοι­χεία συγκε­κρι­μέ­νων επεν­δυ­τών, όπως ταυ­τό­τητα, υπο­γε­γραμ­μέ­νες δηλώ­σεις προ­θέ­σεων και υπό­λοιπα σε κατα­θε­τι­κούς λογα­ρια­σμούς των υπο­ψή­φιων επεν­δυ­τών, προς επίρ­ρωση του αιτή­μα­τος.

Το δε υπο­βλη­θέν στην Επο­πτική Αρχή από 07-12-2013 έγγραφο, που υπο­γρά­φε­ται από τον Πρόεδρο και τον Γενικό Γραμ­μα­τέα του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου της Συνε­ται­ρι­στι­κής Τρά­πε­ζας Δωδε­κα­νή­σου καθώς και από τον Περι­φε­ρειάρχη Νοτίου Αιγαίου και τον Πρόεδρο του Επι­με­λη­τη­ρίου Δωδε­κα­νή­σου δεν κρίθηκε επαρκές αφού σε αυτό ανα­φέ­ρε­ται αορί­στως ότι η Συνε­ται­ρι­στική Τράπεζα έχει έλθει σε επαφή «με αρκε­τούς επεν­δυ­τές» και έχει «την κατ’ αρχήν επι­βε­βαί­ωση για την κάλυψη» του απαι­τού­με­νου ποσού για την απο­κα­τά­σταση των δεικτών της.

Έγινε δε επίσης σαφές εκ μέρους της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος ότι δεν μπορεί να εξε­τα­σθεί το προ­τα­θέν από το πιστω­τικό ίδρυμα κατά την ημέρα της συνά­ντη­σης σχέδιο ανά­καμ­ψης και σχέδιο συγ­χώ­νευ­σής της με άλλες συνε­ται­ρι­στι­κές τρά­πε­ζες, η τυχόν εφαρ­μογή του οποίου θα είχε ως απο­τέ­λε­σμα την δημιουρ­γία τρα­πε­ζι­κού οργα­νι­σμού με ανε­παρκή ίδια κεφά­λαια ενώ επι­φυ­λά­χθηκε για την λήψη ορι­στι­κής από­φα­σης έως 8-12-2013.

Υπε­βλήθη δε από τη Διεύ­θυνση Επο­πτείας Πιστω­τι­κού Συστή­μα­τος της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, το από 8-12-2013 σημεί­ωμα που περιείχε εισή­γηση για την ανά­κληση της άδειας λει­τουρ­γίας της Συνε­ται­ρι­στι­κής Τρά­πε­ζας Δωδε­κα­νή­σου.

Η Τράπεζα κατά το τρίτο τρίμηνο του 2013 προέβη σε εκτε­τα­μέ­νες ρυθ­μί­σεις, οι οποίες όμως δεν πλη­ρού­σαν τα κρι­τή­ρια του ισχύ­ο­ντος θεσμι­κού πλαι­σίου, όπως απο­δεί­χθηκε από σχετικό έλεγχο, με σκοπό την πλα­σμα­τική μείωση των επο­πτι­κών προ­βλέ­ψεων και κατ’ επέ­κταση τη βελ­τί­ωση του δείκτη Core Tier 1.

Με την με αριθμό 97/3/8.12.2013 απόφαση της Επι­τρο­πής Πιστω­τι­κών και Ασφα­λι­στι­κών Θεμάτων της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος έγινε δεκτή η άνω εισή­γηση και ανα­κλή­θηκε η άδεια του ανωτέρω πιστω­τι­κού ιδρύ­μα­τος με την επω­νυ­μία «Συνε­ται­ρι­στική Τράπεζα Δωδε­κα­νή­σου Συν. Π.Ε.», τέθηκε το εν λόγω πιστω­τικό ίδρυμα σε ειδική εκκα­θά­ριση και διο­ρί­σθηκε ειδικός εκκα­θα­ρι­στής.