Aρχαιολόγοι Pόδου: Oχι στο δανεισμό της «λουόμενης Αφροδίτης» και της κεφαλής του Απόλλωνα στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

Την αντί­θεσή του στον προ­τει­νό­μενο δανει­σμό δύο εμβλη­μα­τι­κών εκθε­μά­των του Αρχαιο­λο­γι­κού Μου­σείου Ρόδου, της «λουό­με­νης Αφρο­δί­της» και της μαρ­μά­ρι­νης κεφαλής του Απόλ­λωνα –Ήλιου, στο Μουσείο Κυκλα­δι­κής Τέχνης, ίδρυμα Ιδιω­τι­κού Δικαίου, εκφρά­ζει το Τοπικό Παράρ­τημα Δωδε­κα­νή­σου του Συλ­λό­γου Ελλήνων Αρχαιο­λό­γων.

H πρό­ε­δρος του τοπικού παραρ­τή­μα­τος του Συλ­λό­γου Ελλήνων Αρχαιο­λό­γων Στα­μα­τία Μαρ­κέ­του, παρα­χώ­ρησε χθες συνέ­ντευξη τύπου μαζί με τον κ. Νίκο Χρι­στο­δου­λίδη, μέλος του συλ­λό­γου, έπειτα από πρω­το­βου­λία του προ­έ­δρου του Σωμα­τείου Διπλω­μα­τού­χων Ξεναγών Δωδε­κα­νή­σου, προ­έ­δρου του ΠΡΟΤΟΥΡ & αντι­δη­μάρ­χου Πολι­τι­σμού, Αλέ­ξαν­δρου Κολιάδη, ανα­λύ­ο­ντας τους λόγους για τους οποίους θα έπρεπε να απο­φευ­χθεί ο δανει­σμός των εκθε­μά­των.

«Όταν ενη­με­ρω­θή­καμε για την έκθεση του Μου­σείου Κυκλα­δι­κής Τέχνης με τίτλο: “Το Κάλλος”, ανη­συ­χή­σαμε πάρα πολύ. Σκε­φτή­καμε αρχικά ότι αυτά τα εκθέ­ματα, τα λαλού­ντα σύμβολα του μου­σείου δεν μπορούν να λείψουν σε μία περίοδο που το νησί, η ναυαρ­χίδα του του­ρι­σμού, δοκι­μά­ζε­ται από την παν­δη­μία. Μας φαί­νε­ται αδια­νό­ητο τον Σεπτέμ­βριο, που θα γίνει τελικά η έκθεση, να λείπουν και να είναι κενές οι θέσεις τους. Δεν έχουμε καμία αντίρ­ρηση να συμ­με­τέ­χουμε σε εκθέ­σεις και έχουμε αντι­προ­τεί­νει άλλα, εξίσου σημα­ντικά εκθέ­ματα στη θέση των δύο συγκε­κρι­μέ­νων, τα οποία πιστεύ­ουμε πώς δεν πρέπει να μετα­κι­νη­θούν σε αυτή τη συγκυ­ρία που βρι­σκό­μα­στε», είπε η κα Μαρ­κά­του, συμπλη­ρώ­νο­ντας πώς το γεγονός ότι μεγάλα μουσεία κιν­δυ­νεύ­ουν να μετα­τρα­πούν σε νομικά πρόσωπα δημο­σίου δικαίου, ενέχει κιν­δύ­νους, όπως σημα­ντικά εκθέ­ματα να δανεί­ζο­νται σε μουσεία του εξω­τε­ρι­κού για 25+25 χρόνια, όπως προ­βλέ­πει σχε­τι­κός νόμος. Άλλος ένας λόγος για τον οποίο η «λουό­μενη Αφρο­δίτη» και η μαρ­μά­ρινη κεφαλή του Απόλ­λωνα –Ήλιου, δεν πρέπει να απο­κο­πούν από τον κορμό της αρχαιο­λο­γι­κής υπη­ρε­σίας.

Όπως δήλωσε ο κ. Χρι­στο­δου­λί­δης στη συνέ­χεια, τα δύο αυτά γλυπτά τα οποία συγκρο­τούν τη βάση του ιστο­ρι­κού πυρήνα του Μου­σείου, απο­τε­λούν εμβλη­μα­τικά έργα, κορω­νίδα των εκθε­μά­των του. Τα εξέ­χο­ντα αυτά δείγ­ματα της αρχαίας ελλη­νι­κής πλα­στι­κής είναι μονα­δικά και ανα­ντι­κα­τά­στατα και απο­τε­λούν το επί­κε­ντρο των ξενα­γή­σεων λόγω της σημα­σίας τους για το Μουσείο και για τον τόπο. Για το λόγο αυτό έχουν συμπε­ρι­λη­φθεί στον κατά­λογο των αμε­τα­κί­νη­των, δηλαδή των έργων που δεν δύνα­νται να δανει­στούν, ο οποίος μετά την κατάρ­τισή του το 2009, ποτέ δεν έλαβε την τελική έγκριση.

Ο κ. Χρι­στο­δου­λί­δης διευ­κρί­νισε ότι και τα υπό­λοιπα έργα τέχνης που θα δανει­στούν στο Μουσείο Κυκλα­δι­κής Τέχνης, είναι εξίσου σημα­ντικά. Κάποια έργα όμως θα πρέπει να είναι αμε­τα­κί­νητα. Ανα­φέρ­θηκε επίσης στο δανει­σμό εκθε­μά­των στο Μουσείο του Λούβρου το 2014 με θέμα «Ρόδος, ένα ελλη­νικό νησί στις πύλες της Ανα­το­λής», που πρόβαλε το νησί και τον πολι­τι­σμό του. Αντί­θετα η έκθεση του Μου­σείου Κυκλα­δι­κής Τέχνης με θέμα το «Κάλλος» και με εκθέ­ματα από πολλά άλλα μουσεία, δεν έχει ως στόχο την ανά­δειξη της Ρόδου. Η προ­έ­λευση των εκθε­μά­των εν προ­κει­μένω, θα ανα­φέ­ρε­ται στα… ψιλά γράμ­ματα. Μάλιστα, το 2015, το Λούβρο σε αντα­πό­δοση του δανει­σμού εκθε­μά­των από το αρχαιο­λο­γικό μουσείο, έστειλε ένα σημα­ντικό αριθμό εκθε­μά­των που ανήκουν στη συλλογή του και προ­έρ­χο­νται από τη Ρόδο, τα οποία για πρώτη φορά μετά την αρπαγή τους το 1860 ξανα­βρέ­θη­καν στον τόπο τους.

Όπως είπε η κα Μαρ­κέ­του, όλοι οι αρχαιο­λό­γοι της Εφο­ρείας Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου δεν συμ­φω­νούν με το δανει­σμό των δύο συγκε­κρι­μέ­νων εκθε­μά­των. Αντί­θετη γνώμη φαί­νε­ται να έχει η ίδια η υπη­ρε­σία. Όπως και να έχει, το ΚΑΣ θα γνω­μο­δο­τή­σει για το δανει­σμό και θα εκδοθεί υπουρ­γική απόφαση για τη μετα­κί­νηση, η οποία θα πρέπει να λάβει υπόψη τη γνω­μο­δό­τηση του ΚΑΣ. Τα Δωδε­κά­νησα, σύμφωνα με την κα Μαρ­κέ­του, έχουν ήδη γευτεί μία απώλεια εκθε­μά­των. Ανα­φέρ­θηκε στα χάλκινα αγάλ­ματα της Καλύ­μνου και συγκε­κρι­μένα στη χάλκινη κεφαλή του ηγε­μό­νος και στα πόδια ιππέα, σε εκθέ­σεις του εξω­τε­ρι­κού, τα οποία δεν επέ­στρε­ψαν ποτέ, και όπως έγινε γνωστό τον περα­σμένο Γενάρη θα δια­τε­θούν σε άλλο μουσείο το οποίο θα δημιουρ­γη­θεί στον ΟΛΠ, χωρίς καν να ερω­τη­θεί η εφορεία αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου, όπου ανήκουν. «Φοβό­μα­στε πλέον όταν φεύγει κάποιο έκθεμα από τη Δωδε­κά­νησο. Ανα­ρω­τιό­μα­στε εάν θα επι­στρέ­ψουν», είπε η κα Μαρ­κά­του, διευ­κρι­νί­ζο­ντας ότι δεν ανα­φέ­ρε­ται στα δύο εκθέ­ματα και στην έκθεση του Μου­σείου Κυκλα­δι­κής Τέχνης, αλλά γενι­κό­τερα.

Αλέ­ξαν­δρος Κολιά­δης

«Μας θορύ­βησε και μας προ­βλη­μά­τισε έντονα το όλο ζήτημα γύρω από τη διάθεση των δύο εκθε­μά­των στο Μουσείο Κυκλα­δι­κής Τέχνης γι’ αυτό και σκέ­φτηκα ότι θα έπρεπε να δοθεί μία κοινή συνέ­ντευξη τύπου, ώστε να μας παρου­σιά­σουν οι αρχαιο­λό­γοι πώς ακριβώς έχουν τα πράγ­ματα. Σε μία εποχή όπου κυριαρ­χεί η αμφι­σβή­τηση, είναι καλό να ξεκα­θα­ρί­ζο­νται τα πράγ­ματα, ώστε να ενη­με­ρώ­νο­νται οι πολίτες», δήλωσε ο κ. Κολιά­δης σχετικά με την πρω­το­βου­λία για την παρα­χώ­ρηση της κοινής συνέ­ντευ­ξης τύπου.

Τόνισε ότι θα πρέπει η Ρόδος να ανα­δεί­ξει τη σπου­δαιό­τητα της πολι­τι­στι­κής της κλη­ρο­νο­μιάς και να θέτει συγκε­κρι­μέ­νους όρους σε αιτή­ματα και σε συνερ­γα­σίες, όπως αυτή με το Μουσείο Κυκλα­δι­κής Τέχνης. «Η λουό­μενη Αφρο­δίτη και η μαρ­μά­ρινη κεφαλή του Απόλλωνα-Ήλιου, είναι τα πιο σημα­ντικά και εμβλη­μα­τικά εκθέ­ματα του αρχαιο­λο­γι­κού μου­σείου. Οι επι­σκέ­πτες του νησιού μας, ακόμη και αν έχουν ελά­χι­στο χρόνο κατά την επί­σκεψή τους στο Μουσείο, θα θαυ­μά­σουν οπωσ­δή­ποτε τα συγκε­κρι­μένα εκθέ­ματα. Ως πρό­ε­δρος των ξεναγών, θέλω να τονίσω πως όλες αυτές οι επι­φυ­λά­ξεις που έχουν εκφρα­στεί για τη μετα­κί­νηση των δύο αυτών έργων, δεν σημαί­νουν ότι υπάρχει άρνηση της προ­βο­λής της Ρόδου. Δεν είμαστε μηδε­νι­στές. Απλά κάποια τόσο σημα­ντικά εκθέ­ματα δεν μπορούν να προ­βάλ­λο­νται αόριστα σε μία έκθεση εκτός Ρόδου-Δωδεκανήσου… Σκε­φτείτε, αν θα δίναμε έτσι απλά τα ελα­φά­κια, το σύμβολο του νησιού μας σε εκθέ­σεις στην Ελλάδα ή στο εξω­τε­ρικό. Ως πρό­ε­δρος του ΠΡΟΤΟΥΡ, θα σας πω ότι είναι το Α και το Ω για το νησί μας, αρκεί να υπάρ­χουν κανόνες και να συνο­δεύ­ο­νται τέτοιες δράσεις και συνερ­γα­σίες από αντα­πο­δο­τι­κό­τητα. Πρέπει να συνει­δη­το­ποι­ή­σουμε πλέον τη δυνα­μική του τόπου μας και ο καθένας να την κατα­λά­βει. Όλος αυτός ο θόρυβος για τα εκθέ­ματα του μου­σείου μας, αφορά στην ανά­δειξη της σημα­σίας των πολι­τι­στι­κών στοι­χείων του τόπου μας συνο­λικά», ανέφερε συγκε­κρι­μένα ο κ Κολιά­δης.