Έρευνα STR: Οι επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στον ελληνικό τουρισμό και τα ξενοδοχεία

Τα πέτρινα χρόνια της κρίσης ξεκι­νούν το 2009 με την οικο­νο­μική κρίση που οδήγησε σε πολ­λα­πλά δάνεια και πακέτα σωτη­ρίας από τις υπό­λοι­πες ευρω­παϊ­κές χώρες. Τα αυστηρά μέτρα λιτό­τη­τας οδή­γη­σαν σε ανα­τα­ρα­χές και πολι­τι­κές δυσχέ­ρειες. Ποιες ήταν όμως οι συνέ­πειες για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό και τα ξενο­δο­χεία;

2009 – Η πιστο­λη­πτική αξιο­λό­γηση της Ελλάδος υπο­βαθ­μί­ζε­ται

Οι τρείς μεγάλες εται­ρείες αξιο­λό­γη­σης υπο­βαθ­μί­ζουν την Ελλάδα το Δεκέμ­βριο του 2009 εν μέσω φόβων πως το ολοένα αυξα­νό­μενο κρατικό χρέος θα μπο­ρούσε να οδη­γή­σει σε πτώ­χευση. Ο τότε πρω­θυ­πουρ­γός Ανδρέας Παπαν­δρέου εξαγ­γέλ­λει μέτρα και μειώ­σεις δαπανών με στόχο την ανακοπή της πτω­τι­κής πορείας και απο­τροπή της ολο­κλη­ρω­τι­κής πτώ­χευ­σης. Ως απά­ντηση στα μέτρα, οι συν­δι­κα­λι­στι­κές οργα­νώ­σεις απα­ντούν με αντι­δρά­σεις, συλ­λα­λη­τή­ρια και πανελ­λα­δι­κές απερ­γίες. Σημάδι της κοι­νω­νι­κής ανα­τα­ρα­χής που επι­φύ­λασσε το μέλλον.

Εν μέσω οικο­νο­μι­κής αβε­βαιό­τη­τας το 2009, τα ξενο­δο­χεία στην Ελλάδα εμφα­νί­ζουν μειω­μένη απόδοση. Τα έσοδα ανά δια­θέ­σιμο δωμάτιο (RevPAR) μειώ­νο­νται κατά 14,6% ως απο­τέ­λε­σμα πιέσεων τόσο στην πλη­ρό­τητα (Occupancy) όσο και στη μέση τιμή δωμα­τίου (ADR).

Δεν απο­τε­λεί έκπληξη το γεγονός πως η Ελλάδα υπέστη άμεση μείωση του­ρι­στι­κών αφίξεων με το ξέσπα­σμα της κρίσης σε ποσοστό 6,4% σε σχέση με το προη­γού­μενο έτος (πηγή: Oxford Economics). Ωστόσο, αυτή θα ήταν μόλις η μία από τις δύο ετήσιες μειώ­σεις της περιό­δου 2009-2018. Εν τω μεταξύ, η καθαρή μετα­βολή σε δυνα­μι­κό­τητα δωμα­τίων φτάνει τα 668 με 12.930 δωμάτια να οδη­γού­νται σε κλεί­σιμο – ο μεγα­λύ­τε­ρος αριθμός από κάθε άλλη χρονιά σε αυτή την ανάλυση.

2010 – Πακέτα διά­σω­σης και νέα μέτρα

Καθώς οι χώρες της Ευρω­ζώ­νης εγκρί­νουν έκτακτα δάνεια 120 δισ. ευρώ για να απο­τρέ­ψουν την μη εξυ­πη­ρέ­τηση του ελλη­νι­κού χρέους, εφαρ­μό­ζο­νται νέα μετρά λιτό­τη­τας. Κυβερ­νη­τικά στελέχη ισχυ­ρί­ζο­νται πως περι­κο­πές ύψους 30 δισ. ευρώ είναι ανα­γκαία για να εξα­σφα­λι­στεί το πακέτο διά­σω­σης. Η αύξηση του ΦΠΑ και οι μειώ­σεις μισθών, γίνο­νται δεκτές εν μέσω δια­δη­λώ­σεων έξω από το κτίριο της Βουλής.

Καθώς η Ελλάδα εξα­σφα­λί­ζει έστω και προ­σω­ρινά υπο­τυ­πώδη οικο­νο­μική στα­θε­ρό­τητα, το κλεί­σιμο ξενο­δο­χείων μειώ­νε­ται σε 4,313 δωμάτια το 2010.

2011 – Μια απ’τα ίδια

Νέοι φόβοι για ανα­πό­φευ­κτη χρε­ο­κο­πία οδηγούν σε δεύτερο πακέτο διά­σω­σης ύψους 109 δισ. ευρώ. Ωστόσο, η συμ­φω­νία περι­λαμ­βά­νει ρήτρα για κούρεμα του Ελλη­νι­κού χρέους κατά 50% με αντάλ­λαγμα ακόμη αυστη­ρό­τερα μέτρα λιτό­τη­τας. Τα πλάνα του κ. Παπαν­δρέου για δημο­ψή­φι­σμα καταρ­ρέ­ουν οδη­γώ­ντας στην παραί­τησή του.

Το αμε­τά­βλητο οικο­νο­μικό τοπίο έχει ως απο­τέ­λε­σμα μηδα­μι­νές μετα­βο­λές στη συνο­λική δυνα­μι­κό­τητα των ξενο­δο­χείων με ανοίγ­ματα και κλει­σί­ματα δωμα­τίων να κυμαί­νο­νται κάτω από 1.000.

2012-2013 – Δια­δη­λώ­σεις και Βουλή σε κρίση

Καθώς τα νέα μέτρα αρχί­ζουν να εφαρ­μό­ζο­νται, οι δια­δη­λώ­σεις γίνο­νται συχνό­τε­ρες στις αρχές του 2012 – ειδικά στην Αθήνα. Τα κόμματα της αντι­πο­λί­τευ­σης εμφα­νί­ζο­νται ενι­σχυ­μένα στις πρόωρες βου­λευ­τι­κές εκλογές του Μαΐου αλλά δεν κατα­φέρ­νουν να σχη­μα­τί­σουν κυβέρ­νηση οδη­γώ­ντας σε νέο κύκλο εκλογών τον επόμενο μήνα.

Η Νέα Δημο­κρα­τία και το ΠΑΣΟΚ σχη­μα­τί­ζουν τελικά κυβέρ­νηση συνερ­γα­σίας με στόχο την επί­τευξη μέτρων λιτό­τη­τας 13,5 δισ. ευρώ για να εξα­σφα­λι­στεί η επόμενη δανειακή δόση από το Διεθνές Νομι­σμα­τικό Ταμείο (ΔΝΤ). Οι νέοι φόροι και οι μειώ­σεις στις συντά­ξεις, γίνο­νται για άλλη μια φορά δεκτές με αγα­νά­κτηση από τους πολίτες. Το χαοτικό πολι­τικό τοπίο έχει αντί­κτυπο και στον του­ρι­στικό τομέα. Παρ’όλα αυτά, περίπου 20.000 νέα δωμάτια προ­στί­θε­νται το 2012. Η αύξηση απα­ντά­ται με μείωση των του­ρι­στι­κών αφίξεων κατά 5,5% (πηγή: Oxford Economics).

Ανα­φο­ρικά με την απόδοση, η μείωση του ADR κατά 8% οδηγεί το RevPAR χαμη­λό­τερα κατά 10,8% και ακο­λού­θως το κλεί­σιμο δωμα­τίων υπερ­βαί­νει το άνοιγμα το 2013. Ο τομέας του του­ρι­σμού αντι­στέ­κε­ται σθεναρά παρ’όλες τις αντι­ξο­ό­τη­τες από τη μείωση των αφίξεων το 2012 και επα­νέρ­χε­ται δυνα­μικά με διψή­φιες ανόδους αφίξεων το 2013 και 2014.

2014-18 – Σημάδια βελ­τί­ω­σης

Η ανεργία καλ­πά­ζει σε επίπεδα ρεκόρ 28% το 2014 αλλά στα θετικά περι­λαμ­βά­νε­ται η πρώτη επι­τυ­χής έκδοση ομο­λό­γων στα τελευ­ταία τέσσερα χρόνια, αξίας 3 δισ. ευρώ Περαι­τέρω πολι­τι­κές αλλαγές λαμ­βά­νουν χώρα με το ΣΥΡΙΖΑ να κερ­δί­ζει τις Ευρω­ε­κλο­γές του Μαΐου προτού ο κ. Αλέξης Τσίπρας εκλεγεί πρω­θυ­πουρ­γός αρχές του 2015.

Νέα μνη­μό­νια και μειώ­σεις δαπανών ακο­λου­θούν το περί­φημο δημο­ψή­φι­σμα της 5ης Ιουλίου και επα­νε­κλογή του Τσίπρα σε νέο γύρο εκλογών καθώς όμως και εξα­σφά­λιση της ανα­γκαίας δόσης των 10,3 δισ. ευρώ το 2016. Αφορμή για πανη­γυ­ρι­σμούς από τους ξενο­δό­χους το 2017 απο­τε­λεί η άνοδος του ADR σε επίπεδα EUR113.58 υπερ­βαί­νο­ντας τα επίπεδα του 2008 για πρώτη φορά από την αρχή της κρίσης.

Το 2018 απο­τε­λεί σημείο καμπής για το ελλη­νικό χρέος, καθώς η διεθνής εται­ρεία αξιο­λό­γη­σης Fitch ανα­βαθ­μί­ζει την Ελλάδα ως απο­τέ­λε­σμα της οικο­νο­μι­κής ανά­πτυ­ξης και της αυξη­μέ­νης πολι­τι­κής στα­θε­ρό­τη­τας.

Η τετρα­ε­τία απο­τε­λεί την αρχή του κύκλου αύξησης των νέων δωμα­τίων και της μείωσης των κλει­σι­μά­των. Παρό­μοιες τάσεις παρα­τη­ρού­νται στο Ην. Βασί­λειο και στη Γερ­μα­νία (σε μικρό­τερο βαθμό).

Η βελ­τιω­μένη εικόνα χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κής στα­θε­ρό­τη­τας συνέ­βαλε σε αυξή­σεις του RevPAR από to 2013, μια τάση που συνε­χί­ζει το 2019. Μεταξύ Ιανουα­ρίου και Οκτω­βρίου, το RevPAR αυξή­θηκε 7% με το ADR να αγγίζει αύξηση 10%. Η πλη­ρό­τητα ωστόσο βαίνει μειού­μενη κατά 2,4% κατά την ίδια περίοδο.

πηγή traveldailynews.gr