«Πόλεμος» για το καλώδιο: Τι ζει στην άβυσσο των 3.000 μέτρων και τι πλάσματα θα αναστατωθούν από τον νέο… ένοικο

Έναν ολό­κληρο, αλλό­κοτο, κόσμο κρύβει ο βυθός της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου, εκεί όπου πρό­κει­ται να περάσει το ηλε­κτρικό καλώδιο που θα συν­δέ­σει την Κρήτη με την Κύπρο.

Σε βάθη που φθάνουν τα 3.000 μέτρα, μακριά από το ηλιακό φως και κάτω από τερά­στια πίεση, ανα­πτύσ­σο­νται οικο­συ­στή­ματα με σπάνια κοράλ­λια, παρά­ξενα ψάρια και μικρο­σκο­πι­κούς οργα­νι­σμούς, ενώ από τα βαθιά νερά διέρ­χο­νται μερικά από τα μεγα­λύ­τερα θαλάσ­σια θηλα­στικά του πλανήτη.

Η δια­δρομή του Great Sea Interconnector ξεκινά από την Κορακιά της Κρήτης και κατευ­θύ­νε­ται προς την Κύπρο, περ­νώ­ντας από τη θαλάσ­σια περιοχή ανα­το­λικά της Κρήτης και νότια της Καρ­πά­θου και της Ρόδου.

Το μέγιστο προ­βλε­πό­μενο βάθος πόντι­σης φθάνει τα 3.000 μέτρα.

Η περιοχή παρου­σιά­ζει ιδιαί­τερο επι­στη­μο­νικό ενδια­φέ­ρον, καθώς συν­δυά­ζει βαθιές λεκάνες, από­το­μες υπο­θα­λάσ­σιες πλαγιές και περιο­χές με εξαι­ρε­τική βιο­ποι­κι­λό­τητα.

Ένα από τα εντυ­πω­σια­κό­τερα ευρή­ματα αφορά τα θαλάσ­σια θηλα­στικά.

Στην ευρύ­τερη περιοχή του Νοτίου Αιγαίου και της Ελλη­νι­κής Τάφρου έχουν κατα­γρα­φεί φυση­τή­ρες, ζιφιοί, στα­χτο­δέλ­φινα, ζωνο­δέλ­φινα και ρινο­δέλ­φινα.

Οι φυση­τή­ρες μπορούν να κατα­δύ­ο­νται σε βάθη μεγα­λύ­τερα των 3.000 μέτρων ανα­ζη­τώ­ντας την τροφή τους, ενώ οι ζιφιοί συγκα­τα­λέ­γο­νται στα πιο δυσπρό­σιτα και λιγό­τερο μελε­τη­μένα κητώδη.

Ιδιαί­τερη σημασία έχουν οι κατα­γρα­φές νότια της Κάσου και της Καρ­πά­θου, σε βαθιές θαλάσ­σιες περιο­χές που συν­δέ­ο­νται με τη δια­δρομή προς τη Λεβα­ντίνη λεκάνη.

Στον πυθμένα, η εικόνα είναι εξίσου εντυ­πω­σιακή.

Επι­στη­μο­νι­κές έρευνες νότια της Κρήτης και κοντά στην Κάσο έχουν εντο­πί­σει σπάνια κοράλ­λια, μεταξύ των οποίων το Isidella elongata, γνωστό ως μπαμπού κοράλλι, καθώς και μαύρα κοράλ­λια και μεγά­λους θαλάσ­σιους σπόγ­γους.

Στη νότια Κρήτη έχουν κατα­γρα­φεί επίσης αποι­κίες του κοραλ­λιού Dendrophyllia cornigera, σε βάθη περίπου 520 έως 620 μέτρων.

Πρό­κει­ται για οικο­συ­στή­ματα που προ­σφέ­ρουν κατα­φύ­γιο σε άλλα θαλάσ­σια είδη και θεω­ρού­νται ιδιαί­τερα ευάλωτα στις ανθρώ­πι­νες παρεμ­βά­σεις.

Η μορ­φο­λο­γία του βυθού στην περιοχή μεταξύ Κρήτης και Κάσου είναι πολύ πιο εντυ­πω­σιακή από μια απέ­ρα­ντη επίπεδη έκταση λάσπης.

Χαρ­το­γρά­φηση που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε από Έλληνες και ξένους γεω­ε­πι­στή­μο­νες απο­κά­λυψε μια σύνθετη υπο­θα­λάσ­σια γεω­γρα­φία, με επτά επι­μέ­ρους λεκάνες, από­το­μες πλαγιές, υπο­θα­λάσ­σια φαράγ­για και μεγάλες κατο­λι­σθή­σεις.

Σε ορι­σμένα σημεία κατα­γρά­φο­νται κατα­κό­ρυ­φες μετα­το­πί­σεις του πυθμένα που ξεπερ­νούν τα 400 μέτρα, ενώ η βαθύ­τερη λεκάνη της συγκε­κρι­μέ­νης περιο­χής φθάνει περίπου τα 2.800 μέτρα. Νότια της Κάσου, μάλιστα, ένα υπο­θα­λάσ­σιο φαράγγι μήκους περίπου 30 χιλιο­μέ­τρων κατα­λή­γει σε λεκάνη βάθους 3.000 μέτρων.

Στα βαθύ­τερα τμήματα, ο πυθ­μέ­νας καλύ­πτε­ται από λεπτό­κοκκα θαλάσ­σια ιζήματα, κυρίως λάσπη και υλικό που μετα­φέ­ρε­ται από τις υπο­θα­λάσ­σιες πλαγιές και απο­τί­θε­ται στις λεκάνες.

Σε άλλες περιο­χές κυριαρ­χούν βρα­χώ­δεις σχη­μα­τι­σμοί και από­το­μες γεω­λο­γι­κές εξάρ­σεις.

Ακόμη και η θερ­μο­κρα­σία του νερού απο­τε­λεί έκπληξη: σε βάθη άνω των 3.000 μέτρων στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο κυμαί­νε­ται περίπου στους 13-14 βαθμούς Κελσίου, όταν στους μεγά­λους ωκε­α­νούς τα αντί­στοιχα βάθη έχουν συνήθως μόλις 2-4 βαθμούς.

Είναι ένας βυθός με φαράγ­για, βαθιές λεκάνες, ιζήματα, βράχια και θερμά αβυσ­σαία νερά.

Και σε αυτό το εντυ­πω­σιακό υπο­θα­λάσ­σιο ανά­γλυφο, χιλιά­δες μέτρα κάτω από την επι­φά­νεια, ζει ένας κόσμος που η επι­στήμη εξα­κο­λου­θεί να εξε­ρευνά.

Πηγή: tanea.gr