Στην Περιφέρεια η αρμοδιότητα για τον καθαρισμό των ρεμάτων

Στην Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, παρά τις προ­σπά­θειες από­σει­σης των ευθυνών για τις κατα­στρο­φι­κές συνέ­πειες της νερο­πο­ντής του Νοεμ­βρίου από τον περι­φε­ρειάρχη κ. Γ. Μαχαι­ρίδη, ανα­γνω­ρί­ζε­ται σε ακόμη μια γνω­μο­δό­τηση έγκυρου νομικού, η αρμο­διό­τητα για τον καθα­ρι­σμό και την αστυ­νό­μευση ρεμάτων!

Ο νομικός σύμ­βου­λος της Περι­φε­ρεια­κής Ένωσης Δήμων Νοτίου Αιγαίου κ. Νικό­λαος Πέρος, ταυ­τι­ζό­με­νος ουσια­στικά με όσα υπο­στη­ρί­ζει σε γνω­μο­δό­τησή του ο νομικός σύμ­βου­λος του Δήμου Ρόδου κ. Θ. Παπα­γε­ωρ­γίου, καθιστά σαφές ότι η ευθύνη βαραί­νει την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου.

Το θέμα θα απα­σχο­λή­σει εξάλλου σήμερα την συνε­δρί­αση της ΠΕΔ που θα λάβει απο­φά­σεις για την αντι­πλημ­μυ­ρική προ­στα­σία των νησιών.

Όπως έγραψε η «δημο­κρα­τική», μεταξύ της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου και του Δήμου Ρόδου, ενόψει και του γεγο­νό­τος ότι αιρετοί και υπη­ρε­σια­κοί παρά­γο­ντες και από τους δύο βαθμούς αυτο­διοί­κη­σης, ελέγ­χο­νται για ποινικά κολά­σι­μες πράξεις, ξεκί­νησε ένα απί­στευτο παι­χνίδι μετα­κύ­λι­σης ευθυνών για την απώλεια 4 ανθρώ­πων και τις κατα­στρο­φές που προ­κλή­θη­καν από τις πλημ­μύ­ρες, στη δυτική πλευρά του νησιού.

Η δικο­γρα­φία που έχει σχη­μα­τι­στεί παρα­μέ­νει στην Πται­σμα­το­δίκη Ρόδου, που ανα­μέ­νει το πόρισμα των τριών πραγ­μα­το­γνω­μό­νων του ΤΕΕ, που έχουν οριστεί, προ­κει­μέ­νου να υπο­βά­λει τη δικο­γρα­φία στον Εισαγ­γε­λέα Πλημ­με­λειο­δι­κών Ρόδου κ. Κ. Μπού­τσικο για τα περαι­τέρω. Η κατε­πεί­γουσα προ­κα­ταρ­κτική εξέταση που διε­νερ­γεί­ται απο­σκο­πεί στη δια­πί­στωση τυχόν τελέ­σεως των αδι­κη­μά­των της πλημ­μύ­ρας από την οποία μπο­ρούσε να προ­κύ­ψει κοινός κίν­δυ­νος για ξένα πράγ­ματα, να προ­κύ­ψει κίν­δυ­νος για άνθρωπο και από την οποία επήλθε θάνατος, αλλά και της έκθεσης από την οποία προ­κλή­θηκε θάνατος.

Θυμί­ζουμε ότι πέραν των εκα­το­ντά­δων κατοί­κων, που είδαν τις περιου­σίες τους να χάνο­νται μέσα σε λίγες ώρες, νεκροί είναι ο Κων­στα­ντί­νος Αργυ­ρό­που­λος του Γεωρ­γίου, ηλικίας 50 ετών, η Ανα­στα­σία Κατσα­ρού του Ιωάννη, η Καλ­λιόπη Πανα­γιώ­του του Φειδία, 54 ετών και ο Ιωάννης Μπαιρ̈άμης του Μικέ, 63 ετών, που παρα­σύρ­θη­καν από την ορμή του ποταμού στις γέφυρες Παστί­δας και Κρε­μα­στής, οι δίοδοι των οποίων δεν έκλει­σαν για τους οδηγούς, ενώ έπρεπε, το από­γευμα της 22ας Νοεμ­βρίου 2013.

Εν πάση περι­πτώ­σει στη γνω­μο­δό­τηση του κ. Πέρου ανα­φέ­ρο­νται τα εξής:

«Θέμα: «αρμο­διό­τητα για τον καθα­ρι­σμό και την αστυ­νό­μευση ρεμάτων»

Ι.- Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 186 παρ. ΙΙ. ΣΤ 15 ν. 3852/2010 «Καλ­λι­κρά­της» οι αρμο­διό­τη­τες των περι­φε­ρειών αφορούν μεταξύ των άλλων τους τομείς Έργων-Χωροταξίας-Περιβάλλοντος, στους οποίους περι­λαμ­βά­νο­νται και «ο καθα­ρι­σμός και η αστυ­νό­μευση ρεμάτων και απαλ­λο­τριω­μέ­νων χώρων παρά τα ρέματα».

Σύμφωνα δε με το άρθρο 204 ν. 3852/2010 (περιπτ. Ε4) στους δήμους των περι­φε­ρειών Νοτίου Αιγαίου, Βορείου Αιγαίου και Ιονίου μετα­φέ­ρο­νται, πλέον των αρμο­διο­τή­των που προ­βλέ­πο­νται στο άρθρο 94 του ίδιου νόμου, αρμο­διό­τη­τες των καταρ­γού­με­νων οικείων νομαρ­χια­κών αυτο­διοι­κή­σεων. Μεταξύ των αρμο­διο­τή­των αυτών που μετα­φέ­ρο­νται από τους τομείς Έργων, Χωρο­τα­ξίας, Πολε­ο­δο­μίας και Περι­βάλ­λο­ντος είναι και «ο καθα­ρι­σμός και η αστυ­νό­μευση των ρεμάτων και των απαλ­λο­τριώ­σεων χώρων παρά τα ρέματα». Με το άρθρο 206 ν. 3852/2010 καθο­ρί­ζε­ται ότι η έναρξη άσκησης των πρό­σθε­των αρμο­διο­τή­των, που απο­νέ­μο­νται στους δήμους με το άρθρο 204, πραγ­μα­το­ποιεί­ται από 1ης Ιανουα­ρίου 2013. Μέχρι 31-12-2012 οι αρμο­διό­τη­τες του άρθρου 204 ασκού­νται από την Περι­φέ­ρεια.

Περαι­τέρω, με το άρθρο 1 της από 31-12-2012 Πράξης Νομο­θε­τι­κού Περιε­χο­μέ­νου (ΦΕΚ Α 256/31-12-2012), η οποία κυρώ­θηκε με το άρθρο πρώτο ν. 4147/2013 (ΦΕΚ Α 98/26-04-2013), ορί­στηκε ότι ο χρόνος έναρξης άσκησης από τους δήμους των αρμο­διο­τή­των του παρα­πάνω άρθρου 204 κατά τη διάρ­κεια εφαρ­μο­γής του Μεσο­πρό­θε­σμου Πλαι­σίου Δημο­σιο­νο­μι­κής Στρα­τη­γι­κής 2013-2016, καθο­ρί­ζε­ται ανα­λό­γως με σχε­τι­κές απο­φά­σεις του Υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών και του Υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών σε ζητή­ματα αρμο­διό­τη­τάς τους καθώς και κάθε άλλου καθ’ ύλη αρμό­διου Υπουρ­γού, έπειτα από γνώμη της Κεντρι­κής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ).

Με τις απο­φά­σεις αυτές ρυθ­μί­ζο­νται και ζητή­ματα μετα­φο­ράς προ­σω­πι­κού και από­δο­σης των ανά­λο­γων οικο­νο­μι­κών πόρων, που απαι­τού­νται για την άσκηση των αρμο­διο­τή­των, που μετα­βι­βά­ζο­νται στους δήμους καθώς και κάθε άλλο ανα­γκαίο, ειδικό, τεχνικό και λεπτο­με­ρειακό ζήτημα.

Μέχρι την έκδοση των σχε­τι­κών απο­φά­σεων οι παρα­πάνω μετα­φε­ρό­με­νες αρμο­διό­τη­τες του άρθρου 204 εξα­κο­λου­θούν να ασκού­νται από την Περι­φέ­ρεια. Τέλος με την παρ. 3 του άρθρου 1 της παρα­πάνω πράξης νομο­θε­τι­κού περιε­χο­μέ­νου καθο­ρί­ζε­ται ότι «κάθε γενική ή ειδική διάταξη, που ρυθ­μί­ζει αντί­θετα με τα ανωτέρω καταρ­γεί­ται από της δημο­σιεύ­σεως του παρό­ντος».

ΙΙ.- Με το άρθρο 209 παρ. 1 ν. 3852/2010, όπως αντι­στά­θηκε με το άρθρο 4 ν. 4071/2012 (ΦΕΚ Α΄ 85/11-04-2012) επα­να­προσ­διο­ρί­στηκε η έννοια των ορεινών-μειονεκτικών δήμων.

Ειδι­κό­τερα, ορί­στηκε ότι οι ορεινοί-μειονεκτικοί δήμοι εννο­ού­νται οι δήμοι στους οποίους περι­λαμ­βά­νο­νται ως δημο­τι­κές ή τοπικές κοι­νό­τη­τες, οι Ο.Τ.Α., που ανα­φέ­ρο­νται στην οδηγία 85/148/ΕΟΚ περί τρο­πο­ποί­η­σης της οδηγίας 81/645/ΕΟΚ περί του κοι­νο­τι­κού κατα­λό­γου των μειο­νε­κτι­κών γεωρ­γι­κών περιο­χών και την έννοια της οδηγίας 75/268/ΕΟΚ.

Περαι­τέρω, σύμφωνα με την παρ. 2 αρθρ. 209 ν. 3852/2010, όπως αντι­κα­τα­στά­θηκε με το άρθρο 4 ν. 4071/2012, οι ορεινοί-μειονεκτικοί δήμοι ασκούν είτε αυτο­τε­λώς είτε σε συνερ­γα­σία με την οικεία Περι­φέ­ρεια μεταξύ των άλλων και την ακό­λουθη αρμο­διό­τητα «καθα­ρι­σμός και αστυ­νό­μευση ρεμάτων».

ΙΙΙ.- Από τον συν­δυα­σμό των παρα­πάνω δια­τά­ξεων προ­κύ­πτει ότι, οι δια­τά­ξεις του άρθρου 209 ν. 3852/2010, όπως έχουν αντι­κα­τα­στα­θεί με το αρθρ. 4 ν. 4071/2012, δεν έχουν εφαρ­μογή στους νησιω­τι­κούς δήμους του άρθρου 204 ν. 3852/2010 και τούτο διότι:

α) οι νησιω­τι­κοί δήμοι του άρθρου 204, ήτοι οι δήμοι των περι­φε­ρειών Νοτίου Αιγαίου, Βορείου Αιγαίου και Ιονίου, απο­τε­λούν ιδιαί­τερη κατη­γο­ρία δήμων, στους οποίους μετα­φέ­ρο­νται κατά νομο­θε­τική βούληση εξαι­ρε­τι­κές αρμο­διό­τη­τες, οι οποίες για να ασκη­θούν θα πρέπει προη­γου­μέ­νως να εκδο­θούν σχε­τι­κές Υπουρ­γι­κές Απο­φά­σεις μετα­φο­ράς προ­σω­πι­κού και από­δο­σης των ανά­λο­γων οικο­νο­μι­κών πόρων, που απαι­τού­νται για την άσκηση των αρμο­διο­τή­των αυτών. Η παρα­πάνω πρό­βλεψη μετα­φο­ράς προ­σω­πι­κού και αντί­στοι­χων οικο­νο­μι­κών πόρων συνάδει με τη διάταξη του άρθρου 102 παρ.2 εδ. γ του Συντάγ­μα­τος, σύμφωνα με την οποία «κάθε μετα­βί­βαση αρμο­διο­τή­των από κεντρικά ή περι­φε­ρειακά όργανα του Κράτους προς την τοπική αυτο­διοί­κηση συνε­πά­γε­ται και τη μετα­φορά των αντί­στοι­χων πόρων».

β) οι δια­τά­ξεις του άρθρου 209 με τη νέα δια­τύ­πωσή τους, ισχύουν από τη δημο­σί­ευση του ν. 4071/2012, ήτοι από 11/04/2012. Στη συνέ­χεια όμως, με την από 31-12-2012 πράξη νομο­θε­τι­κού περιε­χο­μέ­νου, που δημο­σιεύ­θηκε στο ΦΕΚ Α 256/31-12-2012 και ισχύει συνεπώς από 31-12-2012, τρο­πο­ποι­ή­θη­καν μόνο οι δια­τά­ξεις του 206, που αφορούν τους νησιω­τι­κούς δήμους του άρθρου 204 και όχι τους ορει­νούς δήμους του άρθρου 209. Για να αρθεί άλλωστε κάθε αμφι­σβή­τηση σχετικά με το ρυθ­μι­στικό πεδίο των δια­τά­ξεων των άρθρων 204, 206 και 209, ο νομο­θέ­της όρισε, με την παρ. 3 του άρθρου 1 της παρα­πάνω πράξης νομο­θε­τι­κού περιε­χο­μέ­νου, ότι «κάθε γενική ή ειδική διάταξη που ρυθ­μί­ζει αντί­θετα με τα ανωτέρω καταρ­γεί­ται από της δημο­σιεύ­σεως του παρό­ντος», πράγμα που σημαί­νει ότι στην προ­κει­μένη περί­πτωση είναι εφαρ­μο­στέες μόνο οι δια­τά­ξεις του άρθρου 1 της από 31-12-2012 πράξης νομο­θε­τι­κού περιε­χο­μέ­νου και όχι οι δια­τά­ξεις του προ­γε­νέ­στε­ρου ν. 4071/2012. Ωστόσο, για την ενερ­γο­ποί­ηση των δια­τά­ξεων του άρθρου 204 απαι­τεί­ται η έκδοση της προ­βλε­πό­με­νης από το άρθρο 206 Υπουρ­γι­κής Από­φα­σης, η οποία όμως δεν έχει εκδοθεί μέχρι σήμερα.

ΙV.- Σε κάθε όμως περί­πτωση, και αν ακόμη δηλαδή ήθελε γίνει δεκτό ότι η δια­τά­ξεις του άρθρου 209 επε­κτεί­νο­νται και στους νησιω­τι­κούς δήμους του άρθρου 204, τότε και πάλι οι δια­τά­ξεις αυτές είναι ανε­φάρ­μο­στες, ως αντι­συ­νταγ­μα­τι­κές, καθόσον προ­σκρού­ουν στη διάταξη του άρθρου 102 παρ. 5 εδ. γ. του Συντάγ­μα­τος, σύμφωνα με την οποία «κάθε μετα­βί­βαση αρμο­διο­τή­των από κεντρικά ή περι­φε­ρειακά όργανα του Κράτους προς την τοπική αυτο­διοί­κηση συνε­πά­γε­ται και τη μετα­φορά των αντί­στοι­χων πόρων». Συνεπώς, η αρμο­διό­τητα «καθα­ρι­σμός και αστυ­νό­μευση ρεμάτων» για το νησί της Ρόδου δεν περιέρ­χε­ται στο Δήμο Ρόδου αλλά εξα­κο­λου­θεί να ανήκει απο­κλει­στικά στην Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου».