Κόκκινη κάρτα ξανά σε δήμους για τις δημόσιες συμβάσεις

Οι δήμοι ανα­δεί­χθη­καν για μία ακόμη χρονιά «πρω­τα­θλη­τές» των παρα­βά­σεων του δικαίου περί δημο­σίων συμ­βά­σεων, με τις πρα­κτι­κές τους να προ­κα­λούν το 2018 το 42,33% των καταγ­γε­λιών που εξέτασε η Ενιαία Ανε­ξάρ­τητη Αρχή Δημο­σίων Συμ­βά­σεων (ΕΑΑΔΗΣΥ). Από τους δήμους, εξάλλου, προ­έρ­χε­ται η πλειο­νό­τητα των περι­πτώ­σεων όπου χρειά­στηκε να γνω­μο­δο­τή­σει η ΕΑΑΔΗΣΥ για το εάν ακο­λου­θή­θη­καν οι νόμιμες δια­δι­κα­σίες, κυρίως όσον αφορά την επιλογή των τοπικών αυτο­διοι­κή­σεων να προ­χω­ρούν σε απευ­θείας ανα­θέ­σεις.

Σύμφωνα με την έκθεση πεπραγ­μέ­νων της ΕΑΑΔΗΣΥ για το έτος 2018, από τις 137 έγγρα­φες καταγ­γε­λίες που εξέτασε σχετικά με φερό­με­νες παρα­βά­σεις του δικαίου των δημο­σίων συμ­βά­σεων οι 58 ή 42,33% αφο­ρού­σαν δήμους, 22 καταγ­γε­λίες ή 16,05% επί του συνόλου νομικά πρόσωπα δημο­σίου δικαίου (ΝΠΔΔ), ενώ την τρίτη θέση κατα­λαμ­βά­νουν τα νοσο­κο­μεία με 17 καταγ­γε­λίες (12,4%).

Από το σύνολο των καταγ­γε­λιών, 42 (30,65%) αφορούν δημό­σιες συμ­βά­σεις έργων, ακο­λου­θούν οι καταγ­γε­λίες για δημό­σιες συμ­βά­σεις γενικών υπη­ρε­σιών (36 υπο­θέ­σεις), υπη­ρε­σιών (δηλαδή μελέτες και παροχή τεχνι­κών και επι­στη­μο­νι­κών συμ­βου­λών, για τις οποίες έγιναν 33 καταγ­γε­λίες), ενώ πολύ πιο χαμηλά βρί­σκο­νται οι δημό­σιες συμ­βά­σεις προ­μη­θειών (21 καταγ­γε­λίες ή το 15,32% του συνόλου).

Αυτό που συχνό­τερα καταγ­γέλ­λε­ται είναι παρα­βιά­σεις που αφορούν τους κανόνες του ελεύ­θε­ρου αντα­γω­νι­σμού και την αρχή της ίσης μετα­χεί­ρι­σης, τόσο ανα­φο­ρικά με τη δια­σφά­λιση του ανοίγ­μα­τος της αγοράς και της ευρύ­τε­ρης συμ­με­το­χής εται­ρειών σε μια δια­γω­νι­στική δια­δι­κα­σία, όσο και με την έννοια της μη παροχής ίσων ευκαι­ριών κατά την υποβολή των προ­σφο­ρών οικο­νο­μι­κών παρα­γό­ντων σε δια­γω­νι­στική δια­δι­κα­σία. Επίσης, καταγ­γέλ­λε­ται έλλειψη αντι­κει­με­νι­κής σύγκρι­σης των υπο­βλη­θει­σών προ­σφο­ρών εκ μέρους της ανα­θέ­του­σας αρχής. Μεγάλο μέρος των καταγ­γε­λιών αφορά τη μη τήρηση της απαι­τού­με­νης δημο­σιό­τη­τας, γεγονός που τελικά έχει ως απο­τέ­λε­σμα τον απο­κλει­σμό εται­ρειών από μια δια­γω­νι­στική δια­δι­κα­σία, ενώ σε αρκετές περι­πτώ­σεις υπάρ­χουν καταγ­γε­λίες για μη τήρηση των αρχών της δια­φά­νειας και της ανα­λο­γι­κό­τη­τας.

Εκτός από τις καταγ­γε­λίες, η ΕΑΑΔΗΣΥ εξέτασε το 2018 συνο­λικά 142 γνώμες που αφορούν αιτή­ματα για την προ­σφυγή στη δια­δι­κα­σία δια­πραγ­μά­τευ­σης για την ανάθεση δημο­σίων συμ­βά­σεων, γνωστές περισ­σό­τερο ως απευ­θείας ανα­θέ­σεις. Και σε αυτή την περί­πτωση, οι περισ­σό­τε­ρες γνώμες αφορούν αιτή­ματα από δήμους (το 44,37% των περι­πτώ­σεων σε σύνολο 142 γνωμών που εξέδωσε η ανε­ξάρ­τητη αρχή). Σε αντί­θεση, πάντως, με τα προη­γού­μενα χρόνια, όταν του­λά­χι­στον οι μισές γνω­μο­δο­τή­σεις ήταν αρνη­τι­κές, το 2018 η ΕΑΑΔΗΣΥ εξέδωσε περισ­σό­τε­ρες θετικές γνώμες. Ειδι­κό­τερα, παρείχε τη σύμφωνη γνώμη της σε 113, σε 4 παρείχε εν μέρει σύμφωνη γνώμη, ενώ σε 14 περι­πτώ­σεις γνω­μο­δό­τησε αρνη­τικά, δηλαδή δια­πί­στωσε ότι δεν συνέ­τρε­χαν οι νόμιμες προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την προ­σφυγή στη δια­δι­κα­σία της απευ­θείας ανά­θε­σης. Σε 9 περι­πτώ­σεις δια­πί­στωσε ότι η εξέταση του αιτή­μα­τος δεν ενέ­πι­πτε στην αρμο­διό­τητά της, ενώ σε 2 περι­πτώ­σεις δια­πι­στώ­θηκε η παρά­βαση ουσιώ­δους τύπου της δια­δι­κα­σίας που προ­βλέ­πει την προη­γού­μενη σύμφωνη γνώμη της.

Ενδια­φέ­ρον, τέλος, έχει το γεγονός ότι και το 2018 κατα­γρά­φη­καν περι­πτώ­σεις όπου η ίδια η κυβέρ­νηση παρα­βί­ασε τη νομο­θε­σία, αγνο­ώ­ντας την ΕΑΑΔΗΣΥ. «Η Αρχή δια­πί­στωσε –επα­νει­λημ­μέ­νως– κατά το έτος 2018 (όπως και σε προη­γού­μενα έτη) την έκδοση και δημο­σί­ευση στην Εφη­με­ρίδα της Κυβερ­νή­σεως νόμων που περι­λαμ­βά­νουν ρυθ­μί­σεις για ζητή­ματα δημο­σίων συμ­βά­σεων, χωρίς προη­γου­μέ­νως να υπο­βλη­θεί αίτημα για δια­τύ­πωση της κατ’ άρθρο 2 παρ. 2 περ. γ του ν. 4013/2011 απαι­τού­με­νης γνώμης της Αρχής», ανα­φέ­ρε­ται χαρα­κτη­ρι­στικά στην έκθεση πεπραγ­μέ­νων της ΕΑΑΔΗΣΥ. Σε άλλες περι­πτώ­σεις, η Αρχή «πρόλαβε» και είδε ότι υπήρχαν ρυθ­μί­σεις επί των οποίων έπρεπε να γνω­μο­δο­τή­σει, πριν αυτές ψηφι­σθούν. Οπως απο­κα­λύ­πτει στην έκθεση, τις εντό­πισε τις δια­τά­ξεις αυτή ανα­ζη­τώ­ντας τα προς ψήφιση σχέδια νόμου στην ιστο­σε­λίδα της Βουλής.

πηγή kathimerini.gr