Σταθεροποίηση τάσης εν όψει για τον ελληνικό τουρισμό–Καμπανάκια του ΣΕΤΕ

«Καιρό τώρα λέμε πως μεγάλη πρό­κληση απο­τε­λεί η θωρά­κιση του του­ρι­σμού, όταν ανα­στρα­φεί η ανοδική τάση. Δυστυ­χώς, η υπερ­φο­ρο­λό­γηση, οι γηρα­σμέ­νες υπο­δο­μές, η ελλειμ­μα­τική δια­χεί­ριση προ­ο­ρι­σμών, δημιουρ­γεί ανη­συ­χία για το πώς θα παρα­μεί­νουμε αντα­γω­νι­στι­κοί» ανα­φέ­ρει σε ανάρ­τησή του στο twitter ο Γιάννης Ρέτσος, πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων, με αφορμή την έκδοση του ενη­με­ρω­τι­κού δελτίου του Ινστι­τού­του Ερευνών του ΣΕΤΕ για το Φεβρουά­ριο με τίτλο «Οι προ­ο­πτι­κές του εισερ­χό­με­νου του­ρι­σμού στην Ελλάδα το 2019».

«Απεύ­χο­μαι την πτωτική πορεία, εάν όμως συμβεί, ελπίζω να μην ακού­σουμε φίλε πρόεδρε @YARetsos ότι ευθύ­νε­ται  ο ιδιω­τι­κός τομέας γιατί ανέβασε τις τιμές!» ανα­φέ­ρει με τη σειρά του ο Ανδρέας Ανδρε­ά­δης πρώην πρόεδρο του ΣΕΤΕ και επι­κε­φα­λής της IKOS που σε παλιό­τερη ανάρ­τησή του είχε επι­ση­μά­νει:

«Ένα χρόνο πριν είχαμε προει­δο­ποι­ή­σει. Τι έγινε; Εφαρ­μό­σθηκε νέο τέλος δια­νυ­κτέ­ρευ­σης (λάθος), αυξή­θηκε ο κατώ­τα­τος μισθός (σωστό) χωρίς μείωση ασφα­λι­στι­κών  εισφο­ρών και με ΦΠΑ/φόρους στα ύψη (λάθος). Τέτοια λάθη στον πιο κρίσιμο τομέα της οικο­νο­μίας δεν επι­τρέ­πο­νται».

Η τάση

Σημειώ­νε­ται ότι με βάση την ανάλυση του ΙΝΣΕΤΕ που υπο­γρά­φουν επι­στη­μο­νι­κός διευ­θυ­ντής του Ινστι­τού­του Άρης Ίκκος και ο ανα­λυ­τής Σερα­φειμ Κουτσός «οι προ­ο­πτι­κές της του­ρι­στι­κής κίνησης στα Περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια της Ελλάδας βάσει του προ­γραμ­μα­τι­σμού των θέσεων των αερο­πο­ρι­κών εται­ρειών στις 31/01/19 για την θερινή περίοδο του 2019 δεί­χνουν τάσεις στα­θε­ρο­ποί­η­σης με ενδε­χό­μενη ελαφρά καθο­δική τάση.

Συγκε­κρι­μένα, μετά την ιδιαι­τέ­ρως υψηλή αύξηση +21% στον προ­γραμ­μα­τι­σμό θέσεων για την περυ­σινή σεζόν, σε συνέ­χεια αυξή­σεων και τις προη­γού­με­νες χρονιές, φέτος παρα­τη­ρεί­ται μείωση -7% (-1,3 εκ. θέσεις) σε σχέση με τα αντί­στοιχα περσινά στοι­χεία για την θερινή περίοδο του 2018. Η μείωση αυτή μπορεί εν μέρει να θεω­ρη­θεί και ως ‘διόρθωση’, αφού η πραγ­μα­το­ποι­θείσα αύξηση αφίξεων το 2018 ανήλθε σε +11%, δηλαδή περίπου 10% χαμη­λό­τερη από την αύξηση στον προ­γραμ­μα­τι­σμό θέσεων.

Σε κάθε περί­πτωση, επι­ση­μαί­νουμε ότι αφενός ο προ­γραμ­μα­τι­σμός αλλάζει διαρκώς καθώς εξε­λίσ­σε­ται η σεζόν, και αφε­τέ­ρου οι αφίξεις υπο­λεί­πο­νται του αριθμού θέσεων, ανα­λό­γως της πλη­ρό­τη­τας των αερο­πλά­νων. Συνεπώς η τελική μετα­βολή αερο­πο­ρι­κών αφίξεων θα δια­φέ­ρει από αυτήν του προ­γραμ­μα­τι­σμού.

Τα αίτια 

Σημα­ντικό ρόλο για τη μειω­μένη ζήτηση αερο­πο­ρι­κών θέσεων την θερινή περίοδο του 2019 παίζουν:

– η επι­βρά­δυνση της οικο­νο­μίας στην Ευρω­ζώνη: οι οικο­νο­μίες της Ευρω­ζώ­νης προ­βλέ­πε­ται το 2019 να ανα­πτυ­χθούν με μικρό­τε­ρους ρυθμούς ανά­πτυ­ξης σε σχέση με το 2018 αλλά και σε σύγκριση με προη­γού­με­νες προ­βλέ­ψεις,

– η μη ολο­κλή­ρωση της συμ­φω­νίας της ΕΕ με το Ην. Βασί­λειο για τους όρους του BREXIT και η ανα­σφά­λεια που δημιουρ­γεί η προ­ο­πτική ενός no-deal BREXIT,

– η δυνα­μική επά­νο­δος της Τουρ­κίας ως του­ρι­στι­κού προ­ο­ρι­σμού (με πολύ αντα­γω­νι­στι­κές τιμές),

– η χρε­ω­κο­πία της Germania, η οποία είχε προ­γραμ­μα­τί­σει ~ 381 χιλ. θέσεις. Είναι πιθανή η απορ­ρό­φηση (μέρους) των χαμένων θέσεων από άλλες αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες που θα απο­τυ­πω­θεί στον επόμενο προ­γραμ­μα­τι­σμό,

– τέλος, το ζεστό περυ­σινό καλο­καίρι στην Ευρώπη που επη­ρέ­ασε την ταξι­διω­τική συμπε­ρι­φορά στις χώρες αυτές είτε οδη­γώ­ντας σε ‘staycations’ είτε σε αναβολή της λήψης της από­φα­σης για δια­κο­πές στο εξω­τε­ρικό.

Οι βασικές αγορές

Εξε­τά­ζο­ντας τις επι­μέ­ρους αγορές κατα­γρά­φο­νται τα εξής:

– μειώ­σεις στον προ­γραμ­μα­τι­σμό θέσεων προς τα Περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια από τις αγορές της Γερ­μα­νίας (-16% ή -624 χιλ.), του Ην. Βασι­λείου (-6% ή -259 χιλ.), της Ρωσίας (-14% ή -165 χιλ.), της Σου­η­δίας (-21% ή -155 χιλ.) και της Ελβε­τίας (-27% ή -147 χιλ.) – αυξή­σεις κατα­γρά­φο­νται από τις αγορές της Γαλλίας (+15% ή +146 χιλ.), της Πολω­νίας (+4% ή +52 χιλ.), της Τουρ­κίας (+51% ή +48 χιλ.), της Ιταλίας (+3% ή +37 χιλ.) και της Ρου­μα­νίας (+23% ή +32 χιλ.).

– στις αγορές της Γερ­μα­νίας και του Ην. Βασι­λείου οφεί­λε­ται το 68% (-884 χιλ. θέσεις) της απώ­λειας θέσεων που κατα­γρά­φε­ται για το 2019 σε σύγκριση με το 2018.

– η ζήτηση θέσεων από Ρου­μα­νία, Πολωνία και Τουρκία είναι αυξη­μένη παρά το ότι η συναλ­λαγ­μα­τική ισο­τι­μία των νομι­σμά­των τους σε σχέση με το ευρώ έχει επι­δει­νω­θεί σε σύγκριση με το καλο­καίρι του 2018.

Ανα­φο­ρικά με την θέση της Ελλάδας στον εξερ­χό­μενο του­ρι­σμό των εξε­τα­ζό­με­νων αγορών το 2017, παρα­τη­ρούμε ότι σε όλες βρί­σκε­ται στο top-10 των κυριό­τε­ρων του­ρι­στι­κών προ­ο­ρι­σμών με εξαί­ρεση τις αγορές της Ρωσίας (11η) και των ΗΠΑ (22η). Ειδι­κό­τερα, κατέχει την 1 η θέση στις γει­το­νι­κές αγορές της Βουλ­γα­ρίας, της Τουρ­κίας και της Κύπρου, την 2 η θέση στην αγορά της Ρου­μα­νίας ενώ στην γει­το­νική Ιταλία κατα­τάσ­σε­ται στην 5 η θέση. Αξιο­ση­μεί­ωτη είναι η θέση της Ελλάδας στις αγορές του Ην. Βασι­λείου (6η), της Γερ­μα­νίας (6η), της Γαλλίας (8η) και της Ολλαν­δίας (8η).

Οι αντα­γω­νι­στές κι εμείς

Η εικόνα δια­φο­ρο­ποιεί­ται σημα­ντικά όσον αφορά τους Μεσο­γεια­κούς προ­ο­ρι­σμούς, με την Ελλάδα να βρί­σκε­ται σε όλες τις αγορές στο top-5 των κυριό­τε­ρων προ­ο­ρι­σμών. * Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία, Τουρκία, Κροατία, Αίγυ­πτος, Τυνησία, Μαρόκο, Μάλτα, Κύπρος. Επίσης, το 2017, σε σχέση με το 2016:

– η Ελλάδα ανέβηκε: – μια θέση ως προ­ο­ρι­σμός στις προ­τι­μή­σεις των ταξι­διω­τών από Ολλαν­δία, Πολωνία, Ελβετία και Δανία,

– δύο θέσεις στις προ­τι­μή­σεις των ταξι­διω­τών από Γερ­μα­νία, – τρεις θέσεις στις προ­τι­μή­σεις των ταξι­διω­τών από ΗΠΑ,

– ενώ υπο­χώ­ρησε μια θέση στις προ­τι­μή­σεις των ταξι­διω­τών από Γαλλία. Συμπε­ρα­σμα­τικά, με βάση τον προ­γραμ­μα­τι­σμό των θέσεων των αερο­πο­ρι­κών εται­ρειών για το 2019, και την εξέλιξη των οικο­νο­μιών των αγορών μας, ως γενική εικόνα για την θερινή σεζόν φέτος κατα­γρά­φε­ται επι­βρά­δυνση του ρυθμού ανά­πτυ­ξης των οικο­νο­μιών των αγορών μας και μείωση στον προ­γραμ­μα­τι­σμό εισερ­χό­με­νων αερο­πο­ρι­κών θέσεων από τις αγορές αυτές.

Γιώργος Αλε­ξά­κης