Ξεκινάει η μεγάλη γαστρονομική γιορτή του Αιγαίου

Με «Λαζα­ρά­κια» από την Κάλυμνο, κρασί από τη Σίκινο, θυμα­ρί­σιο μέλι από την Κίμωλο, «μελε­κούνι» από τη Ρόδο και «πετρωτό» από την Ανδρο μας τρα­τά­ρουν φέτος τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου. Το φλουρί της ευρω­παϊ­κής πίτας έπεσε αυτή τη φορά στις Κυκλά­δες και στα Δωδε­κά­νησα, που απέ­σπα­σαν τον πολλά υπο­σχό­μενο τίτλο της «Γαστρο­νο­μι­κής Περι­φέ­ρειας της Ευρώπης 2019». «Ο εν λόγω τίτλος εμπε­ριέ­χει έξι δια­φο­ρε­τι­κούς αλλά αλλη­λέν­δε­τους τομείς – τη γαστρο­νο­μία, την πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά, την αει­φο­ρία, την υπο­στή­ριξη των μικρο­με­σαίων επι­χει­ρή­σεων και την υγεία» επι­ση­μαί­νει στην «Κ» η κ. Χάιντι Λαζάνη, επι­κε­φα­λής της ομάδας της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, που προ­ε­τοί­μασε τον φάκελο της ελλη­νι­κής υπο­ψη­φιό­τη­τας προς την Ε.Ε. Πρέ­σβειρα της «Γαστρο­νο­μι­κής Περι­φέ­ρειας» έχει οριστεί η Παριανή σεφ Αργυρώ Μπαρ­μπα­ρί­γου, που έχει πρω­το­στα­τή­σει ήδη σε ανά­λο­γες εκδη­λώ­σεις. Το πρό­γραμμα, πρω­το­βου­λία του περι­φε­ρειάρχη Γιώργου Χατζη­μάρ­κου, υλο­ποιεί­ται σε συνερ­γα­σία με τη Λέσχη Αρχι­μα­γεί­ρων Κυκλά­δων & Δωδε­κα­νή­σου, ενώ χορηγός του είναι τα «Ελλη­νικά Πετρέ­λαια» και απο­κλει­στι­κός αερο­με­τα­φο­ρέας η Aegean Airlines. Απώ­τε­ρος στόχος είναι να συν­δε­θεί ο πρω­το­γε­νής τομέας με τον του­ρι­σμό, να ανα­δει­χθεί η γαστρο­νο­μική παρά­δοση κάθε νησιού και να ενδυ­να­μω­θούν οι τοπικές κοι­νω­νίες.

Μαθητές, μέλη του Λυκείου Ελλη­νί­δων, στην παρου­σί­αση του παρα­δο­σια­κού καλύ­μνι­κου πρωινού, τον Οκτώ­βριο του 2017.

Οι ιδιαι­τε­ρό­τη­τες της νησιω­τι­κό­τη­τας ανε­βά­ζουν έτι περαι­τέρω τον πήχυ για τους διορ­γα­νω­τές, καθώς απαι­τεί­ται συνερ­γα­σία όλων των εμπλε­κο­μέ­νων. «Πρό­κει­ται για συνο­λικά πενήντα νησιά», υπεν­θυ­μί­ζει η κ. Λαζάνη, «στόχος είναι να υπο­στη­ρί­ξουμε τις ήδη υπάρ­χου­σες εκδη­λώ­σεις, δίνο­ντάς τους νέο τόνο, αλλά και να θεσμο­θε­τή­σουμε νέες όπου δεν υπάρ­χουν, όπως π.χ. στη Φολέ­γαν­δρο και στην Αστυ­πά­λαια». Αλλωστε, η εν λόγω συγκυ­ρία ενδεί­κνυ­ται κυρίως για νησιά που δεν χαίρουν διε­θνούς ακτι­νο­βο­λίας. «Υπάρ­χουν πολλά κρυμ­μένα “δια­μά­ντια”», λέει με νόημα στην «Κ» ο σεφ κ. Κων­στα­ντί­νος Μπου­γιού­ρης, μέλος της Λέσχης και ιδιο­κτή­της βρα­βευ­μέ­νου εστια­το­ρίου στη Σύρο. «Στην Κίμωλο παρά­γουν ένα μέλι με περιε­κτι­κό­τητα 55-60% θυμάρι, στη Σίκινο έχει δημιουρ­γη­θεί οινο­ποιείο, ενώ στη Ρόδο έχουν ξεκι­νή­σει πολύ ιδιαί­τε­ρες τυπο­ποι­ή­σεις ελαιο­λά­δου», ανα­φέ­ρει ενδει­κτικά ο ίδιος. Ολες αυτές τις γεύσεις δεν τις γνω­ρί­ζουν ούτε οι ξένοι ούτε βέβαια οι Αθη­ναίοι.

Γκουάβα, παρα­δο­σιακό γλυκό κου­τα­λιού από την Κάλυμνο.

Προ­τε­ραιό­τητα, επο­μέ­νως, είναι η πιστο­ποί­ηση τοπικών προ­ϊ­ό­ντων, μια δια­δι­κα­σία που έχει αρχίσει να απο­δί­δει καρπούς. Εσχάτως κατο­χυ­ρώ­θη­καν το τυρί σιτάκα της Κάσου, το μέλι της Καλύ­μνου, το κρα­σο­τύρι της Κω, το μελε­κούνι και το λόπι της Ρόδου, που είναι ποι­κι­λία φασο­λιού. Την τελευ­ταία διετία η Περι­φέ­ρεια υλο­ποιεί πλήθος προ­γραμ­μά­των στην ίδια κατεύ­θυνση: το καλάθι πρωινού Νοτίου Αιγαίου, το be a local που φέρνει στα νησιά κατα­ξιω­μέ­νους food bloggers, αλλά και δημο­φιλή εκπαι­δευ­τικά πρό­τζεκτ, όπως το Aegean Gardener, όπου οι μαθητές δημιουρ­γούν τους λαχα­νό­κη­πους που θα τους προ­μη­θεύ­σουν με τις πρώτες ύλες των γευ­μά­των, και το Aegean mamas know best, όπου οι μαμάδες μετα­λα­μπα­δεύ­ουν τα μυστικά της μαγει­ρι­κής στις επό­με­νες γενιές.

Εκδη­λώ­σεις

Εκτι­μά­ται, λοιπόν, ότι η μεγάλη γιορτή του Αιγαίου θα φτάσει στο απο­κο­ρύ­φωμά της τους επό­με­νους μήνες, καθώς εκδη­λώ­σεις προ­γραμ­μα­τί­ζο­νται για όλη τη διάρ­κεια του έτους. Στη Νάξο, «πρω­τα­θλή­τρια» των αγρο­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων και κατ’ επέ­κταση των φεστι­βάλ γαστρο­νο­μι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος, οι επι­σκέ­πτες θα βρεθούν ενώπιον διλημ­μά­των. Πέρα από το γνωστό φεστι­βάλ πατάτας, μπορούν να παρευ­ρε­θούν σε φεστι­βάλ γρα­βιέ­ρας, μελιού, κρασιού, ρακής, ελαιο­λά­δου και θαλασ­σι­νών, με το τελευ­ταίο να πραγ­μα­το­ποιεί­ται στην εορτή του Αγίου Νικο­λάου τον Δεκέμ­βριο. Με ξενα­γή­σεις σε δύο ελαιο­τρι­βεία, δύο οινο­ποιεία, ένα τυρο­κο­μείο και ένα μελισ­σο­κο­μικό εργα­στή­ριο θα υπο­δε­χθεί η Κως τους φετι­νούς επι­σκέ­πτες. «Τα τελευ­ταία τέσσερα χρόνια πραγ­μα­το­ποιούμε γιορτή τοπικών προ­ϊ­ό­ντων», εξηγεί στην «Κ» η κ. Μαίρη Τρια­ντα­φυλ­λο­πού­λου, πρό­ε­δρος της Εθνικής Επι­τρο­πής Οινο­του­ρι­σμού, «σημειώ­νε­ται ήδη αύξηση στις πωλή­σεις μετα­ποι­η­μέ­νων προ­ϊ­ό­ντων, φρέσκων φρούτων και λαχα­νι­κών». Ενόψει της του­ρι­στι­κής σεζόν δρο­μο­λο­γεί­ται το μπό­λια­σμα του μενού των εστια­το­ρίων με παρα­δο­σιακά εδέ­σματα: γεμιστό κατσι­κάκι, πλι­γούρι με χοιρινό, μακα­ρού­νια, πιτα­ρί­δια, ντολ­μα­δά­κια για­λαν­τζί.

Επί­δο­ξοι κηπου­ροί σκα­λί­ζουν με επι­μέ­λεια τον λαχα­νό­κηπό τους στη Ρόδο.

Το τραπέζι για ένα «δείπνο αγάπης» σχε­διά­ζουν να στρώ­σουν στην Κάλυμνο, όπου η γαστρο­νο­μία ανα­πτύ­χθηκε παράλ­ληλα από τρεις δια­φο­ρε­τι­κές πλη­θυ­σμια­κές ομάδες, τους βοσκούς, τους θαλασ­σι­νούς αλλά και τους αστούς. Οι τελευ­ταίοι, όντας μέσω του εμπο­ρίου σε επαφή με την Ευρώπη, είχαν και τις ανά­λο­γες επιρ­ροές που απο­τυ­πώ­νο­νται σε πολλά αλμυρά πιάτα και γλυ­κί­σματα. Το εν λόγω δείπνο, ανήμερα την Κυριακή του Θωμά, θα ανα­πα­ρι­στά το περί­φημο «ποκί­νημα των σφουγ­γα­ρά­δων». «Πρό­κει­ται για το μεγάλο τραπέζι που γινόταν πριν από την ανα­χώ­ρησή τους για το μακρύ ταξίδι για την Μπαρ­μπα­ριά, που διαρ­κούσε πέντε με έξι μήνες», εξηγεί στην «Κ» η κ. Καλ­λιόπη Τσα­γκάρη, ιδιο­κτή­τρια ταξι­διω­τι­κού πρα­κτο­ρείου που ειδι­κεύ­ε­ται στον εναλ­λα­κτικό του­ρι­σμό. Πέρα από τη συναι­σθη­μα­τικά φορ­τι­σμένη ατμό­σφαιρα ενόψει του απο­χω­ρι­σμού, υπήρχε και εκτε­τα­μένη προ­ε­τοι­μα­σία. «Παρα­σκεύ­α­ζαν καβουρμά, γαλέτες, χοι­ρο­σφά­για, δια­δι­κα­σίες που θα δεί­ξουμε στο κοινό», προ­σθέ­τει η ίδια.

Γλυκό κρασί «άναμα» από στα­φύ­λια της Καλύ­μνου.

Εχουν προη­γη­θεί τα κάλαντα του Λαζάρου από προ­σκό­πους και μαθητές, που προ­σφέ­ρουν γλυκά, τα «Λαζα­ρά­κια». «Το Πάσχα στο νησί μας είναι ιδιαί­τερο και συν­δέ­ε­ται άμεσα με τη βυζα­ντινή παρά­δοση», συμπλη­ρώ­νει η κ. Μαρία Σαρά­φο­γλου, ιδιο­κτή­τρια κατα­λυ­μά­των, «δια­θέ­τουμε εξάλλου μεγάλη ποι­κι­λία από βυζα­ντινά ψωμιά, επτά­ζυμα, με σχι­νό­καρπο, με προζύμι». Ωστόσο, οι σπε­σια­λιτέ δεν στα­μα­τούν εκεί. «Εδώ παρά­γουμε αλί­πα­στα και καπνι­στά, καβουρμά από θαλασ­σινά, εσχάτως συσκευά­ζουμε και πωλούμε μελάνι χτα­πο­διού», υπο­γραμ­μί­ζει η κ. Σαρά­φο­γλου, που από κοινού με την κ. Τσα­γκάρη και επαγ­γελ­μα­τίες άλλων κλάδων, έχουν συστή­σει ένα cluster, που θα συμ­βά­λει στην άρτια διορ­γά­νωση. Οσοι ξένοι, πάντως, έχουν επι­σκε­φθεί το νησί των σφουγ­γα­ρά­δων, ανα­κα­λούν ακόμα με ενθου­σια­σμό τις φούσκες και το σπι­νιάλο, σπά­νιους θαλασ­σι­νούς μεζέδες που διορ­γα­νω­τές δεσμεύ­ο­νται ότι δεν θα απου­σιά­ζουν από τη μεγάλη γιορτή.

Ενα από τα δεκάδες ψωμιά της βυζα­ντι­νής παρά­δο­σης της Καλύ­μνου.