Να απορριφθούν οι εφέσεις Μαχαιρίδη – Χατζηδιάκου – Κουσουρνά για την φονική πλημμύρα εισηγήθηκε ο Εισαγγελέας Εφετών

Να γίνουν τυπικά δεκτές και να απορ­ρι­φθούν στην ουσία τους οι εφέσεις κατά του παρα­πεμ­πτι­κού βου­λεύ­μα­τος του πρώην περι­φε­ρειάρχη Νοτίου Αιγαίου κ. Γιάννη Μαχαι­ρίδη, του δημάρ­χου Ρόδου και πρώην αντι­πε­ρι­φε­ρειάρχη κ. Φώτη Χατζη­διά­κου και του πρώην δημάρ­χου Ρόδου κ. Στάθη Κου­σουρνά, κατη­γο­ρού­με­νων για πλημ­μύρα από την οποίαν μπο­ρούσε να προ­κύ­ψει κοινός κίν­δυ­νος σε ξένα πράγ­ματα, κίν­δυ­νος σε άνθρωπο, με επέ­λευση θανάτου κατά συρροή και έκθεση η οποία προ­κά­λεσε τον θάνατο κατά συρροή, ειση­γή­θηκε στο Συμ­βού­λιο Εφετών Δωδε­κα­νή­σου ο Αντει­σαγ­γε­λέας Εφετών κ. Ιωάννης Σφέτκος.

Πιο συγκε­κρι­μένα ο Εισαγ­γε­λέας ειση­γή­θηκε να απορ­ρι­φθούν στην ουσία τους οι εφέσεις ως προς τους λόγους αυτών περί εσφαλ­μέ­νης ερμη­νείας και εφαρ­μο­γής των ουσια­στι­κών ποι­νι­κών δια­τά­ξεων των άρθρων 15, 268 και 306 του Ποι­νι­κού Κώδικα και συγκε­κρι­μένα των αδι­κη­μά­των της πλημ­μύ­ρας δια παρα­λεί­ψεως και της εκθέ­σεως και για τους 3 κατη­γο­ρού­με­νους και περί της πλαγίου παρά­βα­σης των ανωτέρω δια­τά­ξεων ως προς των κ. Χατζη­διάκο.

Ειση­γεί­ται επίσης να κριθούν ως απα­ρά­δε­κτες οι εφέσεις των κ.κ. Μαχαι­ρίδη και Κου­σουρνά ως προς το σκέλος αυτών περί έλλει­ψης ειδικής και εμπε­ρι­στα­τω­μέ­νης αιτιο­λο­γίας του παρα­πεμ­πτι­κού βου­λεύ­μα­τος.

Επι­πλέον ειση­γή­θηκε να απορ­ρι­φθεί ως απα­ρά­δε­κτο το αίτημα του κ. Χατζη­διά­κου να επι­τρα­πεί η παρά­σταση του μετά των πλη­ρε­ξου­σίων δικη­γό­ρων του ενώπιον του Συμ­βου­λίου Εφετών Δωδε­κα­νή­σου κατά τη συζή­τηση της υπό κρίσην έφεσης του και να γίνει δεκτό ανάλογο αίτημα του κ. Μαχαι­ρίδη.

Τον τελικό λόγο έχει σε κάθε περί­πτωση το Συμ­βού­λιο Εφετών Δωδε­κα­νή­σου.

Οι κατη­γο­ρού­με­νοι, όπως έγραψε η «δημο­κρα­τική», έχουν σοβαρό αντί­λογο για τα όσα τους κατα­λο­γί­ζο­νται αλλά και για την παρα­πο­μπή τους σε δίκη ενώπιον Μικτού Ορκωτού Δικα­στη­ρίου της περι­φέ­ρειας του Εφε­τείου Δωδε­κα­νή­σου.

Ο κ. Μαχαι­ρί­δης προ­βάλ­λει μεταξύ άλλων στην έφεσή του ότι υφί­στα­ται εσφαλ­μένη ερμη­νεία ουσια­στι­κής ποι­νι­κής δια­τά­ξεως.

Με το προ­σβαλ­λό­μενο βού­λευμα γίνεται δεκτό μεταξύ άλλων, ότι ο κ. Μαχαι­ρί­δης και ο κ. Χατζη­διά­κος δεν κινη­το­ποί­η­σαν τον μηχα­νι­σμό της πολι­τι­κής προ­στα­σίας κατά τον κρίσιμο χρόνο, ώστε να ληφθούν βρα­χυ­πρό­θε­σμα μέτρα, όπως μέτρα δια­κο­πής ή/και εκτρο­πής της κυκλο­φο­ρίας οδών που κιν­δυ­νεύ­ουν από πλημ­μυ­ρικά φαι­νό­μενα, ενη­μέ­ρωση των πολιτών, για να λάβουν και ίδια μέτρα πρό­λη­ψης και προ­στα­σίας της ζωής τους και των περιου­σιών τους.

Το βού­λευμα μνη­μο­νεύει την με αριθ. οικ. 330/10.2.2011 απόφαση του περι­φε­ρειάρχη Δωδε­κα­νή­σου (ΦΕΚ Β’ 408/16.3.2011), με την οποία μετα­βί­βασε στους αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χες αρμο­διό­τη­τες.

Όπως τονίζει όμως το βού­λευμα, εσφαλ­μένα δέχθηκε ότι εκείνος, ως περι­φε­ρειάρ­χης Νοτίου Αιγαίου και μετά την μετα­βί­βαση αρμο­διο­τή­των, παρέ­μεινε αρμόδιο όργανο προς συγκέ­ντρωση των ανα­γκαίων στοι­χείων για την ενη­μέ­ρωση των επι­μέ­ρους οργάνων της Περι­φέ­ρειας και το συντο­νι­σμό αυτών κατά την εκπλή­ρωση των καθη­κό­ντων τους.

Ξεκα­θα­ρί­ζει ότι ειδική αρμο­διό­τητα ενερ­γείας δεν είχε για την λήψη των μέτρων πολι­τι­κής προ­στα­σίας.

Ο κ. Μαχαι­ρί­δης επι­ση­μαί­νει ακόμη ότι το βού­λευμα υπέπεσε στο ίδιο ακριβώς σφάλμα με την παρα­δοχή του, ότι παρέ­λειψε κι εκείνος, ομού μετά του τότε αντι­πε­ρι­φε­ρειάρχη κ. Χατζη­διά­κου, να προβεί, στον σχε­δια­σμό, τη μελέτη, την κατα­σκευή και την συντή­ρηση συγκοι­νω­νια­κών και αντι­πλημ­μυ­ρι­κών έργων στο βόρειο τμήμα της νήσου, ώστε να απο­τρα­πεί η εμφά­νιση πλημ­μυ­ρι­κών φαι­νο­μέ­νων, και δη, μεταξύ άλλων, δεν προέβη στην ανα­βάθ­μιση των υφι­στά­με­νων δικτύων απορ­ροής των υδάτων, στην κατα­σκευή έργων διευ­θέ­τη­σης των κοιτών των ρεμάτων, στην κατα­σκευή νέας γέφυρας στον Κρε­μα­στενό ποταμό και την κατάρ­γηση της λεγό­με­νης «ιρλαν­δι­κής διά­βα­σης» σε αυτόν, στη μελέτη και εκτέ­λεση έργων συγκρά­τη­σης των εδαφών σε εγγύς δασικές εκτά­σεις που η φυσική τους βλά­στηση είχε πρό­σφατα κατα­στρα­φεί από πυρ­κα­γιές (κορ­μο­δέ­ματα, κορ­μο­φράγ­ματα, αυλα­κώ­σεις κ.λ.π), με απο­τέ­λε­σμα να προ­κλη­θεί η πλημ­μύρα της 22ας Νοεμ­βρίου 2013.

Επίσης, στο ίδιο ακριβώς νομικό σφάλμα υπέπεσε και με την παρα­δοχή του, ότι παρέ­λειψε ομού μετά του αντι­πε­ρι­φε­ρειάρχη, σχο­λα­στικό έλεγχο των αντι­πλημ­μυ­ρι­κών έργων και συντή­ρησή τους, έλεγχο και προ­λη­πτικό καθα­ρι­σμό των κοιτών των ρεμάτων, απο­μά­κρυνση των φερτών υλικών που μπο­ρού­σαν να προ­κα­λέ­σουν εμφρά­ξεις σε παρα­κεί­μενα φρεάτια απορ­ροής όμβριων υδάτων, επι­τά­χυνση εργα­σιών για ολο­κλή­ρωση αντι­πλημ­μυ­ρι­κών έργων.

Τονίζει ότι ειδική αρμο­διό­τητα ενερ­γείας δεν είχε για τα ανωτέρω.

Επι­ση­μαί­νει ακόμη ότι στο ζήτημα της ανα­γκαίας αιτιώ­δους συνά­φειας μεταξύ των φερό­με­νων ως παρα­λεί­ψεών του και του απο­τε­λέ­σμα­τος του θανάτου των προ­σώ­πων και της κατα­στρο­φής αγνώ­στου αριθμού ξένων πραγ­μά­των, σε σχέση με την φερό­μενη μη εκτέ­λεση έργων που θα απέ­τρε­παν τον κίνδυνο, αλλά και του χρόνου τελέ­σεως των παρα­λεί­ψεων, το βού­λευμα διέλαβε εντελώς ελλιπή και μη εμπε­ρι­στα­τω­μένη αιτιο­λο­γία.

Στο ζήτημα της φερό­με­νης πρό­θε­σής του, το βού­λευμα διέλαβε εντελώς ελλιπή και μη εμπε­ρι­στα­τω­μένη αιτιο­λο­γία, όπως επι­ση­μαί­νει ο κ. Μαχαι­ρί­δης, διότι δεν απά­ντησε ούτε επί του ισχυ­ρι­σμού του, ότι δεν υπήρχαν οι πόροι για την εκτέ­λεση των έργων αυτών, εν σχέσει και με τα κον­δύ­λια που ήταν ανα­γκαία για την εκτέ­λεση άλλων ακόμη πιο επει­γό­ντων έργων, και δεν απε­φάνθη κάν, αν υπήρχαν οι ανα­γκαίοι πόροι, αν οι δια­δι­κα­σίες για την μελέτη, χρη­μα­το­δό­τηση, προ­κύ­ρυξη και ανάθεση των δεκτών γενο­μέ­νων αορί­στως έργων εκκί­νη­σαν, και για ποιο λόγο στα­μά­τη­σαν ή δεν εκκί­νη­σαν.

Ο κ. Μαχαι­ρί­δης παρα­πο­νεί­ται παρα­πέρα για το ό,τι δεν υφί­στα­ται αιτιώ­δης συνά­φεια μεταξύ των φερό­με­νων ως παρα­λεί­ψεών του στο ζήτημα της λήψεως μέτρων δια­κο­πής κυκλο­φο­ρίας στις οδούς που θα απέ­τρε­παν τον κίνδυνο αφού δεν είχε καν την αρμο­διό­τητα.

Ο κ. Χατζη­διά­κος στην έφεσή του τονίζει μεταξύ άλλων ότι δεν υπήρξε από το δικα­στικό συμ­βού­λιο νομική οριο­θέ­τηση του πλαι­σίου των αρμο­διο­τή­των του ως αντι­πε­ρι­φε­ρειάρχη και κυρίως τη δυνα­τό­τητά του να παραγ­γέλ­λει μόνος την εκπό­νηση μελετών, τη διε­νέρ­γεια μειο­δο­τι­κών δια­γω­νι­σμών για την εκτέ­λεση των επί­δι­κων έργων, να εκτελεί έργα και κυρίως αν υπήρχε η αντί­στοιχη πρό­βλεψη των σχε­τι­κών δαπανών στον ετήσιο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό της Περι­φέ­ρειας για την εκτέ­λεση των έργων αυτών.

Δια­τεί­νε­ται ότι οι απο­δι­δό­με­νες σε εκείνον δήθεν «παρα­λεί­ψεις» που σαν απο­τέ­λε­σμα είχαν τη δημιουρ­γία «πλημ­μύ­ρας» που επέφερε τον πνιγμό των δύστυ­χων και άτυχων ανθρώ­πων δεν στη­ρί­ζο­νται στις κεί­με­νες δια­τά­ξεις αλλά απο­τε­λούν αυθαί­ρε­τες και έωλες σκέψεις του Βου­λεύ­μα­τος αφού η λήψη από­φα­σης, ο προ­γραμ­μα­τι­σμός, η εκτέ­λεση έργων και η χρη­μα­το­δό­τηση τους δεν ανήκει στον περι­φε­ρειάρχη ή στον αντι­πε­ρι­φε­ρειάρχη στον οποίο πιθανόν ο περι­φε­ρειάρ­χης να εκχώ­ρησε μέρος των αρμο­διο­τή­των του αλλά ανήκουν απο­κλει­στικά (και πολύ ορθά) στην απο­κλει­στική αρμο­διό­τητα του Περι­φε­ρεια­κού Συμ­βου­λίου και της Εκτε­λε­στι­κής Επι­τρο­πής δηλαδή σε συλ­λο­γικά όργανα της Περι­φέ­ρειας.

Η εσφαλ­μένη ερμη­νεία και εφαρ­μογή του νόμου, έγκει­ται, όπως τονίζει, στο γεγονός, ότι στις οικείες θέσεις που γίνεται λόγος για αντι­πλημ­μυ­ρικά έργα και γενικά για δημόσια έργα (όπως η κατα­σκευή μίας γέφυρας), δεν υφί­στα­ται προ­σω­πική – ατομική αρμο­διό­τητα (άρα και ευθύνη) του περι­φε­ρειάρχη ή του αντι­πε­ρι­φε­ρειάρχη, αλλά ενδε­χο­μέ­νως του αφη­ρη­μέ­νου νομικού προ­σώ­που της Περι­φέ­ρειας.

Προ­σθέ­τει παρα­πέρα ότι ο ίδιος δεν είχε οποια­δή­ποτε αρμο­διό­τητα και φυσικά δυνα­τό­τητα εκτρο­πής της κυκλο­φο­ρίας, από την Ιρλαν­δική διάβαση και κακώς του απο­δί­δε­ται οποια­δή­ποτε τέτοια ευθύνη ενώ τονίζει ότι δεν είχε αρμο­διό­τητα για την κατα­σκευή και συντή­ρηση αντι­πλημ­μυ­ρι­κών έργων.

Επι­ση­μαί­νει δε ότι το παρα­πεμ­πτικό βού­λευμα στην ουσία «ποι­νι­κο­ποιεί» την όλη πολι­τική του συμπε­ρι­φορά, χωρίς να του απο­δί­δει συγκε­κρι­μένη παρά­λειψη, συν­δε­δε­μένη άμεσα με το απο­δι­δό­μενο σε αυτή εγκλη­μα­τικό απο­τέ­λε­σμα.

Η γενι­κό­τερη απόδοση ευθυνών για όλα τα ενδε­χο­μέ­νως υπάρ­χο­ντα κακώς κείμενα (όχι μόνο στη Ρόδο αλλά σε ολό­κληρη την Περι­φέ­ρεια) απο­τε­λεί μάλλον κριτική από πολι­τική και όχι από νομική άποψη, όπως υπο­στη­ρί­ζει ο κ. Χατζη­διά­κος.

Ανά­λο­γοι είναι και οι ισχυ­ρι­σμοί του κ. Κου­σουρνά.

Την υπόθεση χει­ρί­ζο­νται οι δικη­γό­ροι κ.κ. Φώτης Κωστό­που­λος, Γρ. Μοράρης, Κ. Σαρής, Mαν. Κου­τσού­κος, Γ. Φιλιπ­πά­κος και Δ. Μου­τά­φης.