Tουρκία: Πυρηνικές φιλοδοξίες με πρώτο σταθμό το Ακούγιου, το 2023

Η υλο­ποί­ηση των πυρη­νι­κών φιλο­δο­ξιών της Αγκυρας ξεκι­νάει από το Ακού­γιου, το οποίο βρί­σκε­ται στην επαρχία της Μερ­σί­νας, βόρεια της Κύπρου. Το πρώτο πυρη­νικό εργο­στά­σιο της Τουρ­κίας θα είναι έτοιμο έως το 2023, όπως ανα­κοί­νωσε πρό­σφατα η Rosatom, μια εξέλιξη η οποία συνιστά τη λογική ακο­λου­θία των συζη­τή­σεων και –εν συνε­χεία– συνερ­γα­σιών που έχει η Αγκυρα με τη συγκε­κρι­μένη ρωσική εται­ρεία ήδη από το 2010, όταν υπο­γρά­φηκε η σχετική δια­κρα­τική συμ­φω­νία.

Οι φιλο­δο­ξίες της Αγκυρας δεν περιο­ρί­ζο­νται στο Ακού­γιου, το οποίο βρί­σκε­ται στη νότια μεσο­γειακή ακτή της χώρας, καθώς η κυβέρ­νηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν σχε­διά­ζει την κατα­σκευή δύο ακόμα πυρη­νι­κών εγκα­τα­στά­σεων, ένα στη Σινώπη, στη Μαύρη Θάλασσα (από ιαπω­νικό κον­σόρ­τσιουμ, η δια­κρα­τική συμ­φω­νία υπο­γρά­φηκε το 2013), και ένα στην Ιγκνιά­ντα, στα σύνορα με τη Βουλ­γα­ρία, περίπου 250 χιλιό­με­τρα από την Ελλάδα. Το τελευ­ταίο πρό­τζεκτ είναι ακόμη υπό συζή­τηση, ωστόσο στην προ­σπά­θεια της Τουρ­κίας να μειώσει την εξάρ­τησή της από την εισα­γωγή ενέρ­γειας, δεν είναι διόλου απίθανο να προ­ω­θη­θεί και αυτό.

Η πυρη­νική ισχύς που θα παρά­γε­ται στο Ακού­γιου θα ισο­δυ­να­μεί με περίπου 4.500 μεγαβάτ, η συνο­λική δυνα­μι­κό­τητα και των τεσ­σά­ρων πυρη­νι­κών αντι­δρα­στή­ρων που θα χωρο­θε­τη­θούν εκεί. Οι εργα­σίες στο Ακού­γιου ξεκί­νη­σαν πέρυσι τον Μάιο και η επα­νεκ­κί­νησή τους, τότε, κρίθηκε ακόμη ένα ουσια­στικό σημάδι της γενι­κό­τε­ρης ανα­θέρ­μαν­σης των ρωσο­τουρ­κι­κών σχέσεων. Ενα ιδιαί­τερο χαρα­κτη­ρι­στικό των πυρη­νι­κών εγκα­τα­στά­σεων του Ακού­γιου θα είναι το καθε­στώς λει­τουρ­γίας τους. Πρα­κτικά, το πυρη­νικό εργο­στά­σιο του Ακού­γιου δεν θα κατα­σκευα­στεί απλά από τη Ρωσία, αλλά η λει­τουρ­γία του για του­λά­χι­στον 49 χρόνια θα επο­πτεύ­ε­ται από τη Μόσχα.

Σε αυτό το σημείο δεν είναι γνωστό αν η Ρωσία θα εξα­γά­γει και τεχνο­γνω­σία στην Τουρκία, του­λά­χι­στον σε αυτήν τη φάση, ωστόσο πέρα και άσχετα από αυτήν τη συνερ­γα­σία, η προ­σπά­θεια της Αγκυρας να γίνει πυρη­νική δύναμη με διά­φο­ρους τρόπους αριθμεί ήδη αρκετά χρόνια. Οι ανη­συ­χίες που κατα­γρά­φο­νται έχουν δύο πτυχές.

Η πρώτη αφορά την κατα­σκευή ενός πυρη­νι­κού αντι­δρα­στήρα σε μια περιοχή η οποία είναι αρκετά σει­σμο­γε­νής. Εύκολα μπορεί να αντι­λη­φθεί οποιοσ­δή­ποτε τι σημαί­νει ο κίν­δυ­νος πυρη­νι­κού ατυ­χή­μα­τος σε ένα κλειστό οικο­σύ­στημα, όπως η Ανα­το­λική Μεσό­γειος.

Οι σχέσεις με Πακι­στάν

Μια δεύτερη πτυχή των ανη­συ­χιών για το συνο­λικό πρό­γραμμα της Τουρ­κίας, αφορά ένα απλό ερώτημα: Ποιες είναι οι πραγ­μα­τι­κές πυρη­νι­κές φιλο­δο­ξίες της Τουρ­κίας, αν δηλαδή έχει ήδη απο­κτή­σει κάποιες υλικές προ­ϋ­πο­θέ­σεις, ώστε να προ­χω­ρή­σει και στην κατα­σκευή πυρη­νι­κών όπλων, πέρα από την παρα­γωγή ενέρ­γειας. Οι εκτι­μή­σεις για τις πραγ­μα­τι­κές πυρη­νι­κές δυνα­τό­τη­τες ποι­κίλ­λουν, και οι πλέον ανη­συ­χη­τι­κές εδρά­ζο­νται στις πολύ στενές σχέσεις που έχει καλ­λιερ­γή­σει τα τελευ­ταία χρόνια η Αγκυρα με το Πακι­στάν. Είναι γνωστό ότι το Πακι­στάν έχει εξα­γά­γει τεχνο­γνω­σία σε αρκετές χώρες, αν και δεν επι­βε­βαιώ­νε­ται μια τέτοια σχέση με την Τουρκία.

Οι πλη­ρο­φο­ρίες σε αυτό το πεδίο είναι εξαι­ρε­τικά περιο­ρι­σμέ­νες και η πλειο­νό­τητα αυτών προ­έρ­χε­ται από τις κατά καιρούς δημό­σιες τοπο­θε­τή­σεις ή παρεμ­βά­σεις προ­σώ­πων με πρό­σβαση σε δια­βαθ­μι­σμέ­νες πλη­ρο­φο­ρίες, όπως ο πρώην επι­κε­φα­λής σχε­δια­σμού του γερ­μα­νι­κού υπουρ­γείου Αμυνας Χανς Ρίλε, ο οποίος σε άρθρο του το 2014 είχε ισχυ­ρι­στεί ότι η γερ­μα­νική BND (Ομο­σπον­διακή Υπη­ρε­σία Πλη­ρο­φο­ριών) διέθετε στοι­χεία για την προ­σπά­θεια της Τουρ­κίας να απο­κτή­σει πυρη­νικά όπλα.