Μελέτη εξετάζει τις επιπτώσεις στη Ρόδο από ατύχημα στον πυρηνικό σταθμό Ακούγιου

Στις βόρειες και δυτικές ακτές της Ρόδου θα μπο­ρού­σαν να φτάσουν οι επι­πτώ­σεις ενός σοβαρού πυρη­νι­κού ατυ­χή­μα­τος στο Ακού­γιου της Τουρ­κίας, σύμφωνα με μελέτη του Ελλη­νι­κού Κέντρου Θαλασ­σίων Ερευνών.

Οι επι­στή­μο­νες εξέ­τα­σαν πώς θα μετα­φε­ρό­ταν ραδιε­νεργό υλικό μέσω των θαλάσ­σιων ρευ­μά­των και σε ποιες παρά­κτιες περιο­χές θα μπο­ρούσε να συγκε­ντρω­θεί, δημιουρ­γώ­ντας ανάγκη παρα­κο­λού­θη­σης και προ­στα­τευ­τι­κών μέτρων.

Για τη Ρόδο, η προ­σο­μοί­ωση δείχνει ότι η μεγα­λύ­τερη επί­δραση θα μπο­ρούσε να εκδη­λω­θεί αρκε­τούς μήνες μετά το αρχικό συμβάν και να δια­τη­ρη­θεί για σημα­ντικό διά­στημα. Η παραλία Καμεί­ρου περι­λαμ­βά­νε­ται ονο­μα­στικά σε πίνακα οκτώ ακτών με τις υψη­λό­τε­ρες υπο­λο­γι­ζό­με­νες δόσεις. Είναι η μονα­δική ελλη­νική ακτή στον συγκε­κρι­μένο πίνακα.

Τα απο­τε­λέ­σματα, όπως επι­ση­μαί­νε­ται, αφορούν απο­κλει­στικά υπο­θε­τικό σενάριο ατυ­χή­μα­τος.

Η μελέτη δημο­σιεύ­θηκε στις 8 Οκτω­βρίου 2026 στο διεθνές επι­στη­μο­νικό περιο­δικό «The European Physical Journal Special Topics», με τίτλο «Assessment of coastal radio pollution via simulation experiment». Την υπο­γρά­φουν οι Γεώρ­γιος Ελευ­θε­ρίου, Κων­στα­ντί­νος Τσιάρας, Χρήστος Τσα­μπά­ρης και Γεώρ­γιος Τρια­ντα­φύλ­λου, του Ινστι­τού­του Ωκε­α­νο­γρα­φίας του ΕΛΚΕΘΕ. Είχε υπο­βλη­θεί τον Αύγου­στο του 2025 και συνε­χί­ζει προη­γού­με­νες εργα­σίες της ομάδας για τη δια­σπορά ραδιε­νερ­γών ουσιών από υπο­θε­τικό ατύχημα στον σταθμό.

Αυτή τη φορά, το ενδια­φέ­ρον στρέ­φε­ται στις παρα­λίες και στην πιθανή έκθεση ανθρώ­πων που εργά­ζο­νται ή περνούν χρόνο εκεί. Οι συγ­γρα­φείς επι­διώ­κουν να συν­δέ­σουν την πορεία του υλικού στη θάλασσα με τη συγκέ­ντρωσή του στην άμμο και στα παρά­κτια ιζήματα. Στις ευχα­ρι­στίες ανα­φέ­ρε­ται υπο­στή­ριξη δύο ερευ­νη­τών από το ευρω­παϊκό πρό­γραμμα CONTRAST, ενώ η ανοικτή πρό­σβαση χρη­μα­το­δο­τή­θηκε από το HEAL-Link.

Η δημο­σί­ευση συμπί­πτει με τις προ­ε­τοι­μα­σίες για την εκκί­νηση του πρώτου αντι­δρα­στήρα του Ακού­γιου. Στις 16 Οκτω­βρίου, ο επι­κε­φα­λής της Rosatom Αλεξέι Λιχα­τσόφ δήλωσε ότι επι­διώ­κε­ται η φυσική εκκί­νηση της πρώτης μονάδας στο δεύτερο μισό του Δεκεμ­βρίου, σύμφωνα με το Reuters. Το στάδιο περι­λαμ­βά­νει την πρώτη αυτο­συ­ντη­ρού­μενη πυρη­νική αλυ­σι­δωτή αντί­δραση. Η σύνδεση με το δίκτυο και η παρα­γωγή ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας απο­τε­λούν επόμενα ορόσημα.

Για την έρευνα, οι επι­στή­μο­νες εξε­τά­ζουν συγκε­κρι­μένο σενάριο εισόδου ραδιε­νερ­γού καισίου στη θάλασσα και παρα­κο­λου­θούν την εξέλιξή του επί έναν χρόνο. Το υπο­θε­τικό συμβάν τοπο­θε­τεί­ται την 1η Ιανουα­ρίου και χρη­σι­μο­ποιού­νται συν­θή­κες θαλάσ­σιας κυκλο­φο­ρίας της περιό­δου 2014 έως 2018. Με αυτές τις παρα­δο­χές, η κορύ­φωση της επί­δρα­σης στην περιοχή της Ρόδου προ­κύ­πτει τον Ιούλιο.

Το μεγα­λύ­τερο μέρος του υλικού που παρα­μέ­νει δια­λυ­μένο στο νερό μετα­κι­νεί­ται δυτικά, προς το Αιγαίο. Εκείνο που είναι συν­δε­δε­μένο με μικρά σωμα­τί­δια κατα­κά­θε­ται γρη­γο­ρό­τερα, επη­ρε­ά­ζο­ντας περισ­σό­τερο την περιοχή κοντά στην πηγή της έκλυσης. Η δια­φο­ρε­τική συμπε­ρι­φορά τους εξηγεί πώς η επι­βά­ρυνση μπορεί να επε­κτα­θεί σε από­σταση από τον σταθμό.

Ένα από τα ενδια­φέ­ρο­ντα ευρή­ματα αφορά στον χρόνο εξέ­λι­ξης. Στην παρά­κτια περιοχή κοντά στο Ακού­γιου, οι αυξη­μέ­νες συγκε­ντρώ­σεις στο θαλασ­σινό νερό διαρ­κούν, σύμφωνα με το μοντέλο, έναν έως δύο μήνες. Στην περιοχή της Ρόδου, η επί­δραση κορυ­φώ­νε­ται αργό­τερα και συνε­χί­ζε­ται τους επό­με­νους μήνες, καθώς τα ρεύματα μετα­φέ­ρουν και ανα­κα­τα­νέ­μουν το υλικό.

Μέσα σε έναν χρόνο, η προ­σο­μοί­ωση υπο­λο­γί­ζει ενα­πό­θεση καισίου σε ευρεία γεω­γρα­φική ζώνη από την Κύπρο, την Κρήτη και το κεντρικό Αιγαίο έως τμήματα του βόρειου Αιγαίου, του Ιονίου και των ακτών της βόρειας Αφρικής. Οι συγκε­ντρώ­σεις και οι εκτι­μώ­με­νες επι­πτώ­σεις δια­φέ­ρουν σημα­ντικά από περιοχή σε περιοχή.

Καθο­ρι­στικό ρόλο παίζουν τα χαρα­κτη­ρι­στικά κάθε ακτής. Σε κλει­στούς κόλπους ή σε σημεία όπου το νερό ανα­νε­ώ­νε­ται αργά, το υλικό μπορεί να συγκρα­τη­θεί περισ­σό­τερο. Σε περισ­σό­τερο εκτε­θει­μέ­νες ακτές, η ανταλ­λαγή με την ανοικτή θάλασσα διευ­κο­λύ­νει την αραίωση και την απο­μά­κρυνσή του. Για τη Ρόδο, οι συγ­γρα­φείς απο­δί­δουν την παρα­τε­τα­μένη επί­δραση στη θαλάσ­σια κυκλο­φο­ρία γύρω από το νησί και στους μηχα­νι­σμούς συγκρά­τη­σης κοντά στην ακτο­γραμμή.

Η ονο­μα­στική αναφορά στην Κάμειρο χρειά­ζε­ται να δια­βά­ζε­ται μαζί με τους περιο­ρι­σμούς της μελέτης. Το μοντέλο καλύ­πτει παρά­κτιες ζώνες αρκετών χιλιο­μέ­τρων και χρη­σι­μο­ποιεί απλο­ποι­η­μένη απο­τύ­πωση της ακτο­γραμ­μής και γενι­κευ­μέ­νες συν­θή­κες κυμα­τι­σμού. Οι ερευ­νη­τές επι­ση­μαί­νουν ότι ακρι­βέ­στε­ρες εκτι­μή­σεις για συγκε­κρι­μέ­νες παρα­λίες απαι­τούν λεπτο­με­ρέ­στερα τοπικά δεδο­μένα.

Οι υπο­λο­γι­σμοί εξαρ­τώ­νται επίσης από τον χρόνο παρα­μο­νής στην ακτή. Για τους ενή­λι­κες χρη­σι­μο­ποιού­νται περίπου 1.577 ώρες ετησίως, δηλαδή κατά μέσο όρο τέσ­σε­ρις ώρες και είκοσι λεπτά ημε­ρη­σίως. Η παρα­δοχή αφορά εκτε­τα­μένη παρου­σία λόγω εργα­σίας ή άλλων δρα­στη­ριο­τή­των. Οι ετήσιες εκτι­μή­σεις δεν μπορούν συνεπώς να μετα­φερ­θούν αυτού­σιες σε έναν επι­σκέ­πτη που παρα­μέ­νει λίγες ώρες στην παραλία.

Οι συγ­γρα­φείς συν­δέ­ουν τα ευρή­ματα με την ιδιαί­τερη ευαι­σθη­σία των του­ρι­στι­κών περιο­χών. Η καλο­και­ρινή αύξηση του πλη­θυ­σμού, η συχνή χρήση των παρα­λιών και η οικο­νο­μική εξάρ­τηση των παρά­κτιων κοι­νο­τή­των από τον του­ρι­σμό διευ­ρύ­νουν τις πιθανές συνέ­πειες ενός τέτοιου συμ­βά­ντος.

Προ­τεί­νουν την αξιο­ποί­ηση των μοντέ­λων για τον εντο­πι­σμό ευά­λω­των ακτών και την οργά­νωση στο­χευ­μέ­νων ελέγχων, καθώς η θαλάσ­σια κυκλο­φο­ρία μπορεί να μετα­φέ­ρει την επί­δραση σε άλλες περιο­χές και να την παρα­τεί­νει για μήνες.