Δ. Ψαρράκης: «Δούρειος Ιππος» του Σόιμπλε η οικονομική πολιτική της κυβέρνησης

Κύριε Ψαρράκη, η κυβέρ­νηση Σύριζα-ΑΝΕΛ ‘πανηγυρίζει’ για την πρό­σφατη συμ­φω­νία. Η χώρα κέρδισε τίποτα, ή πάμε ολο­τα­χώς για νέα μέτρα;

Δυστυ­χώς στις Βρυ­ξέλ­λες γνω­ρί­ζουμε πως τα νέα μέτρα είναι ανα­πό­φευ­κτα και ήδη συμ­φω­νη­μένα για να εφαρ­μο­στούν μετά τον ορί­ζο­ντα δια­κυ­βέρ­νη­σης των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Επι­τρέψτε μου να κάνω όμως ένα τεχνικό σχόλιο για το πλε­ό­να­σμα. Σε συν­θή­κες ύφεσης, το πλε­ό­να­σμα της γενικής κυβέρ­νη­σης ισούται πάντα με το έλλειμμα της πραγ­μα­τι­κής οικο­νο­μίας. Δεν βρίσκω λοιπόν κανένα λόγο πανη­γυ­ρι­σμών δεδο­μέ­νου ότι σε μία οικο­νο­μία της αγοράς, την ανά­πτυξη και τις δου­λειές δεν τα φέρνει η κυβέρ­νηση αλλά η πραγ­μα­τική οικο­νο­μία. Το να πετυ­χαί­νεις ένα πλε­ό­να­σμα μισή μονάδα παρα­πάνω από έναν ήδη εξω­φρε­νικό στόχο είναι αυτο­κτο­νική πολι­τική και θα έχει συνέ­πειες.

 Δηλαδή δεν θα έπρεπε να πετύ­χουμε τόσο υψηλό πλε­ό­να­σμα;

Ασφαλώς όχι. Μαλιστα, θα έλεγα, ακόμα και αν το πετυ­χαί­ναμε δεν θα έπρεπε να το δηλώ­σουμε με ενθου­σια­σμό. Και αυτό όχι μόνο για οικο­νο­μι­κούς αλλά κυρίως για πολι­τι­κούς λόγους. Επι­μέ­νουν όλοι οι σοβαροί Οικο­νο­μο­λό­γοι και το ΔΝΤ, ότι η απαί­τηση πλε­ο­νά­σμα­τος στο 3,5% κατ’ έτος είναι μη βιώσιμη αν όχι αδύνατη. Η κυβέρ­νηση όμως ‘σμπαράλιασε’ το πιο ισχυρό της επι­χεί­ρημα, δεί­χνο­ντας σε όλους ότι όχι μόνο μπορεί να πιάσει το 3,5%, αλλά μπορεί να το κάνει και 3,9%. Το επι­κίν­δυνο όμως δεν είναι μόνο αυτό. Η Ελλάδα με την ανοησία της να δείξει ότι μπορεί να πιάνει πλε­ο­νά­σματα (λες και θα μας έλεγε κανένας τίποτα αν το πλε­ό­να­σμα ήταν 2,5 ή 3%), το κατα­φέρ­νει χωρίς αυτή η δημο­σιο­νο­μική προ­σαρ­μογή να έχει τερά­στια επί­δραση στο ΑΕΠ της, όπως θα ήταν ανα­με­νό­μενο. Αυτό είναι απί­στευτα επι­κίν­δυνο. Πόσο συχνά βλέπετε μια τόσο βίαιη δημο­σιο­νο­μική πολι­τική να μην επιδρά στο ΑΕΠ; Αυτό είναι «βούτυρο στο ψωμί» των πιο ακραίων κύκλων των Γερ­μα­νών Συντη­ρη­τι­κών που λένε ότι είναι εφικτό για την Ευρώπη να έχει αυστη­ρές δημο­σιο­νο­μι­κές αρχές χωρίς αυτό να επη­ρε­ά­ζε­ται το ΑΕΠ. Πλέον έχουν και προ­φα­νές παρά­δειγμα: τη χώρα μας. Φοβάμαι πως η οικο­νο­μική πολι­τική της παρού­σας κυβέρ­νη­σης τείνει να γίνει ο «Δού­ρειος Ίππος» του Σόιμπλε, με μεγάλες συνέ­πειες όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για μία Ευρώπη πολλών ταχυ­τή­των.

Πώς σχο­λιά­ζετε την ‘επόμενη μέρα’ του δημο­ψη­φί­σμα­τος στην Τουρκία και πώς εκτι­μάτε ότι θα δια­μορ­φω­θούν οι σχέσεις της χώρας αυτής με την Ευρώπη;

Νομίζω ότι αφήνει στον κ. Ερτογάν μία πικρή γεύση. Το απο­τέ­λε­σμα του δημο­ψη­φί­σμα­τος είναι ένα απτό παρά­δειγμα ότι μία εκλο­γική νίκη δεν ισο­δυ­να­μεί πάντα με πολι­τική νίκη. Η Τουρκία διχά­στηκε. Φάνηκε επίσης ότι ο αστικός πλη­θυ­σμός και οι βασικές παρα­γω­γι­κές δυνά­μεις της χώρας, μαζί με τους νέους, δεν εμπι­στεύ­ο­νται το ηγε­μο­νικό προφίλ που ο Τούρκος πρό­ε­δρος προ­σπα­θεί να περάσει. Αυτό όχι μόνο είναι δείγμα ότι η Τουρκία δύσκολα θα χάσει τον κοσμικό της χαρα­κτήρα, δίνει ακόμα και το πολι­τικό υπό­βα­θρο συνέ­χι­σης της προ­σπά­θειας για την Ευρω­παϊκή προ­ο­πτική της χώρας. Η προ­ο­πτική αυτή είναι ασφαλώς μακριά, ας είμαστε ρεα­λι­στές, αλλά το θεσμικό πλαίσιο που την περι­βά­λει φαντά­ζει ότι χαίρει ακόμα εσω­τε­ρι­κής νομι­μο­ποί­η­σης στο πιο προ­ο­δευ­τικό κομμάτι της γεί­το­νος.

Να σας ζητήσω μια εκτί­μηση για τις προ­ε­δρι­κές εκλογές στην Γαλλία. Ποια θα είναι η επόμενη μέρα κατά την εκτί­μησή σας;

Θα ήταν παρά­τολμο να μη προ­βλέψω ότι νικητής στο δεύτερο γύρο θα είναι ο Μακρόν. Αυτό πιστεύ­ουμε στις Βρυ­ξέλ­λες. Ήδη προ­σα­να­το­λι­ζό­μα­στε στην επόμενη μέρα και πως μία προ­ο­δευ­τική φιλο­ευ­ρω­παϊκή Γαλλία, με φιλε­λεύ­θερο πρόσημο μακριά από την ιδε­ο­λο­γική αβε­βαιό­τητα της Δεξιάς και της Αρι­στε­ράς, μπορεί να ανα­πα­ρά­ξει δυνα­μι­κές οικο­νο­μι­κής και πολι­τι­κής συνέ­πειας που μόνο το ριζο­σπα­στικό κέντρο μπορεί να εκφρά­σει. Ελπίζω, δε, ότι αυτή η τάση για αλλαγή και επι­στροφή σε ένα πιο προ­ο­δευ­τικό πλαίσιο, θα κάμψει και τη δημο­φι­λία των Γερ­μα­νών Χρι­στια­νο­δη­μο­κρα­τών στις δικές τους εκλογές.

Την ίδια ώρα και στην Μεγάλη Βρε­τα­νία ανα­μέ­νο­νται εκλογές ενόψει και της εφαρ­μο­γής του Brexit. Τι περι­μέ­νουμε από αυτές τις αλλαγές;

Δεν συμ­με­ρί­ζο­μαι την άποψη ότι η Τερέζα Μέι έπιασε τους πάντες εξ απήνης όταν ανα­κοί­νωσε τις εκλογές. Η ανάθεση του Κάμερον δεν της έδινε ισχυρή πολι­τική νομι­μο­ποί­ηση εν όψει μίας επώ­δυ­νης δια­πραγ­μά­τευ­σης. Χρεια­ζό­ταν ενι­σχυ­μένη υπο­στή­ριξη και κοι­νο­βου­λευ­τικά και προ­σω­πικά. Επίσης τη βοηθά να δείξει ισχυρό προφίλ στα αντα­γω­νι­στικά ακρο­α­τή­ρια της ηπει­ρω­τι­κής Ευρώπης. Η αδυ­να­μία των Εργα­τι­κών και των Φιλε­λεύ­θε­ρων άνοιγε επίσης για την Μέι ένα παρά­θυρο ευκαι­ρίας για μία εύκολη επι­κρά­τηση. Το ερώτημα παρα­μέ­νει όμως για το πώς θα χρη­σι­μο­ποι­ή­σει αυτή την ανα­με­νό­μενη εκλο­γική νίκη στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις της με την Ευρώπη. Θα είναι ένα σκληρό ή ένα βελού­δινο Brexit; Μένει να δούμε. Η λογική πάντως λέει ότι κανένα μέρος δεν έχει συμ­φέ­ρον σε μία ρήξη.

Υπάρχει μια περιρ­ρέ­ουσα ατμό­σφαιρα σχετικά με τις αλλαγές στην Ευρώπη, με σενάρια που θέλουν χώρες πολλών ταχυ­τή­των και παράλ­ληλα νομί­σματα. Εάν συμβούν αυτά, τι θα σημά­νουν για την χώρα μας;

H συζή­τηση για μία Ευρώπη πολλών ταχυ­τή­των ξεκί­νησε να έχει τη μορφή επί­ση­μου κει­μέ­νου της Ένωσης με την Έκθεση των Πέντε Προ­έ­δρων πριν σχεδόν δύο χρόνια και πριν λίγους μήνες με την Έκθεση Γιούν­γκερ. Το ερώτημα ήταν απλό: πρέπει η ΕΕ να περι­μέ­νει τα πιο αδύναμα κράτη-μέλη ή να προ­χω­ρή­σει με όσους θέλουν και μπορούν; Ευτυχώς, μετά από πολλές πιέσεις η Δια­κή­ρυξη της Ρώμης τον προη­γού­μενο μήνα, δεν έχει καμία αναφορά σε μία Ευρώπη πολλών ταχυ­τή­των. Πιστεύω όμως ότι έχει πλέον γίνει κομμάτι της σκέψης πολλών αυτό το ενδε­χό­μενο. Θα ήθελα όμως να τονίσω ότι στο σκληρό πυρήνα της Ένωσης για να είσαι, δεν μπορείς να έχεις ανεύ­θυνη ρητο­ρική και να αμφι­τα­λα­ντεύ­ε­σαι μεταξύ λαϊ­κι­σμού και ευκαι­ρια­κών συνερ­γα­σιών. Μία χώρα που θέλει πραγ­μα­τικά να είναι στο κέντρο της ΕΕ, μπορεί να είναι με την αλλη­λεγ­γύη των υπο­λοί­πων, ανε­ξάρ­τητα αν αντι­με­τω­πί­ζει πρό­σκαι­ρες δυσκο­λίες. Το «θέλω» είναι όσο σημα­ντικό είναι και το «μπορώ», αν όχι σημα­ντι­κό­τερο.