Οι 12 «καυτές» θέσεις με συμφωνίες και διαφωνίες για τα εργασιακά

Η κα­τάρ­γη­ση της διοι­κη­τι­κής έγκρι­σης από το υπουρ­γείο Ερ­γα­σί­ας των ομα­δι­κών απο­λύ­σε­ων, η δια­τή­ρη­ση της απα­γό­ρευ­σης της αντα­περ­γί­ας (lock out), το δι­καί­ω­μα των ερ­γο­δο­τών να μην κα­τα­βάλ­λουν μι­σθούς σε μη απερ­γούς ερ­γα­ζό­με­νους με βάση το άρθρο 656 του αστι­κού Κώ­δι­κα ως μέσο πί­ε­σης κατά των υπό­λοι­πων ερ­γα­ζό­με­νων που απερ­γούν, η επέ­κτα­ση των κλα­δι­κών συμ­βά­σε­ων ερ­γα­σί­ας, αλλά και η δια­τή­ρη­ση της μο­νο­με­ρούς προ­σφυ­γής στη διαι­τη­σία μόνο «ως έσχα­το μέτρο» επί­λυ­σης των ερ­γα­τι­κών δια­φο­ρών απο­τε­λούν τα βα­σι­κά ση­μεία του υπο­μνή­μα­τος της επι­τρο­πής εμπει­ρο­γνω­μό­νων που πα­ρέ­λα­βε χθες ο υπουρ­γός Ερ­γα­σί­ας Γιώρ­γος Κα­τρού­γκα­λος, τα βα­σι­κά ση­μεία του οποί­ου πα­ρου­σιά­ζει σή­με­ρα η ΝΑΥ­ΤΕ­ΜΠΟ­ΡΙ­ΚΗ.

Όπως είχε απο­κα­λύ­ψει η εφη­με­ρί­δα στο φύλλο της 19ης Σε­πτεμ­βρί­ου, το υπό­μνη­μα της επι­τρο­πής, εκτός από τις συ­γκλί­σεις των επι­στη­μό­νων στις επι­μέ­ρους θε­μα­τι­κές ενό­τη­τες πε­ριέ­χει και τις δια­φο­ρε­τι­κές προ­σεγ­γί­σεις για μεί­ζο­να θέ­μα­τα της ατζέ­ντας των ερ­γα­σια­κών σχέ­σε­ων.

To κυ­ρί­αρ­χο θέμα επί του οποί­ου υπάρ­χουν όχι απλά δια­φο­ρε­τι­κές εκτι­μή­σεις με­τα­ξύ των μελών της επι­τρο­πής αλλά δια­με­τρι­κά αντί­θε­τες προ­σεγ­γί­σεις, αφορά τον μη­χα­νι­σμό και τη δια­δι­κα­σία δια­μόρ­φω­σης του κα­τώ­τα­του μι­σθού της Εθνι­κής Γε­νι­κής Συλ­λο­γι­κής Σύμ­βα­σης Ερ­γα­σί­ας, ο οποί­ος από τις 12/2/2012 με την 6η πράξη του υπουρ­γι­κού συμ­βου­λί­ου εξα­κο­λου­θεί να προσ­διο­ρί­ζε­ται μέσω της νο­μο­θε­τι­κής δια­δι­κα­σί­ας και όχι μέσω των ελεύ­θε­ρων συλ­λο­γι­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων με­τα­ξύ των εκ­προ­σώ­πων των κοι­νω­νι­κών εταί­ρων.

Επί­σης, υπάρ­χουν δι­ι­στά­με­νες από­ψεις με­τα­ξύ των μελών της επι­τρο­πής για τον κα­θο­ρι­σμό του κα­τώ­τα­του μι­σθού της Εθνι­κής Συλ­λο­γι­κής Σύμ­βα­σης για τους ερ­γα­ζό­με­νους ηλι­κί­ας κάτω των 25 ετών, καθώς δια­τυ­πώ­νε­ται η πρό­τα­ση σύν­δε­σης του μι­σθού των νέων με την ερ­γα­σια­κή τους εμπει­ρία.

Το υπό­μνη­μα, οι συμ­φω­νί­ες και οι δια­φω­νί­ες της επι­τρο­πής

1. Οι προ­τά­σεις για τον κα­τώ­τα­το μισθό της ΕΓΣΣΕ

Οι κά­θε­τες δια­φω­νί­ες των μελών της επι­τρο­πής εμπει­ρο­γνω­μό­νων για τη δια­δι­κα­σία αλλά και για το πε­ριε­χό­με­νο της δια­μόρ­φω­σης του κα­τώ­τα­του βα­σι­κού μι­σθού απο­τε­λούν αναμ­φί­βο­λα ένα από τα κυ­ρί­αρ­χα θέ­μα­τα με ισχυ­ρό νο­μι­κό, κοι­νω­νι­κό, πο­λι­τι­κό και συμ­βο­λι­κό χα­ρα­κτή­ρα.

Ου­σια­στι­κά, η επι­τρο­πή των εμπει­ρο­γνω­μό­νων εμ­φα­νί­ζε­ται δι­χα­σμέ­νη σε αυτό το θέμα, καθώς απο­τυ­πώ­νο­νται στο πό­ρι­σμα δύο δια­με­τρι­κά αντί­θε­τες προ­τά­σεις, οι οποί­ες είναι: α) Ένα μέρος της επι­τρο­πής προ­τεί­νει τον κα­θο­ρι­σμό του κα­τώ­τα­του μι­σθού, κα­τό­πιν δια­βου­λεύ­σε­ων με ανε­ξάρ­τη­τους εμπει­ρο­γνώ­μο­νες, μέσω εθνι­κής γε­νι­κής συλ­λο­γι­κής σύμ­βα­σης ερ­γα­σί­ας με κα­θο­λι­κή εφαρ­μο­γή και β)Ένα άλλο μέρος της επι­τρο­πής προ­τεί­νει τον κα­θο­ρι­σμό του κα­τώ­τα­του μι­σθού από την κυ­βέρ­νη­ση, κα­τό­πιν δια­βου­λεύ­σε­ων με τους κοι­νω­νι­κούς εταί­ρους και ανε­ξάρ­τη­τους εμπει­ρο­γνώ­μο­νες, όπως δη­λα­δή προ­βλέ­πει η ση­με­ρι­νή δια­δι­κα­σία που θε­σμο­θε­τή­θη­κε κατ’ εφαρ­μο­γή των ρυθ­μί­σε­ων του δευ­τέ­ρου μνη­μο­νί­ου.

Η επι­τρο­πή εκτι­μά ότι για τη δια­μόρ­φω­ση του κα­τώ­τα­του μι­σθού θα πρέ­πει να λαμ­βά­νε­ται υπ’ όψιν η κα­τά­στα­ση της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας, οι προ­ο­πτι­κές ανά­πτυ­ξης, η αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα και τα επί­πε­δα της ανερ­γί­ας. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι επί του θέ­μα­τος αυτού υπάρ­χει σύμ­φω­νη γνώμη των κοι­νω­νι­κών εταί­ρων, ώστε η δια­μόρ­φω­ση του κα­τώ­τα­του μι­σθού να επα­νέλ­θει μέσα στη δι­καιο­δο­σία των ελεύ­θε­ρων συλ­λο­γι­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων με­τα­ξύ της ΓΣΕΕ και των ερ­γο­δο­τι­κών ορ­γα­νώ­σε­ων.

2. Ο κα­τώ­τα­τος μι­σθός για νέους έως 25 ετών

Ορι­σμέ­να μέλη της επι­τρο­πής έχουν την άποψη ότι ο κα­τώ­τα­τος μι­σθός των νέων, ο οποί­ος μειώ­θη­κε κατά 32% στην 6η πράξη του υπουρ­γι­κού συμ­βου­λί­ου το 2012, θα πρέ­πει να αντι­κα­τα­στα­θεί από ένα μειω­μέ­νο κα­τώ­τα­το μισθό βάσει ερ­γα­σια­κής εμπει­ρί­ας με ανώ­τα­τη διάρ­κεια τα δύο έτη.

Το προ­τει­νό­με­νο σύ­στη­μα μειω­μέ­νου κα­τώ­τα­του μι­σθού θα πρέ­πει να αξιο­λο­γη­θεί μετά την πά­ρο­δο των δύο ετών. Άλλα μέλη της επι­τρο­πής προ­τεί­νουν τη δια­τή­ρη­ση του κα­τώ­τα­του μι­σθού των νέων με τα ισχύ­ο­ντα ηλι­κια­κά όρια, όπως αυτά προσ­διο­ρί­στη­καν με τις ρυθ­μί­σεις του δεύ­τε­ρου μνη­μο­νί­ου, δη­λα­δή στα 510 ευρώ μικτά.

3. Ομα­δι­κές απο­λύ­σεις

Σύμ­φω­να με το πό­ρι­σμα της επι­τρο­πής, οι ομα­δι­κές απο­λύ­σεις θα πρέ­πει να ρυθ­μί­ζο­νται με τέ­τοιο τρόπο ώστε να απο­τε­λούν ένα ερ­γα­λείο προ­σαρ­μο­γής των επι­χει­ρή­σε­ων σε πε­ριό­δους οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης.

Όμως, στο θέμα αυτό η επι­τρο­πή εκτι­μά πως θα είναι κα­τα­λυ­τι­κή η ορι­στι­κή από­φα­ση του ευ­ρω­παϊ­κού δι­κα­στη­ρί­ου για την υπό­θε­ση της Lafarge – ΑΓΕΤ ΗΡΑ­ΚΛΗΣ και το­νί­ζει ότι μετά την έκ­δο­ση της από­φα­σης επί του προ­δι­κα­στι­κού ερω­τή­μα­τος της εται­ρεί­ας, το ισχύ­ον σύ­στη­μα θα μπο­ρού­σε να κα­ταρ­γη­θεί ή να αντι­κα­τα­στα­θεί από ένα άλλο σύ­στη­μα εκ των προ­τέ­ρων έγκρι­σης του σχε­δί­ου απο­λύ­σε­ων.

4. Πε­ρισ­σό­τε­ρη ευ­ε­λι­ξία για την απο­φυ­γή απο­λύ­σε­ων

Η πε­ραι­τέ­ρω διεύ­ρυν­ση των μορ­φών ελα­στι­κής ερ­γα­σί­ας, σύμ­φω­να με το πό­ρι­σμα, μπο­ρεί να απο­τρέ­ψει τις ομα­δι­κές απο­λύ­σεις. Επί­σης, ανα­φέ­ρε­ται ότι η ερ­γα­σία μειω­μέ­νου ωρα­ρί­ου πρέ­πει να είναι ευ­έ­λι­κτη βάσει των υπαρ­χου­σών ανα­γκών της επι­χεί­ρη­σης.

5. Για τους όρους κή­ρυ­ξης απερ­γιών

Η επι­τρο­πή εμπει­ρο­γνω­μό­νων ανα­γνω­ρί­ζει ότι δεν υπάρ­χει ανά­γκη για αυ­στη­ρό­τε­ρους κα­νό­νες σχε­τι­κά με την απερ­γία και ανα­φέ­ρει στο πό­ρι­σμα ότι η ελ­λη­νι­κή νο­μο­θε­σία ρυθ­μί­ζει με επάρ­κεια τις δια­δι­κα­σί­ες για την κή­ρυ­ξη απερ­γί­ας.

6. Αντα­περ­γία (lock out)

Στο πό­ρι­σμα υπάρ­χει σαφής θέση κατά της άρσης της απα­γό­ρευ­σης της αντα­περ­γί­ας (lock out) η οποία απα­γό­ρευ­ση προ­βλέ­πε­ται ρητά από το ν.1264/1982. Σύμ­φω­να με τους εμπει­ρο­γνώ­μο­νες, ο Έλ­λη­νας νο­μο­θέ­της μπο­ρεί να διευ­κρι­νί­σει πως ο ερ­γο­δό­της, κά­νο­ντας χρήση του άρ­θρου 656 του Α.Κ., έχει τη δυ­να­τό­τη­τα να μην πλη­ρώ­σει τους μη απερ­γούς ερ­γα­ζό­με­νους εφό­σον δεν μπο­ρούν να συ­νε­χί­σουν την ερ­γα­σία τους, επει­δή λαμ­βά­νει χώρα απερ­γία στην επι­χεί­ρη­ση ή εκ­με­τάλ­λευ­ση.

7. Συλ­λο­γι­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις

Και στο θέμα της επέ­κτα­σης των κλα­δι­κών συμ­βά­σε­ων υπήρ­ξαν δια­φω­νί­ες. Στη συ­γκε­κρι­μέ­νη πε­ρί­πτω­ση από έναν πε­ριο­ρι­σμέ­νο αριθ­μό των μελών. Στο πό­ρι­σμα ανα­φέ­ρε­ται ότι η από­φα­ση για την επέ­κτα­ση της συλ­λο­γι­κής σύμ­βα­σης λαμ­βά­νε­ται από τον υπουρ­γό Ερ­γα­σί­ας ύστε­ρα από δια­βού­λευ­ση με τους κοι­νω­νι­κούς εταί­ρους.

Οι αντι­προ­σω­πευ­τι­κές συλ­λο­γι­κές συμ­βά­σεις ερ­γα­σί­ας θα μπο­ρούν να επε­κτεί­νο­νται από το κρά­τος κα­τό­πιν αί­τη­σης ενός από τα δια­πραγ­μα­τευό­με­να μέρη σε κλα­δι­κό ή ομοιο­ε­παγ­γελ­μα­τι­κό επί­πε­δο.

Οι συλ­λο­γι­κές συμ­βά­σεις θε­ω­ρού­νται αντι­προ­σω­πευ­τι­κές εφό­σον κα­λύ­πτουν το 50% των ερ­γα­ζο­μέ­νων της δια­πραγ­μα­τευ­τι­κής μο­νά­δας (του κλά­δου ή του επαγ­γέλ­μα­τος).

Το πό­ρι­σμα προ­τεί­νει τη θε­σμο­θέ­τη­ση ενός διοι­κη­τι­κού συ­στή­μα­τος που θα επι­τρέ­πει τον αξιό­πι­στο έλεγ­χο του πο­σο­στού των ερ­γα­ζο­μέ­νων που αντι­προ­σω­πεύ­ε­ται στη δια­πραγ­μα­τευ­τι­κή μο­νά­δα – επι­χεί­ρη­ση – κλάδο.

Επί­σης, άλλα μέλη της επι­τρο­πής προ­τεί­νουν τη δυ­να­τό­τη­τα επέ­κτα­σης, σε πε­ρι­πτώ­σεις σο­βα­ρών προ­βλη­μά­των στην αντί­στοι­χη αγορά ερ­γα­σί­ας καθώς και σε πε­ρι­πτώ­σεις δη­μό­σιου συμ­φέ­ρο­ντος (π.χ. ει­σα­γω­γή συ­στή­μα­τος μα­θη­τεί­ας).

Ένα άλλο μέρος της επι­τρο­πής θε­ω­ρεί πως η επέ­κτα­ση πρέ­πει να είναι δυ­να­τή μόνο σε πε­ρί­πτω­ση που κα­λύ­πτε­ται το όριο του 50%.

8. Αρχή της ευ­νοϊ­κό­τε­ρης σύμ­βα­σης

Ορι­σμέ­να μέλη υπο­στη­ρί­ζουν πως οι συλ­λο­γι­κές συμ­βά­σεις ερ­γα­σί­ας χα­μη­λό­τε­ρου επι­πέ­δου δεν μπο­ρούν να απο­κλί­νουν προς το χει­ρό­τε­ρο από τις εθνι­κές ή κλα­δι­κές συμ­βά­σεις, εκτός κι αν οι κοι­νω­νι­κοί εταί­ροι προ­βλέ­πουν ρή­τρες για συ­γκε­κρι­μέ­να ζη­τή­μα­τα, οι οποί­ες επι­τρέ­πουν προ­σω­ρι­νές απο­κλί­σεις σε πε­ρι­πτώ­σεις επει­γου­σών οι­κο­νο­μι­κών/χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κών ανα­γκών των επι­χει­ρή­σε­ων.

Επί­σης, υπάρ­χει κα­τα­γραμ­μέ­νη στο υπό­μνη­μα η άποψη πως η μι­σθο­λο­γι­κή ευ­ε­λι­ξία στο μικρο – επί­πε­δο είναι ση­μα­ντι­κή. Συ­νε­πώς, η ιε­ραρ­χία των συλ­λο­γι­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων πρέ­πει να διέ­πε­ται από την αρχή της επι­κου­ρι­κό­τη­τας, και κάτω από ορι­σμέ­νες προ­ϋ­πο­θέ­σεις συμ­βά­σεις που συ­νά­πτο­νται σε επι­χει­ρη­σια­κό επί­πε­δο να υπε­ρι­σχύ­ουν των συμ­βά­σε­ων που συ­νά­πτο­νται σε κλα­δι­κό/ομοιο­ε­παγ­γελ­μα­τι­κό/εθνι­κό επί­πε­δο.

9. Η χρο­νι­κή επέ­κτα­ση, η με­τε­νέρ­γεια και η διάρ­κεια των συλ­λο­γι­κών συμ­βά­σε­ων ερ­γα­σί­ας απο­φα­σί­ζο­νται από τους κοι­νω­νι­κούς εταί­ρους

Σύμ­φω­να πάντα με το πό­ρι­σμα, εάν οι κοι­νω­νι­κοί εταί­ροι δεν λά­βουν σχε­τι­κή από­φα­ση για το πρώτο ζή­τη­μα, η χρο­νι­κή επέ­κτα­ση πρέ­πει να διαρ­κεί έξι μήνες.

Αν το δεύ­τε­ρο ζή­τη­μα δεν ρυθ­μι­στεί στη συλ­λο­γι­κή σύμ­βα­ση, η με­τε­νέρ­γεια πρέ­πει να κα­λύ­πτει όλους τους συμ­φω­νη­θέ­ντες όρους ερ­γα­σί­ας.

Αν το τρίτο ζή­τη­μα δεν ρυθ­μι­στεί στη συλ­λο­γι­κή σύμ­βα­ση, η συλ­λο­γι­κή σύμ­βα­ση θα μπο­ρεί να κα­ταγ­γέλ­λε­ται με προει­δο­ποί­η­ση τριών μηνών.

10. Ορ­γα­νι­σμός Με­σο­λά­βη­σης και Διαι­τη­σί­ας (ΟΜΕΔ)

Αν δεν μπο­ρεί να επι­τευ­χθεί συμ­φω­νία με­τα­ξύ των κοι­νω­νι­κών εταί­ρων οι όροι της συλ­λο­γι­κής σύμ­βα­σης μπο­ρούν να κα­θο­ρί­ζο­νται μέσω διαι­τη­σί­ας, κατά προ­τί­μη­ση εφό­σον και τα δύο μέρη συμ­φω­νούν.

Η μο­νο­με­ρής προ­σφυ­γή στη διαι­τη­σία θα πρέ­πει να θε­ω­ρεί­ται έσχα­το μέσο, αφού κα­τα­δει­κνύ­ει έλ­λει­ψη εμπι­στο­σύ­νης. Το σύ­στη­μα διαι­τη­σί­ας τρο­πο­ποι­ή­θη­κε πρό­σφα­τα και θα πρέ­πει να αξιο­λο­γη­θεί μέχρι το 2018 προ­κει­μέ­νου να εκτι­μη­θεί ο ρόλος της διαι­τη­σί­ας στις συλ­λο­γι­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις.

11. Μι­σθο­λο­γι­κά κλι­μά­κια

Οι κοι­νω­νι­κοί εταί­ροι πρέ­πει να δια­πραγ­μα­τεύ­ο­νται για τις μι­σθο­λο­γι­κές ωρι­μάν­σεις, την ίση με­τα­χεί­ρι­ση υπαλ­λή­λων και ερ­γα­το­τε­χνι­τών, τη διά βίου μά­θη­ση και την πα­ρα­γω­γι­κό­τη­τα.

12. Συν­δι­κα­λι­στι­κός νόμος 1264/1982

Το πό­ρι­σμα ανα­φέ­ρει ότι μέσα σε ένα πλαί­σιο ει­λι­κρι­νούς δια­λό­γου με­τα­ξύ των κοι­νω­νι­κών εταί­ρων θα ήταν χρή­σι­μη μία συ­ζή­τη­ση για τον εκ­συγ­χρο­νι­σμό του συν­δι­κα­λι­στι­κού νόμου, επι­ση­μαί­νο­ντας ωστό­σο ότι σε αυτό το πεδίο δεν δια­πι­στώ­νο­νται κά­ποιες πρα­κτι­κές οι οποί­ες βρί­σκο­νται σε αντί­θε­ση με την ευ­ρω­παϊ­κή νο­μο­θε­σία και τις ευ­ρω­παϊ­κές πρα­κτι­κές.

Ναυ­τε­μπο­ρι­κή