Η Ελλάδα απειλείται με οικονομική ασφυξία!

Βρυ­ξέλ­λες, 4

Ένα παι­χνίδι στρα­τη­γι­κής με γερούς παίκτες και έπαθλο την ανά­δειξη του ισχυ­ρό­τε­ρου βρί­σκε­ται σε εξέλιξη στο τρίγωνο Αθήνας – Βρυ­ξελ­λών – Ουά­σινγ­κτον μόλις μία ανάσα από το Eurogroup της Δευ­τέ­ρας 9 Μαΐου. Πίσω από τη σκληρή μάχη χαρα­κω­μά­των για την οικο­νο­μική τακτική που θα ακο­λου­θη­θεί στην Ελλάδα, διε­ξά­γε­ται ακόμη ένα πιο σκληρό διπλω­μα­τικό μπρα-ντε-φέρ, το οποίο, ανάλογα με την έκβαση που θα έχει, ενδε­χο­μέ­νως απο­τε­λέ­σει «θρυαλ­λίδα» εξε­λί­ξεων ευρύ­τερα στην Ευρώπη.

Η Ελλάδα απει­λεί­ται με οικο­νο­μική ασφυξία όσο πλη­σιά­ζει η δια­κε­καυ­μένη ζώνη του Ιουνίου, που ωστόσο μπορεί να οδη­γή­σει και το ευρω­παϊκό οικο­δό­μημα σε μεγάλο κίνδυνο απο­στα­θε­ρο­ποί­η­σης.  Στη χάραξη στρα­τη­γι­κής των ισχυρών του κόσμου έχουν συνυ­πο­λο­γι­στεί οι εξε­λί­ξεις σε όλα τα ανοιχτά μέτωπα, τα οποία επι­κρέ­μα­νται ως δαμό­κλειος σπάθη: το δημο­ψή­φι­σμα στη Μεγάλη Βρε­τα­νία, στις 23 Ιουνίου, η εν εξε­λί­ξει προ­σφυ­γική κρίση, οι πρόωρες εκλογές στην Ισπανία στις 26 Ιουνίου.

Και μπορεί ο στόχος -τουλάχιστον όπως αφήνουν να διαρ­ρεύ­σει όλες οι αντι­μα­χό­με­νες πλευρές- να είναι μία συμ­φω­νία για κοινή λύση όσον αφορά στην Ελλάδα ώστε να απο­συ­μπιε­στεί η κατά­σταση, η σκληρή γραμμή όμως στην οποία επι­μέ­νουν το ΔΝΤ και ο σκλη­ρο­πυ­ρη­νι­κός κ. Σόιμπλε για περισ­σό­τερα επώδυνα μέτρα λιτό­τη­τας και θεσμο­θέ­τηση προ­λη­πτι­κών μέτρων 3,6 δις ευρώ εκτι­μά­ται ότι θα οδη­γή­σει στο απο­τέ­λε­σμα που η ελλη­νική κυβέρ­νηση απεύ­χε­ται, καθώς ο Γερ­μα­νός υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών παρα­μέ­νει ο άνθρω­πος πίσω από κάθε απόφαση του Eurogroup. Ο ίδιος πάντως, γνώστης του «σκω­τσέ­ζι­κου ντους», διε­μή­νυσε ότι «δεν ανα­μέ­νε­ται μεγάλη κρίση στην Ελλάδα εφέτος».

Στο Μέγαρο Μαξίμου οι συσκέ­ψεις είναι συνε­χείς για τη χάραξη στρα­τη­γι­κής με την οποία ο Ευκλεί­δης Τσα­κα­λώ­τος θα παρα­στεί στην κρίσιμη συνε­δρί­αση των υπουρ­γών Οικο­νο­μι­κών στις Βρυ­ξέλ­λες. Το μότο παρα­μέ­νει ότι «η κυβέρ­νηση δεν θα νομο­θε­τή­σει νέα μέτρα» και ότι τα σενάρια περί πρόωρης προ­σφυ­γής στις κάλπες είναι ευσε­βείς πόθοι όσων ποντά­ρουν στην κατα­στρο­φο­λο­γία.

Γεγονός, όμως, είναι ότι το πακέτο των 3,6 δις ευρώ έχει ήδη συμ­φω­νη­θεί και αυτό είναι μη ανα­στρέ­ψιμο. Ουσια­στικά στο Eurogroup η Αθήνα θα επι­διώ­ξει να έχει τον τελευ­ταίο λόγο στους κωδι­κούς του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού στους οποίους θα πέφτει «τσε­κούρι» κάθε φορά που θα βεβαιώ­νε­ται από­κλιση από τους στόχους, ώστε να εξαι­ρέ­σει από το πακέτο-καβάντζα μισθούς και συντά­ξεις.

Και θα επι­διώ­ξει να «απο­σπά­σει» το «ναι» για την επιτυχή ολο­κλή­ρωση της πρώτης αξιο­λό­γη­σης και μια ρητή δέσμευση με σαφή χρονικό ορί­ζο­ντα για να ξεκι­νή­σει η συζή­τηση για την απο­μεί­ωση του χρέους.

Στο βαρύ οπλο­στά­σιο της κυβέρ­νη­σης εκτι­μά­ται ότι είναι η έκθεση της Eurostat που επι­βε­βαιώ­νει τις εκτι­μή­σεις για επι­στροφή στην ανά­καμψη το β΄ εξάμηνο του 2016 αλλά και ταχύ­τερη από το ανα­με­νό­μενο ανά­καμψη της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας.

Eurogroup: Συμφωνία- πακέτο για μέτρα και χρέος πριν τη δόση

Μέσα σε 15 ημέρες θα πρέπει να γίνουν όλα όσα δεν έχουν γίνει εδώ και 6 μήνες που διαρκεί η δια­πραγ­μά­τευση ή 6 χρόνια που η χώρα βρί­σκε­ται σε Μνη­μό­νια, δηλαδή να συμ­φω­νη­θούν τα νέα μέτρα λιτό­τη­τος και να γίνει βιώσιμο (μέσω μέτρων ελά­φρυν­σης) το δημόσιο χρέος, προ­κει­μέ­νου να λάβει τέλος η πρώτη αξιο­λό­γηση, αλλά και για να δει χρήματα και δόσεις η Ελλάδα.

Όπως ανα­φέ­ρε­ται στην επίσημη ατζέντα του Eurogroup της 9ης Μαΐου που ανα­κοι­νώ­θηκε η συνε­δρί­αση θα είναι αφιε­ρω­μένη απο­κλει­στικά  στην πορεία των συζη­τή­σεων για την χώρα μας.

Ωστόσο, όπως προ­κύ­πτει από την ίδια ατζέντα, δεν δια­φαί­νε­ται πως θα υπάρξει τελική συμ­φω­νία, αλλά η 9η Μαΐου θα απο­τε­λέ­σει μάλλον την αφε­τη­ρία των συζη­τή­σεων μέχρι το επόμενο Eurogroup, που είναι προ­γραμ­μα­τι­σμένο για τις 24 Μαΐου, για το οποίο Αθήνα και ευρω­παίοι αξιω­μα­τού­χοι μετα­θέ­τουν ήδη τις ελπίδες τους.

Ωστόσο, όπως προ­κύ­πτει από την ατζέντα, πρέπει να επι­λυ­θούν σε πολύ σύντομο χρονικό διά­στημα και τα δύο ακαν­θώδη προ­βλή­ματα που έχουν ανα­κύ­ψει. Και αν για τα μέτρα έχει υπάρξει ήδη συμ­φω­νία επί της αρχής, το ζήτημα είναι πλέον και το πόσο σύντομα προ­λα­βαί­νει να κλείσει συμ­φω­νία για την ελά­φρυνση του ελλη­νι­κού χρέους, ενώ ήδη «στε­γνώ­νει» από ρευ­στό­τητα η χώρα.

Συγκε­κρι­μένα, σύμφωνα με την ανα­κοί­νωση του Eurogroup:

«Η Ευρω­ο­μάδα θα πραγ­μα­το­ποι­ή­σει έκτακτη σύνοδο για να συζη­τή­σει την πορεία του προ­γράμ­μα­τος μακρο­οι­κο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής της Ελλάδας.

Οι συζη­τή­σεις θα καλύ­ψουν μια συνο­λική δέσμη μεταρ­ρυθ­μί­σεων πολι­τι­κής, καθώς και τη βιω­σι­μό­τητα του δημό­σιου χρέους της Ελλάδας. Και τα δύο στοι­χεία πρέπει να συνυ­πάρ­χουν προ­κει­μέ­νου να ολο­κλη­ρω­θεί η πρώτη αξιο­λό­γηση του προ­γράμ­μα­τος και να απο­δε­σμευ­θεί περαι­τέρω χρη­μα­το­δο­τική στήριξη στην Ελλάδα».

Με άλλα λόγια, όπως τονί­ζε­ται και στην ανα­κοί­νωση, απαι­τεί­ται «μια συνο­λική δέσμη» μέτρων λιτό­τη­τος  «προ­κει­μέ­νου να ολο­κλη­ρω­θεί η πρώτη αξιο­λό­γηση», αλλά δεν μπορεί να ολο­κλη­ρω­θεί «και να απο­δε­σμευ­θεί περαι­τέρω χρη­μα­το­δο­τική στήριξη στην Ελλάδα» αν δεν συνυ­πάρ­χει και συμ­φω­νία για «τη βιω­σι­μό­τητα του δημο­σίου χρέους της Ελλάδας».

Φόροι και «μαχαίρι»

στο δημόσιο στο «πακέτο» των 5,4 δισ.

Μετά από πολύ­μη­νες δια­πραγ­μα­τεύ­σεις, άρχισαν πλέον και τα απο­κα­λυ­πτή­ρια για τα μέτρα ύψους 9 δισ. ευρώ, αλλά και για τα σχέδια κυβέρ­νη­σης που αφορούν στο «αμπαλάζ» της συμφωνίας-«πακέτο» που επι­διώ­κει, για την ελά­φρυνση του χρέους.

Ενώ επι­σή­μως η κυβέρ­νηση οχυ­ρώ­νε­ται πίσω από την έκθεση της Eurostat και τις εαρινές προ­βλέ­ψεις της Κομι­σιόν, για να απο­δεί­ξει ότι δεν χρειά­ζο­νται πρό­σθετα μέτρα, το κείμενο της έκθεσης της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής ρίχνει φως στα μέτρα που συμ­φω­νή­θη­καν στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις στο Χίλτον. Τα υπό­λοιπα μέτρα των 3,6 δισ. ευρώ, τα οποία συμ­φω­νή­θη­καν πριν δέκα μέρες στο Άμστερ­νταμ, θα απο­κα­λυ­φθούν ενδε­χο­μέ­νως την ερχό­μενη Δευτέρα στο Eurogroup της 9ης Μαΐου στις Βρυ­ξέλ­λες.

Στην έκθεση της Κομι­σιόν ανα­φέ­ρε­ται ότι περίπου 1,35 δισ. ευρώ θα προ­έλ­θουν από «προ­σαρ­μο­γές» στο μισθο­λό­γιο των δημο­σίων υπαλ­λή­λων και από αυξή­σεις στη φορο­λο­γία, που αφορούν κατά βάση στα οχήματα, τα καύσιμα, τα οινο­πνευ­μα­τώδη και τα τσιγάρα.

Τι μπορεί να κρύ­βε­ται πίσω από τον όρο «προ­σαρ­μο­γές» στο μισθο­λό­γιο των δημο­σίων υπαλ­λή­λων; Στην κυβέρ­νηση μιλούν για “πάγωμα” προ­σλή­ψεων, με παρά­ταση του κανόνα 1:5 και για εφέτος, ενώ άλλες πηγές της κυβέρ­νη­σης έκαναν λόγο και για “πάγωμα” μισθο­λο­γι­κών προ­α­γω­γών στα Ειδικά Μισθο­λό­για (ένστο­λοι, δικα­στι­κοί, πανε­πι­στη­μια­κοί, γιατροί ΕΣΥ).

Στην έκθεση ανα­φέ­ρε­ται ακόμη ότι θα εξοι­κο­νο­μη­θούν:

– 450 εκατ. ευρώ το χρόνο από την αύξηση του συντε­λε­στή ΦΠΑ από το 23% στο 24%

– 1,8 δισ. ευρώ από τις συντά­ξεις – ασφα­λι­στικό, αν και φαί­νε­ται πως παρα­μέ­νει η εκκρε­μό­τητα με την “τρύπα” των 70 εκατ. ευρώ για τις επι­κου­ρι­κές.

– 1,8 δισ ευρώ από τη νέα φορο­λο­γική κλίμακα (και τη νέα έκτακτη εισφορά) για την οποία  υπάρχει και εναλ­λα­κτική πρόταση της ελλη­νι­κής πλευράς που κατε­βά­ζει το αφο­ρο­λό­γητο κάτω από από τα 9.100 ευρώ για τους φορο­λο­γού­με­νους που δεν έχουν παιδιά.

Την ίδια στιγμή, από το Βερο­λίνο διέ­ψευ­δαν ότι δρο­μο­λο­γεί­ται «εξα­με­ρής» σύσκεψη για να προ­ε­τοι­μά­σει το Eurogroup της 9ης Μαΐου και τον λογα­ρια­σμό των 3,6 δισ. ευρώ. Παρα­μέ­νει ανοικτό έτσι αν τα μέτρα θα νομο­θε­τη­θούν «εδώ και τώρα» ή θα μπει ένας «κόφτης» δαπανών, που θα ενερ­γο­ποιεί περι­κο­πές μισθών και συντά­ξεων ή αυξή­σεις ΦΠΑ στη ΔΕΗ και στο νερό, όπως εξαρχής ζητού­σαν οι δανει­στές.

Όλες οι πλευρές δεί­χνουν ότι η συμ­φω­νία με τους δανει­στές πάει πιο πίσω, ίσως στα τέλη του μηνός και «χέρι-χέρι» με την ελά­φρυνση του χρέους.

Όχι πια «κούρεμα»…

Στην κυβέρ­νηση δεν μιλάνε πια για «κούρεμα» ή για «ρήξη» στο όνομα του «επα­χθούς χρέους», αλλά για «έμμεσες» πρα­κτι­κές (επι­μή­κυνση, επι­δό­τηση επι­το­κίων κλπ) στα οποία είχαν συμ­φω­νή­σει και πριν οι δανει­στές.

Από τις ΗΠΑ ο γενικός γραμ­μα­τέας Δημο­σιο­νο­μι­κής Πολι­τι­κής και οικο­νο­μι­κός σύμ­βου­λος του πρω­θυ­πουρ­γού, κύριος Φρα­γκί­σκος Κου­τε­ντά­κης μίλησε σε διεθνές συνέ­δριο παρου­σιά­ζο­ντας τις επι­διώ­ξεις της ελλη­νι­κής πλευράς για το χρέος, ως εξής:

–  Όχι στο ονο­μα­στικό «κούρεμα» ή οτι­δή­ποτε που θα μπο­ρούσε να προ­κα­λέ­σει ζημίες για τους φορο­λο­γού­με­νους των Ευρω­παίων εταίρων και δανει­στών

– Παρά­ταση των προ­θε­σμιών λήξης απο­πλη­ρω­μής του χρέους (δηλαδή επι­μή­κυνση)

– Εκμε­τάλ­λευση των ιστο­ρικά χαμηλών επι­το­κίων – μέσω του κόστους δανει­σμού του ΕΜΣ.

– Να καθο­ρι­στεί ένα επι­τό­κιο, ώστε να εξα­σφα­λί­ζο­νται και οι ιδιώτες ομο­λο­γιού­χοι ότι θα απο­πλη­ρω­θούν, όταν η Ελλάδα βγει ξανά στις αγορές.

Με τα δεδο­μένα αυτά, η κυβέρ­νηση θέλει να «αμπα­λά­ρει» μια συμ­φω­νία στα μέτρα λιτό­τη­τος των 9 δισ. ευρώ, υπο­σχό­μενη την επι­στροφή στην Ανά­πτυξη, που η έκθεση της Κομι­σιόν την βλέπει ως πιθανή, εφόσον ολο­κλη­ρω­θεί χωρίς άλλες καθυ­στε­ρή­σεις η αξιο­λό­γηση.

Και όπως όλα δεί­χνουν, επι­σή­μως του­λά­χι­στον, οι Ευρω­παίοι υπό­σχο­νται στην Αθήνα  ολο­κλή­ρωση της συμ­φω­νίας έως τα τέλη Μαΐου. Παρά τα ρίσκα που η πρό­βλεψη αυτή ενέχει,  ο πρό­ε­δρος του Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου, Ντό­ναλντ Τουσκ, έθεσε ως ορόσημο το τέλος του μήνα λέγο­ντας πως «ελπίζω ότι μέχρι το τέλος του Μαΐου, οπότε θα συνα­ντη­θούμε για τη Σύνοδο των G7, η εφαρ­μογή του ελλη­νι­κού προ­γράμ­μα­τος θα έχει αξιο­λο­γη­θεί θετικά». Ο Επί­τρο­πος Οικο­νο­μι­κών, Πιέρ Μοσκο­βισί εξέ­φρασε «συγκρα­τη­μένη αισιο­δο­ξία» για συμ­φω­νία την ερχό­μενη Δευτέρα αλλά δεν έκρυψε πως «τα ζητή­ματα που εκκρε­μούν δεν είναι εύκολα» -κοντά στο πνεύμα δηλαδή των δηλώ­σεων αξιω­μα­τού­χου στο Reuters που έλεγε πως «θα χρεια­στούν βδο­μά­δες».

Συμ­φω­νία

 «χέρι με χέρι»

Ποια είναι η παγίδα; Αντί για συμ­φω­νία «χέρι με χέρι», να μείνει η κυβέρ­νηση με … τη συμ­φω­νία στο χέρι! Ο Βόλφ­γκανγκ Σόιμπλε επι­χει­ρεί να απο­φύ­γει «εδώ και τώρα» διευ­θέ­τηση του ζητή­μα­τος του χρέους, την οποία ζητεί όμως το ΔΝΤ, που είναι αυτό που επι­μέ­νει και για τον άμεσο προσ­διο­ρι­σμό και ψήφιση των «εφε­δρι­κών» μέτρων των 3,6 δισ. ώστε να τελειώ­νει η υπόθεση.

Το Ταμείο όμως απαιτεί και ότι τα 2/3 των μέτρων αυτών θα προ­έρ­χο­νται από το σκέλος των δαπανών, δηλαδή 2-2,5  δισ. ευρώ αυτό­μα­τες ορι­ζό­ντιες περι­κο­πές κύριων συντά­ξεων, μείωση του μισθο­λο­γι­κού κόστος στο Δημόσιο ακόμα και με απο­λύ­σεις και μείωση της επι­χο­ρή­γη­σης των ΔΕΚΟ. Μόνο το υπό­λοιπο 1/3 των μέτρων δέχεται να προ­έλ­θει από το πεδίο της φορο­λο­γίας, αλλά να περι­λαμ­βά­νει μόνο περαι­τέρω μείωση του αφο­ρο­λο­γή­του ορίου και κατάρ­γηση φορο­α­παλ­λα­γών.