Παγκόσμια ημέρα ελευθερίας του Τύπου: “Δύσκολοι καιροί για την ελευθεροτυπία”

Παγκό­σμια ημέρα ελευ­θε­ρίας του Τύπου και η διεθνής οργά­νωση Ρεπόρ­τερ χωρίς Σύνορα για μια ακόμα χρονιά καταγ­γέλ­λει δολο­φο­νίες και φυλα­κί­σεις δημο­σιο­γρά­φων. Ανη­συ­χη­τική παρα­μέ­νει η κατά­σταση σε πάρα πολλές χώρες.

“Είναι δύσκο­λοι καιροί για την ελευ­θε­ρο­τυ­πία και τα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα” λέει ο Αιγύ­πτιος δικη­γό­ρος και υπε­ρα­σπι­στής των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των Γκαμάλ Άιντ, μιλώ­ντας στην Deutsche Welle. Και συμπλη­ρώ­νει: “Είναι σήμερα επι­κίν­δυνο να εργά­ζε­σαι ως δημο­σιο­γρά­φος ή να γράφεις την γνώμη σου σε ένα βιβλίο ή σε μια εφη­με­ρίδα”. Ο Γκαμάλ Άιντ δεν ανα­φέ­ρε­ται μόνο στην Αίγυπτο αλλά σε όλη την βόρειο Αφρική και τη Μέση Ανατολή.

Και ίσως οι δια­πι­στώ­σεις αυτές να αφορούν και τον υπό­λοιπο κόσμο σύμφωνα με την οργά­νωση Ρεπόρ­τερ χωρίς Σύνορα. Το 2015 έχασαν τη ζωή τους 110δημο­σιο­γρά­φοι, 27 ακτι­βι­στές για τα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα και επτά άτομα που είχαν γενική συνερ­γα­σία με ΜΜΕ. Η έκθεση της διε­θνούς οργά­νω­σης βασί­ζε­ται σε έρευνες σε 180 χώρες.

Από τα κράτη που απα­σχό­λη­σαν περισ­σό­τερο τον περα­σμένο χρόνο σε θέματα έλλει­ψης σεβα­σμού της ελευ­θε­ρίας του Τύπου ήταν η Τουρκία. Η Deutsche Welle απέ­νειμε φέτος το βραβείο Ελευ­θε­ρίας του Λόγου στον Τούρκο αρχι­συ­ντά­κτη Σεντάντ Εργκίν από την εφη­με­ρίδα Χουριέτ. Ο εν λόγω δημο­σιο­γρά­φος, όπως και δεκάδες άλλοι συνά­δελ­φοί του, διώ­κε­ται για προ­σβολή του Τούρκου Προ­έ­δρου Ταγίπ Ερντο­γάν.

Επι­χεί­ρηση ελέγχου του δια­δι­κτύου

Οι προ­σπά­θειες φίμωσης του Τύπου είναι ποί­κι­λες και σε πολλά επίπεδα. Στη Σαου­δική Αραβία μπλό­γκερ δια­κιν­δυ­νεύ­ουν ακόμα και τη ζωή τους απλά και μόνο επειδή εκφρά­ζουν την άποψή τους. Η πιο γνωστή περί­πτωση του Ραΐφ Μπα­τά­ουι, στον οποίο τον περα­σμένο χρόνο απο­νε­μή­θηκε το βραβείο Ζαχάρωφ ενώ προη­γου­μέ­νως η Deutsche Welle του είχε απο­νεί­μει το πρώτο βραβείο Ελευ­θε­ρίας του Λόγου.

Ως ανη­συ­χη­τική περι­γρά­φει την κατά­σταση και η Ντούνια Μιγιά­το­βιτς , εντε­ταλ­μένη για την ελευ­θε­ρία του Τύπου στον Οργα­νι­σμό για την Ασφά­λεια και την Συνερ­γα­σία στην Ευρώπη. Ανάμεσα σε άλλα, επι­ση­μαί­νει και η ίδια την κατα­πί­εση που υφί­στα­νται τα μίντια στο δια­δί­κτυο. “Η παγκο­σμιο­ποί­ηση των μίντια και η πρό­σβαση στην πλη­ρο­φο­ρία αλλά και οι δημο­σιο­γρά­φοι – μπλό­γκερ προ­κα­λούν μεγάλη νευ­ρι­κό­τητα σε πολλές κυβερ­νή­σεις, οι οποίες προ­σπα­θούν να ελέγ­ξουν το δια­δί­κτυο”.

Και θετικά παρα­δείγ­ματα

Οι Ρεπόρ­τερ χωρίς Σύνορα καταγ­γέλ­λουν τον υπέρ­με­τρο έλεγχο του δια­δι­κτύου από τις μυστι­κές υπη­ρε­σίες των ΗΠΑ. Άλλες χώρες, όπως η Κίνα ή το Ιράν, απα­γο­ρεύ­ουν την πρό­σβαση των χρηστών σε ιστο­σε­λί­δες που δεν είναι της αρε­σκείας τους. Τέλος, στην Αφρική, σε πολλές χώρες η κατά­σταση χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από “δύσκολη” έως “πολύ σοβαρή”. Το Μπου­ρού­ντι για παρά­δειγμα κατέχει την 156η θέση. “Οι άνθρω­ποι στο δρόμο φοβού­νται να πουν τη γνώμη τους, πολλοί δημο­σιο­γρά­φοι έπρεπε να εγκα­τα­λεί­ψουν τη χώρα και άλλοι να κρυ­φτούν” λέει ο Ερίκ Τοπόνα, δημο­σιο­γρά­φος της Deutsche Welle από το Τσαντ.

Υπάρ­χουν όμως και θετικά παρα­δείγ­ματα, όπως αυτό της Τυνη­σίας, η οποία από την θέση 126 αναρ­ρι­χή­θηκε στην 96η. Στις τελευ­ταίες θέσεις πάντως σταθερά παρα­μέ­νουν το Σουδάν, το Βιετνάμ, η Κίνα, η Συρία, το Τουρ­κμε­νι­στάν, η Βόρεια Κορέα και η Ερυ­θραία.

dw.de.com