ΕΛΑΣ: Μέτρα για την προστασία γυναικών προσφύγων από βιασμούς

Μέτρα για την αντι­με­τώ­πιση των περι­στα­τι­κών βιασμών, σεξουα­λι­κής παρε­νό­χλη­σης και κάθε μορφής βίας σε βάρος των γυναι­κών προ­σφύ­γων λαμ­βά­νει η ΕΛ.ΑΣ., ύστερα από τη δια­πί­στωση ότι αυξά­νο­νται τα κρού­σματα βίας με θύματα ανυ­πε­ρά­σπι­στες γυναί­κες που εγκα­τέ­λει­ψαν μόνες τους ή με τα παιδιά τους τις χώρες κατα­γω­γής τους.

Αυτό απο­κα­λύ­πτει διαταγή του αρχη­γείου της ΕΛ.ΑΣ. που δημο­σιεύει ο «ΕΤ», η οποία εκδό­θηκε στις 22 Μαρτίου 2016 και έχει θέμα την «ετοι­μό­τητα για την προ­στα­σία των γυναι­κών μετα­να­στριών και προ­σφύ­γων». Πρό­κει­ται για ένα ιδιαί­τερα ευαί­σθητο θέμα, καθώς αξιω­μα­τι­κοί της Αστυ­νο­μίας και μέλη Μη Κυβερ­νη­τι­κών Οργα­νώ­σεων συγκλί­νουν στο ότι «οι γυναί­κες πρό­σφυ­γες δεν καταγ­γέλ­λουν τα σε βάρος τους περι­στα­τικά, διότι η κουλ­τούρα στις χώρες τους είναι τελείως δια­φο­ρε­τική σε σχέση με την ισότητα των δύο φύλων με απο­τέ­λε­σμα να κερ­δί­ζει ο φόβος και η τρο­μο­κρα­τία».

Στην Ελλάδα υπάρ­χουν πλη­ρο­φο­ρίες ότι έχουν υπάρξει σεξουα­λι­κές κακο­ποι­ή­σεις, χωρίς όμως να υπάρ­χουν αντί­στοι­χες ανα­φο­ρές στην Αστυ­νο­μία. Σύμφωνα με αξιό­πι­στες αστυ­νο­μι­κές πηγές, στην Ειδο­μένη γιατροί Μη Κυβερ­νη­τι­κής Οργά­νω­σης περιέ­θαλ­ψαν προ μηνών μία γυναίκα που έπεσε θύμα σεξουα­λι­κής κακο­ποί­η­σης. Αφού της παρα­σχέ­θηκε η ιατρική βοήθεια της προ­σφέρ­θηκε νομική συν­δρομή αλλά εκείνη αρνή­θηκε να δώσει συνέ­χεια στο συμβάν, καθώς –όπως είπε φοβισμένη- με τους δράστες κοι­μό­ντου­σαν στο ίδιο καμπ και θα συνέ­χι­ζαν μαζί το ταξίδι.

Στις 6 Σεπτεμ­βρίου 2015 μέσα σε καφε­νείο που βρί­σκε­ται στο χωριό της Ειδο­μέ­νης μία πρό­σφυ­γας πέταξε τη μαντίλα της και ανέβηκε στο τραπέζι για να χορέψει. Το γεγονός αυτό έγινε αφορμή για να ξεσπά­σουν επει­σό­δια μέσα στο μαγαζί από ομάδα που κινή­θηκε απει­λη­τικά ενα­ντίον της και από άτομα που θέλησαν να την υπε­ρα­σπι­στούν. Η ηγεσία της Αστυ­νο­μίας προ­σπα­θεί να απο­κτή­σει εικόνα για τέτοιου είδους κρού­σματα και να λάβει έγκαιρα μέτρα. Αυξη­μένη είναι η προσοχή στον Πειραιά, όπου έχουν βρει στέγη χιλιά­δες πρό­σφυ­γες, προ­κει­μέ­νου να απο­φευ­χθούν φαι­νό­μενα σεξουα­λι­κής εκμε­τάλ­λευ­σης γυναι­κών.

Διαταγή του αρχη­γείου της ΕΛ.ΑΣ. ανα­φέ­ρει –μεταξύ άλλων- ότι:

1) Κρί­νε­ται απα­ραί­τητο να παρέ­χε­ται ειδική ιατρική περί­θαλψη και νομική βοήθεια σε εγκύους γυναί­κες και θύματα σεξουα­λι­κής παρε­νό­χλη­σης, βιασμού και άλλων μορφών βίας.

2)  Οι γυναί­κες δεν πρέπει να εξα­να­γκά­ζο­νται να μιλή­σουν για προ­βλή­ματα που σχε­τί­ζο­νται με σεξουα­λική βία κατά τη διάρ­κεια των συνε­ντεύ­ξεων ταυ­το­ποί­η­σης.

3)  Οι γυναί­κες έχουν δικαί­ωμα άμεσης και αυτο­τε­λούς παροχής πλη­ρο­φο­ριών, ενόψει του κιν­δύ­νου οι πλη­ρο­φο­ρίες που παρέ­χο­νται στους άνδρες συγ­γε­νείς τους να μη μετα­φέ­ρο­νται σε αυτές λόγω πολι­τι­σμι­κών πεποι­θή­σεων. Αυτό μπορεί να στε­ρή­σει από αυτές τη δυνα­τό­τητα να λαμ­βά­νουν ανε­ξάρ­τη­τες απο­φά­σεις και να ζητή­σουν προ­στα­σία ή βοήθεια.

4)  Οι αστυ­νο­μι­κοί πρέπει να βρί­σκο­νται σε ετοι­μό­τητα για ενδεί­ξεις οποιασ­δή­ποτε εγκλη­μα­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας συναρ­τά­ται με τη μετα­νά­στευση, όπως η βία κατά των γυναι­κών.

5) Εάν εκτι­μούν οι αστυ­νο­μι­κοί ότι μία γυναίκα έχει πέσει θύμα σεξουα­λι­κής εκμε­τάλ­λευ­σης να τη ρωτούν δια­κρι­τικά, γεγονός που θα επι­τρέ­ψει τον προσ­διο­ρι­σμό των κατάλ­λη­λων μέτρων προ­στα­σίας.

6) Να εξα­σφα­λι­στεί η παρου­σία ικανού αριθμού γυναι­κών αστυ­νο­μι­κών κατά τη διάρ­κεια των συνήθων καθη­κό­ντων της συνο­ρια­κής φύλαξης αλλά και κρά­τη­σης γυναι­κών υπό απέλαση.

Ώθηση προ­κει­μέ­νου να δοθούν οι εντολές αυτές έδωσαν τα στοι­χεία της Ύπατης Αρμο­στείας του ΟΗΕ, σύμφωνα με τα οποία «τα 2/3 των ατόμων που κατα­φτά­νουν στην Ευρώπη είναι γυναί­κες και παιδιά, πρόσωπα δηλαδή που έχουν περισ­σό­τε­ρες πιθα­νό­τη­τες να εκτε­θούν σε βία και κακο­ποί­ηση από τα εγκλη­μα­τικά δίκτυα εκμε­τάλ­λευ­σης». Στη διαταγή επε­ξη­γεί­ται ότι «με βάση αυτά τα δεδο­μένα και με αφορμή δημο­σιεύ­ματα στον ευρω­παϊκό Τύπο που κάνουν λόγο για αύξηση των κρου­σμά­των βίας κατά των γυναι­κών προ­σφύ­γων, οι πολι­τι­κές ομάδες του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου κατέ­λη­ξαν ότι πρέπει να ενι­σχυ­θεί η κατα­πο­λέ­μηση της εμπο­ρίας ανθρώ­πων και της σεξουα­λι­κής εκμε­τάλ­λευ­σης».

«Μεγα­λύ­τε­ρος κίν­δυ­νος σε Ειδο­μένη, Πειραιά»

Το γεγονός ότι οι πιθα­νό­τη­τες έκθεσης των γυναι­κών προ­σφύ­γων σε κίνδυνο αυξά­νο­νται σε μη οργα­νω­μέ­νους χώρους, όπως η Ειδο­μένη και ο Πει­ραιάς, τονίζει σε δήλωσή του στον «ΕΤ» ο  κ. Από­στο­λος Βεΐζης, Γιατρός και Διευ­θυ­ντής Προ­γραμ­μά­των των «Γιατρών Χωρίς Σύνορα».

«Ποιος μπορεί να εγγυ­η­θεί για την ασφά­λεια των προ­σφύ­γων στους χώρους αυτούς; Αυτό που πρέπει να τονί­σουμε είναι ότι υπάρχει ανάγκη από ένα λει­τουρ­γικό σύστημα υπο­δο­χής, που θα δια­κρί­νει τις ευά­λω­τες ομάδες.

Δυστυ­χώς μέχρι σήμερα δεν υπο­στη­ρί­χτη­καν τέτοιες Αρχές και συνεπώς δεν υπάρ­χουν κρι­τή­ρια ευα­λω­τό­τη­τας. Δεν υπάρχει το σύστημα βάσει του οποίου οι γυναί­κες θα τοπο­θε­τη­θούν σε ξεχω­ρι­στούς χώρους ή θα δια­νυ­χτε­ρεύ­σουν σε ασφαλές περι­βάλ­λον που για παρά­δειγμα θα είναι κατάλ­ληλα φωτι­σμένο. Θα έπρεπε να λει­τουρ­γούν Υπη­ρε­σίες Πρώτης Υπο­δο­χής για την αντι­με­τώ­πιση της ευα­λω­τό­τη­τας και λει­τουρ­γι­κές δομές υπο­δο­χής . Όταν λοιπόν το κράτος δεν έχει θέσει οργα­νω­μένο πλαίσιο πώς να αντι­με­τω­πι­στούν τα φαι­νό­μενα κακο­ποί­η­σης;», προ­σθέ­τει ο κ. Βεΐζης.