“Ξυπνούν” επενδύσεις άνω των 700 εκατ. ευρώ στον τουρισμό

Παρά τη δυσμενή οικο­νο­μική συγκυ­ρία, κεφά­λαια υπάρ­χουν για επεν­δύ­σεις στο του­ρι­στικό προϊόν που δια­θέ­τει τα εχέγγυα για υψηλές απο­δό­σεις δεδο­μέ­νου ότι οι προ­βλέ­ψεις κάνουν λόγο για νέο ρεκόρ αφίξεων το 2016, ενώ το περι­θώ­ριο ανά­πτυ­ξης του του­ρι­σμού πολυ­τε­λείας είναι πολύ μεγάλο. Στο πλαίσιο αυτό, σε εξέλιξη βρί­σκε­ται η υλο­ποί­ηση σημα­ντι­κών επεν­δυ­τι­κών σχεδίων, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού εκα­το­ντά­δων εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ, τα οποία, εάν δεν βρί­σκο­νταν αντι­μέ­τωπα με διαρκή γρα­φειο­κρα­τικά προ­σκόμ­ματα, θα μπο­ρού­σαν να βρί­σκο­νται σήμερα στη φάση της κατα­σκευής.

Τρα­πε­ζικά στελέχη και γνώστες της αγοράς επι­ση­μαί­νουν πως ο του­ρι­σμός απο­τε­λεί σήμερα το μόνο πεδίο που παρα­μέ­νει επεν­δυ­τικά “ζωντανό” και ικανό να προ­σελ­κύ­σει επεν­δύ­σεις. Παρά την εντύ­πωση που λαν­θα­σμένα επι­κρα­τεί, στην Ελλάδα υπάρχει έλλειψη μονάδων και υπο­δο­μών πραγ­μα­τικά υψηλής προ­στι­θέ­με­νης αξίας, και αυτό το κενό επι­χει­ρεί­ται να καλυ­φθεί. Εφο­πλι­στικά κεφά­λαια, ξένα επεν­δυ­τικά σχήματα, επι­χει­ρη­μα­τίες βελη­νε­κούς απο­φα­σί­ζουν να τοπο­θε­τη­θούν στρα­τη­γικά στην Ελλάδα, επι­λέ­γο­ντας, πέραν των άλλων, να ανα­με­τρη­θούν συνει­δητά με το “τέρας” της γρα­φειο­κρα­τίας και τα γνωστά εμπόδια που συνο­δεύ­ουν κάθε επέν­δυση στη χώρα. Το “Κ” παρα­κο­λου­θεί ορι­σμέ­νες από όσες βρί­σκο­νται ήδη σε στάδιο υλο­ποί­η­σης.

Costa Navarino

Εντός του αμέσως προ­σε­χούς χρο­νι­κού δια­στή­μα­τος ανα­μέ­νε­ται η εται­ρεία ΤΕΜΕΣ, που διευ­θύ­νει ο Αχιλ­λέας Κων­στα­ντα­κό­που­λος, να προ­χω­ρή­σει στην έκδοση της άδειας δόμησης για την κατα­σκευή της νέας φάσης του ξενο­δο­χεια­κού συγκρο­τή­μα­τος Costa Navarino στην Πύλο, στην περιοχή 1.400 στρεμ­μά­των Navarino Bay. Προς την κατεύ­θυνση αυτή, η εται­ρεία έχει λάβει έγκριση για το σύνολο των περι­βαλ­λο­ντι­κών αδειο­δο­τή­σεων της νέας ανά­πτυ­ξης, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 240 εκατ. ευρώ.

Στο του­ρι­στικό θέρετρο που δημιούρ­γησε στη Μεσ­ση­νία ο εφο­πλι­στής καπετάν Βασίλης Κων­στα­ντα­κό­που­λος έχει ήδη υλο­ποι­η­θεί γήπεδο γκολφ 18 οπών, με τη νέα ανά­πτυξη, που θα περι­λαμ­βά­νει δύο σύνθετα του­ρι­στικά κατα­λύ­ματα και επι­πλω­μέ­νες κατοι­κίες δυνα­μι­κό­τη­τας 900 κλινών, να εκτι­μά­ται ότι θα απα­σχο­λεί περίπου 900 άτομα στη φάση της λει­τουρ­γίας. Το project θα απο­τε­λεί συνέ­χεια των δύο υφι­στά­με­νων ξενο­δο­χεια­κών συγκρο­τη­μά­των Dunes και Romanos, των οποίων η πλη­ρό­τητα ξεπερ­νάει το 85% και για τα οποία έχουν επεν­δυ­θεί, μέχρι σήμερα, 580 εκατ. ευρώ. Να σημειω­θεί ότι η νέα φάση του Costa Navarino εντάσ­σε­ται στο πλαίσιο της εισόδου του αρα­βι­κού ομίλου Olayan με 150 εκατ. ευρώ στην ΤΕΜΕΣ, απο­τε­λώ­ντας τέταρτο ισότιμο μέτοχο. Ο αρα­βι­κός όμιλος που δια­θέ­τει παρου­σία στην Ελλάδα από το 1972 ελέγχει το 25% της ΤΕΜΕΣ, με το υπό­λοιπο 75% να βρί­σκε­ται “στα χέρια” της οικο­γέ­νειας Κων­στα­ντα­κό­που­λου.

Oaktree – ΣΑΝΗ

Μετά την ολο­κλή­ρωση της επέν­δυ­σης, ύψους 20 εκατ. ευρώ, που αφορά την ανα­καί­νιση και ανα­βάθ­μιση του πρώην Gerakina Beach, το αμε­ρι­κα­νικό fund Oaktree Capital Management από κοινού με τον ξενο­δο­χειακό όμιλο ΣΑΝΗ των αδερφών Ανδρε­άδη σχε­διά­ζει νέες επεν­δύ­σεις με όχημα την αμε­ρι­κα­νι­κών συμ­φε­ρό­ντων εται­ρεία Ikos Resorts. Η τελευ­ταία δια­χει­ρί­ζε­ται, ήδη, τα ξενο­δο­χεία Ikos Oceania και Ikos Olivia (το πρώην Gerakina Beach) και σχε­διά­ζει να επεν­δύ­σει συνο­λικά έως 100 εκατ. ευρώ για να εγκαι­νιά­σει ένα πολυ­τε­λές ξενο­δο­χείο κάθε χρόνο, με στόχο τη λει­τουρ­γία επτά έως δέκα all inclusive ξενο­δο­χείων στην Ελλάδα και την ευρύ­τερη περιοχή.

Όπως ανα­φέ­ρουν οι πλη­ρο­φο­ρίες, η εται­ρεία δίνει έμφαση στην περιοχή της Νότιας Πελο­πον­νή­σου και της Κρήτης όπου επι­διώ­κει είτε την αγορά είτε την κατα­σκευή νέων μονάδων. Να σημειω­θεί ότι το πλειο­ψη­φικό πακέτο της Ikos ανήκει στους Αμε­ρι­κα­νούς επεν­δυ­τές της Oaktree και το μειο­ψη­φικό στη ΣΑΝΗ, η οποία έχει ανα­λά­βει και τη διοί­κηση της μονάδας.

Grace Hotels

Η Grace Hotels του ομίλου Libra της οικο­γέ­νειας Λογο­θέτη προχωρά τις δια­δι­κα­σίες για την κατα­σκευή δύο πολυ­τε­λών ξενο­δο­χείων στη Μεσ­ση­νία και στην Κέα. Έτσι, σχε­διά­ζει ένα νέο ξενο­δο­χείο στην περιοχή της Βελίκας, με την επω­νυ­μία Grace Kalamata, που θα ξεκι­νή­σει να λει­τουρ­γεί το 2017. Η νέα ξενο­δο­χειακή μονάδα, που θα περι­λαμ­βά­νει και βίλες προς πώληση, θα δια­θέ­τει 125 πολυ­τελή δωμάτια και σουίτες, καθώς και 40 βίλες, τριών, τεσ­σά­ρων ή πέντε υπνο­δω­μα­τίων. Το Grace Kalamata, που θα απο­τε­λεί επέν­δυση 80 εκατ. ευρώ, θα είναι το τέταρτο ξενο­δο­χείο που εντάσ­σε­ται στην ομάδα των ξενο­δο­χείων Grace στην Ελλάδα, μετά τα Grace Mykonos και Grace Santorini, καθώς και το υπό κατα­σκευή Grace Kea.

Όσον αφορά την τελευ­ταία ανά­πτυξη στην Κέα, θα έχει δυνα­μι­κό­τητα 32 δωμα­τίων και σουιτών, δύο εστια­τό­ρια και σπα, ενώ θα δημιουρ­γη­θούν 17 του­ρι­στι­κές βίλες προς πώληση. Και το Grace Kea ανα­μέ­νε­ται να τεθεί σε λει­τουρ­γία το 2017.

Στο fast track

Στον του­ρι­σμό επεν­δύει και ο εφο­πλι­στής Λου Κολ­λά­κης, μέσω της εται­ρείας Κερα­μεία Ξενο­δο­χειακή και Του­ρι­στική Ανώνυμη Εται­ρεία, που σχε­διά­ζει την υλο­ποί­ηση πολυ­τε­λούς του­ρι­στι­κού συγκρο­τή­μα­τος και του­ρι­στι­κού λιμένα στην Χίο, στην περιοχή του παλαιού εργο­στα­σίου των Κερα­μείων του νησιού, σε έκταση 115 στρεμ­μά­των. Πρό­κει­ται για επέν­δυση ύψους 100 εκατ. ευρώ που προ­βλέ­πει, μεταξύ άλλων, την κατα­σκευή πεντά­στε­ρου ξενο­δο­χεια­κού συγκρο­τή­μα­τος 280 κλινών, συγκρο­τή­μα­τος επι­πλω­μέ­νων δωμα­τίων 5 αστέρων 75 κλινών, δύο συγκρο­τη­μά­των επι­πλω­μέ­νων δια­με­ρι­σμά­των 5 αστέρων 205 κλινών, κέντρου θαλασ­σο­θε­ρα­πείας, συνε­δρια­κού κέντρου και μαρίνας ελλι­με­νι­σμού σκαφών ανα­ψυ­χής. Το έργο έχει εντα­χθεί στις δια­τά­ξεις του νόμου για την επι­τά­χυνση των μεγάλων στρα­τη­γι­κών επεν­δύ­σεων, γεγονός που σημαί­νει ότι θα ξεκι­νή­σει να υλο­ποιεί­ται ύστερα από ένα εύλογο χρονικό διά­στημα.

Ίτανος Γαία

Στην τελική ευθεία φαί­νε­ται να έχει μπει το του­ρι­στικό συγκρό­τημα “Ίτανος Γαία”, ύψους 267,7 εκατ. ευρώ, που περι­λαμ­βά­νει τη δημιουρ­γία ξενο­δο­χείων και του­ρι­στι­κών χωριών σε έκταση 22.000 στο ακρω­τή­ριο Σίδερο στο Λασίθι. Η επέν­δυση θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί σε έκταση 22.120 στρεμ­μά­των, η οποία ανήκει στο Ιδρυμα Παναγιά η Ακρω­τη­ριανή και έχει παρα­χω­ρη­θεί στην εται­ρεία Loyalward Ltd. Κατά την περα­σμένη άνοιξη, το σχέδιο προ­ε­δρι­κού δια­τάγ­μα­τος με το οποίο εγκρί­νε­ται το Ειδικό Σχέδιο Χωρικής Ανά­πτυ­ξης Στρα­τη­γι­κής Επέν­δυ­σης (ΕΣΧΑΣΕ) του έργου και η Στρα­τη­γική Μελέτη Περι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σεων (ΣΜΠΕ) έλαβε το πράσινο φως από το Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας. Τα επόμενα βήματα περι­λαμ­βά­νουν την έκδοση του προ­ε­δρι­κού δια­τάγ­μα­τος του ΕΣΧΑΣΕ αφότου συγκε­ντρω­θούν οι απαι­τού­με­νες υπο­γρα­φές από τα συναρ­μό­δια υπουρ­γεία. Θα πρέπει ακόμη να ακο­λου­θή­σει η έγκριση της μελέτης περι­βαλ­λο­ντι­κών επι­πτώ­σεων, με τις κατα­σκευα­στι­κές εργα­σίες να υπο­λο­γί­ζε­ται ότι θα ξεκι­νή­σουν μέσα στο 2016.

Μεγάλο ενδια­φέ­ρον από funds

Την ίδια στιγμή, στο μάτι ξένων funds βρί­σκο­νται περισ­σό­τερο από κάθε άλλη φορά ξενο­δο­χειακά ακίνητα-φιλέτα, με τον κλάδο του του­ρι­σμού να απο­τε­λεί όπως σημειώ­νουν φορείς της αγοράς το πεδίο των επό­με­νων μεγάλων deals.

Τα μη εξυ­πη­ρε­τού­μενα δάνεια πολλών μονάδων έχουν πάρει μάλιστα μορφή χιο­νο­στοι­βά­δας τους τελευ­ταί­ους μήνες, γεγονός που στρώνει το χαλί για την είσοδο επεν­δυ­τι­κών κεφα­λαίων από το εξω­τε­ρικό στην ελλη­νική του­ρι­στική αγορά, που σύμφωνα με το ρεπορ­τάζ περι­μέ­νουν την ολο­κλή­ρωση της ανα­κε­φα­λο­ποί­η­σης των ελλη­νι­κών τρα­πε­ζών για να κατα­θέ­σουν τις προ­τά­σεις τους. Ενδει­κτικό της τρα­πε­ζι­κής ασφυ­ξίας στην οποία έχουν περιέλ­θει τα ξενο­δο­χεία σήμερα είναι πως με βάση τα υπάρ­χο­ντα οικο­νο­μικά στοι­χεία, από τις 500 μεγα­λύ­τε­ρες ξενο­δο­χεια­κές μονάδες, μόνο οι 50 από αυτές είναι κερ­δο­φό­ρες.

Σε αναμονή

Κίνηση-ματ χαρα­κτη­ρί­ζε­ται η φημο­λο­γού­μενη πρόταση της μεγα­λύ­τε­ρης εται­ρείας ιδιω­τι­κού μετο­χι­κού κεφα­λαίου παγκο­σμίως (έχοντας υπό δια­χεί­ριση ενερ­γη­τικό αξίας 88 δισ. δολα­ρίων και με χαρ­το­φυ­λά­κιο που ξεπερνά τα 100.000 ξενο­δο­χειακά δωμάτια σε Αμερική και Ευρώπη), της αμε­ρι­κα­νι­κής Blackstone, για την εξαγορά του Hilton, με το ύψος της να ανέρ­χε­ται σε 160 εκατ. ευρώ. Οι πλη­ρο­φο­ρίες λένε ότι όλα θα ξεκα­θα­ρί­σουν μετά την ολο­κλή­ρωση των stress tests των τρα­πε­ζών, όποτε ανα­μέ­νε­ται κινη­τι­κό­τητα στις επαφές της εται­ρείας δια­χεί­ρι­σης κεφα­λαίων (μεταξύ άλλων κατέχει το 20,4% στη Lamda Development), με τον όμιλο Alpha Bank στον οποίο ανήκει το ιστο­ρικό ξενο­δο­χείο.

Τις επαφές τους στην ελλη­νική ξενο­δο­χειακή αγορά φαί­νε­ται όμως να έχουν κάνει και άλλοι σημα­ντι­κοί “παίκτες”, μεταξύ των οποίων η Fortress και το αμε­ρι­κα­νικό fund Oaktree, το οποίο ήδη έχει συνάψει συμ­φω­νία με το “ΣΑΝΗ” των αδερφών Ανδρε­άδη. Κινή­σεις ανα­μέ­νο­νται και από την Grivalia Hospitality, μέλος της Grivalia Properties, που συστή­θηκε με σκοπό την από­κτηση και τη δια­χεί­ριση ξενο­δο­χεια­κών ακι­νή­των. Σύμφωνα με το ρεπορ­τάζ, η εται­ρεία έχει εξα­σφα­λί­σει χρη­μα­το­δό­τηση για να ολο­κλη­ρώ­σει εξα­γο­ρές σε υψηλής ποιό­τη­τας (prime) και καλής από­δο­σης ξενο­δο­χεια­κές ανα­πτύ­ξεις.

Όλα στο τραπέζι

Από τη μια το γεγονός πως τα δάνεια των ξενο­δο­χείων βρί­σκο­νται στο κόκκινο, και η αυξα­νό­μενη ζήτηση από την άλλη, που κατα­γρά­φει ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός, εξηγούν σε μεγάλο βαθμό το έντονο ενδια­φέ­ρον των συγκε­κρι­μέ­νων funds που βλέπουν ευκαι­ρίες στον συγκε­κρι­μένο κλάδο και μάλιστα σε μακρο­πρό­θε­σμο επίπεδο.

Τα επόμενα βήματα των τρα­πε­ζών παρου­σιά­ζουν επίσης ενδια­φέ­ρον. Αυτό που εξε­τά­ζε­ται είναι είτε να απο­φα­σι­στεί η εκχώ­ρηση δανείων ξενο­δο­χείων σε ενδια­φε­ρό­μενα επεν­δυ­τικά κεφά­λαια, είτε τα τρα­πε­ζικά ιδρύ­ματα να ανα­λαμ­βά­νουν τον έλεγχο των ξενο­δο­χείων, εκχω­ρώ­ντας ταυ­τό­χρονα το management του ξενο­δο­χείου σε κάποιον τρίτο, είτε πρό­κει­ται για fund είτε για αλυσίδα ξενο­δο­χείων. Την ίδια ώρα εξε­τά­ζε­ται και το σενάριο οι μονάδες να πωλη­θούν εξο­λο­κλή­ρου σε κάποιο fund με τη μεσο­λά­βηση της τρά­πε­ζας. Ταυ­τό­χρονα, προ­κει­μέ­νου τα ξενο­δο­χειακά ακίνητα να γίνουν πιο ελκυ­στικά, δεν είναι απίθανο να απο­φα­σι­στεί η “ομα­δο­ποί­ησή” τους και η πώλησή τους ως ενιαίο πακέτο.

Η αίσθηση που επι­κρα­τεί είναι πως η επόμενη χρονιά θα είναι γεμάτη με εξε­λί­ξεις όσον αφορά την από­κτηση ξενο­δο­χεια­κών ακι­νή­των, που με τη σειρά τους ανα­ζη­τούν διέξοδο από τη δανειακή θηλιά. Το πρό­βλημα διο­γκώ­νε­ται συνεχώς, ενώ, όπως δεί­χνουν τα επίσημα στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, στα τέλη του Ιουλίου ο συνο­λι­κός δανει­σμός των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων, που ζητούν ρυθ­μί­σεις από τις τρά­πε­ζες, έφθανε στα 7,5 δισ. ευρώ. Από αυτά υπο­λο­γί­ζε­ται ότι περίπου 2,5 δισ. ευρώ βρί­σκο­νται στο “κόκκινο”, ενώ δάνεια ύψους 3 δισ. ευρώ βρί­σκο­νται σε καθυ­στέ­ρηση 90 ημερών.

Στην Ελλάδα μεγάλοι operators πολυ­τε­λών ξενο­δο­χεια­κών μονάδων

Μεγάλα και ηχηρά είναι και τα ονόματα αλυ­σί­δων που εισέρ­χο­νται στην ελλη­νική ξενο­δο­χειακή αγορά, με την προσ­δο­κώ­μενη αύξηση της του­ρι­στι­κής ζήτησης και των αφίξεων τα επόμενα χρόνια –ως συνέ­χεια στο θετικό σερί των τριών χρόνων που σημειώ­νει ο του­ρι­σμός– να συγκε­ντρώ­νει τα βλέμ­ματα.

Στο παρα­πάνω πλαίσιο εντάσ­σε­ται και η απόφαση της Marriott International να επι­στρέ­ψει στην Ελλάδα, συνερ­γα­ζό­μενη με τον ελλη­νικό όμιλο Ledra Hotels and Villas της οικο­γέ­νειας Σπανού, που δια­τη­ρεί δύο υπερ­πο­λυ­τε­λείς μονάδες στην Ελούντα και μία στον Άγιο Νικόλαο. Ο όμιλος της Marriott είχε απο­χω­ρή­σει στα τέλη του 2013 από τη δια­χεί­ριση του ομώ­νυ­μου τότε ξενο­δο­χείου στη Λεωφόρο Συγγρού, το οποίο σήμερα λει­τουρ­γεί υπό την επω­νυ­μία Athens Ledra Hotel. Είχε εκφρά­σει, εντού­τοις, την πρόθεσή του να επι­στρέ­ψει στην ελλη­νική αγορά, όπου ο του­ρι­στι­κός κλάδος εξα­κο­λου­θεί να έχει μεγάλες προ­ο­πτι­κές ανά­πτυ­ξης.

Μέσα στο επόμενο διά­στημα, ίσως και μέχρι το τέλος της χρονιάς, εκτι­μά­ται πως θα υπάρ­ξουν εξε­λί­ξεις και για το Αthens Ledra Hotel, με την ιδιο­κτή­τρια Άστυ Α.Ε. να βρί­σκε­ται σε προ­χω­ρη­μέ­νες επαφές με διεθνή εται­ρεία δια­χεί­ρι­σης πολυ­τε­λών ξενο­δο­χείων.

Και άλλα μεγάλα ονόματα έχουν κάνει την εμφά­νισή τους, στο­χεύ­ο­ντας σε παρα­δο­σια­κούς και δοκι­μα­σμέ­νους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς. Την Κρήτη επέλεξε πιο συγκε­κρι­μένα η Carlson Rezidor Group, έχοντας υπο­γρά­ψει σύμβαση franchice για το ξενο­δο­χείο Minos Imperial Luxury Beach Resort and Spa στο Λασίθι της Κρήτης, το οποίο θα μετο­νο­μα­σθεί σε Radisson Blu Beach Resort.

Από τους Βίκυ Κουρ­λι­μπίνη και Δημήτρη Δελε­βέ­γκο

Εφη­με­ρίδα Κεφά­λαιο