Απίθανο να υλοποιηθούν όσα συμφωνήθηκαν μεταξύ ΕΕ-Τουρκίας, εκτιμούν Τούρκοι αναλυτές

Οι Ευρω­παίοι και οι Τούρκοι δεσμεύ­θη­καν ότι οι εντα­ξια­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις της Άγκυρας με την ΕΕ θα επα­να­λη­φθούν, ως αντάλ­λαγμα για τη συνερ­γα­σία της Τουρ­κίας με στόχο να περιο­ρι­στεί η ροή μετα­να­στών προς την Ευρώπη, ωστόσο ανα­λυ­τές εκφρά­ζουν αμφι­βο­λίες για την εμβέ­λεια της συμ­φω­νίας τους.

Ο ισλα­μο­συ­ντη­ρη­τι­κός πρω­θυ­πουρ­γός της Τουρ­κίας Αχμέτ Ντα­βού­το­γλου εξέ­φρασε χθες, Κυριακή, την ικα­νο­ποί­ησή του μετά τη σύνοδο κορυφής στις Βρυ­ξέλ­λες, κάνο­ντας λόγο για “μια ιστο­ρική ημέρα” για την Τουρκία, η οποία επι­διώ­κει την επα­νά­ληψη των εντα­ξια­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σεών της, οι οποίες άρχισαν το 2005, αλλά βρί­σκο­νται σε νεκρό σημείο.

Η ΕΕ απο­φά­σισε να προ­σφέ­ρει στην Τουρκία 3 δισεκ. ευρώ για να βοη­θή­σει τη χώρα να υπο­δε­χθεί στο τουρ­κικό έδαφος τους Σύρους πρό­σφυ­γες και τα δύο μέρη συμ­φώ­νη­σαν σ’ ένα σχέδιο κοινής δράσης, το οποίο προ­βλέ­πει πως η Άγκυρα θα κατα­στή­σει λιγό­τερο δια­πε­ρατά τα σύνορά της με την Ευρώπη.

“Αυτό που ζητούν οι Ευρω­παίοι από την Τουρκία είναι μη ρεα­λι­στικό και απραγ­μα­το­ποί­ητο”, εκτιμά ο καθη­γη­τής Τσεν­γκίζ Ακτάρ του πανε­πι­στη­μίου Μπα­χτσέ­σε­χιρ της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης.

“Θα νόμιζε κάποιος ότι ονει­ρευό­μα­στε. Κανένας δεν μπορεί να εμπο­δί­σει να πάνε αυτοί οι μετα­νά­στες προς την Ελλάδα ή τη Βουλ­γα­ρία, επειδή δεν έχουν κανένα μέλλον ούτε στη χώρα τους ούτε στην Τουρκία. Φοβάμαι πως το απο­τέ­λε­σμα θα είναι μηδέν”, σχο­λί­ασε ο πολι­τειο­λό­γος εκτι­μώ­ντας πως η Τουρκία και η ΕΕ παίζουν ένα “παι­γνίδι πόκερ με μπλόφες”.

Ο Αχμέτ Ντα­βού­το­γλου δια­βε­βαί­ωσε από την πλευρά του ότι η χώρα του “θα τηρήσει τις υπο­σχέ­σεις της” στο θέμα της μετα­νά­στευ­σης, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας πως μια ορι­στική λύση στην κρίση των μετα­να­στών δεν μπορεί να βρεθεί χωρίς μια συνο­λική πολι­τική λύση στη Συρία.

Σε κάθε περί­πτωση, εξα­κο­λου­θούν να υφί­στα­νται σοβαρά σημεία τριβής στις διμε­ρείς τουρ­κο­ευ­ρω­παϊ­κές σχέσεις, ιδιαί­τερα οι παρα­βιά­σεις των θεμε­λιω­δών ελευ­θε­ριών στην Τουρκία υπό το ισλα­μο­συ­ντη­ρη­τικό και αυταρ­χικό καθε­στώς του προ­έ­δρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν, του ισχυρού άνδρα της Τουρ­κίας που βρί­σκε­ται στην εξουσία από το 2003.

Δεν υπάρχει “ούτε μια λέξη” στην τελική δήλωση της συνά­ντη­σης κορυφής ανα­φο­ρικά “με το κράτος δικαίου, τα μέσα ενη­μέ­ρω­σης και το κουρ­δικό ζήτημα”, υπο­γραμ­μί­ζει ο Μαρκ Πιερίνι, πρώην πρε­σβευ­τής στην Άγκυρα και ερευ­νη­τής στο Carnegie Europe. Πρό­κει­ται για “την ρεαλ­πο­λι­τίκ της ΕΕ στο χει­ρό­τερη έκφρασή της”, εκτιμά.

Αυτή η συνά­ντηση κορυφής “δεν θα μας κάνει να ξεχά­σουμε τις δια­φο­ρές που εξα­κο­λου­θούν να υφί­στα­νται με την Τουρκία στα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα ή την ελευ­θε­ρία του Τύπου, θα επα­νέλ­θουμε σ’ αυτά”, δια­βε­βαί­ωσε πάντως ο επι­κε­φα­λής της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής Ζαν-Κλοντ Γιούν­κερ.

“Με όλα τα σημε­ρινά προ­βλή­ματα της Τουρ­κίας, η οποία βάζει δημο­σιο­γρά­φους στη φυλακή και όπου ένας Κούρδος δικη­γό­ρος σκο­τώ­νε­ται στη μέση του δρόμου, ανα­ρω­τιέ­μαι αν αυτή η συνά­ντηση κορυφής θα διε­ξα­γό­ταν ποτέ αν δεν υπήρχε η κρίση των μετα­να­στών”, σχο­λιά­ζει ο πολι­τειο­λό­γος Σερκάν Ντε­μιρ­τάς.

Για τον Σερκάν Ντε­μιρ­τάς, “οι Ευρω­παίοι κολά­κε­ψαν τους Τούρ­κους για να λάβουν μια δημόσια υπό­σχεση από την Άγκυρα ώστε να πείσουν την κοινή γνώμη τους που έχει τρο­μο­κρα­τη­θεί από τη μαζική άφιξη προ­σφύ­γων”. Όμως “η ΕΕ είναι ένας θεσμός αξιών και προ­δια­γρα­φών τις οποίες η τουρ­κική εξουσία δεν είναι έτοιμη να απο­δε­χθεί στο σύνολό τους”, λέει ο Ντε­μιρ­τάς.

Δύο δημο­σιο­γρά­φοι της κεντρο­α­ρι­στε­ρής αντι­πο­λι­τευό­με­νης εφη­με­ρί­δας Cumhuriyet προ­φυ­λα­κί­σθη­καν το βράδυ της Πέμπτης από την τουρ­κική δικαιο­σύνη για “κατα­σκο­πεία” και “απο­κά­λυψη απορ­ρή­των εγγρά­φων” για ένα απο­κλει­στικό ρεπορ­τάζ τους σχετικά με τις παρα­δό­σεις όπλων από την Άγκυρα σε ισλα­μι­στι­κές οργα­νώ­σεις στη Συρία που πολε­μούν ενα­ντίον του καθε­στώ­τος του Μπασάρ αλ-Άσαντ.

Το Σάββατο, ο Ταχίρ Ελτσί, ένας γνωστός και Κούρδος δικη­γό­ρος, επι­κε­φα­λής του δικη­γο­ρι­κού συλ­λό­γου του Ντι­γιαρ­μπα­κίρ, σκο­τώ­θηκε σε ανταλ­λαγή πυρών ανάμεσα στην αστυ­νο­μία και Κούρ­δους, υπό συν­θή­κες που έχουν απο­σα­φη­νι­σθεί.

Εκτός από τα θέματα που συν­δέ­ο­νται με τα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα, οι υπο­σχέ­σεις για επα­νά­ληψη των εντα­ξια­κών συνο­μι­λιών σκο­ντά­φτουν επίσης σε εμπόδια που εξα­κο­λου­θούν να φαί­νο­νται αξε­πέ­ρα­στα.

Η Κύπρος, η οποία μπλο­κά­ρει ορι­σμένα κεφά­λαια των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων, “δεν θα αλλάξει ποτέ θέση όσο δεν θα υπάρχει επα­νέ­νωση”, εκτιμά ο ανα­λυ­τής Τσεν­γκίζ Ακτάρ.

“Η δια­δι­κα­σία έχει ξεκι­νή­σει εδώ και χρόνια και δεν υπάρχει λόγος ούτε να επι­τα­χυν­θεί ούτε να επι­βρα­δυν­θεί”, επέ­μεινε χθες, Κυριακή, ο Γάλλος πρό­ε­δρος Φραν­σουά Ολάντ, φανε­ρώ­νο­ντας την επι­φυ­λα­κτι­κό­τητα των κρατών μελών.

Γαλλικό Πρα­κτο­ρείο, Αθη­ναϊκό Πρα­κτο­ρείο