Αλλάζει η διδασκαλία της Ιστορίας

Είμαστε τα… «κακο­μα­θη­μένα παιδιά της Ιστο­ρίας», όπως είναι ο τίτλος βιβλίου του ιστο­ρι­κού Κώστα Κωστή, ή κακο­μά­θαμε Ιστορία στο σχολείο; Η σχολική Ιστορία τίθεται στην κρίση ενός ακόμη εθνικού δια­λό­γου για την Παιδεία, τον οποίο θα ανοίξει η ηγεσία του υπουρ­γείου Παι­δείας. Ανα­τροπή του μοντέ­λου ανά­πτυ­ξης και διδα­σκα­λίας της Ιστο­ρίας «δεί­χνουν» οι θέσεις των επι­κε­φα­λής του δια­λό­γου.

Ειδι­κό­τερα, ο εθνικός διά­λο­γος θα οργα­νω­θεί σε τρεις κύκλους. Ο πρώτος θα είναι στην Επι­τροπή Μορ­φω­τι­κών Υπο­θέ­σεων της Βουλής, υπό την καθο­δή­γηση του βου­λευτή ΣΥΡΙΖΑ, πανε­πι­στη­μια­κού Κώστα Γαβρό­γλου. Ο δεύ­τε­ρος θα οργα­νω­θεί στο Εθνικό Συμ­βού­λιο Παι­δείας με πρόεδρο τον καθη­γητή του Παντείου Νίκο Θεοτοκά, που κινεί­ται στον χώρο του ΣΥΡΙΖΑ. Στο ΕΣΥΠ μετέ­χουν φορείς όπως ο ΣΕΒ, η ΓΣΕΕ, η ΑΔΕΔΥ, η ΔΟΕ, η ΟΛΜΕ κ.ά.

Ο τρίτος κύκλος θα οργα­νω­θεί από επι­τροπή στην οποία θα μετά­σχουν άνθρω­ποι της εκπαί­δευ­σης με πρόεδρο τον ιστο­ρικό, ομότιμο καθη­γητή του Παντείου Αντώνη Λιάκο. Οπως εξήγησε χθες στην «Κ» ο κ. Λιάκος, το βάρος του δια­λό­γου κατ’ αρχήν θα δοθεί στην ανα­μόρ­φωση του Λυκείου. «Θεωρώ ότι η ελλη­νική εκπαί­δευση είναι στην εντα­τική, αλλά αυτό που έχει πεθάνει είναι το Λύκειο, το οποίο έχει μετα­τρα­πεί σε μονό­δρομο για το πανε­πι­στή­μιο. Αυτό έχει ιδιαί­τερα αρνη­τι­κές συνέ­πειες στη δια­μόρ­φωση των νέων (για παρά­δειγμα, το γεγονός ότι δεν έχουν χρόνο να δια­βά­σουν ένα εξω­σχο­λικό βιβλίο) αλλά και στην πολι­τική συμπε­ρι­φορά των νέων πολιτών. Ετσι, θα δοθεί προ­τε­ραιό­τητα στη διάσωση του Λυκείου, ενώ για το Δημο­τικό και το Γυμνά­σιο –που έχουν λιμνά­σει– στόχος είναι οι μαθητές “να εργά­ζο­νται λιγό­τερο και με πιο έξυπνο τρόπο”». Τι σημαί­νει αυτό; «Αλλαγή του πνεύ­μα­τος διδα­σκα­λίας των μαθη­μά­των, με συν­δι­δα­σκα­λίες εκπαι­δευ­τι­κών, με project, με υιο­θέ­τηση του πολ­λα­πλού βιβλίου», απαντά ο κ. Λιάκος. «Δεν θέλουμε να προ­σθέ­σουμε ένα νέο κεφά­λαιο στο βιβλίο “Η μεταρ­ρύθ­μιση που δεν έγινε”», επι­ση­μαί­νει. Με βάση το χρο­νο­διά­γραμμα, την άνοιξη θα κατα­τε­θούν οι προ­τά­σεις του δια­λό­γου.

Και βέβαια, οι αλλαγές στο μάθημα της Ιστο­ρίας στις δύο βαθ­μί­δες θα απο­τε­λέ­σουν από τα βασικά θέματα δια­λό­γου. Οσα κατα­τέ­θη­καν σε πρό­σφατη συζή­τηση του ηλε­κτρο­νι­κού περιο­δι­κού «Χρόνος», στην οποία μετεί­χαν ο υπουρ­γός Νίκος Φίλης, η ανα­πλη­ρώ­τριά του-ιστορικός Σία Ανα­γνω­στο­πού­λου και οι Απ. Λιάκος και Κ. Γαβρό­γλου, «δεί­χνουν» αλλαγή της διδα­σκα­λίας της Ιστο­ρίας (π.χ., ο εκπαι­δευ­τι­κός να μπορεί να συζητά και θέματα της επι­και­ρό­τη­τας, όπως οι τρο­μο­κρα­τι­κές επι­θέ­σεις στο Παρίσι). Σήμερα η αφήγηση του εθνικού παρελ­θό­ντος χωρί­ζε­ται στην Αρχαιό­τητα, τη Βυζα­ντινή περίοδο και τη Νεότερη, και η διδα­σκα­λία αυτού του τριε­τούς κύκλου επα­να­λαμ­βά­νε­ται στο Δημο­τικό (Δ’ – Στ’), το Γυμνά­σιο και το Λύκειο. «Δεν θέλω τη δημιουρ­γία εθνικής ταυ­τό­τη­τας. Θέλω τη δημιουρ­γία ιστο­ρι­κής ταυ­τό­τη­τας», ήταν μία από τις απο­στρο­φές του κ. Λιάκου στην ημερίδα, η πρό­σκληση της οποίας έλεγε τα εξής: Τι ονο­μά­ζε­ται «γενο­κτο­νία» και τι «εθνο­κά­θαρση»; Γιατί παρό­μοια ζητή­ματα στην Ελλάδα παίρ­νουν τις δια­στά­σεις ηθικού πανικού; Είμαστε «Ελλη­να­ρά­δες» ή «δυστυ­χι­σμέ­νοι που είμαστε Ελληνες»; «Περιού­σιος λαός» ή «βδέ­λυγμα»; «Κακο­μα­θη­μένα παιδιά της Ιστο­ρίας ή κακο­μά­θαμε Ιστορία»; Τι απαντά το σχολείο; Μπορεί η Ιστορία να προ­ε­τοι­μά­σει τους μαθητές πώς να επε­ξερ­γά­ζο­νται τα εθνικά τραύ­ματα και κυρίως πώς να προ­σα­να­το­λί­ζο­νται σε έναν πολύ­πλοκο κόσμο όπου λείπουν τα συνε­κτικά οράματα και τη θέση τους κατα­λαμ­βά­νουν τα φαντά­σματα του παρελ­θό­ντος; Τι και πώς πρέπει να αλλάξει στη θέση και τη διδα­σκα­λία της Ιστο­ρίας στην εκπαί­δευση;

Καθη­με­ρινή