Θεσμική κατοχύρωση και αναβάθμιση του θεσμού του Επάρχου στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου

Υπό­μνη­μα των 10 Επάρ­χων του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου –  Η Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, λόγω της ιδιαί­τε­ρης νη­σιω­τι­κής της φυ­σιο­γνω­μί­ας και των αυ­ξη­μέ­νων διοι­κη­τι­κών προ­κλή­σε­ων που αντι­με­τω­πί­ζει, απαι­τεί ένα απο­τε­λε­σμα­τι­κό και απο­κε­ντρω­μέ­νο μο­ντέ­λο δια­κυ­βέρ­νη­σης, με ισχυ­ρή θε­σμι­κή πα­ρου­σία σε κάθε Πε­ρι­φε­ρεια­κή Ενό­τη­τα.

Στο πλαί­σιο της επι­κεί­με­νης με­ταρ­ρύθ­μι­σης της Το­πι­κής Αυ­το­διοί­κη­σης, οι δέκα Έπαρ­χοι της Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου κα­τα­θέ­τουν το παρόν υπό­μνη­μα, με στόχο την ανά­δει­ξη της ανα­γκαιό­τη­τας δια­τή­ρη­σης και θε­σμι­κής ανα­βάθ­μι­σης του θε­σμού του Επάρ­χου. Η πρό­τα­ση που ακο­λου­θεί απο­σκο­πεί στη δια­σφά­λι­ση της απο­τε­λε­σμα­τι­κής διοί­κη­σης, της δη­μο­κρα­τι­κής εκ­προ­σώ­πη­σης και της ου­σια­στι­κής εφαρ­μο­γής της συ­νταγ­μα­τι­κά κα­το­χυ­ρω­μέ­νης αρχής της νη­σιω­τι­κό­τη­τας.

ΤΟ ΥΠΟ­ΜΝΗ­ΜΑ ΑΝΑ­ΛΥ­ΤΙ­ΚΑ

ΥΠΟ­ΜΝΗ­ΜΑ

Των δέκα (10) Επάρ­χων της Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου

Προς: Τον Υπουρ­γό Εσω­τε­ρι­κών Την Κε­ντρι­κή Ένωση Πε­ρι­φε­ρειών Ελ­λά­δας (ΕΝΠΕ) Τα Μέλη της Βου­λής των Ελ­λή­νων

ΘΕ­ΣΜΙ­ΚΗ ΚΑ­ΤΟ­ΧΥ­ΡΩ­ΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑ­ΒΑΘ­ΜΙ­ΣΗ ΤΟΥ ΘΕ­ΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΠΑΡ­ΧΟΥ

Πρό­τα­ση εξο­μοί­ω­σης με Αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χες ως «Το­πι­κοί Αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χες»

Οι δέκα (10) Έπαρ­χοι της Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, εκ­προ­σω­πώ­ντας νη­σιω­τι­κές Πε­ρι­φε­ρεια­κές Ενό­τη­τες με έντο­νη γε­ω­γρα­φι­κή δια­σπο­ρά, ιδιαι­τε­ρό­τη­τες και αυ­ξη­μέ­νες ανα­πτυ­ξια­κές προ­κλή­σεις, κα­τα­θέ­του­με το παρόν Υπό­μνη­μα με πλήρη επί­γνω­ση της θε­σμι­κής μας ευ­θύ­νης.

Η υπό δια­μόρ­φω­ση με­ταρ­ρύθ­μι­ση της Το­πι­κής Αυ­το­διοί­κη­σης, όπως απο­τυ­πώ­νε­ται στο νέο θε­σμι­κό πλαί­σιο, δεν πε­ρι­λαμ­βά­νει ρητή πρό­βλε­ψη για τον θεσμό του Επάρ­χου. Η θε­σμι­κή αυτή απο­σιώ­πη­ση δη­μιουρ­γεί εύ­λο­γες ανη­συ­χί­ες περί στα­δια­κής απο­δυ­νά­μω­σης ή ακόμη και κα­τάρ­γη­σης του θε­σμού — εξέ­λι­ξη που, ιδίως για τη νη­σιω­τι­κή Ελ­λά­δα, θα συ­νι­στού­σε σο­βα­ρή οπι­σθο­δρό­μη­ση.

Ι. Η ΘΕ­ΣΜΙ­ΚΗ ΚΑΙ ΣΥ­ΝΤΑΓ­ΜΑ­ΤΙ­ΚΗ ΔΙΑ­ΣΤΑ­ΣΗ ΤΗΣ ΝΗ­ΣΙΩ­ΤΙ­ΚΟ­ΤΗ­ΤΑΣ

Η νη­σιω­τι­κό­τη­τα δεν απο­τε­λεί διοι­κη­τι­κή λε­πτο­μέ­ρεια, αλλά συ­νταγ­μα­τι­κά κα­το­χυ­ρω­μέ­νη αρχή (άρθρο 101 παρ. 4 του Συ­ντάγ­μα­τος), που επι­βάλ­λει ει­δι­κή μέ­ρι­μνα για τα νησιά, λόγω των γε­ω­γρα­φι­κών και ανα­πτυ­ξια­κών τους ιδιαι­τε­ρο­τή­των.

Η Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου είναι η πλέον πο­λυ­νη­σια­κή Πε­ρι­φέ­ρεια της χώρας. Οι με­γά­λες θα­λάσ­σιες απο­στά­σεις, η πλη­θυ­σμια­κή ασυμ­με­τρία, οι επο­χι­κές πιέ­σεις, οι αυ­ξη­μέ­νες ανά­γκες πο­λι­τι­κής προ­στα­σί­ας και υπο­δο­μών κα­θι­στούν ανε­παρ­κή κάθε μο­ντέ­λο διοί­κη­σης που βα­σί­ζε­ται απο­κλει­στι­κά σε κε­ντρι­κή ή υπερ­το­πι­κή λήψη απο­φά­σε­ων.

Ο Έπαρ­χος απο­τε­λεί:

● Τον άμεσα εκλεγ­μέ­νο εκ­πρό­σω­πο της Πε­ρι­φε­ρεια­κής Ενό­τη­τας.

● Τον θε­σμι­κό εν­διά­με­σο κρίκο με­τα­ξύ Πε­ρι­φε­ρεια­κής Αρχής και το­πι­κής κοι­νω­νί­ας.

● Τον πρώτο απο­δέ­κτη αι­τη­μά­των, προ­βλη­μά­των και κρί­σε­ων.

● Τον φυ­σι­κό φορέα λο­γο­δο­σί­ας σε το­πι­κό επί­πε­δο.

Σε νη­σιω­τι­κό πε­ρι­βάλ­λον, η διοί­κη­ση δεν μπο­ρεί να ασκεί­ται εξ απο­στά­σε­ως. Χρειά­ζε­ται θε­σμι­κή πα­ρου­σία, γνώση των το­πι­κών δε­δο­μέ­νων και άμεση δυ­να­τό­τη­τα πα­ρέμ­βα­σης.

Ο ρόλος του Επάρ­χου δεν είναι συμ­βο­λι­κός. Είναι λει­τουρ­γι­κός, κα­θη­με­ρι­νός και επι­χει­ρη­σια­κός.

Σε­λί­δα 1 από 3

ΙΙ. Ο ΕΠΑΡ­ΧΟΣ ΩΣ ΑΝΑ­ΓΚΑΙΟΣ ΕΝ­ΔΙΑ­ΜΕ­ΣΟΣ ΘΕ­ΣΜΟΣ

Η αυ­το­διοί­κη­ση στη­ρί­ζε­ται στην αρχή της εγ­γύ­τη­τας προς τον πο­λί­τη.

Ο Έπαρ­χος απο­τε­λεί τον θε­σμι­κό φορέα αυτής της εγ­γύ­τη­τας σε επί­πε­δο Πε­ρι­φε­ρεια­κής Ενό­τη­τας.

Χωρίς τον Έπαρ­χο:

● Δη­μιουρ­γεί­ται διοι­κη­τι­κό κενό με­τα­ξύ Πε­ρι­φέ­ρειας και νη­σιω­τών.

● Ενι­σχύ­ε­ται ο συ­γκε­ντρω­τι­σμός.

● Απο­δυ­να­μώ­νε­ται η το­πι­κή πο­λι­τι­κή εκ­προ­σώ­πη­ση.

● Μειώ­νε­ται η τα­χύ­τη­τα λήψης απο­φά­σε­ων.

● Υπο­βαθ­μί­ζε­ται η πο­λι­τι­κή λο­γο­δο­σία.

Η κα­τάρ­γη­ση ή υπο­βάθ­μι­ση του θε­σμού δεν θα απο­τε­λού­σε απλώς ορ­γα­νω­τι­κή με­τα­βο­λή. Θα συ­νι­στού­σε με­τα­τό­πι­ση ισορ­ρο­πί­ας υπέρ ενός συ­γκε­ντρω­τι­κού μο­ντέ­λου που δεν αντα­πο­κρί­νε­ται στις ανά­γκες των νη­σιών.

Ιδίως σε ζη­τή­μα­τα πο­λι­τι­κής προ­στα­σί­ας, υγειο­νο­μι­κής δια­χεί­ρι­σης, έργων υπο­δο­μής και κοι­νω­νι­κής συ­νο­χής, η ύπαρ­ξη θε­σμι­κού εν­διά­με­σου επι­πέ­δου είναι απο­λύ­τως ανα­γκαία.

ΙΙ. Η ΠΡΟ­ΤΑ­ΣΗ ΜΑΣ – ΘΕ­ΣΜΙ­ΚΗ ΑΝΑ­ΒΑΘ­ΜΙ­ΣΗ ΜΕ ΛΕΙ­ΤΟΥΡ­ΓΙ­ΚΗ ΛΟ­ΓΙ­ΚΗ

Προ­τεί­νου­με:

Τη θε­σμι­κή εξο­μοί­ω­ση του Επάρ­χου με Αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χη, με με­το­νο­μα­σία σε «Το­πι­κό Αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χη».

Με:

● Πλήρη δι­καιώ­μα­τα και αρ­μο­διό­τη­τες Αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χη.

● Σαφή κατά τόπο ευ­θύ­νη για την Πε­ρι­φε­ρεια­κή Ενό­τη­τα.

● Θε­σμι­κή ισο­τι­μία με τους λοι­πούς Αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χες.

● Ρητή πρό­βλε­ψη στο νέο θε­σμι­κό πλαί­σιο.

Η πρό­τα­ση:

● Δεν δη­μιουρ­γεί νέο θεσμό — ανα­βαθ­μί­ζει έναν ήδη εκλεγ­μέ­νο και λει­τουρ­γού­ντα.

● Δεν επι­βα­ρύ­νει το διοι­κη­τι­κό σύ­στη­μα — το κα­θι­στά απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρο.

● Δεν ει­σά­γει πο­λυ­πλο­κό­τη­τα — απο­σα­φη­νί­ζει αρ­μο­διό­τη­τες.

● Δεν απο­δυ­να­μώ­νει την Πε­ρι­φέ­ρεια — την ενι­σχύ­ει μέσω πραγ­μα­τι­κής απο­κέ­ντρω­σης.

IV. ΖΗ­ΤΗ­ΜΑ ΔΗ­ΜΟ­ΚΡΑ­ΤΙ­ΚΗΣ ΙΣΟ­ΤΙ­ΜΙΑΣ ΚΑΙ ΝΗ­ΣΙΩ­ΤΙ­ΚΗΣ ΔΙ­ΚΑΙΟ­ΣΥ­ΝΗΣ

Σε­λί­δα 2 από 3

Η νη­σιω­τι­κό­τη­τα δεν μπο­ρεί να αντι­με­τω­πί­ζε­ται με διοι­κη­τι­κή ομοιο­μορ­φία. Η ισό­τη­τα δεν ση­μαί­νει ταύ­τι­ση — ση­μαί­νει δί­καιη προ­σαρ­μο­γή στις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες.

Η μη ρητή ανα­φο­ρά στον θεσμό του Επάρ­χου θα απο­τε­λού­σε θε­σμι­κή σιωπή με ου­σια­στι­κές συ­νέ­πειες.

Αντί της στα­δια­κής απο­δυ­νά­μω­σης, επι­βάλ­λε­ται η θε­σμι­κή θω­ρά­κι­ση και ανα­βάθ­μι­ση.

Ο Έπαρ­χος δεν απο­τε­λεί απλώς διοι­κη­τι­κή βαθ­μί­δα. Απο­τε­λεί εγ­γύ­η­ση εγ­γύ­τη­τας, λο­γο­δο­σί­ας και ισόρ­ρο­πης πε­ρι­φε­ρεια­κής ανά­πτυ­ξης.

ΕΠΙ­ΛΟ­ΓΟΣ

Ζη­τού­με την άμεση επα­νε­ξέ­τα­ση του ζη­τή­μα­τος και την εν­σω­μά­τω­ση της πρό­τα­σής μας στο νέο θε­σμι­κό πλαί­σιο.

Η ενί­σχυ­ση του θε­σμού του Επάρ­χου δεν είναι συ­ντε­χνια­κό αί­τη­μα. Είναι αί­τη­μα δη­μο­κρα­τι­κής πλη­ρό­τη­τας, διοι­κη­τι­κής απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας και σε­βα­σμού στη νη­σιω­τι­κή ιδιαι­τε­ρό­τη­τα.

Οι Έπαρ­χοι της Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου

Βρε­τού Άννα Έπαρ­χος Π.Ε Άν­δρου

Δε­λη­γιάν­νη Ανα­στα­σία Έπαρ­χος Π.Ε Τήνου

Κα­ρα­μο­λέ­γκου Ιου­λία Έπαρ­χος Π.Ε Σα­ντο­ρί­νης

Μαρ­γα­ρί­της Ιω­άν­νης Έπαρ­χος Π.Ε Νάξου

Μαρ­τί­νος Γε­ώρ­γιος Έπαρ­χος Π.Ε Κέας Κύ­θνου

Μου­σελ­λής Εμ­μα­νου­ήλ Έπαρ­χος Π.Ε. Κα­λύ­μνου

Νι­κο­λαί­δου Καλ­λιό­πη Έπαρ­χος Π.Ε Καρ­πά­θου Ηρω­ι­κής Νήσου Κάσου

Πε­τρό­που­λος Βα­ζαί­ος Έπαρ­χος Π.Ε Πάρου

Σβύ­νου Κων­στα­ντί­να Έπαρ­χος Π.Ε. Κω-Νι­σύ­ρου

Χω­ρια­νο­πού­λου Έλλη Έπαρ­χος Π.Ε Μήλου