Βιώσιμος Τουρισμός και ο Ρόλος του Υπεύθυνου Σύγχρονου Επισκέπτη – Το Παράδειγμα της Ρόδου

Ο του­ρι­σμός είναι μια από τις ισχυ­ρό­τε­ρες κι­νη­τή­ριες δυ­νά­μεις της οι­κο­νο­μί­ας της Ελ­λά­δας και ει­δι­κά της Ρόδου. Η Ρόδος, με την ιστο­ρι­κή της κλη­ρο­νο­μιά και τις φυ­σι­κές ομορ­φιές, απο­τε­λεί ση­μείο ανα­φο­ράς για τον του­ρι­στι­κό χάρτη της Με­σο­γεί­ου.  Το 2024 υπο­δέ­χτη­κε 3,5 εκατ. επι­σκέ­πτες, με αύ­ξη­ση 14% από το 2023. Η δυ­να­μι­κό­τη­τα ξε­περ­νά τις 100.000 κλί­νες με απο­τέ­λε­σμα κατά τους θε­ρι­νούς μήνες να πιέ­ζο­νται ακόμη και οι βα­σι­κές υπο­δο­μές του νη­σιού. Πα­ράλ­λη­λα οι πυρ­κα­γιές του 2023 κα­τέ­δει­ξαν τον βαθμό ευα­λω­τό­τη­τας της πε­ριο­χής στην κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή.

Τα νησί μας, όπως και πολλά  του­ρι­στι­κά νησιά, βρί­σκε­ται σή­με­ρα μπρο­στά σε ση­μα­ντι­κές προ­κλή­σεις όπως είναι η υπερ­συ­γκέ­ντρω­ση δρα­στη­ριο­τή­των σε δη­μο­φι­λείς πε­ριο­χές με συ­νέ­πεια τη συμ­φό­ρη­ση και πολ­λές φορές την υπο­βάθ­μι­ση της εμπει­ρί­ας, η πίεση στο πε­ρι­βάλ­λον (απορ­ρίμ­μα­τα, κυ­κλο­φο­ρία κλπ) και η έλ­λει­ψη νερού, ει­δι­κά κατά την υψηλή του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο.

Η ανά­γκη για την προ­στα­σία του πε­ρι­βάλ­λο­ντος και το σε­βα­σμό της το­πι­κής κοι­νό­τη­τας είναι επι­τα­κτι­κή, ενώ ο βιώ­σι­μος του­ρι­σμός και ο ρόλος του σύγ­χρο­νου υπεύ­θυ­νου επι­σκέ­πτη είναι πιο ση­μα­ντι­κοί από ποτέ.

Η βιώ­σι­μη προ­σέγ­γι­ση  του του­ρι­σμού δεν αφορά μόνο στην οι­κο­λο­γία, αλλά και τη δια­τή­ρη­ση της ποιό­τη­τας ζωής των κα­τοί­κων και της αυ­θε­ντι­κό­τη­τας του του­ρι­στι­κού προ­ο­ρι­σμού ενώ η διαρ­κώς αυ­ξα­νό­με­νη του­ρι­στι­κή ροή φέρ­νει μαζί της και ευ­θύ­νες όχι μόνο για τις το­πι­κές αρχές και τους επαγ­γελ­μα­τί­ες του του­ρι­σμού, αλλά και για τον σύγ­χρο­νο επι­σκέ­πτη που το προ­φίλ του εξε­λίσ­σε­ται διαρ­κώς τα τε­λευ­ταία χρό­νια.

Ο βιώ­σι­μος του­ρι­σμός στο­χεύ­ει στο να δια­σφα­λί­σει πως η φι­λο­ξε­νία του σή­με­ρα δεν θέτει σε κίν­δυ­νο τις προ­ο­πτι­κές του αύριο έχο­ντας κύ­ριους άξο­νες :

·       Το σε­βα­σμό στο πε­ρι­βάλ­λον,  τους φυ­σι­κούς πό­ρους και τη βιο­ποι­κι­λό­τη­τα.

·       Την υπο­στή­ρι­ξη της πο­λι­τι­στι­κής ταυ­τό­τη­τας της πε­ριο­χής,  την οι­κο­νο­μία (πέρα από το all-inclusive) και τις το­πι­κές κοι­νό­τη­τες

·       Την ελα­χι­στο­ποί­η­ση των αρ­νη­τι­κών επι­πτώ­σε­ων που μπο­ρεί να προ­κα­λέ­σει ο μα­ζι­κός του­ρι­σμός, όπως η ρύ­παν­ση, η υπερ­κα­τα­νά­λω­ση νερού ή η αλ­λοί­ω­ση του πο­λι­τι­στι­κού το­πί­ου.

Συγ­χρό­νως ο  ση­με­ρι­νός τα­ξι­διώ­της δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται σαν κα­τα­να­λω­τής εμπει­ριών αλλά ζη­τού­με­νο είναι να απο­τε­λέ­σει έναν ενερ­γό συμ­με­τέ­χο­ντα που:

Ενη­με­ρώ­νε­ται για τον προ­ο­ρι­σμό του: μα­θαί­νει για την το­πι­κή κουλ­τού­ρα, τα ήθη και τις ανά­γκες της το­πι­κής κοι­νό­τη­τας.

Σέ­βε­ται τον φυ­σι­κό και πο­λι­τι­στι­κό πλού­το του τόπου.

Προ­τι­μά το­πι­κά προ­ϊ­ό­ντα και επι­χει­ρή­σεις, ενι­σχύ­ο­ντας την οι­κο­νο­μία της πε­ριο­χής.

Πε­ριο­ρί­ζει το πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό του απο­τύ­πω­μα, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας μέσα με­τα­φο­ράς χα­μη­λών ρύπων, μειώ­νο­ντας τη χρήση πλα­στι­κών και κα­τα­να­λώ­νο­ντας υπεύ­θυ­να νερό και ενέρ­γεια.

Απο­φεύ­γει την του­ρι­στι­κή υπερ­φόρ­τω­ση, επι­λέ­γο­ντας μη δη­μο­φι­λείς πε­ριό­δους  για την επί­σκε­ψη του

Η πο­ρεία προς το βιώ­σι­μο του­ρι­σμό είναι επι­λο­γή που αφορά όλους τους εμπλε­κό­με­νους στην πα­ρα­γω­γή του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος με κάθε έναν να φέρει τη δική του ευ­θύ­νη. Απο­τε­λεί  μια συλ­λο­γι­κή δια­δι­κα­σία και μόνο έτσι μπο­ρεί να έχει απο­τέ­λε­σμα.

Οι κά­τοι­κοι και οι επαγ­γελ­μα­τί­ες του του­ρι­σμού θα πρέ­πει να  επεν­δύ­ουν σε υπο­δο­μές φι­λι­κές προς το πε­ρι­βάλ­λον και να προ­ω­θούν την το­πι­κή ταυ­τό­τη­τα. Ει­δι­κά οι επαγ­γελ­μα­τί­ες θα πρέ­πει  σχε­διά­ζουν με μα­κρο­πρό­θε­σμη οπτι­κή, όχι μόνο με βάση την επό­με­νη σεζόν και να προ­σφέ­ρουν υπη­ρε­σί­ες με γνώ­μο­να την ποιό­τη­τα και την αρ­μο­νία και όχι το γρή­γο­ρο και ευ­και­ρια­κό κέρ­δος.

Οι επι­σκέ­πτες οφεί­λουν να συμ­με­τέ­χουν με σε­βα­σμό, ενη­μέ­ρω­ση και ευαι­σθη­σία αφή­νο­ντας θε­τι­κό απο­τύ­πω­μα.

Τέλος οι το­πι­κές αρχές θα πρέ­πει να  ενι­σχύ­ουν τις πο­λι­τι­κές για ήπια του­ρι­στι­κή ανά­πτυ­ξη και επι­μόρ­φω­ση όλων των εμπλε­κο­μέ­νων.

Η Ρόδος σή­με­ρα δεν είναι απλώς ένας του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός. Αξιο­ποιώ­ντας την  υπάρ­χου­σα πο­λυ­ε­τή εμπει­ρία μπο­ρεί  να απο­τε­λέ­σει ερ­γα­στή­ρι με­τά­βα­σης σε ένα ποιο­τι­κό­τε­ρο και φι­λι­κό στο πε­ρι­βάλ­λον του­ρι­σμό για ολό­κλη­ρη την Ελ­λά­δα.

Να τεκ­μη­ριώ­σει πως αυτό που χρεια­ζό­μα­στε δεν είναι  πε­ρισ­σό­τε­ρος του­ρι­σμός. Αυτό που χρεια­ζό­μα­στε είναι «κα­λύ­τε­ρος» του­ρι­σμός εκ­παι­δευ­μέ­νος στο σε­βα­σμό και την εκτί­μη­ση σε αυτό που του προ­σφέ­ρε­ται και απο­λαμ­βά­νει.

Δρ Δέ­σποι­να Π. Μπρό­κου

Aγρ. Το­πο­γρά­φος Μη­χα­νι­κός ΕΜΠ,

Δι­δά­κτωρ Χαρ­το­γρα­φί­ας και Γε­ω­πλη­ρο­φο­ρι­κής ΕΜΠ, Msc ΜΒΑ

Συ­νι­διο­κτή­τρια AVALON BOUTIQUE SUITES HOTEL