ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Βαρουφάκης για Σόιμπλε: Πώς μου πρότεινε Grexit με ετήσιο time-out και δώρο… πολλά δισ. €!

news room 7 λεπτά ανάγνωση
Σόιμπλε-Βαρουφάκης

Ο πρώην υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών, στην προ­δη­μο­σί­ευση του νέου του βιβλίου «Ανί­κη­τοι ηττη­μέ­νοι – Για μια ελλη­νική άνοιξη μετά από ατε­λεί­ω­τους μνη­μο­νια­κούς χει­μώ­νες», περι­γρά­φει ένα περι­στα­τικό που έλαβε χώρα στις 11 Μαΐου του 2015, λίγο πριν από το Eurogroup εκείνης της ημέρας.

Βασικοί πρω­τα­γω­νι­στές του ο ίδιος, ο υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών της Γερ­μα­νίας, Βόλφ­γκανγκ Σόιμπλε και η πρότασή του για Grexit, όπως δια­τυ­πώ­θηκε, πάντα με βάση την αφήγηση του συγ­γρα­φέα:

Η κίνηση του Βόλφ­γκανγκ

Πιστός στη συμ­βουλή «κράτα τους φίλους σου κοντά αλλά τους εχθρούς σου κοντύ­τερα», όταν κανό­νισα να συνα­ντηθώ με τον Βόλφ­γκανγκ, πήρα μαζί μου τον Θεο­χα­ράκη και τον Χου­λια­ράκη. Η συνά­ντηση θα γινόταν στα γραφεία της γερ­μα­νι­κής αντι­προ­σω­πείας στις Βρυ­ξέλ­λες, λίγο πριν αρχίσει το Eurogroup.

Μας δέχτηκε μαζί με τους υφυ­πουρ­γούς του και μπήκε κατευ­θείαν στο ψητό:«Κοίτα», είπε, «είναι λάθος να πιστεύ­εις οτι­δή­ποτε από αυτά που σου λέει η Επι­τροπή. Τι μπορούν να σου δώσουν; Όλο λόγια είναι και τίποτα παρα­πάνω. Μην τους δίνεις σημασία».

Βάσει προη­γού­με­νων εμπει­ριών, ήξερα ότι είχε απόλυτο δίκιο. Αυτό που δεν ήξερα, όμως, ήταν ότι στον κατά­λογο αυτών που με συμ­βού­λευε να αγνοήσω συμπε­ρι­λάμ­βανε και την ίδια την καγκε­λά­ριο της Γερ­μα­νίας.

«Ξέρω ότι ο πρω­θυ­πουρ­γός σου μιλάει μαζί της όλη την ώρα», είπε. Με φανερή έξαψη συνέ­χισε ρωτώ­ντας: «Γιατί μιλάει μαζί της τόσο πολύ; Για ποιο πράγμα; Τι περι­μέ­νει από κείνη; Δεν υπάρχει τίποτα που να μπορεί να του δώσει!».

Ανα­δί­πλωση

Πιθανώς αντι­λαμ­βα­νό­με­νος ότι είχε υπερβεί για λίγο τα όρια της ευπρέ­πειας, συνέ­χισε σε ήπιο τόνο:

«Χάρηκα πολύ που άκουσα τον πρω­θυ­πουργό σου να ανα­φέ­ρει την πιθα­νό­τητα δημο­ψη­φί­σμα­τος. Αυτό θα ‘ταν τέλειο! Αλλά πρόσεξε. Πρέπει να είσαστε πολύ πολύ ξεκά­θα­ροι απέ­να­ντι στους Ελληνες ως προς το ποιες είναι οι επι­λο­γές τους. Σύμφωνα με τις δημο­σκο­πή­σεις, η πλειο­ψη­φία είναι υπέρ του ευρώ. Πρέπει να τους πείτε ότι, αν θέλουν το ευρώ, πρέπει να δεχτούν το μνη­μό­νιο. Αν δεν θέλουν το μνη­μό­νιο, δεν πει­ρά­ζει, ας προ­χω­ρή­σουν. Ας προ­χω­ρή­σουν».

Aνταπάντησα ότι η συμ­με­τοχή μιας χώρας στην Ευρω­ζώνη δεν μπορεί να έχει ως προ­ϋ­πό­θεση τη συγκα­τά­θεση σε απο­τυ­χη­μέ­νες πολι­τι­κές που υπο­νο­μεύ­ουν το μέλλον της χώρας σε αυτή την ίδια την Ευρω­ζώνη. Απέρ­ριψε το επι­χεί­ρημά μου χωρίς δεύτερη σκέψη:

«Το μνη­μό­νιο, το μνη­μό­νιο, ως έχει χωρίς αλλαγές. Ή τη δραχμή. Πρέπει να δεχτείτε το μνη­μό­νιο, αν θέλετε το ευρώ. Αν δε θέλετε το ευρώ, αυτό είναι άλλο ζήτημα. Ο ελλη­νι­κός λαός πρέπει να το απο­φα­σί­σει αυτό. Γι’ αυτό χάρηκα που άκουσα τον πρω­θυ­πουργό σας να μιλάει για δημο­ψή­φι­σμα. Πρέπει πραγ­μα­τικά να το οργα­νώ­σετε αυτό το δημο­ψή­φι­σμα. Και ξέρεις, αν οι Ελληνες χρειά­ζο­νται έξι μήνες καιρό για να πάρουν την απόφασή τους μετά από σοβαρό διάλογο και σκέψη, κανένα πρό­βλημα. Θα σας χρη­μα­το­δο­τή­σουμε πλήρως για έξι μήνες».

Εδώ ήμασταν λοιπόν. Ολη εκείνη η φιλο­λο­γία περί ανα­ντίρ­ρη­των κανόνων που – ανε­ξαρ­τή­τως πολι­τι­κής βούλησης-απαγόρευαν στην ΕΚΤ να μας παρά­σχει ρευ­στό­τητα «επειδή απλά τηρεί τους κανόνες της» απο­δει­κνυό­ταν ένα σκέτο ψέμα.

Αν ήθελαν, για πολι­τι­κούς λόγους, μπο­ρού­σαν να χρη­μα­το­δο­τή­σουν «πλήρως» τις δανεια­κές υπο­χρε­ώ­σεις της κυβέρ­νη­σης μας. Και όχι μόνο για δύο ή τρεις εβδο­μά­δες, όπως τους ζητού­σαμε εμείς, αλλά για έξι ολό­κλη­ρους μήνες, το οποίο πρα­κτικά σήμανε την εκτα­μί­ευση εκ μέρους τους 11 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ για εκείνο το εξάμηνο!

«Όμως, Βόλφ­γκανγκ», απά­ντησα σοκα­ρι­σμέ­νος ακόμα από τα λόγια του, «ως υπεύ­θυ­νοι ηγέτες και ευρω­παϊ­στές – πρέπει να κάνουμε ό,τι μπο­ρούμε για να απο­φύ­γουμε το Grexit και να προ­σφέ­ρουμε στους λαούς μας την προ­ο­πτική μιας αξιο­πρε­πούς δια­βί­ω­σης μέσα στην Ευρω­ζώνη. Το να τους πιέ­ζουμε να δια­λέ­ξουν μεταξύ μιας κατα­στρο­φι­κής δημο­σιο­νο­μι­κής πολι­τι­κής εντός Ευρω­ζώ­νης και μιας κατα­στρο­φι­κής εξόδου από την Ευρω­ζώνη δεν είναι δείγμα πεφω­τι­σμέ­νης πολι­τι­κής ηγεσίας. Δεν βλέπεις ότι το πρό­βλημα με το μνη­μό­νιο είναι ότι στερεί κάθε ελπίδα για ένα αξιο­πρε­πές μέλλον;».

Παρα­δοχή

Φυσικά και το έβλεπε, το παρα­δέ­χτηκε άλλωστε: «Το μνη­μό­νιο είναι κακό για τον λαό σας. Δεν θα σας αφήσει να ανα­κάμ­ψετε. Δε βοηθάει την ανά­πτυξη. Γι’ αυτό χρειά­ζε­στε το δημο­ψή­φι­σμα. Για να γίνει αυτό ξεκά­θαρο».

Σοκα­ρι­σμέ­νος από την άνεση με την οποία υπο­στή­ριζε ουσια­στικά την απο­δό­μηση της Ευρω­ζώ­νης, του απά­ντησα: «Ας αφή­σουμε για λίγο στην άκρη την Ελλάδα, πιστεύ­εις στ’ αλήθεια ότι μπορείς να ελέγ­ξεις την κατά­σταση όταν ανοί­ξουν οι ασκοί του Αιόλου με το Grexit; Αυτό είναι σκέτη τρέλα. Κανείς δεν θα μπορεί να την ελέγξει. Θα είναι ένα λάθος ιστο­ρι­κών δια­στά­σεων».

«Μην το λες Grexit τότε», είπε ο Βόλφ­γκανγκ. «Δεν είναι ανάγκη να το σκέ­φτε­σαι ως μόνιμη έξοδο. Σκέψου το σαν time – out. Όπως το κατα­λα­βαίνω εγώ, βγαί­νετε για λίγο, ανα­κτάτε την αντα­γω­νι­στι­κό­τητά σας μέσω της υπο­τί­μη­σης και έτσι επα­να­κάμ­πτετε πολύ γρήγορα. Και μετά από έναν χρόνο περίπου, όταν θα έχετε ανα­κτή­σει το μεγα­λύ­τερο μέρος της χαμένης σας αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας, μπο­ρείτε να ξανα­μπείτε».

Αντί­δραση

Δεν ήξερα από πού να αρχίσω. «Βόλφ­γκανγκ, δεν μπορώ να απο­δε­χτώ την έξοδο της Ελλάδας από μια νομι­σμα­τική ένωση στην οποία παρα­δέ­χο­μαι ότι δεν έπρεπε να έχουμε μπει. Εφόσον χρειά­ζε­ται να περάσει ένας χρόνος αφότου δημιουρ­γή­σεις ένα νέο νόμισμα μέχρι να μπο­ρέ­σεις να το υπο­τι­μή­σεις, είναι σαν να ανα­κοι­νώ­νεις μια νομι­σμα­τική υπο­τί­μηση έναν χρόνο νωρί­τερα. Το βρα­χυ­πρό­θε­σμο κόστος θα ήταν τερά­στιο. Αν και φοβάμαι λιγό­τερο αυτό το κόστος από το κόστος της επ’ αόρι­στον παρα­μο­νής στο ευρώ υπό το καθε­στώς ενός κατα­στρο­φι­κού μνη­μο­νίου, επιμένω ότι το να μας τίθεται το δίλημμα μνη­μό­νιο ή δραχμή δε συνάδει με το συμ­φέ­ρον της Ευρώπης.

Ακόμα κι αν δεν σε ενδια­φέ­ρει η Ελλάδα, ένα Grexit ή time out, πες το όπως θες, θα κάνει το ευρώ να στα­μα­τή­σει να φαί­νε­ται ως κάτι ανα­πό­δρα­στο. Αυτό θα φέρει ένα άμεσο και γερό χτύπημα στην Ιταλία και στην Ισπανία, πριν οι συνέ­πειες φτάσουν στο Παρίσι. Και τότε δε θα υπάρχει τίποτα που να μπορεί να κάνει ο Μάριο Ντράγκι για να περιο­ρί­σει τη ζημιά, ακόμα κι αν τυπώσει έναν πακτωλό χρη­μά­των. Η νομι­σμα­τική ένωση θα ξηλωθεί από παντού από δυνά­μεις που δεν μπο­ρείτε να ελέγ­ξετε».

Ο Βόλφ­γκανγκ δια­φω­νούσε. Αλλά εξέ­φρασε τη δια­φω­νία του μέσα από ένα περί­εργο κομπλι­μέ­ντο. «Μέσα στο Εurogroup είσαι ο μόνος που κατα­λα­βαί­νει ότι η Ευρω­ζώνη δεν είναι βιώσιμη», είπε. «Η Ευρω­ζώνη φτιά­χτηκε με λάθος τρόπο. Πρέπει να απο­κτή­σουμε μια πολι­τική ένωση, δεν υπάρχει αμφι­βο­λία γι’ αυτό». «Πάντα ήξερα ότι είσαι αφο­σιω­μέ­νος φεντε­ρα­λι­στής», τον διέκοψα. «Θυμάμαι τη δια­φω­νία σου με τους συνα­δέλ­φους σου στις αρχές της δεκα­ε­τίας του ΄90 και τα άρθρα σου με τον Lammers. Είμαι σίγου­ρος ότι η κ. Μέρκελ δεν έβλεπε με τόσο καλό μάτι όπως εσύ τη δημιουρ­γία ομο­σπον­δια­κής πολι­τι­κής δομής παράλ­ληλα με τη νομι­σμα­τική ένωση».

Προς στιγμήν έδειξα ευχα­ρι­στη­μέ­νος, «Ούτε οι Γάλλοι το έβλεπαν», πρό­σθεσε. «Μου αντι­τά­χθη­καν». «Το ξέρω», είπα. «Ηθελαν να χρη­σι­μο­ποιούν το μάρκο σας χωρίς να μοι­ρα­στούν την κυριαρ­χία τους!».

Ο Βόλ­γκανγκ συμ­φώ­νησε εγκάρ­δια: «Ναι έτσι είναι. Και δεν θα το δεχτώ», δια­βε­βαί­ωσε. «Βλέπεις λοιπόν», συνέ­χισε, «ότι ο μόνος τρόπος να επι­βιώ­σει η ένωση, το μόνο πράγμα που μπορεί να μας κρα­τή­σει είναι περισ­σό­τερη πει­θαρ­χία. Οποιος θέλει το ευρώ πρέπει να απο­δε­χτεί την πει­θαρ­χία. Η Ευρω­ζώνη θα δυνα­μώ­σει πολύ αν ένα Grexit επι­βά­λει την πει­θαρ­χία».

Με την άκρη του ματιού μου έβλεπα τον Χου­λια­ράκη να χλω­μιά­ζει. Ο Θεο­χα­ρά­κης από την άλλη έδειχνε εντυ­πω­σια­σμέ­νος αλλά όχι έκπλη­κτος με τον υπουργό Οικο­νο­μι­κών, που είχε πάρει φωτιά. Σε μια απέλ­πιδα προ­σπά­θεια, επέ­στρεψα σε αυτό που θεω­ρούσα την ουσία του θέματος: «Δε θα μπο­ρέ­σετε να ελέγ­ξετε τη χαοτική δια­δι­κα­σία που θα πυρο­δο­τή­σει ένα Grexit. Ξέχνα το προ­σω­ρινό time – out. Απαξ και βγήκατε, τελεί­ωσε, είμαστε εκτός, και θα ακο­λου­θή­σουν κι άλλοι. Σχε­διά­ζεις να ελευ­θε­ρώ­σεις μια δυνα­μική που δεν μπορείς να ελέγ­ξεις».

«Δεν συμφωνώ μαζί σου», απά­ντησε κου­νώ­ντας το κεφάλι ενώ κοίταζε το πάτωμα. «Μπο­ρούμε να θωρα­κί­σουμε καλύ­τερα το ευρώ όταν φύγετε, με τερά­στια βοήθεια από εμάς προς εσάς, και μετά ξανα­γυρ­νάτε».

Ηταν φανερό ότι δεν είχε νόημα να προ­σπαθώ να τον πείσω ότι δεν μπορεί να ελέγξει ένα φαι­νό­μενο τρομερό σαν δύναμη της φύσης. Και όταν ο Γερ­μα­νός υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών προ­σφέ­ρει στην εξα­θλιω­μένη χώρα σου «τερά­στια βοήθεια», οφεί­λεις να ζητή­σεις διευ­κρί­νιση. Ετσι τον ρώτησα: «ΟΚ, όταν λες τερά­στια βοήθεια, τι εννοείς με τον όρο “τερά­στια”; Παρε­μπι­πτό­ντως, η καγκε­λά­ριος είναι ενήμερη γι΄ αυτό;».

Κοι­τώ­ντας με έντονα και με ένα χαμό­γελο γεμάτο σημασία μου είπε: «Αν σου απα­ντήσω σε αυτή την ερώτηση και το διαρ­ρεύ­σεις, θα σε σκοτώσω με τα ίδια μου τα χέρια!».

«Βόλφ­γκανγκ» του είπα, «έχω ποτέ διαρ­ρεύ­σει τίποτα από όσα λέμε στις συνα­ντή­σεις μας; Εσύ το έχεις κάνει αλλά όπως ξέρεις, εγώ όχι!»

Γέλασε και είπε: «Ναι, έχεις δίκιο, έχεις δίκιο. Είναι ενήμερη και θα την πείσω ότι είναι καλή ιδέα».

Το «δράμα»

Όπως είχα υπο­ψια­στεί, η καγκε­λά­ριος ήξερε το σχέδιο του Βόλφ­γκανγκ αλλά δεν το ενέ­κρινε. Εκείνη τη στιγμή με πλημ­μύ­ρισε η συνει­δη­το­ποί­ηση πως είχαμε κάτι κοινό. Δια­φω­νού­σαμε στα πάντα, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του Grexit, αλλά μοι­ρα­ζό­μα­σταν ένα δράμα: λει­τουρ­γού­σαμε υπό ηγέτη, τόσο εκείνος όσο και εγώ, που αυτο­σχε­δί­αζε χωρίς απο­φα­σι­στι­κό­τητα, χωρίς συγκε­κρι­μένο σχέδιο. «Από αυτά που μου λες κατα­λα­βαίνω ότι αυτή είναι μια συζή­τηση που δεν έχεις την εξου­σιο­δό­τηση να κάνουμε», του είπα, για να ξεχάσω εκείνη τη στε­νό­χωρη σκέψη.

«Ναι», συμ­φώ­νησε. «Για να κάνουμε αυτή την κου­βέ­ντα, εσύ χρειά­ζε­σαι έγκριση από τον πρω­θυ­πουργό σου και εγώ από την καγκε­λά­ριο».  «ΟΚ», του είπα, «θα σε καλέσω αργό­τερα». Ανταλ­λά­ξαμε τηλέ­φωνα και συμ­φω­νή­σαμε να μιλή­σουμε μετά το Eurogroup που ακο­λου­θούσε.

 Καθη­με­ρινή

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.