Λίνα Μενδώνη: Έτος Μίκη Θεοδωράκη το 2025

Ανήμερα των 100 χρόνων (29 Ιουλίου) από τη γέννηση του Μίκη Θεο­δω­ράκη, το Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού ανα­κη­ρύσ­σει το 2025, ως «Αφιε­ρω­μα­τικό Έτος Μίκη Θεο­δω­ράκη».

Η  Υπουρ­γός Πολι­τι­σμού Λίνα Μενδώνη έκανε την ακό­λουθη δήλωση:

«Σήμερα, 29 Ιουλίου, ημέρα γενε­θλίων του Μίκη Θεο­δω­ράκη, το Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού ανα­κη­ρύσ­σει το 2025, ως ”Αφιε­ρω­μα­τικό Έτος Μίκη Θεο­δω­ράκη”,  καθώς συμπλη­ρώ­νο­νται 100 χρόνια από τη γέννησή του. Η πρω­το­βου­λία μας συνιστά τον  απει­ρο­ε­λά­χι­στο φόρο τιμής στην κλη­ρο­νο­μιά του, αλλά και ευκαι­ρία να επα­να­κτι­μή­σουμε τον βίο του, να επα­να­βιώ­σουμε, μέσω ενός πολύ­πλευ­ρου προ­γράμ­μα­τος δράσεων, το έργο του. Τα τρα­γού­δια και οι μου­σι­κές του Μίκη μας συντρο­φεύ­ουν από τα μικρά μας χρόνια, γεν­νώ­ντας, με φυσι­κό­τητα, τη συγκί­νηση και την ανάταση, ανα­κα­λώ­ντας την Ιστορία μας, αυτή που έκλεισε στις μελω­δίες του, αλλά και αυτή που συν­δια­μόρ­φωσε. Προ­σεγ­γί­ζο­ντας  το έργο του προ­βάλ­λει απαι­τη­τικό  το χρέος της Πολι­τείας  να ανα­δει­χθούν οι πολλές πλευρές του: Ο συν­θέ­της, ο αγω­νι­στής, ο πολι­τι­κός, ο στο­χα­στής, ο πολίτης. Η ζωή και το έργο του απο­τε­λούν απα­ρά­γρα­πτη πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά του Ελλη­νι­σμού, προ­βάλ­λο­ντας την  οικου­με­νι­κό­τητά της. Η μουσική του Μίκη Θεο­δω­ράκη εκφρά­ζει, με τρόπο μονα­δικό, μύχιους πόθους του λαού, από τις έγνοιες της καθη­με­ρι­νό­τη­τας έως την ορι­στική εδραί­ωση μιας ανοι­χτής, συμπε­ρι­λη­πτι­κής, δημο­κρα­τι­κής κοι­νω­νίας.

‘Θα πω μονάχα ότι ο συν­θέ­της είναι ευλο­γη­μέ­νος… Σαν τη θάλασσα, που όσο κι αν τη δέρνουν οι άνεμοι και κυμα­τί­ζει, αφρίζει με χίλιους τρόπους, όμως όλα αυτά συμ­βαί­νουν στην επι­φά­νειά της, γιατί λίγο πιο κάτω παρα­μέ­νει ήρεμη, πανέ­μορφη, ευλο­γη­μένη. Το ίδιο και η ζωή μου, που τα έζησε όλα. Στον υπερ­θε­τικό. Τη χαρά και τον πόνο. Το κόκκινο και το μαύρο. Την αγάπη και το μίσος. Τον θρίαμβο και την απο­γο­ή­τευση. Το φως και το σκοτάδι. Αυτή υπήρξε η ζωή μου. (…) Την έζησα γαλή­νιος, βέβαιος και ευλογημένος’. Ας κρα­τή­σουμε τα λόγια του».

Ο Μίκης Θεο­δω­ρά­κης  μορφή μονα­δική, στη  σύγ­χρονη ιστορία μας, ενσάρ­κωσε ένα απόλυτα προ­σω­πικό, πρότυπο συγκε­ρα­σμού, της μετε­ω­ρι­κής δημιουρ­γίας με την ακα­τά­βλητη και διαρκή πολι­τική του δράση. Το ταλέντο του ξεδι­πλώ­νε­ται, σε όλες τις περιό­δους, παράλ­ληλα με την αγω­νι­στική του δράση. Βιώνει τον διχασμό του Εμφυ­λίου εξο­ρι­ζό­με­νος στην Ικαρία, έπειτα, στη Μακρό­νησο, απο­τε­λεί κορυ­φαίο στέ­λε­χος της Αρι­στε­ράς, πρω­το­στα­τώ­ντας, μετά την επιβολή της απρι­λια­νής δικτα­το­ρίας, στην ίδρυση του Πατριω­τι­κού Αντι­δι­κτα­το­ρι­κού Μετώπου. Συλ­λαμ­βά­νε­ται, φυλα­κί­ζε­ται και εκτο­πί­ζε­ται. Με την απο­φυ­λά­κιση του, το 1970, δίνει συναυ­λίες σε όλο τον κόσμο, προ­σφέ­ρο­ντας πολύ­τι­μες υπη­ρε­σίες στην υπόθεση της ευαι­σθη­το­ποί­η­σης της παγκό­σμιας κοινής γνώμης κατά των Συνταγ­μα­ταρ­χών. Μετα­πο­λι­τευ­τικά, εκλέ­γε­ται και πάλι βου­λευ­τής με το ΚΚΕ, αργό­τερα, με τη Νέα Δημο­κρα­τία, δια­τε­λώ­ντας υπουρ­γός της κυβέρ­νη­σης του Κων­στα­ντί­νου Μητσο­τάκη, πριν απο­συρ­θεί από την ενεργό πολι­τική, δια­τη­ρώ­ντας, την ηχηρή και επι­δρα­στική του δημόσια παρέμ­βαση, στην επιταγή της καταλ­λα­γής και της συμ­φι­λί­ω­σης.

«Έζησε μια ζωή με πάθος και ένταση. Υπη­ρέ­τησε με συνέ­πεια και πάθος τις αξίες τις ελευ­θε­ρίας και της δικαιο­σύ­νης, μα πάνω από όλα την ενότητα των Ελλήνων», υπο­γράμ­μισε απο­χαι­ρε­τώ­ντας τον ο Πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης, σημειώ­νο­ντας ότι ο Μίκης Θεο­δω­ρά­κης «μετέ­τρεψε τη μουσική από ατομική εμπει­ρία σε πρό­σταγμα για συλ­λο­γική δράση».

Μυείται στη μουσική, στις επαρ­χια­κές πόλεις όπου μετα­τί­θε­ται ο δημό­σιος λει­τουρ­γός πατέρας του, χάρη στο ορθό­δοξο λει­τουρ­γικό μέλος, που ακούει από τη γιαγιά του, αλλά και από κλη­ρι­κούς στις εκκλη­σίες, όπου μάλιστα ψάλλει. Τη μαθη­τεία του στο Ωδείο Αθηνών θα δια­δε­χθούν οι σπουδές στο Παρίσι. Η δημιουρ­γική του πορεία, χαρα­κτη­ρί­ζε­ται  από την  υπέρ­με­τρη παρορ­μη­τι­κό­τητα στη μελωδία, την κατί­σχυση ενός σαρω­τι­κού συναι­σθή­μα­τος έναντι του ορθο­λο­γι­σμού και από την  σύνθεση του μελω­δι­κού πλούτου με το αγω­νι­στικό περιε­χό­μενο. Η δύναμη των μελω­διών του Μίκη, σε δια­στά­σεις ενίοτε επικές, όπως ίσως σε κανέναν άλλον σύγ­χρονο συνθέτη μας, υπο­κρύ­πτει την πάτρια κλη­ρο­νο­μιά του βυζα­ντι­νού μέλους, του δημο­τι­κού τρα­γου­διού, του ρεμπέ­τι­κου, και των δυτικών επιρ­ροών, με το άνοιγμα της μου­σι­κής στις μάζες και τη  μελο­ποί­ηση υψηλής ποιό­τη­τας ποίησης.

Προ­σω­πι­κό­τητα αστεί­ρευτη, μονα­δι­κός και καθη­λω­τι­κός αφη­γη­τής αλλά και δόκιμος τεχνί­της του λόγου, Από το Για την ελλη­νική μουσική και τη Μουσική για τις μάζες έως Το Χρέος, ημε­ρο­λό­για 1967-70, 1970-74, τη Μαχό­μενη Κουλ­τούρα και, βεβαίως, τη χει­μαρ­ρώδη αυτο­βιο­γρα­φία του Οι δρόμοι του Αρχάγ­γε­λου. Μας κατέ­λειπε έναν τερά­στιο όγκο γραπτών, που απο­τυ­πώ­νουν με ενάρ­γεια, αλλά και αγωνία, τις καλ­λι­τε­χνι­κές, τις πολι­τι­κές και τις κοι­νω­νι­κές ανα­ζη­τή­σεις του, σχεδόν πάντοτε συμπλε­κό­με­νες. Ένα corpus κει­μέ­νων, που επι­βάλ­λε­ται να μελε­τη­θεί εκ νέου σε συσχέ­τιση με τη δημιουρ­γία και τη δράση του.

Πηγή: ΥΠΠΟ

Επι­μέ­λεια: Γιώργος Κου­λου­βά­ρης