Ξεκίνησε η μάχη για τα «τρίευρα» στα τελωνεία – Προσοχή στις κρυφές χρεώσεις

Πριν καν μπει ο Ιούλιος, άλλαξε ήδη πλέον το παι­χνίδι με τα μικρά δέματα από τρίτες χώρες και, ταυ­τό­χρονα, άλλαξε και ο λογα­ρια­σμός για εκα­τομ­μύ­ρια κατα­να­λω­τές που σχε­δί­α­ζαν ηλε­κτρο­νι­κές αγορές από πλατ­φόρ­μες του εξω­τε­ρι­κού, πριν καν αυτές περά­σουν περνούν από τα ευρω­παϊκά τελω­νεία.

Η ΑΑΔΕ, με νέα εγκύ­κλιο, ξεκα­θα­ρί­ζει ότι από την ερχό­μενη Τετάρτη… τελειώ­νει η τελω­νειακή ατέλεια για εισα­γό­μενα αγαθά χαμηλής αξίας έως 150 ευρώ. Από την 1η Ιουλίου, στα τελω­νεία της Ελλάδας και ολό­κλη­ρης της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης θα επι­βάλ­λε­ται ειδικός κατ’ αποκοπή δασμός 3 ευρώ ανά γραμμή (στίχο) δια­σά­φη­σης στις απευ­θείας εξ απο­στά­σεως πωλή­σεις B2C (Business2Customer) , σε ό,τι εισά­γε­ται στην Ευρώπη.

Ωστόσο, σε πρώτη φάση του­λά­χι­στον, φαί­νε­ται ότι το μέτρο «έπιασε» ήδη και λει­τουρ­γεί απο­τρε­πτικά: κατα­να­λω­τές ματαιώ­νουν αγορές επειδή για πακέτο αγορών 6 ευρώ, τη στιγμή της παραγ­γε­λίας στις πλατ­φόρ­μες, βλέπουν στην οθόνη τους να επι­βάλ­λε­ται κατ’ απο­κο­πήν τέλος 9 ευρώ (για 3 δια­φο­ρε­τικά είδη προ­ϊ­ό­ντων). Η τελική χρέωση φτάνει ξαφνικά στα 15 ευρώ, παρότι η αγορά γίνεται σήμερα -αφού η παρά­δοση απο­κλεί­ε­ται να γίνει πριν την 1η Ιουλίου.

Με άλλα λόγια, τα πάμ­φθηνα προ­ϊ­ό­ντα που έρχο­νταν από Κίνα, ΗΠΑ ή άλλη χώρα εκτός ΕΕ χωρίς τελω­νειακή επι­βά­ρυνση, απο­τε­λούν παρελ­θόν.

Όποιος πρόλαβε… ίσως δεν πρόλαβε

Η βασική αλλαγή είναι πως καταρ­γεί­ται η απαλ­λαγή δασμού για εισα­γω­γές αξίας έως 150 ευρώ. Από εδώ και πέρα, στις εξ απο­στά­σεως πωλή­σεις αγαθών χαμηλής αξίας θα επι­βάλ­λε­ται δασμός 3 ευρώ ανά ξεχω­ρι­στό είδος και ανά στίχο δια­σά­φη­σης -δηλαδή ανά γραμμή στο τελω­νειακό έγγραφο- ανε­ξάρ­τητα από το πόσα προ­ϊ­ό­ντα περι­λαμ­βά­νει η κάθε γραμμή.

Η εγκύ­κλιος εφαρ­μό­ζε­ται πλέον ήδη από τις τελω­νεια­κές αρχές και τους οικο­νο­μι­κούς φορείς που χει­ρί­ζο­νται τις εισα­γω­γές ηλε­κτρο­νι­κού εμπο­ρίου. Και, όπως ξεκα­θα­ρί­ζει το πλαίσιο, ο νέος ειδικός δασμός είναι προ­σω­ρι­νός έως την 1η Ιουλίου 2028. Από τότε και μετά, όλα τα εμπο­ρεύ­ματα ηλε­κτρο­νι­κού εμπο­ρίου, ανε­ξάρ­τητα από αξία, θα υπά­γο­νται στον κανο­νικό δασμο­λο­γικό συντε­λε­στή.

Ακόμα όμως και αν η παραγ­γε­λία έγινε ήδη να κατα­βλη­θεί «χωρίς τρίευρα», αν περάσει τελω­νείο μετά την 1η Ιουλίου ο κούριερ μπορεί να ζητήσει έξτρα χρέωση για να παρα­δώ­σει.

Το μέτρο εφαρ­μό­ζε­ται όταν η συνο­λική αξία της απο­στο­λής δεν ξεπερνά τα 150 ευρώ. Η ΑΑΔΕ ξεκα­θα­ρί­ζει όμως ότι θεω­ρού­νται χωρι­στές απο­στο­λές τα εμπο­ρεύ­ματα που παραγ­γέλ­νο­νται και απο­στέλ­λο­νται χωριστά, ακόμη κι αν φτάσουν την ίδια μέρα στον ίδιο προ­ο­ρι­σμό. Επίσης το ίδιο ισχύει και όταν μια παραγ­γε­λία έχει γίνει από το ίδιο πρόσωπο, αλλά τα προ­ϊ­ό­ντα απο­στέλ­λο­νται σε δια­φο­ρε­τικά δέματα. Με άλλα λόγια, τα τρίευρα πολ­λα­πλα­σιά­ζο­νται ανά δέμα, καθώς το τελω­νείο δεν κοιτά «πότε παραγ­γέλ­θηκε», ούτε μόνο το «πότε ήρθε», αλλά το πώς δηλώ­θηκε και το πώς δια­κι­νή­θηκε κάθε δέμα.

Για παρά­δειγμα 3 μπλού­ζες σε ένα δέμα χρε­ώ­νο­νται 3 ευρώ, αλλά 3 μπλού­ζες σε 3 δέματα 9 ευρώ. Αυτό έχει σημασία, και για όσους συνή­θι­ζαν να σπάνε τεχνητά τις απο­στο­λές.

Ποιος πλη­ρώ­νει

Η ευθύνη για τη σωστή κατα­βολή του δασμού βαρύνει τον δια­σα­φι­στή. Δηλαδή, κατά κανόνα, τις πλατ­φόρ­μες, τους πωλητές ή τον έμμεσο τελω­νειακό αντι­πρό­σωπό τους.

Στην πράξη, οι εται­ρείες ταχυ­με­τα­φο­ράς μπορούν να λει­τουρ­γούν είτε ως άμεσοι είτε ως έμμεσοι αντι­πρό­σω­ποι -ανάλογα με το μοντέλο της συναλλαγής- χρε­ώ­νο­ντας το τέλος στον κατα­να­λωτή.

Όπου όμως επι­βάλ­λε­ται και εισπράτ­τε­ται ΦΠΑ με το σύστημα IOSS κατά την αγορά, τα πράγ­ματα είναι ξεκά­θαρα: ο φόρος κατα­βάλ­λε­ται στην πλατ­φόρμα και απο­δί­δε­ται μέσω του συστή­μα­τος, χωρίς να δημιουρ­γεί­ται νέα οφειλή κατά την παρά­δοση στον κατα­να­λωτή.

 Προ­ϊ­ό­ντα με… κωδικό παρα­κο­λού­θη­σης

Για να μην επα­να­λη­φθούν «παι­χνί­δια» με ψευδείς ανα­γρα­φές για το περιε­χό­μενο των δεμάτων, καθιε­ρώ­νο­νται τα ανα­γνω­ρι­στικά προ­ϊ­ό­ντος, τα γνωστά Product Identifiers ή PID. Πρό­κει­ται για κωδι­κούς που χρη­σι­μο­ποιού­νται απο­κλει­στικά για τελω­νεια­κούς ελέγ­χους και ανάλυση κιν­δύ­νου, ώστε να υπάρχει ταυ­το­ποί­ηση και ιχνη­λα­σι­μό­τητα κατά μήκος της εφο­δια­στι­κής αλυ­σί­δας.

Με μία κίνηση, τα Τελω­νεία θα «σκα­νά­ρουν» τον κωδικό προ­ϊ­ό­ντος που βλέπουν στην πλατ­φόρμα οι αγο­ρα­στές, τον κωδικό που έχει το προϊόν στις απο­θή­κες του ηλε­κτρο­νι­κού κατα­στή­μα­τος ή του κατα­σκευα­στή, ακόμα τον διεθνή κωδικό (όπως EAN ή ISBN όπου υπάρχει) αν πχ είναι βιβλίο κλπ.

Η υπο­χρε­ω­τική εφαρ­μογή των κωδικών ξεκινά από 1η Νοεμ­βρίου 2026. Από 1η Ιουλίου έως 31 Οκτω­βρίου 2026, προ­βλέ­πε­ται μετα­βα­τική περί­ο­δος εθε­λο­ντι­κής εφαρ­μο­γής, χωρίς κυρώ­σεις. Δηλαδή, για λίγους μήνες γίνεται προ­αι­ρε­τικά, αλλά από τον Νοέμ­βριο οι κωδικοί γίνο­νται υπο­χρε­ω­τι­κοί.

Θα γεμίσει η ΕΕ… ευρω­παϊ­κές απο­θή­κες;

Από την άλλη, το κόλπο των ηλε­κτρο­νι­κών ομίλων για να παρα­κάμ­ψουν τα τελω­νεία, είναι να δημιουρ­γούν απο­θή­κες μέσα στην Ευρώπη. Αν μια πλατ­φόρμα φέρει μαζικά προ­ϊ­ό­ντα από το εξω­τε­ρικό σε αποθήκη κράτους-μέλους, τα εκτε­λω­νί­ζει εκεί ως χον­δρική εισα­γωγή (χωρίς τρίευρα) και μετά τα δια­θέ­τει εντός ΕΕ, οπότε η τελική απο­στολή προς τον κατα­να­λωτή δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται σαν εισα­γωγή από τρίτη χώρα.

Τι μπορεί να αυτό; Ίσως οδη­γή­σει μεγάλες ηλε­κτρο­νι­κές πλατ­φόρ­μες εκτός ΕΕ να ενι­σχύ­σουν τις ευρω­παϊ­κές τους απο­θή­κες (και στην Ελλάδα ενδε­χο­μέ­νως) ώστε να συνε­χί­σουν να προ­σφέ­ρουν γρήγορη παρά­δοση και αντα­γω­νι­στι­κές τιμές -αν και ελαφρώς υψη­λό­τε­ρες εν σχέσει με σήμερα. Πιθα­νό­τατα οι αρχικές τιμές σε τέτοιες απο­θή­κες να ανέβουν λίγο, για να καλύ­ψουν το κόστος απο­θή­κευ­σης και εκτε­λω­νι­σμού, αλλά ο αντα­γω­νι­σμός με την ευρω­παϊ­κές επι­χει­ρή­σεις θα παρα­μεί­νει έντονος.

Τι «παίζει» με Amazon και eBay

Οι μεγάλες πλατ­φόρ­μες εκτός ΕΕ δεν λει­τουρ­γούν όλες το ίδιο. Το Amazon, ειδικά στις απο­στο­λές από ΗΠΑ ή Ηνωμένο Βασί­λειο, έχει ήδη από καιρό μηχα­νι­σμό προ­κα­τα­βο­λι­κού εκτε­λω­νι­σμού. Έτσι, το σχετικό κόστος υπο­λο­γί­ζε­ται συχνά ήδη στο checkout και ο πελάτης ξέρει νωρί­τερα τι θα πλη­ρώ­σει.

Στο eBay, πάλι, αν η αγορά γίνεται από ιδιώτη ή μικρό πωλητή εκτός ΕΕ, το δέμα περνά κανο­νικά από το τελω­νείο και εκεί εφαρ­μό­ζε­ται το νέο καθε­στώς. Δεν υπάρχει ευρω­παϊκή αποθήκη να απορ­ρο­φή­σει τη δια­δρομή, άρα το τρίευρο και ο ΦΠΑ μπαί­νουν στο παι­χνίδι.

Όσο για τα «παρά­θυρα» που συζη­τιού­νται, το σύστημα πλέον δυσκο­λεύει πολύ τις τρι­γω­νι­κές μετα­φο­ρές και τις τεχνη­τές παρα­κάμ­ψεις. Με τον ηλε­κτρο­νικό εντο­πι­σμό και τα υπο­χρε­ω­τικά προϊόντα-ταυτότητες, η δια­δρομή του δέματος θα είναι πολύ πιο δια­φα­νής από πριν.

Μπλέ­ξιμο οι επι­στρο­φές και «κρυφές χρε­ώ­σεις»

Για αγορές που έχουν ήδη γίνει πάντως, αν ένα δέμα φτάσει στο τελω­νείο από 1η Ιουλίου και μετά, μπαίνει στο νέο καθε­στώς. Σημασία έχει πότε περνά το τελω­νείο, όχι πότε έγινε η παραγ­γε­λία.

Έτσι, αν κατά την παρά­δοση ζητηθεί ο νέος δασμός και ο παρα­λή­πτης αρνηθεί να παρα­λά­βει, το δέμα επι­στρέ­φει, αλλά αυτό δεν σημαί­νει αυτο­μά­τως ότι επι­στρέ­φο­νται και όλα τα έξοδα. Τα τέλη εκτε­λω­νι­σμού, τα απο­θη­κευ­τικά και οι λοιπές χρε­ώ­σεις των εται­ρειών μετα­φο­ράς καθο­ρί­ζο­νται συμ­βα­τικά και δεν είναι το ίδιο πράγμα με τον τελω­νειακό δασμό.

Η ΑΑΔΕ έχει καλέσει όλους τους εμπλε­κό­με­νους να ορίσουν ξεκά­θαρα στους κατα­να­λω­τές ποιες χρε­ώ­σεις μπορεί να επι­βάλ­λουν (πχ για απο­θή­κευση, επι­στρο­φές, έξοδα δια­χεί­ρι­σης κλπ) προ­κει­μέ­νου να μη δημιουρ­γη­θούν προ­βλή­ματα. Το σίγουρο είναι ότι εκτός από τα 3 ευρώ ανά είδος, οτι­δή­ποτε παρα­πάνω δεν απο­τε­λεί χρέωση Τελω­νείου για τα μικρο­δέ­ματα αυτά.

Ρήτρα… κατα­χρή­σεων

Το νέο πλαίσιο δεν αφήνει χώρο για τα παλιά τεχνά­σματα. Η ρήτρα κατά των κατα­χρή­σεων δίνει στις τελω­νεια­κές αρχές τη δυνα­τό­τητα να κοιτούν την ουσία της συναλ­λα­γής και όχι μόνο την τυπική μορφή της.

Αν δια­πι­στω­θεί ότι μια δια­σά­φηση καλύ­πτει στην πραγ­μα­τι­κό­τητα πολλές δια­δο­χι­κές πωλή­σεις που έγιναν πριν η απο­στολή μπει στο τελω­νειακό έδαφος της Ένωσης, οι αρχές εξε­τά­ζουν μόνο την εξ απο­στά­σεως πώληση για να εφαρ­μό­σουν το σωστό καθε­στώς. Αν χρεια­στεί, μπορούν να επα­νυ­πο­λο­γί­σουν τους δασμούς, να ζητή­σουν εγγύηση πριν την απε­λευ­θέ­ρωση των εμπο­ρευ­μά­των ή ακόμη και να καλέ­σουν τον οικο­νο­μικό φορέα να ακυ­ρώ­σει τη δια­σά­φηση και να υπο­βά­λει νέα, σωστή δήλωση. Με απλά λόγια, τα παλιά τεχνά­σματα δεν περνάνε πια.

Πηγή: newmoney,gr