Η Δημοτική Κοινότητα Κατταβιάς κατέθεσε επίσημη παρέμβαση στη δημόσια διαβούλευση για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο ΑΠΕ

Η Δημο­τική Κοι­νό­τητα Κατ­τα­βιάς Ρόδου κατέ­θεσε επίσημη γραπτή παρέμ­βαση – παρα­τή­ρηση στη δημόσια δια­βού­λευση επί του σχεδίου Κοινής Υπουρ­γι­κής Από­φα­σης για την έγκριση του νέου Ειδικού Χωρο­τα­ξι­κού Πλαι­σίου για τις Ανα­νε­ώ­σι­μες Πηγές Ενέρ­γειας και της Στρα­τη­γι­κής Μελέτης Περι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σεων αυτού.

Η παρέμ­βαση κατα­τέ­θηκε σε συνέ­χεια της Λαϊκής Συνέ­λευ­σης της 10ης Μαΐου 2026, κατά την οποία η τοπική κοι­νω­νία της Κατ­τα­βιάς, παρου­σία του Περι­φε­ρειάρχη Νοτίου Αιγαίου, του Δημάρ­χου Ρόδου, Βου­λευ­τών Δωδε­κα­νή­σου, εκπρο­σώ­πων φορέων και πολιτών από όλο το νησί, εξέ­φρασε ομόφωνα την αντί­θεσή της στην εγκα­τά­σταση νέων αιο­λι­κών σταθμών και φωτο­βολ­ταϊ­κών πάρκων στη Νότια Ρόδο και στο σύνολο του νησιού, λόγω των σοβαρών επι­πτώ­σεων στο φυσικό περι­βάλ­λον, στο τοπίο, στον πρω­το­γενή τομέα, στον του­ρι­σμό και στην τοπική οικο­νο­μία.

Η Δημο­τική Κοι­νό­τητα Κατ­τα­βιάς δεν αντι­τί­θε­ται στην ενερ­γειακή μετά­βαση. Αντι­τί­θε­ται όμως στον χωρικά άναρχο, κοι­νω­νικά άδικο και περι­βαλ­λο­ντικά δυσα­νά­λογο τρόπο υλο­ποί­η­σής της, ιδίως όταν αυτός δεν λαμ­βά­νει υπόψη τη φέρουσα ικα­νό­τητα των νησιω­τι­κών οικο­συ­στη­μά­των, τα όρια του τοπικού ηλε­κτρι­κού συστή­μα­τος, τις σωρευ­τι­κές επι­πτώ­σεις των έργων και τη βούληση των τοπικών κοι­νω­νιών.

Η παρέμ­βαση, αν και εκκινεί από την εμπει­ρία της Ρόδου και της Νότιας Ρόδου, δεν αφορά απο­κλει­στικά ένα τοπικό ζήτημα. Αφορά συνο­λικά τον τρόπο με τον οποίο το νέο Ειδικό Χωρο­τα­ξικό Πλαίσιο ΑΠΕ αντι­με­τω­πί­ζει τα κατοι­κη­μένα νησιά της χώρας, δια­συν­δε­δε­μένα και μη.

Τα κατοι­κη­μένα νησιά απο­τε­λούν ιδιαί­τε­ρες χωρικές, περι­βαλ­λο­ντι­κές, κοι­νω­νι­κές και οικο­νο­μι­κές ενό­τη­τες, με περιο­ρι­σμένη φέρουσα ικα­νό­τητα, ευαί­σθητα οικο­συ­στή­ματα, ιδιαί­τερη τοπιακή και πολι­τι­στική ταυ­τό­τητα, εξάρ­τηση από τον του­ρι­σμό και τον πρω­το­γενή τομέα, καθώς και ειδικές ανάγκες ενερ­γεια­κής ασφά­λειας. Για τον λόγο αυτό, η χωρο­θέ­τηση έργων ΑΠΕ στα νησιά δεν μπορεί να αντι­με­τω­πί­ζε­ται με τα ίδια κρι­τή­ρια που εφαρ­μό­ζο­νται στον ηπει­ρω­τικό χώρο.

Με την παρέμ­βασή της, η Δημο­τική Κοι­νό­τητα Κατ­τα­βιάς ζητά την ενσω­μά­τωση πέντε βασικών νομο­τε­χνι­κών προ­τά­σεων στο νέο Ειδικό Χωρο­τα­ξικό Πλαίσιο ΑΠΕ:

Ειδική μετα­βα­τική διάταξη για τα Μη Δια­συν­δε­δε­μένα Νησιά, ώστε έργα ΑΠΕ σε νησιά που κατά την 20ή Μαΐου 2026 υπά­γο­νταν στο καθε­στώς των ΜΔΝ και δεν διέ­θε­ταν χορη­γη­θείσα και απο­δε­κτή Ορι­στική Προ­σφορά Σύν­δε­σης να μην υπά­γο­νται στις μετα­βα­τι­κές εξαι­ρέ­σεις του νέου Πλαι­σίου και να αξιο­λο­γού­νται πλήρως με βάση τις νέες δια­τά­ξεις.

Καθιέ­ρωση γενικής αρχής φέρου­σας ικα­νό­τη­τας για όλα τα κατοι­κη­μένα νησιά, ανε­ξάρ­τητα από το αν είναι δια­συν­δε­δε­μένα ή μη, με συνε­κτί­μηση του τοπικού ηλε­κτρι­κού συστή­μα­τος, των σωρευ­τι­κών επι­πτώ­σεων, της του­ρι­στι­κής, οικο­λο­γι­κής και πολι­τι­στι­κής ταυ­τό­τη­τας και του συγκε­κρι­μέ­νου τοπικού οφέλους.

Προ­τε­ραιό­τητα εγκα­τά­στα­σης φωτο­βολ­ταϊ­κών σε ήδη δομη­μέ­νες, τεχνητά δια­μορ­φω­μέ­νες ή ανθρω­πο­γε­νώς υπο­βαθ­μι­σμέ­νες επι­φά­νειες, όπως στέγες, δώματα, χώροι στάθ­μευ­σης, δημο­τι­κές εγκα­τα­στά­σεις, αγρο­τι­κές υπο­δο­μές, βιο­μη­χα­νι­κοί ή βιο­τε­χνι­κοί χώροι και ανε­νεργά λατο­μεία, αντί για δέσμευση φυσικών, αγρο­τι­κών, δασικών ή βοσκή­σι­μων εκτά­σεων. Παράλ­ληλα, ζητεί­ται αυστη­ρός περιο­ρι­σμός των αιο­λι­κών σταθμών σε κατοι­κη­μένα νησιά, ώστε να μη θεω­ρού­νται κατ’ αρχήν χωρο­τα­ξικά συμ­βα­τοί, εκτός εάν τεκ­μη­ριώ­νο­νται ειδικώς και σωρευ­τι­κώς: η επαρκής φέρουσα ικα­νό­τητα του τοπικού ηλε­κτρι­κού, περι­βαλ­λο­ντι­κού και χωρικού συστή­μα­τος, η διε­νέρ­γεια προη­γού­με­νης δημό­σιας τοπικής δια­βού­λευ­σης με ειδικώς αιτιο­λο­γη­μένη γνώμη του οικείου Δημο­τι­κού Συμ­βου­λίου και η ύπαρξη συγκε­κρι­μέ­νου, τεκ­μη­ριω­μέ­νου και άμεσα συν­δε­ό­με­νου με την τοπική κοι­νω­νία οφέλους.

Υπο­χρε­ω­τική ειδικώς αιτιο­λο­γη­μένη γνώμη του οικείου Δημο­τι­κού Συμ­βου­λίου πριν από τη χορή­γηση Άδειας Εγκα­τά­στα­σης, μετά από δημόσια τοπική δια­βού­λευση, για έργα ΑΠΕ σε νησιω­τι­κές περιο­χές, κορε­σμένα ή οριακά ηλε­κτρικά δίκτυα, περιο­χές Natura 2000, δασικές εκτά­σεις, κατα­φύ­για άγριας ζωής και περιο­χές ιδιαί­τε­ρης τοπια­κής, οικο­λο­γι­κής και πολι­τι­στι­κής αξίας.

Προ­τε­ραιο­ποί­ηση μικρών, τοπικών και διε­σπαρ­μέ­νων έργων ΑΠΕ αυτο­πα­ρα­γω­γής, αυτο­κα­τα­νά­λω­σης και ενερ­γεια­κού συμ­ψη­φι­σμού με απο­θή­κευση, προς όφελος κατοι­κιών, αγρο­τι­κών και κτη­νο­τρο­φι­κών εκμε­ταλ­λεύ­σεων, μικρών επι­χει­ρή­σεων, του­ρι­στι­κών μονάδων, δημο­τι­κών εγκα­τα­στά­σεων και ενερ­γεια­κών κοι­νο­τή­των πολιτών.

Ιδιαί­τερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη να μη χρη­σι­μο­ποι­η­θούν οι μετα­βα­τι­κές δια­τά­ξεις του νέου Πλαι­σίου ως μηχα­νι­σμός ανα­δρο­μι­κής διά­σω­σης τεχνικά ανώ­ρι­μων έργων σε κορε­σμένα νησιω­τικά συστή­ματα. Έργο που δεν δια­θέ­τει χορη­γη­θείσα και απο­δε­κτή Ορι­στική Προ­σφορά Σύν­δε­σης δεν μπορεί να θεω­ρεί­ται ώριμο, καθώς δεν έχει επι­βε­βαιω­θεί από τον αρμόδιο Δια­χει­ρι­στή η δυνα­τό­τητα ένταξής του στο ηλε­κτρικό σύστημα.

Η Δημο­τική Κοι­νό­τητα Κατ­τα­βιάς επι­ση­μαί­νει επίσης ότι το περιο­ρι­σμένο ηλε­κτρικό και χωρικό περι­θώ­ριο των νησιών δεν μπορεί να δεσμεύ­ε­ται κατά προ­τε­ραιό­τητα από μεγάλα εμπο­ρικά έργα ΑΠΕ, χωρίς άμεσο, συγκε­κρι­μένο και τοπικά συν­δε­ό­μενο όφελος. Αντι­θέ­τως, πρέπει να δια­τί­θε­ται κατά προ­τε­ραιό­τητα σε μικρές και τοπικά ωφέ­λι­μες εφαρ­μο­γές, οι οποίες μειώ­νουν το ενερ­γειακό κόστος των κατοί­κων, στη­ρί­ζουν την πραγ­μα­τική οικο­νο­μία του νησιού και περιο­ρί­ζουν την ανάγκη νέας κατά­λη­ψης γης.

Η παρέμ­βαση επι­ση­μαί­νει ακόμη ότι το υψο­με­τρικό όριο των 1.200 μέτρων, όπως προ­βλέ­πε­ται στο σχέδιο ΚΥΑ, δεν επαρκεί για την προ­στα­σία των νησιω­τι­κών οικο­συ­στη­μά­των. Στα νησιά του Αιγαίου, η οικο­λο­γική και τοπιακή ευαι­σθη­σία δεν εξαρ­τά­ται απο­κλει­στικά από το υψό­με­τρο, αλλά από τη συνο­λική φέρουσα ικα­νό­τητα, τη μορ­φο­λο­γία, τις κορυ­φο­γραμ­μές, τα παρά­κτια τοπία και τη σωρευ­τική επι­βά­ρυνση από υφι­στά­μενα και προ­γραμ­μα­τι­σμένα έργα.

Η Ρόδος, ως κατοι­κη­μένο νησί με ευαί­σθητα οικο­συ­στή­ματα, έντονη του­ρι­στική δρα­στη­ριό­τητα, σημα­ντικό φυσικό και πολι­τι­στικό τοπίο και περιο­ρι­σμούς στο τοπικό ηλε­κτρικό σύστημα, δεν μπορεί να αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως απλός χώρος υπο­δο­χής μεγάλων ενερ­γεια­κών εγκα­τα­στά­σεων.

Η ενερ­γειακή μετά­βαση στα νησιά πρέπει να είναι δίκαιη, απο­κε­ντρω­μένη, χωρικά ήπια και κοι­νω­νικά αντα­πο­δο­τική. Πρέπει να υπη­ρε­τεί τις ανάγκες των κατοί­κων, της τοπικής αυτο­διοί­κη­σης, του πρω­το­γε­νούς τομέα, των μικρών επι­χει­ρή­σεων και των ενερ­γεια­κών κοι­νο­τή­των, χωρίς να οδηγεί σε δυσα­νά­λογη αλλοί­ωση του τοπίου, κατά­ληψη φυσικής ή παρα­γω­γι­κής γης και περαι­τέρω επι­βά­ρυνση των νησιω­τι­κών οικο­συ­στη­μά­των.

Η Δημο­τική Κοι­νό­τητα Κατ­τα­βιάς καλεί το Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας να λάβει σοβαρά υπόψη την παρέμ­βαση και να ενσω­μα­τώ­σει στο νέο Ειδικό Χωρο­τα­ξικό Πλαίσιο ΑΠΕ ουσια­στι­κές εγγυ­ή­σεις προ­στα­σίας για τα κατοι­κη­μένα νησιά, τα Μη Δια­συν­δε­δε­μένα Νησιω­τικά Συστή­ματα, τη φέρουσα ικα­νό­τητα και τις τοπικές κοι­νω­νίες.

Η πλήρης παρέμ­βαση – παρα­τή­ρηση της Δημο­τι­κής Κοι­νό­τη­τας Κατ­τα­βιάς στη δημόσια δια­βού­λευση είναι δια­θέ­σιμη στον ακό­λουθο σύν­δε­σμο:

https://ypen.gov.gr/diavouleusi/forums/topic/dimosia-diavoyleysi-epi-toy-eidikoy-chorotaxikoy-plaisioy-gia-tis-ananeosimes-piges-energeias-kai-tis-stratigikis-meletis-perivallontikon-epiptoseon-smpe-aytoy/#post-14812

Παράλ­ληλα, η παρέμ­βαση κοι­νο­ποιεί­ται:

στα Μέσα Μαζικής Ενη­μέ­ρω­σης,

στο Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, ως επίσημη γραπτή παρα­τή­ρηση με απο­δει­κτικό κατά­θε­σης,

στην Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου,

στον Δήμο Ρόδου,

στους Βου­λευ­τές Δωδε­κα­νή­σου,

στην Ένωση Ξενο­δό­χων Ρόδου,

στο Επι­με­λη­τή­ριο Δωδε­κα­νή­σου,

στο Τεχνικό Επι­με­λη­τή­ριο Ελλάδας — Τμήμα Δωδε­κα­νή­σου,

στο Οικο­νο­μικό Επι­με­λη­τή­ριο Ελλάδας — Περι­φε­ρειακό Τμήμα Δωδε­κα­νή­σου,

στον Δικη­γο­ρικό Σύλλογο Ρόδου,

στις Δημο­τι­κές Ενό­τη­τες και Δημο­τι­κές Κοι­νό­τη­τες της Ρόδου,

στην Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), λόγω της ανάγκης θεσμι­κής συζή­τη­σης για τον ρόλο της τοπικής αυτο­διοί­κη­σης στον χωρο­τα­ξικό σχε­δια­σμό των ΑΠΕ και τη φέρουσα ικα­νό­τητα των κατοι­κη­μέ­νων νησιών,

στην Ένωση Περι­φε­ρειών Ελλάδας (ΕΝΠΕ), λόγω της ανάγκης ανά­δει­ξης του ζητή­μα­τος σε περι­φε­ρειακό και εθνικό επίπεδο, ιδίως ως προς τη βιώσιμη ανά­πτυξη, την προ­στα­σία των νησιω­τι­κών οικο­συ­στη­μά­των και τη συμ­με­τοχή των Περι­φε­ρειών στον χωρο­τα­ξικό σχε­δια­σμό,

καθώς και σε νησιω­τι­κούς, αυτο­διοι­κη­τι­κούς, περι­βαλ­λο­ντι­κούς, παρα­γω­γι­κούς και του­ρι­στι­κούς φορείς, καθώς το ζήτημα αφορά συνο­λικά τη φέρουσα ικα­νό­τητα και τη βιώσιμη ανά­πτυξη των κατοι­κη­μέ­νων νησιών της χώρας.

 

Δείτε την παρέμ­βαση εδώ