Κώστας Τσουκαλάς: «Η κυβέρνηση έχει ξεπεράσει κάθε όριο αλαζονείας και διαφθοράς – Η χώρα χρειάζεται πολιτική αλλαγή»

Να ξεκι­νή­σουμε από τα τελευ­ταία γεγο­νότα της πολι­τι­κής επι­και­ρό­τη­τας. Οι τελευ­ταίες ημέρες σημα­δεύ­τη­καν από νέες υπο­θέ­σεις που αφορούν στελέχη της Νέας Δημο­κρα­τίας. Πώς αξιο­λο­γείτε αυτή την εικόνα;

Δυστυ­χώς δεν πρό­κει­ται για μεμο­νω­μένα περι­στα­τικά. Πρό­κει­ται για μια κυβέρ­νηση που έχει ξεπε­ρά­σει κάθε προη­γού­μενο σε ζητή­ματα δια­φά­νειας και λογο­δο­σίας. Για ορι­σμέ­νες υπο­θέ­σεις οι θεσμοί έχουν ήδη απο­φαν­θεί, για άλλες εξε­τά­ζουμε ακόμη τα δεδο­μένα και δεν θα προ­τρέ­ξουμε. Υπάρχει όμως μια θεμε­λιώ­δης διαφορά πολι­τι­κής κουλ­τού­ρας. Όταν στο παρελ­θόν υπήρξε αντί­στοιχη υπόθεση που αφο­ρούσε ευρω­βου­λευτή του ΠΑΣΟΚ, το κόμμα αντέ­δρασε άμεσα, ανα­στέλ­λο­ντας την κομ­μα­τική του ιδιό­τητα μέχρι να ολο­κλη­ρω­θεί η διε­ρεύ­νηση. Στην Νέα Δημο­κρα­τία βλέ­πουμε το ακριβώς αντί­θετο. Υπάρχει μια συστη­μα­τική ανοχή, μια απρο­θυ­μία να ανα­λη­φθούν πολι­τι­κές ευθύνες. Αυτό δείχνει τα όρια της κυβέρ­νη­σης απέ­να­ντι στις έννοιες της δια­φά­νειας και της λογο­δο­σίας.

Οι τελευ­ταίες δημο­σκο­πή­σεις προ­κα­λούν πολλές συζη­τή­σεις. Η κυβέρ­νηση μιλά για αντα­γω­νι­σμό στη δεύτερη θέση. Ποια είναι η δική σας ανά­γνωση;

Καταρ­χάς, η αξιω­μα­τική αντι­πο­λί­τευση δεν προ­κύ­πτει από τις δημο­σκο­πή­σεις αλλά από το Σύνταγμα και τη λαϊκή ετυ­μη­γο­ρία στις εκλογές. Είναι θεσμι­κός ρόλος και όχι δημο­σκο­πικό εύρημα.

Οι δημο­σκο­πή­σεις απο­τε­λούν ένα εργα­λείο κατα­γρα­φής της στιγμής, τίποτε περισ­σό­τερο. Μάλιστα, παρα­τη­ρούμε μεγάλες απο­κλί­σεις μεταξύ εται­ρειών μέσα σε διά­στημα λίγων ημερών, γεγονός που από μόνο του προ­κα­λεί προ­βλη­μα­τι­σμό. Το ΠΑΣΟΚ δεν καθο­ρί­ζει τη στρα­τη­γική του με βάση τις δημο­σκο­πή­σεις. Είναι λογικό, μετά την ανα­κοί­νωση νέων πολι­τι­κών σχη­μα­τι­σμών που συζη­τού­νται εδώ και μήνες, να υπάρ­ξουν προ­σω­ρι­νές μετα­κι­νή­σεις. Όμως αυτές οι συγκυ­ρίες δεν δια­μορ­φώ­νουν από μόνες τους το πολι­τικό μέλλον της χώρας.

Υπο­στη­ρί­ζετε, λοιπόν, ότι η πολι­τική μάχη θα κριθεί στα προ­γράμ­ματα των κομ­μά­των;

Ασφαλώς κι εκεί ακριβώς βρί­σκε­ται η μεγάλη διαφορά. Το ΠΑΣΟΚ είναι το μόνο κόμμα που έχει παρου­σιά­σει ολο­κλη­ρω­μένο και κοστο­λο­γη­μένο σχέδιο δια­κυ­βέρ­νη­σης. Έχω βρεθεί σε δημό­σιες συζη­τή­σεις με στελέχη της Νέας Δημο­κρα­τίας και όταν τους ρώτησα ποιο είναι το πρό­γραμμα της επό­με­νης τετρα­ε­τίας, δεν πήρα καμία συγκε­κρι­μένη απά­ντηση. Εμείς έχουμε επε­ξερ­γα­σμέ­νες προ­τά­σεις για τον πρω­το­γενή τομέα, που έχει εγκα­τα­λει­φθεί. Έχουμε σχέδιο για την περι­φε­ρειακή ανά­πτυξη, που συν­δέ­ε­ται άμεσα με την αντι­με­τώ­πιση του δημο­γρα­φι­κού προ­βλή­μα­τος. Έχουμε συγκε­κρι­μέ­νες προ­τά­σεις για τη στε­γα­στική κρίση, για την προ­στα­σία της πρώτης κατοι­κίας, για τη δια­χεί­ριση του ιδιω­τι­κού χρέους. Μάλιστα, πολλές από τις πρω­το­βου­λίες που σήμερα ανα­γκά­ζε­ται να υιο­θε­τή­σει η κυβέρ­νηση τις είχαμε κατα­θέ­σει επα­νει­λημ­μένα στη Βουλή και τις είχε απορ­ρί­ψει.

Ασκείτε κριτική και στα νέα πολι­τικά εγχει­ρή­ματα που εμφα­νί­ζο­νται στο πολι­τικό σκηνικό.

Μέχρι στιγμής βλέ­πουμε πολι­τι­κές κινή­σεις χωρίς ολο­κλη­ρω­μένο πρό­γραμμα και χωρίς σαφείς αρχές. Πρό­κει­ται περισ­σό­τερο για προ­σω­πο­κε­ντρικά, προ­σω­πο­παγή εγχει­ρή­ματα. Η χώρα, όμως, δεν έχει ανάγκη από κόμματα που περι­στρέ­φο­νται γύρω από ένα πρόσωπο. Χρειά­ζε­ται πολι­τι­κούς οργα­νι­σμούς με ιδε­ο­λο­γική ταυ­τό­τητα, δημο­κρα­τική λει­τουρ­γία, ιστο­ρική συνέ­χεια και συγκε­κρι­μέ­νες προ­γραμ­μα­τι­κές δεσμεύ­σεις. Η πολι­τική δεν μπορεί να αλλάζει ανάλογα με το τι δείχνει κάθε δημο­σκό­πηση. Οι πολίτες χρειά­ζο­νται συνέ­πεια, αξιο­πι­στία και στα­θε­ρές θέσεις.

Στον τομέα της οικο­νο­μίας και της κοι­νω­νι­κής πολι­τι­κής, ποιο είναι το βασικό στίγμα που θέλει να ανα­δεί­ξει το ΠΑΣΟΚ;

Το ΠΑΣΟΚ έχει επι­λέ­ξει να κατα­θέ­τει συγκε­κρι­μέ­νες λύσεις και όχι γενι­κό­λο­γες εξαγ­γε­λίες. Στο ζήτημα της εργα­σίας, για παρά­δειγμα, έχουμε προ­τεί­νει την επα­να­φορά του ΕΚΑΣ, τη στα­διακή κατάρ­γηση της Εισφο­ράς Αλλη­λεγ­γύης για τους συντα­ξιού­χους, τη βελ­τί­ωση των ποσο­στών ανα­πλή­ρω­σης στις συντά­ξεις, τη διόρ­θωση αδικιών για τους γονείς παιδιών με ανα­πη­ρία και μια δίκαιη αντι­με­τώ­πιση των συντά­ξεων χηρείας. Παράλ­ληλα, έχουμε επα­νει­λημ­μένα κατα­θέ­σει τρο­πο­λο­γία για την επέ­κταση και την αύξηση του επι­δό­μα­τος ανερ­γίας, ιδιαί­τερα για τους εποχικά εργα­ζό­με­νους στον του­ρι­σμό. Είναι μια πρόταση που δεν επι­βα­ρύ­νει τον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό και αντα­πο­κρί­νε­ται στις πραγ­μα­τι­κές ανάγκες μιας οικο­νο­μίας όπου η του­ρι­στική περί­ο­δος μετα­βάλ­λε­ται συνεχώς. Δεν είναι δυνατόν οι εργα­ζό­με­νοι στον του­ρι­σμό να αντι­με­τω­πί­ζο­νται ως πολίτες δεύ­τε­ρης κατη­γο­ρίας. Η κυβέρ­νηση αδια­φο­ρεί για τα προ­βλή­ματά τους, όπως αδια­φο­ρεί συνο­λικά για την πίεση που δέχο­νται τα νοι­κο­κυ­ριά από την ακρί­βεια.

Ασκείτε κριτική και στις θέσεις άλλων κομ­μά­των για τα «κόκκινα» δάνεια.

Με εξέ­πληξε το γεγονός ότι πολι­τι­κές δυνά­μεις που αυτο­προσ­διο­ρί­ζο­νται ως προ­ο­δευ­τι­κές, υιο­θε­τούν προ­τά­σεις που βρί­σκο­νται πολύ κοντά στη λογική της κυβέρ­νη­σης και εξυ­πη­ρε­τούν κυρίως τα συμ­φέ­ρο­ντα των servicers και των funds. Το ΠΑΣΟΚ έχει ξεκά­θαρη θέση: προ­στα­σία των δανειο­λη­πτών, κοι­νω­νική δικαιο­σύνη και ουσια­στι­κές παρεμ­βά­σεις απέ­να­ντι στα ολι­γο­πώ­λια που κυριαρ­χούν στην ενέρ­γεια, στα τρόφιμα και σε κρί­σι­μους τομείς της αγοράς. Δεν φοβό­μα­στε να συγκρου­στούμε με ισχυρά οικο­νο­μικά συμ­φέ­ρο­ντα, γιατί θεω­ρούμε ότι η πολι­τική οφείλει να υπη­ρε­τεί την κοι­νω­νία και όχι τους λίγους.

Είναι γεγονός πως η Νέα Δημο­κρα­τία εμφα­νί­ζει σημα­ντι­κές απώ­λειες στις δημο­σκο­πή­σεις. Πού απο­δί­δετε αυτή την εικόνα;

Η φθορά της κυβέρ­νη­σης είναι απο­τέ­λε­σμα της απο­τυ­χίας της. Οι πολίτες βιώνουν καθη­με­ρινά τις συνέ­πειες της ακρί­βειας, βλέπουν ότι το δια­θέ­σιμο εισό­δημα εξα­νε­μί­ζε­ται, ενώ οι μεγάλες μεταρ­ρυθ­μί­σεις που είχαν υπο­σχε­θεί δεν πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν ποτέ. Η παρα­γω­γι­κό­τητα της οικο­νο­μίας παρα­μέ­νει χαμηλή, το έλλειμμα στο ισο­ζύ­γιο συναλ­λα­γών εξα­κο­λου­θεί να είναι υψηλό και το δημο­γρα­φικό εξε­λίσ­σε­ται σε μία από τις μεγα­λύ­τε­ρες απειλές για τη χώρα. Η κυβέρ­νηση γνω­ρί­ζει ότι δεν μπορεί πλέον να πείσει με το έργο της. Για αυτό επι­χει­ρεί να δημιουρ­γή­σει ένα τεχνητό πολι­τικό δίπολο, ώστε να απο­φύ­γει την ουσια­στική αντι­πα­ρά­θεση με το ΠΑΣΟΚ, το οποίο δια­θέ­τει προ­γραμ­μα­τική πρόταση και μπορεί να απευ­θυν­θεί τόσο στους προ­ο­δευ­τι­κούς πολίτες όσο και στους κεντρώ­ους, αλλά και σε όσους παρα­δο­σιακά ανήκαν στην Νέα Δημο­κρα­τία και σήμερα απο­γοη­τεύ­ο­νται από την πορεία της.

Έχετε ασκήσει έντονη κριτική και στην εξω­τε­ρική πολι­τική της κυβέρ­νη­σης, ιδιαί­τερα σε ό,τι αφορά στις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις.

Δυστυ­χώς επι­βε­βαιω­νό­μα­στε. Η πολι­τική των λεγό­με­νων «ήρεμων νερών» απο­δεί­χθηκε πολι­τική κατευ­να­σμού. Την ώρα που η Τουρκία κλι­μα­κώ­νει τις διεκ­δι­κή­σεις της, θεσμο­θε­τεί τη θεωρία της «Γαλά­ζιας Πατρί­δας» και αμφι­σβη­τεί ευθέως ελλη­νικά κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα, η ελλη­νική κυβέρ­νηση εμφα­νί­ζε­ται απρό­θυμη να αξιο­ποι­ή­σει ακόμη και τις ευρω­παϊ­κές απο­φά­σεις που τη δικαιώ­νουν. Το Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο υιο­θέ­τησε ψήφισμα που κατα­δι­κά­ζει τις τουρ­κι­κές προ­κλή­σεις. Η επόμενη ημέρα ήταν το Ευρω­παϊκό Συμ­βού­λιο και η κυβέρ­νηση δεν αξιο­ποί­ησε αυτή την ευκαι­ρία για να θέσει με απο­φα­σι­στι­κό­τητα το ζήτημα στους Ευρω­παί­ους ηγέτες. Η εξω­τε­ρική πολι­τική απαιτεί αυτο­πε­ποί­θηση, στρα­τη­γική και ενερ­γη­τική διπλω­μα­τία. Δεν μπορεί να βασί­ζε­ται στη λογική των διαρκών υπο­χω­ρή­σεων.

Βλέπετε πολι­τι­κές εξε­λί­ξεις στον ορί­ζο­ντα; Είναι έτοιμο το ΠΑΣΟΚ για εκλογές, όποτε κι αν αυτές προ­κη­ρυ­χθούν;

Το ΠΑΣΟΚ οργα­νώ­νε­ται καθη­με­ρινά σε ολό­κληρη τη χώρα. Τα κομ­μα­τικά όργανα λει­τουρ­γούν, τα στελέχη βρί­σκο­νται διαρκώς δίπλα στις τοπικές κοι­νω­νίες και το πρό­γραμμά μας εμπλου­τί­ζε­ται συνεχώς μέσα από τον διάλογο με τους πολίτες.

Εμείς θέλουμε οι εκλογές να γίνουν το συντο­μό­τερο δυνατό, γιατί πιστεύ­ουμε ότι η χώρα χρειά­ζε­ται πολι­τική αλλαγή. Οι πολίτες αξίζουν μια κυβέρ­νηση που θα απο­κα­τα­στή­σει το αίσθημα δικαιο­σύ­νης, θα ενι­σχύ­σει το κοι­νω­νικό κράτος, θα στη­ρί­ξει την παρα­γωγή, θα αντι­με­τω­πί­σει την ακρί­βεια και θα υπε­ρα­σπι­στεί απο­τε­λε­σμα­τικά τα εθνικά συμ­φέ­ρο­ντα. Το μεγάλο ζητού­μενο δεν είναι απλώς να αλλάξει κυβέρ­νηση. Είναι να αλλάξει πορεία η χώρα. Και αυτό μπορεί να γίνει μόνο με ένα αξιό­πι­στο σχέδιο, θεσμική σοβα­ρό­τητα και πολι­τι­κές που θα απο­κα­τα­στή­σουν την εμπι­στο­σύνη των πολιτών. Το ΠΑΣΟΚ είναι έτοιμο να ανα­λά­βει αυτή την ευθύνη.