Η καθολική επαναφορά του μειωμένου ΦΠΑ στα νησιά μετατρέπεται σε προεκλογικό διακύβευμα

• Με τον πλη­θυ­σμιακό απο­κλει­σμό της Ρόδου, η διεκ­δί­κηση για ενιαία εφαρ­μογή του μέτρου σε κάθε νησί επα­νέρ­χε­ται στο προ­σκή­νιο, τη στιγμή που η χώρα εισέρ­χε­ται άτυπα σε προ­ε­κλο­γική περίοδο • Από την αρχή του 2026 ο μειω­μέ­νος συντε­λε­στής ισχύει στα περισ­σό­τερα Δωδε­κά­νησα, όμως το πλη­θυ­σμιακό κρι­τή­ριο απο­κλείει τη ναυαρ­χίδα του του­ρι­σμού

Η συζή­τηση για τον μειω­μένο ΦΠΑ στα νησιά του Αιγαίου δεν είναι ούτε και­νούρ­για ούτε δευ­τε­ρεύ­ουσα. Είναι ένα διαρκές αίτημα της νησιω­τι­κής Ελλάδας, που επα­νέρ­χε­ται με ένταση κάθε φορά που το κόστος ζωής και η αντα­γω­νι­στι­κό­τητα βρί­σκο­νται στο επί­κε­ντρο. Μετά την κυβερ­νη­τική απόφαση να επα­να­φέ­ρει τη μείωση κατά 30% στα ακρι­τικά νησιά κάτω των 20.000 κατοί­κων, το ζήτημα αποκτά πλέον μια νέα, οξύτερη διά­σταση. Διότι το μέτρο δεν αφορά πια το μέλλον, αλλά εφαρ­μό­ζε­ται ήδη. Και ακριβώς επειδή εφαρ­μό­ζε­ται, ανα­δει­κνύ­ε­ται με τον πιο εμφα­τικό τρόπο ποιοι έμειναν απ’ έξω.

Τι ισχύει σήμερα και ποιοι έμειναν εκτός

Από την 1η Ιανουα­ρίου 2026 βρί­σκε­ται σε ισχύ η επέ­κταση των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ. Μειω­μέ­νος ΦΠΑ κατά 30% ισχύει από την Πρω­το­χρο­νιά του 2026 για τα νησιά της Περι­φέ­ρειας Βορείου Αιγαίου, της Περι­φε­ρεια­κής ενό­τη­τας Έβρου, δηλαδή τη Σαμο­θράκη, και του νομού Δωδε­κα­νή­σου με πλη­θυ­σμό κάτω των 20.000 κατοί­κων.

Για τη Δωδε­κά­νησο, αυτό σημαί­νει ότι ο μειω­μέ­νος συντε­λε­στής εφαρ­μό­ζε­ται ήδη σε ένα ευρύ φάσμα νησιών. Καλύ­πτει την Κάλυμνο, την Κάρπαθο, την Αστυ­πά­λαια, την Πάτμο, τη Σύμη, τους Λειψούς, την Τήλο, τη Νίσυρο, τη Χάλκη, την Κάσο, το Αγα­θο­νήσι και το Καστελ­λό­ριζο, μαζί με πλειάδα μικρό­τε­ρων κατοι­κη­μέ­νων νησίδων. Σε αυτά προ­στί­θε­νται η Κως και η Λέρος, που μαζί με τη Λέσβο, τη Σάμο και τη Χίο δια­τη­ρού­σαν ήδη το ευνοϊκό καθε­στώς λόγω της επι­βά­ρυν­σής τους από τις προ­σφυ­γι­κές ροές. Συνο­λικά, η μείωση καλύ­πτει 24 νησιά του Αιγαίου.

Μέσα σε αυτή την εικόνα, η εξαί­ρεση είναι μία και χτυπητή. Η Ρόδος, με πλη­θυ­σμό αρκετά πάνω από το όριο των 20.000 κατοί­κων, απο­τε­λεί το μονα­δικό μεγάλο νησί της Δωδε­κα­νή­σου που μένει εκτός. Για πρώτη φορά στην ιστορία της, η πρω­τεύ­ουσα του δωδε­κα­νη­σια­κού συμπλέγ­μα­τος βρί­σκε­ται σε δυσμε­νέ­στερη φορο­λο­γική θέση από τα νησιά που εξαρ­τώ­νται λει­τουρ­γικά και παρα­γω­γικά από αυτήν.

Ένα μέτρο με ρίζες σχεδόν έναν αιώνα πίσω

Για να γίνει κατα­νοητό το μέγεθος του σημε­ρι­νού απο­κλει­σμού, χρειά­ζε­ται μια ανα­δρομή. Το ευνοϊκό φορο­λο­γικό καθε­στώς της Δωδε­κα­νή­σου δεν προ­έ­κυψε τυχαία. Ακόμη και κατά την περίοδο της ιτα­λι­κής κατοχής, η περιοχή τύγχανε ιδιά­ζου­σας φορο­λο­γι­κής και δασμο­λο­γι­κής μετα­χεί­ρι­σης, εξαι­τίας της γεω­γρα­φι­κής της θέσης και των οικο­νο­μι­κών συγκυ­ριών. Η μετα­χεί­ριση αυτή συνε­χί­στηκε και μετά την ενσω­μά­τωση των νησιών στην Ελλάδα, ως ανα­γνώ­ριση μιας πραγ­μα­τι­κό­τη­τας που δεν επι­δέ­χε­ται αμφι­σβή­τηση. Το νησί κοστί­ζει ακρι­βό­τερα από την ηπει­ρω­τική χώρα.

Ο μειω­μέ­νος συντε­λε­στής, δηλαδή η έκπτωση 30% στους ισχύ­ο­ντες συντε­λε­στές, τέθηκε σε εφαρ­μογή την 1η Ιανουα­ρίου 1993, με την ένταξη της Ελλάδας στο ενιαίο φορο­λο­γικό πλαίσιο της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης. Η σχετική πρό­βλεψη είχε ήδη περι­λη­φθεί στον αρχικό νόμο για τον ΦΠΑ του 1986, με ειδική ρύθμιση για την περιοχή της Δωδε­κα­νή­σου, και αργό­τερα επε­κτά­θηκε στα νησιά του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου, ήτοι στη Λέσβο, τη Χίο, τη Σάμο και τα Δωδε­κά­νησα, για το σύνολο των αγαθών που εισά­γο­νταν ή πωλού­νταν στις περιο­χές αυτές. Στις αρχές της δεκα­ε­τίας του 2000, με μετα­γε­νέ­στερη νομο­θε­τική παρέμ­βαση, το ειδικό καθε­στώς της μείωσης κατά 30% επε­κτά­θηκε ρητά και στα νησιά των Κυκλά­δων, μαζί με τη Θάσο, τη Σαμο­θράκη, τις Βόρειες Σπο­ρά­δες και τη Σκύρο.

Το σκε­πτικό υπήρξε δια­χρο­νικά σταθερό. Ο μειω­μέ­νος συντε­λε­στής δεν λει­τουρ­γούσε ως προ­νό­μιο, αλλά ως αντι­στάθ­μι­σμα στο αυξη­μένο κόστος ζωής και μετα­φο­ρών που επι­βάλ­λει η νησιω­τική απο­μό­νωση. Ήταν, με άλλα λόγια, ένα ανα­πτυ­ξιακό εργα­λείο που ανα­γνώ­ριζε ότι ο νησιώ­της ξεκινά από δυσμε­νέ­στερη αφε­τη­ρία και ότι η Πολι­τεία οφείλει να εξι­σορ­ρο­πεί αυτή την ανι­σό­τητα.

Η απώλεια στα χρόνια των μνη­μο­νίων

Η εικόνα ανα­τρά­πηκε όταν η χώρα τέθηκε υπό τον έλεγχο των μνη­μο­νια­κών υπο­χρε­ώ­σεων. Η κατάρ­γηση του μειω­μέ­νου ΦΠΑ στα νησιά συμπε­ρι­λή­φθηκε στις δεσμεύ­σεις προς τους δανει­στές και υλο­ποι­ή­θηκε από την τότε κυβέρ­νηση ΣΥΡΙΖΑ. Το προ­νο­μιακό καθε­στώς άρχισε να καταρ­γεί­ται στα­διακά από το 2015 και το 2018 καταρ­γή­θηκε πλήρως σε πολλά νησιά. Η μείωση απα­λεί­φθηκε πρώτα στα πιο ανε­πτυγ­μένα του­ρι­στικά νησιά με το υψη­λό­τερο κατά κεφαλήν εισό­δημα και κατόπιν στα λιγό­τερο ανε­πτυγ­μένα, μέχρι την ολο­σχερή εξα­φά­νισή της.

Το ιδιαί­τερο, που σπάνια σημειώ­νε­ται, είναι ότι η κατάρ­γηση επι­βλή­θηκε από κυβέρ­νηση η οποία, λίγο πριν ανα­λά­βει την εξουσία, είχε δεσμευ­τεί δημόσια για το ακριβώς αντί­θετο. Η τότε ηγεσία είχε χαρα­κτη­ρί­σει σκαν­δα­λώδη κάθε σκέψη αύξησης του ΦΠΑ στις νησιω­τι­κές περιο­χές και είχε υπο­σχε­θεί ότι θα έκλεινε ορι­στικά τη συζή­τηση. Στην πράξη, υπό την πίεση των δημο­σιο­νο­μι­κών συν­θη­κών, η ίδια κυβέρ­νηση νομο­θέ­τησε την κατάρ­γηση. Δια­σώ­θη­καν μόνο πέντε νησιά, η Λέσβος, η Χίος, η Σάμος, η Λέρος και η Κως, λόγω της επι­βά­ρυν­σής τους από το μετα­να­στευ­τικό, με το ευνοϊκό καθε­στώς να ανα­νε­ώ­νε­ται έκτοτε ανά εξάμηνο.

Έτσι, ένα μέτρο που είχε αντέξει για δεκα­ε­τίες, μέσα από αλλε­πάλ­λη­λες πολι­τι­κές μετα­βο­λές, χάθηκε μέσα σε λίγους μήνες. Και χάθηκε ακριβώς τη στιγμή που, με τις δια­δο­χι­κές κρίσεις, την παν­δη­μία, την ενερ­γειακή και την πλη­θω­ρι­στική, το κόστος ζωής στα νησιά εκτο­ξευό­ταν.

Το ευρω­παϊκό παρά­θυρο που άνοιξε ξανά

Η ανα­στροφή δεν έμεινε στο πεδίο των ευχών. Σε ενω­σιακό επίπεδο, η σχετική δυνα­τό­τητα ουδέ­ποτε καταρ­γή­θηκε ως αρχή. Ήδη το άρθρο 120 της Οδηγίας 2006/112/ΕΚ προ­έ­βλεπε τη δυνα­τό­τητα εφαρ­μο­γής μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ στους νησιω­τι­κούς νομούς της Ελλάδας. Το απο­φα­σι­στικό βήμα έγινε όμως αργό­τερα. Μετά τη συμ­φω­νία των κρατών μελών στο Συμ­βού­λιο Υπουρ­γών Οικο­νο­μι­κών στις 7 Δεκεμ­βρίου 2021, στις 5 Απρι­λίου 2022 το Συμ­βού­λιο Υπουρ­γών ψήφισε την Οδηγία (ΕΕ) 2022/542, η οποία τρο­πο­ποιεί τις προη­γού­με­νες και προ­βλέ­πει τη μόνιμη καθιέ­ρωση μειω­μέ­νων συντε­λε­στών, με ορί­ζο­ντα εφαρ­μο­γής το 2025 και με ρητή, δια­κε­κρι­μένη αναφορά στην Ελλάδα για τους Νομούς Δωδε­κα­νή­σου και Κυκλά­δων.

Εδώ εντο­πί­ζε­ται και το κρι­σι­μό­τερο επι­χεί­ρημα. Η ενω­σιακή οδηγία προ­δια­γρά­φει γεω­γρα­φικά και νησιω­τικά κρι­τή­ρια, όχι πλη­θυ­σμιακά. Με βάση το πνεύμα και το γράμμα της, η διά­κριση δεν γίνεται ανάλογα με το πόσους κατοί­κους έχει το κάθε νησί, αλλά με βάση τον νησιω­τικό και απο­μο­νω­μένο χαρα­κτήρα της περιο­χής. Όπως υπο­στη­ρί­ζε­ται από φορείς της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης, η εισα­γωγή του ορίου των 20.000 κατοί­κων εισάγει ένα κρι­τή­ριο ξένο προς το ενω­σιακό πλαίσιο και, ως εκ τούτου, νομικά ευάλωτο.

Η εξαγ­γε­λία της Θεσ­σα­λο­νί­κης και το πλη­θυ­σμιακό κρι­τή­ριο

Η κυβερ­νη­τική πρω­το­βου­λία ανα­κοι­νώ­θηκε από το βήμα της Διε­θνούς Έκθεσης Θεσ­σα­λο­νί­κης, τον Σεπτέμ­βριο του 2025. Μείωση κατά 30% του ΦΠΑ σε ακρι­τικά νησιά με πλη­θυ­σμό κάτω των 20.000 κατοί­κων εξήγ­γειλε από τη Θεσ­σα­λο­νίκη ο πρω­θυ­πουρ­γός. Η δέσμευση αυτή υλο­ποι­ή­θηκε με την έναρξη του νέου έτους, επε­κτεί­νο­ντας το καθε­στώς που ίσχυε έως τότε μόνο στα πέντε νησιά του προ­σφυ­γι­κού.

Το πρό­βλημα, όπως ανα­δει­κνύ­ε­ται πλέον με στοι­χεία και όχι με προ­βλέ­ψεις, είναι το ίδιο το κρι­τή­ριο επι­λο­γής. Επι­λέ­γο­ντας τον πλη­θυ­σμό αντί της γεω­γρα­φίας, η ρύθμιση δημιουρ­γεί μια πρω­το­φανή ανι­σό­τητα στο εσω­τε­ρικό της ίδιας της νησιω­τι­κής Ελλάδας. Νησιά της Δωδε­κα­νή­σου που γειτ­νιά­ζουν μεταξύ τους και μοι­ρά­ζο­νται τις ίδιες ακριβώς συν­θή­κες κόστους και απο­μό­νω­σης αντι­με­τω­πί­ζο­νται δια­φο­ρε­τικά, με μόνη διαφορά τον αριθμό των μόνιμων κατοί­κων. Η Ρόδος, που λει­τουρ­γεί ως διοι­κη­τικό, οικο­νο­μικό και μετα­φο­ρικό κέντρο για όλα τα γύρω νησιά, βρί­σκε­ται στη δυσμε­νέ­στερη θέση από όλα όσα εξυ­πη­ρε­τεί.

Γιατί ο απο­κλει­σμός της Ρόδου είναι αυτο­α­ναι­ρε­τι­κός

Η Ρόδος συγκε­ντρώ­νει όλα τα χαρα­κτη­ρι­στικά που δικαιο­λο­γούν την υπαγωγή της στο καθε­στώς. Είναι παρα­με­θό­ρια, με τις τουρ­κι­κές ακτές απέ­να­ντί της να επεν­δύ­ουν συστη­μα­τικά στην του­ρι­στική τους προβολή. Είναι το μητρο­πο­λι­τικό κέντρο της Δωδε­κα­νή­σου, με αυξη­μένο κόστος μετα­φο­ρών και δια­βί­ω­σης και με σημα­ντική γεω­γρα­φική από­σταση από την ηπει­ρω­τική επι­κρά­τεια. Και είναι, ταυ­τό­χρονα, η ναυαρ­χίδα του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού, φιλο­ξε­νώ­ντας περίπου 3,5 εκα­τομ­μύ­ρια επι­σκέ­πτες ετησίως, ποσοστό που αγγίζει το 10% του συνο­λι­κού εισερ­χό­με­νου του­ρι­σμού της χώρας.

Το επι­χεί­ρημα ότι η Ρόδος, λόγω των του­ρι­στι­κών της εισροών, δεν χρειά­ζε­ται την ελά­φρυνση, απο­δει­κνύ­ε­ται στην πράξη σαθρό. Η νησιω­τική απο­μό­νωση επι­βα­ρύ­νει την τελική αξία των προ­ϊ­ό­ντων κατά ποσοστό της τάξης του 10 με 15%, εξαι­τίας του κόστους των θαλάσ­σιων μετα­φο­ρών. Οι μόνιμοι κάτοι­κοι και οι επι­χει­ρή­σεις σηκώ­νουν αυτό το βάρος καθ’ όλη τη διάρ­κεια του έτους, ανε­ξάρ­τητα από το πόσοι του­ρί­στες φτάνουν το καλο­καίρι. Με τα γει­το­νικά νησιά να εφαρ­μό­ζουν ήδη τον μειω­μένο συντε­λε­στή, η μέση τιμή αγαθών και υπη­ρε­σιών στη Ρόδο κιν­δυ­νεύει να κατα­στεί από τις ακρι­βό­τε­ρες στο Αιγαίο, με το παρά­δοξο απο­τέ­λε­σμα το ισχυ­ρό­τερο του­ρι­στικά νησί να τιμω­ρεί­ται για την ίδια του την επι­τυ­χία.

Το επι­χεί­ρημα του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού

Η κυβερ­νη­τική επι­φύ­λαξη συμπυ­κνώ­νε­ται στην έννοια του δημο­σιο­νο­μι­κού χώρου. Ωστόσο, όπως αντι­τεί­νε­ται, δεν προ­κύ­πτει με διαφανή οικο­νο­μικά στοι­χεία συγκε­κρι­μένο ταμειακό όφελος του Κράτους από τον απο­κλει­σμό. Αντι­θέ­τως, η εμπει­ρία δείχνει ότι η ελά­φρυνση του ΦΠΑ τείνει να αυτο­χρη­μα­το­δο­τεί­ται. Η χαμη­λό­τερη τιμή ενι­σχύει τη ζήτηση, αυξάνει τον κύκλο εργα­σιών των επι­χει­ρή­σεων και περιο­ρί­ζει τα κίνητρα της φορο­δια­φυ­γής, με απο­τέ­λε­σμα ο πολ­λα­πλα­σια­σμός της κατα­νά­λω­σης να τρο­φο­δο­τεί συνο­λικά την τοπική οικο­νο­μία, από το λια­νε­μπό­ριο και τις μετα­φο­ρές μέχρι την εστίαση και τις υπη­ρε­σίες.

Δεν πρέπει εξάλλου να παρα­γνω­ρί­ζε­ται ότι τα νησιά του Αιγαίου εισφέ­ρουν δυσα­νά­λογα μεγάλα ποσά στον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό. Σύμφωνα με στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ και της Ετήσιας Έκθεσης Του­ρι­σμού του 2023, τα έσοδα από τον εισερ­χό­μενο του­ρι­σμό αγγί­ζουν τα 7,7 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ, ήτοι περίπου το 3,5% του ΑΕΠ της χώρας. Πρό­κει­ται για περιο­χές που παρά­γουν πλούτο και τον απο­δί­δουν στο εθνικό ταμείο. Υπό αυτό το πρίσμα, η επέ­κταση του μειω­μέ­νου συντε­λε­στή και στη Ρόδο και στις Κυκλά­δες δεν συνιστά δημο­σιο­νο­μικό βάρος, αλλά επέν­δυση στην αντα­γω­νι­στι­κό­τητα μιας οικο­νο­μίας που ήδη απο­δί­δει.

Η συνταγ­μα­τική και ενω­σιακή διά­σταση

Πέρα από την οικο­νο­μική, υπάρχει και η νομική βάση. Το Σύνταγμα, στο άρθρο 106, ορίζει ρητά ότι το Κράτος οφείλει να λαμ­βά­νει τα επι­βαλ­λό­μενα μέτρα για την προ­ώ­θηση της περι­φε­ρεια­κής ανά­πτυ­ξης και την προ­α­γωγή ιδίως της οικο­νο­μίας των ορεινών, νησιω­τι­κών και παρα­με­θό­ριων περιο­χών. Σε συν­δυα­σμό με τις αρχές της ισό­τη­τας, της ίσης μετα­χεί­ρι­σης, της ανα­λο­γι­κό­τη­τας, της επι­κου­ρι­κό­τη­τας και της νησιω­τι­κό­τη­τας, αλλά και με τις αντί­στοι­χες ενω­σια­κές δια­τά­ξεις, δια­μορ­φώ­νε­ται ένα πλαίσιο που, κατά τους υπο­στη­ρι­κτές του μέτρου, δεν αφήνει περι­θώ­ρια για επι­λε­κτι­κούς απο­κλει­σμούς με αμιγώς πλη­θυ­σμιακά κρι­τή­ρια.

Με αυτό το σκε­πτικό, φορείς της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης του Νότιου Αιγαίου έχουν ταχθεί ομόφωνα υπέρ της ενιαίας εφαρ­μο­γής. Σε διευ­ρυ­μένη συνε­δρί­αση, με τη συμ­με­τοχή και των 34 δημάρ­χων της Περι­φέ­ρειας, εκφρά­στηκε κατη­γο­ρη­μα­τική αντί­θεση στον απο­κλει­σμό της Ρόδου και των Κυκλά­δων και ζητή­θηκε η άμεση τρο­πο­ποί­ηση της ρύθ­μι­σης, ώστε οι μειω­μέ­νοι συντε­λε­στές να εφαρ­μο­στούν ενιαία και δίκαια στο σύνολο των Νομών Δωδε­κα­νή­σου και Κυκλά­δων, σύμφωνα με την ενω­σιακή οδηγία. Το σχετικό ψήφισμα, που υιο­θε­τή­θηκε στις 17 Οκτω­βρίου 2025, προ­βλέ­πε­ται να κοι­νο­ποι­η­θεί στα συναρ­μό­δια υπουρ­γεία, στο γραφείο του πρω­θυ­πουρ­γού, στα ευρω­παϊκά θεσμικά όργανα και στους βου­λευ­τές των δύο νομών.

Η κρίσιμη συγκυ­ρία και η ανάγκη κινη­το­ποί­η­σης

Η σημε­ρινή στιγμή δεν είναι ουδέ­τερη. Η χώρα έχει εισέλ­θει, άτυπα, σε προ­ε­κλο­γική περίοδο, με τον ορί­ζο­ντα των επό­με­νων εθνικών εκλογών να δια­μορ­φώ­νε­ται έως το 2027. Σε τέτοιες συγκυ­ρίες τα διεκ­δι­κη­τικά αιτή­ματα απο­κτούν μεγα­λύ­τερο πολι­τικό βάρος, καθώς οι κυβερ­νή­σεις γίνο­νται πιο δεκτι­κές σε ρυθ­μί­σεις με απήχηση στην περι­φέ­ρεια. Είναι, επο­μέ­νως, η στιγμή που οι θεσμι­κοί φορείς, τα επι­με­λη­τή­ρια, οι επαγ­γελ­μα­τι­κές ενώσεις και πρω­τί­στως οι βου­λευ­τές της Δωδε­κα­νή­σου καλού­νται να ασκή­σουν συντο­νι­σμένη και επίμονη πίεση.

Το πλε­ο­νέ­κτημα, αυτή τη φορά, είναι ότι το αίτημα δεν αφορά κάτι αφη­ρη­μένο. Το μέτρο υπάρχει, εφαρ­μό­ζε­ται και απο­δί­δει ήδη στα μισά και πλέον νησιά της Δωδε­κα­νή­σου. Αυτό που ζητεί­ται είναι η ολο­κλή­ρωσή του, ώστε να καλύψει τη Ρόδο. Η επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία είναι σαφής. Η μείωση δεν επι­βα­ρύ­νει ουσια­στικά τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, αντι­θέ­τως τον ενι­σχύει μεσο­πρό­θε­σμα. Το ευρω­παϊκό πλαίσιο όχι μόνο την επι­τρέ­πει, αλλά την προ­βλέ­πει ρητά για τη Δωδε­κά­νησο και τις Κυκλά­δες. Και η συνταγ­μα­τική υπο­χρέ­ωση στή­ρι­ξης των νησιω­τι­κών και παρα­με­θό­ριων περιο­χών παρα­μέ­νει ισχυρή.

Μετά την προη­γού­μενη δέσμευση του πρω­θυ­πουρ­γού στη Διεθνή Έκθεση Θεσ­σα­λο­νί­κης πρέπει να εξα­σφα­λι­στεί ότι θα υπάρξει νέα δέσμευση στη νέα έκθεση τον Σεπτέμ­βριο!.