Η καθολική επαναφορά του μειωμένου ΦΠΑ στα νησιά μετατρέπεται σε προεκλογικό διακύβευμα

• Με τον πλη­θυ­σμια­κό απο­κλει­σμό της Ρόδου, η διεκ­δί­κη­ση για ενιαία εφαρ­μο­γή του μέ­τρου σε κάθε νησί επα­νέρ­χε­ται στο προ­σκή­νιο, τη στιγ­μή που η χώρα ει­σέρ­χε­ται άτυπα σε προ­ε­κλο­γι­κή πε­ρί­ο­δο • Από την αρχή του 2026 ο μειω­μέ­νος συ­ντε­λε­στής ισχύ­ει στα πε­ρισ­σό­τε­ρα Δω­δε­κά­νη­σα, όμως το πλη­θυ­σμια­κό κρι­τή­ριο απο­κλεί­ει τη ναυαρ­χί­δα του του­ρι­σμού

Η συ­ζή­τη­ση για τον μειω­μέ­νο ΦΠΑ στα νησιά του Αι­γαί­ου δεν είναι ούτε και­νούρ­για ούτε δευ­τε­ρεύ­ου­σα. Είναι ένα διαρ­κές αί­τη­μα της νη­σιω­τι­κής Ελ­λά­δας, που επα­νέρ­χε­ται με έντα­ση κάθε φορά που το κό­στος ζωής και η αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα βρί­σκο­νται στο επί­κε­ντρο. Μετά την κυ­βερ­νη­τι­κή από­φα­ση να επα­να­φέ­ρει τη μεί­ω­ση κατά 30% στα ακρι­τι­κά νησιά κάτω των 20.000 κα­τοί­κων, το ζή­τη­μα απο­κτά πλέον μια νέα, οξύ­τε­ρη διά­στα­ση. Διότι το μέτρο δεν αφορά πια το μέλ­λον, αλλά εφαρ­μό­ζε­ται ήδη. Και ακρι­βώς επει­δή εφαρ­μό­ζε­ται, ανα­δει­κνύ­ε­ται με τον πιο εμ­φα­τι­κό τρόπο ποιοι έμει­ναν απ’ έξω.

Τι ισχύ­ει σή­με­ρα και ποιοι έμει­ναν εκτός

Από την 1η Ια­νουα­ρί­ου 2026 βρί­σκε­ται σε ισχύ η επέ­κτα­ση των μειω­μέ­νων συ­ντε­λε­στών ΦΠΑ. Μειω­μέ­νος ΦΠΑ κατά 30% ισχύ­ει από την Πρω­το­χρο­νιά του 2026 για τα νησιά της Πε­ρι­φέ­ρειας Βο­ρεί­ου Αι­γαί­ου, της Πε­ρι­φε­ρεια­κής ενό­τη­τας Έβρου, δη­λα­δή τη Σα­μο­θρά­κη, και του νομού Δω­δε­κα­νή­σου με πλη­θυ­σμό κάτω των 20.000 κα­τοί­κων.

Για τη Δω­δε­κά­νη­σο, αυτό ση­μαί­νει ότι ο μειω­μέ­νος συ­ντε­λε­στής εφαρ­μό­ζε­ται ήδη σε ένα ευρύ φάσμα νη­σιών. Κα­λύ­πτει την Κά­λυ­μνο, την Κάρ­πα­θο, την Αστυ­πά­λαια, την Πάτμο, τη Σύμη, τους Λει­ψούς, την Τήλο, τη Νί­συ­ρο, τη Χάλκη, την Κάσο, το Αγα­θο­νή­σι και το Κα­στελ­λό­ρι­ζο, μαζί με πλειά­δα μι­κρό­τε­ρων κα­τοι­κη­μέ­νων νη­σί­δων. Σε αυτά προ­στί­θε­νται η Κως και η Λέρος, που μαζί με τη Λέσβο, τη Σάμο και τη Χίο δια­τη­ρού­σαν ήδη το ευ­νοϊ­κό κα­θε­στώς λόγω της επι­βά­ρυν­σής τους από τις προ­σφυ­γι­κές ροές. Συ­νο­λι­κά, η μεί­ω­ση κα­λύ­πτει 24 νησιά του Αι­γαί­ου.

Μέσα σε αυτή την ει­κό­να, η εξαί­ρε­ση είναι μία και χτυ­πη­τή. Η Ρόδος, με πλη­θυ­σμό αρ­κε­τά πάνω από το όριο των 20.000 κα­τοί­κων, απο­τε­λεί το μο­να­δι­κό με­γά­λο νησί της Δω­δε­κα­νή­σου που μένει εκτός. Για πρώτη φορά στην ιστο­ρία της, η πρω­τεύ­ου­σα του δω­δε­κα­νη­σια­κού συ­μπλέγ­μα­τος βρί­σκε­ται σε δυ­σμε­νέ­στε­ρη φο­ρο­λο­γι­κή θέση από τα νησιά που εξαρ­τώ­νται λει­τουρ­γι­κά και πα­ρα­γω­γι­κά από αυτήν.

Ένα μέτρο με ρίζες σχε­δόν έναν αιώνα πίσω

Για να γίνει κα­τα­νοη­τό το μέ­γε­θος του ση­με­ρι­νού απο­κλει­σμού, χρειά­ζε­ται μια ανα­δρο­μή. Το ευ­νοϊ­κό φο­ρο­λο­γι­κό κα­θε­στώς της Δω­δε­κα­νή­σου δεν προ­έ­κυ­ψε τυ­χαία. Ακόμη και κατά την πε­ρί­ο­δο της ιτα­λι­κής κα­το­χής, η πε­ριο­χή τύγ­χα­νε ιδιά­ζου­σας φο­ρο­λο­γι­κής και δα­σμο­λο­γι­κής με­τα­χεί­ρι­σης, εξαι­τί­ας της γε­ω­γρα­φι­κής της θέσης και των οι­κο­νο­μι­κών συ­γκυ­ριών. Η με­τα­χεί­ρι­ση αυτή συ­νε­χί­στη­κε και μετά την εν­σω­μά­τω­ση των νη­σιών στην Ελ­λά­δα, ως ανα­γνώ­ρι­ση μιας πραγ­μα­τι­κό­τη­τας που δεν επι­δέ­χε­ται αμ­φι­σβή­τη­ση. Το νησί κο­στί­ζει ακρι­βό­τε­ρα από την ηπει­ρω­τι­κή χώρα.

Ο μειω­μέ­νος συ­ντε­λε­στής, δη­λα­δή η έκ­πτω­ση 30% στους ισχύ­ο­ντες συ­ντε­λε­στές, τέ­θη­κε σε εφαρ­μο­γή την 1η Ια­νουα­ρί­ου 1993, με την έντα­ξη της Ελ­λά­δας στο ενιαίο φο­ρο­λο­γι­κό πλαί­σιο της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης. Η σχε­τι­κή πρό­βλε­ψη είχε ήδη πε­ρι­λη­φθεί στον αρ­χι­κό νόμο για τον ΦΠΑ του 1986, με ει­δι­κή ρύθ­μι­ση για την πε­ριο­χή της Δω­δε­κα­νή­σου, και αρ­γό­τε­ρα επε­κτά­θη­κε στα νησιά του Ανα­το­λι­κού Αι­γαί­ου, ήτοι στη Λέσβο, τη Χίο, τη Σάμο και τα Δω­δε­κά­νη­σα, για το σύ­νο­λο των αγα­θών που ει­σά­γο­νταν ή πω­λού­νταν στις πε­ριο­χές αυτές. Στις αρχές της δε­κα­ε­τί­ας του 2000, με με­τα­γε­νέ­στε­ρη νο­μο­θε­τι­κή πα­ρέμ­βα­ση, το ει­δι­κό κα­θε­στώς της μεί­ω­σης κατά 30% επε­κτά­θη­κε ρητά και στα νησιά των Κυ­κλά­δων, μαζί με τη Θάσο, τη Σα­μο­θρά­κη, τις Βό­ρειες Σπο­ρά­δες και τη Σκύρο.

Το σκε­πτι­κό υπήρ­ξε δια­χρο­νι­κά στα­θε­ρό. Ο μειω­μέ­νος συ­ντε­λε­στής δεν λει­τουρ­γού­σε ως προ­νό­μιο, αλλά ως αντι­στάθ­μι­σμα στο αυ­ξη­μέ­νο κό­στος ζωής και με­τα­φο­ρών που επι­βάλ­λει η νη­σιω­τι­κή απο­μό­νω­ση. Ήταν, με άλλα λόγια, ένα ανα­πτυ­ξια­κό ερ­γα­λείο που ανα­γνώ­ρι­ζε ότι ο νη­σιώ­της ξε­κι­νά από δυ­σμε­νέ­στε­ρη αφε­τη­ρία και ότι η Πο­λι­τεία οφεί­λει να εξι­σορ­ρο­πεί αυτή την ανι­σό­τη­τα.

Η απώ­λεια στα χρό­νια των μνη­μο­νί­ων

Η ει­κό­να ανα­τρά­πη­κε όταν η χώρα τέ­θη­κε υπό τον έλεγ­χο των μνη­μο­νια­κών υπο­χρε­ώ­σε­ων. Η κα­τάρ­γη­ση του μειω­μέ­νου ΦΠΑ στα νησιά συ­μπε­ρι­λή­φθη­κε στις δε­σμεύ­σεις προς τους δα­νει­στές και υλο­ποι­ή­θη­κε από την τότε κυ­βέρ­νη­ση ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ. Το προ­νο­μια­κό κα­θε­στώς άρ­χι­σε να κα­ταρ­γεί­ται στα­δια­κά από το 2015 και το 2018 κα­ταρ­γή­θη­κε πλή­ρως σε πολλά νησιά. Η μεί­ω­ση απα­λεί­φθη­κε πρώτα στα πιο ανε­πτυγ­μέ­να του­ρι­στι­κά νησιά με το υψη­λό­τε­ρο κατά κε­φα­λήν ει­σό­δη­μα και κα­τό­πιν στα λι­γό­τε­ρο ανε­πτυγ­μέ­να, μέχρι την ολο­σχε­ρή εξα­φά­νι­σή της.

Το ιδιαί­τε­ρο, που σπά­νια ση­μειώ­νε­ται, είναι ότι η κα­τάρ­γη­ση επι­βλή­θη­κε από κυ­βέρ­νη­ση η οποία, λίγο πριν ανα­λά­βει την εξου­σία, είχε δε­σμευ­τεί δη­μό­σια για το ακρι­βώς αντί­θε­το. Η τότε ηγε­σία είχε χα­ρα­κτη­ρί­σει σκαν­δα­λώ­δη κάθε σκέψη αύ­ξη­σης του ΦΠΑ στις νη­σιω­τι­κές πε­ριο­χές και είχε υπο­σχε­θεί ότι θα έκλει­νε ορι­στι­κά τη συ­ζή­τη­ση. Στην πράξη, υπό την πίεση των δη­μο­σιο­νο­μι­κών συν­θη­κών, η ίδια κυ­βέρ­νη­ση νο­μο­θέ­τη­σε την κα­τάρ­γη­ση. Δια­σώ­θη­καν μόνο πέντε νησιά, η Λέ­σβος, η Χίος, η Σάμος, η Λέρος και η Κως, λόγω της επι­βά­ρυν­σής τους από το με­τα­να­στευ­τι­κό, με το ευ­νοϊ­κό κα­θε­στώς να ανα­νε­ώ­νε­ται έκτο­τε ανά εξά­μη­νο.

Έτσι, ένα μέτρο που είχε αντέ­ξει για δε­κα­ε­τί­ες, μέσα από αλ­λε­πάλ­λη­λες πο­λι­τι­κές με­τα­βο­λές, χά­θη­κε μέσα σε λί­γους μήνες. Και χά­θη­κε ακρι­βώς τη στιγ­μή που, με τις δια­δο­χι­κές κρί­σεις, την παν­δη­μία, την ενερ­γεια­κή και την πλη­θω­ρι­στι­κή, το κό­στος ζωής στα νησιά εκτο­ξευό­ταν.

Το ευ­ρω­παϊ­κό πα­ρά­θυ­ρο που άνοι­ξε ξανά

Η ανα­στρο­φή δεν έμει­νε στο πεδίο των ευχών. Σε ενω­σια­κό επί­πε­δο, η σχε­τι­κή δυ­να­τό­τη­τα ου­δέ­πο­τε κα­ταρ­γή­θη­κε ως αρχή. Ήδη το άρθρο 120 της Οδη­γί­ας 2006/112/ΕΚ προ­έ­βλε­πε τη δυ­να­τό­τη­τα εφαρ­μο­γής μειω­μέ­νων συ­ντε­λε­στών ΦΠΑ στους νη­σιω­τι­κούς νο­μούς της Ελ­λά­δας. Το απο­φα­σι­στι­κό βήμα έγινε όμως αρ­γό­τε­ρα. Μετά τη συμ­φω­νία των κρα­τών μελών στο Συμ­βού­λιο Υπουρ­γών Οι­κο­νο­μι­κών στις 7 Δε­κεμ­βρί­ου 2021, στις 5 Απρι­λί­ου 2022 το Συμ­βού­λιο Υπουρ­γών ψή­φι­σε την Οδη­γία (ΕΕ) 2022/542, η οποία τρο­πο­ποιεί τις προη­γού­με­νες και προ­βλέ­πει τη μό­νι­μη κα­θιέ­ρω­ση μειω­μέ­νων συ­ντε­λε­στών, με ορί­ζο­ντα εφαρ­μο­γής το 2025 και με ρητή, δια­κε­κρι­μέ­νη ανα­φο­ρά στην Ελ­λά­δα για τους Νο­μούς Δω­δε­κα­νή­σου και Κυ­κλά­δων.

Εδώ εντο­πί­ζε­ται και το κρι­σι­μό­τε­ρο επι­χεί­ρη­μα. Η ενω­σια­κή οδη­γία προ­δια­γρά­φει γε­ω­γρα­φι­κά και νη­σιω­τι­κά κρι­τή­ρια, όχι πλη­θυ­σμια­κά. Με βάση το πνεύ­μα και το γράμ­μα της, η διά­κρι­ση δεν γί­νε­ται ανά­λο­γα με το πό­σους κα­τοί­κους έχει το κάθε νησί, αλλά με βάση τον νη­σιω­τι­κό και απο­μο­νω­μέ­νο χα­ρα­κτή­ρα της πε­ριο­χής. Όπως υπο­στη­ρί­ζε­ται από φο­ρείς της Το­πι­κής Αυ­το­διοί­κη­σης, η ει­σα­γω­γή του ορίου των 20.000 κα­τοί­κων ει­σά­γει ένα κρι­τή­ριο ξένο προς το ενω­σια­κό πλαί­σιο και, ως εκ τού­του, νο­μι­κά ευά­λω­το.

Η εξαγ­γε­λία της Θεσ­σα­λο­νί­κης και το πλη­θυ­σμια­κό κρι­τή­ριο

Η κυ­βερ­νη­τι­κή πρω­το­βου­λία ανα­κοι­νώ­θη­κε από το βήμα της Διε­θνούς Έκ­θε­σης Θεσ­σα­λο­νί­κης, τον Σε­πτέμ­βριο του 2025. Μεί­ω­ση κατά 30% του ΦΠΑ σε ακρι­τι­κά νησιά με πλη­θυ­σμό κάτω των 20.000 κα­τοί­κων εξήγ­γει­λε από τη Θεσ­σα­λο­νί­κη ο πρω­θυ­πουρ­γός. Η δέ­σμευ­ση αυτή υλο­ποι­ή­θη­κε με την έναρ­ξη του νέου έτους, επε­κτεί­νο­ντας το κα­θε­στώς που ίσχυε έως τότε μόνο στα πέντε νησιά του προ­σφυ­γι­κού.

Το πρό­βλη­μα, όπως ανα­δει­κνύ­ε­ται πλέον με στοι­χεία και όχι με προ­βλέ­ψεις, είναι το ίδιο το κρι­τή­ριο επι­λο­γής. Επι­λέ­γο­ντας τον πλη­θυ­σμό αντί της γε­ω­γρα­φί­ας, η ρύθ­μι­ση δη­μιουρ­γεί μια πρω­το­φα­νή ανι­σό­τη­τα στο εσω­τε­ρι­κό της ίδιας της νη­σιω­τι­κής Ελ­λά­δας. Νησιά της Δω­δε­κα­νή­σου που γειτ­νιά­ζουν με­τα­ξύ τους και μοι­ρά­ζο­νται τις ίδιες ακρι­βώς συν­θή­κες κό­στους και απο­μό­νω­σης αντι­με­τω­πί­ζο­νται δια­φο­ρε­τι­κά, με μόνη δια­φο­ρά τον αριθ­μό των μό­νι­μων κα­τοί­κων. Η Ρόδος, που λει­τουρ­γεί ως διοι­κη­τι­κό, οι­κο­νο­μι­κό και με­τα­φο­ρι­κό κέ­ντρο για όλα τα γύρω νησιά, βρί­σκε­ται στη δυ­σμε­νέ­στε­ρη θέση από όλα όσα εξυ­πη­ρε­τεί.

Γιατί ο απο­κλει­σμός της Ρόδου είναι αυ­το­α­ναι­ρε­τι­κός

Η Ρόδος συ­γκε­ντρώ­νει όλα τα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά που δι­καιο­λο­γούν την υπα­γω­γή της στο κα­θε­στώς. Είναι πα­ρα­με­θό­ρια, με τις τουρ­κι­κές ακτές απέ­να­ντί της να επεν­δύ­ουν συ­στη­μα­τι­κά στην του­ρι­στι­κή τους προ­βο­λή. Είναι το μη­τρο­πο­λι­τι­κό κέ­ντρο της Δω­δε­κα­νή­σου, με αυ­ξη­μέ­νο κό­στος με­τα­φο­ρών και δια­βί­ω­σης και με ση­μα­ντι­κή γε­ω­γρα­φι­κή από­στα­ση από την ηπει­ρω­τι­κή επι­κρά­τεια. Και είναι, ταυ­τό­χρο­να, η ναυαρ­χί­δα του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού, φι­λο­ξε­νώ­ντας πε­ρί­που 3,5 εκα­τομ­μύ­ρια επι­σκέ­πτες ετη­σί­ως, πο­σο­στό που αγ­γί­ζει το 10% του συ­νο­λι­κού ει­σερ­χό­με­νου του­ρι­σμού της χώρας.

Το επι­χεί­ρη­μα ότι η Ρόδος, λόγω των του­ρι­στι­κών της εισ­ρο­ών, δεν χρειά­ζε­ται την ελά­φρυν­ση, απο­δει­κνύ­ε­ται στην πράξη σαθρό. Η νη­σιω­τι­κή απο­μό­νω­ση επι­βα­ρύ­νει την τε­λι­κή αξία των προ­ϊ­ό­ντων κατά πο­σο­στό της τάξης του 10 με 15%, εξαι­τί­ας του κό­στους των θα­λάσ­σιων με­τα­φο­ρών. Οι μό­νι­μοι κά­τοι­κοι και οι επι­χει­ρή­σεις ση­κώ­νουν αυτό το βάρος καθ’ όλη τη διάρ­κεια του έτους, ανε­ξάρ­τη­τα από το πόσοι του­ρί­στες φτά­νουν το κα­λο­καί­ρι. Με τα γει­το­νι­κά νησιά να εφαρ­μό­ζουν ήδη τον μειω­μέ­νο συ­ντε­λε­στή, η μέση τιμή αγα­θών και υπη­ρε­σιών στη Ρόδο κιν­δυ­νεύ­ει να κα­τα­στεί από τις ακρι­βό­τε­ρες στο Αι­γαίο, με το πα­ρά­δο­ξο απο­τέ­λε­σμα το ισχυ­ρό­τε­ρο του­ρι­στι­κά νησί να τι­μω­ρεί­ται για την ίδια του την επι­τυ­χία.

Το επι­χεί­ρη­μα του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού

Η κυ­βερ­νη­τι­κή επι­φύ­λα­ξη συ­μπυ­κνώ­νε­ται στην έν­νοια του δη­μο­σιο­νο­μι­κού χώρου. Ωστό­σο, όπως αντι­τεί­νε­ται, δεν προ­κύ­πτει με δια­φα­νή οι­κο­νο­μι­κά στοι­χεία συ­γκε­κρι­μέ­νο τα­μεια­κό όφε­λος του Κρά­τους από τον απο­κλει­σμό. Αντι­θέ­τως, η εμπει­ρία δεί­χνει ότι η ελά­φρυν­ση του ΦΠΑ τεί­νει να αυ­το­χρη­μα­το­δο­τεί­ται. Η χα­μη­λό­τε­ρη τιμή ενι­σχύ­ει τη ζή­τη­ση, αυ­ξά­νει τον κύκλο ερ­γα­σιών των επι­χει­ρή­σε­ων και πε­ριο­ρί­ζει τα κί­νη­τρα της φο­ρο­δια­φυ­γής, με απο­τέ­λε­σμα ο πολ­λα­πλα­σια­σμός της κα­τα­νά­λω­σης να τρο­φο­δο­τεί συ­νο­λι­κά την το­πι­κή οι­κο­νο­μία, από το λια­νε­μπό­ριο και τις με­τα­φο­ρές μέχρι την εστί­α­ση και τις υπη­ρε­σί­ες.

Δεν πρέ­πει εξάλ­λου να πα­ρα­γνω­ρί­ζε­ται ότι τα νησιά του Αι­γαί­ου ει­σφέ­ρουν δυ­σα­νά­λο­γα με­γά­λα ποσά στον κρα­τι­κό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό. Σύμ­φω­να με στοι­χεία της ΕΛ­ΣΤΑΤ και της Ετή­σιας Έκ­θε­σης Του­ρι­σμού του 2023, τα έσοδα από τον ει­σερ­χό­με­νο του­ρι­σμό αγ­γί­ζουν τα 7,7 δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ, ήτοι πε­ρί­που το 3,5% του ΑΕΠ της χώρας. Πρό­κει­ται για πε­ριο­χές που πα­ρά­γουν πλού­το και τον απο­δί­δουν στο εθνι­κό τα­μείο. Υπό αυτό το πρί­σμα, η επέ­κτα­ση του μειω­μέ­νου συ­ντε­λε­στή και στη Ρόδο και στις Κυ­κλά­δες δεν συ­νι­στά δη­μο­σιο­νο­μι­κό βάρος, αλλά επέν­δυ­ση στην αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα μιας οι­κο­νο­μί­ας που ήδη απο­δί­δει.

Η συ­νταγ­μα­τι­κή και ενω­σια­κή διά­στα­ση

Πέρα από την οι­κο­νο­μι­κή, υπάρ­χει και η νο­μι­κή βάση. Το Σύ­νταγ­μα, στο άρθρο 106, ορί­ζει ρητά ότι το Κρά­τος οφεί­λει να λαμ­βά­νει τα επι­βαλ­λό­με­να μέτρα για την προ­ώ­θη­ση της πε­ρι­φε­ρεια­κής ανά­πτυ­ξης και την προ­α­γω­γή ιδίως της οι­κο­νο­μί­ας των ορει­νών, νη­σιω­τι­κών και πα­ρα­με­θό­ριων πε­ριο­χών. Σε συν­δυα­σμό με τις αρχές της ισό­τη­τας, της ίσης με­τα­χεί­ρι­σης, της ανα­λο­γι­κό­τη­τας, της επι­κου­ρι­κό­τη­τας και της νη­σιω­τι­κό­τη­τας, αλλά και με τις αντί­στοι­χες ενω­σια­κές δια­τά­ξεις, δια­μορ­φώ­νε­ται ένα πλαί­σιο που, κατά τους υπο­στη­ρι­κτές του μέ­τρου, δεν αφή­νει πε­ρι­θώ­ρια για επι­λε­κτι­κούς απο­κλει­σμούς με αμι­γώς πλη­θυ­σμια­κά κρι­τή­ρια.

Με αυτό το σκε­πτι­κό, φο­ρείς της Το­πι­κής Αυ­το­διοί­κη­σης του Νό­τιου Αι­γαί­ου έχουν τα­χθεί ομό­φω­να υπέρ της ενιαί­ας εφαρ­μο­γής. Σε διευ­ρυ­μέ­νη συ­νε­δρί­α­ση, με τη συμ­με­το­χή και των 34 δη­μάρ­χων της Πε­ρι­φέ­ρειας, εκ­φρά­στη­κε κα­τη­γο­ρη­μα­τι­κή αντί­θε­ση στον απο­κλει­σμό της Ρόδου και των Κυ­κλά­δων και ζη­τή­θη­κε η άμεση τρο­πο­ποί­η­ση της ρύθ­μι­σης, ώστε οι μειω­μέ­νοι συ­ντε­λε­στές να εφαρ­μο­στούν ενιαία και δί­καια στο σύ­νο­λο των Νομών Δω­δε­κα­νή­σου και Κυ­κλά­δων, σύμ­φω­να με την ενω­σια­κή οδη­γία. Το σχε­τι­κό ψή­φι­σμα, που υιο­θε­τή­θη­κε στις 17 Οκτω­βρί­ου 2025, προ­βλέ­πε­ται να κοι­νο­ποι­η­θεί στα συ­ναρ­μό­δια υπουρ­γεία, στο γρα­φείο του πρω­θυ­πουρ­γού, στα ευ­ρω­παϊ­κά θε­σμι­κά όρ­γα­να και στους βου­λευ­τές των δύο νομών.

Η κρί­σι­μη συ­γκυ­ρία και η ανά­γκη κι­νη­το­ποί­η­σης

Η ση­με­ρι­νή στιγ­μή δεν είναι ου­δέ­τε­ρη. Η χώρα έχει ει­σέλ­θει, άτυπα, σε προ­ε­κλο­γι­κή πε­ρί­ο­δο, με τον ορί­ζο­ντα των επό­με­νων εθνι­κών εκλο­γών να δια­μορ­φώ­νε­ται έως το 2027. Σε τέ­τοιες συ­γκυ­ρί­ες τα διεκ­δι­κη­τι­κά αι­τή­μα­τα απο­κτούν με­γα­λύ­τε­ρο πο­λι­τι­κό βάρος, καθώς οι κυ­βερ­νή­σεις γί­νο­νται πιο δε­κτι­κές σε ρυθ­μί­σεις με απή­χη­ση στην πε­ρι­φέ­ρεια. Είναι, επο­μέ­νως, η στιγ­μή που οι θε­σμι­κοί φο­ρείς, τα επι­με­λη­τή­ρια, οι επαγ­γελ­μα­τι­κές ενώ­σεις και πρω­τί­στως οι βου­λευ­τές της Δω­δε­κα­νή­σου κα­λού­νται να ασκή­σουν συ­ντο­νι­σμέ­νη και επί­μο­νη πίεση.

Το πλε­ο­νέ­κτη­μα, αυτή τη φορά, είναι ότι το αί­τη­μα δεν αφορά κάτι αφη­ρη­μέ­νο. Το μέτρο υπάρ­χει, εφαρ­μό­ζε­ται και απο­δί­δει ήδη στα μισά και πλέον νησιά της Δω­δε­κα­νή­σου. Αυτό που ζη­τεί­ται είναι η ολο­κλή­ρω­σή του, ώστε να κα­λύ­ψει τη Ρόδο. Η επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία είναι σαφής. Η μεί­ω­ση δεν επι­βα­ρύ­νει ου­σια­στι­κά τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, αντι­θέ­τως τον ενι­σχύ­ει με­σο­πρό­θε­σμα. Το ευ­ρω­παϊ­κό πλαί­σιο όχι μόνο την επι­τρέ­πει, αλλά την προ­βλέ­πει ρητά για τη Δω­δε­κά­νη­σο και τις Κυ­κλά­δες. Και η συ­νταγ­μα­τι­κή υπο­χρέ­ω­ση στή­ρι­ξης των νη­σιω­τι­κών και πα­ρα­με­θό­ριων πε­ριο­χών πα­ρα­μέ­νει ισχυ­ρή.

Μετά την προη­γού­με­νη δέ­σμευ­ση του πρω­θυ­πουρ­γού στη Διε­θνή Έκ­θε­ση Θεσ­σα­λο­νί­κης πρέ­πει να εξα­σφα­λι­στεί ότι θα υπάρ­ξει νέα δέ­σμευ­ση στη νέα έκ­θε­ση τον Σε­πτέμ­βριο!.