Βουλή: Μετωπική Ανδρουλάκη-Κικίλια για τους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ στα νησιά

• Μεί­ω­ση κατά 30% σε όλα τα νησιά έως 3.100 κα­τοί­κους και επι­στρο­φή εσό­δων στα με­γα­λύ­τε­ρα προ­τεί­νει το ΠΑΣΟΚ, με κό­στος που ο πρό­ε­δρός του υπο­λο­γί­ζει σε 20 έως 25 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Ο υπουρ­γός Ναυ­τι­λί­ας αμ­φι­σβή­τη­σε τη συμ­βα­τό­τη­τα της πρό­τα­σης με το ευ­ρω­παϊ­κό δί­καιο και ζή­τη­σε να διευ­κρι­νι­στεί από πού θα βρε­θούν τα χρή­μα­τα

Σε ανοι­χτή σύ­γκρου­ση εξε­λί­χθη­κε την Πέμ­πτη 8 Οκτω­βρί­ου 2026 η συ­ζή­τη­ση στην Ολο­μέ­λεια της Βου­λής για το νο­μο­σχέ­διο του υπουρ­γεί­ου Ναυ­τι­λί­ας και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής με τίτλο «Ενί­σχυ­ση λει­τουρ­γί­ας Ορ­γα­νι­σμών Λι­μέ­νων και λοι­πές δια­τά­ξεις». Αφορ­μή στά­θη­καν 2 τρο­πο­λο­γί­ες της Κοι­νο­βου­λευ­τι­κής Ομά­δας του ΠΑΣΟΚ, η μία για την επέ­κτα­ση των μειω­μέ­νων συ­ντε­λε­στών ΦΠΑ στα νησιά και η άλλη για την έκτα­κτη ενί­σχυ­ση των επαγ­γελ­μα­τιών αλιέ­ων. Ο πρό­ε­δρος του κόμ­μα­τος Νίκος Αν­δρου­λά­κης τις πα­ρου­σί­α­σε από το βήμα και επα­νήλ­θε με δευ­τε­ρο­λο­γία και τρι­το­λο­γία. Απέ­να­ντί του βρέ­θη­κε ο υπουρ­γός Βα­σί­λης Κι­κί­λιας, που έθεσε ζή­τη­μα τόσο νο­μι­κής βα­σι­μό­τη­τας όσο και κό­στους.

Τι προ­βλέ­πει η τρο­πο­λο­γία για τον ΦΠΑ

Η ρύθ­μι­ση που ει­ση­γεί­ται το ΠΑΣΟΚ διευ­ρύ­νει από 1 Ια­νουα­ρί­ου 2027 τη μεί­ω­ση των συ­ντε­λε­στών ΦΠΑ κατά 30%, ώστε να κα­λύ­πτει όλα τα νησιά της χώρας με μό­νι­μο πλη­θυ­σμό έως 3.100 κα­τοί­κους, με βάση την πιο πρό­σφα­τη απο­γρα­φή και χωρίς γε­ω­γρα­φι­κές εξαι­ρέ­σεις. Η εφαρ­μο­γή της εξα­κο­λου­θεί να υπό­κει­ται στους όρους του άρ­θρου 26 του Κώ­δι­κα ΦΠΑ.

Ο κ. Αν­δρου­λά­κης τη χα­ρα­κτή­ρι­σε «μέτρο κοι­νω­νι­κής δι­καιο­σύ­νης και σο­βα­ρής ευ­ρω­παϊ­κής νη­σιω­τι­κής πο­λι­τι­κής» και μί­λη­σε για έναν ενιαίο, αντι­κει­με­νι­κό κα­νό­να. Το επι­χεί­ρη­μά του ήταν απλό. Ο κά­τοι­κος ενός μι­κρού νη­σιού των Κυ­κλά­δων δεν επι­βα­ρύ­νε­ται λι­γό­τε­ρο από το κό­στος της νη­σιω­τι­κό­τη­τας σε σχέση με τον κά­τοι­κο ενός μι­κρού νη­σιού των Δω­δε­κα­νή­σων ή του Βο­ρεί­ου Αι­γαί­ου.

Το δεύ­τε­ρο σκέ­λος αφορά τα με­γα­λύ­τε­ρα νησιά, με πλη­θυ­σμό άνω των 3.100 και έως 130.000 κα­τοί­κους, στα οποία δεν ισχύ­ουν ήδη μειω­μέ­νοι συ­ντε­λε­στές. Γι’ αυτά προ­τεί­νε­ται μη­χα­νι­σμός αντι­σταθ­μι­στι­κής από­δο­σης εσό­δων. Σε ει­δι­κό λο­γα­ρια­σμό θα πι­στώ­νε­ται η δια­φο­ρά ανά­με­σα στον ΦΠΑ που ει­σπράτ­τε­ται σή­με­ρα και σε εκεί­νον που θα ει­σπρατ­τό­ταν με συ­ντε­λε­στές μειω­μέ­νους κατά 30%. Τα ποσά θα επι­στρέ­φουν στο νησί όπου πα­ρά­γο­νται, με δια­φα­νή και αντι­κει­με­νι­κά κρι­τή­ρια, για υγεία, παι­δεία, οδικά δί­κτυα, υπο­δο­μές αν­θε­κτι­κό­τη­τας και πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή προ­στα­σία. Όχι ως έκτα­κτη πα­ρο­χή, όπως διευ­κρί­νι­σε ο πρό­ε­δρος του ΠΑΣΟΚ, αλλά ως στα­θε­ρός ανα­πτυ­ξια­κός πόρος.

«Για εμάς η νη­σιω­τι­κή πο­λι­τι­κή δεν ξε­κι­νά, όπως για εσάς, την του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο», είπε απευ­θυ­νό­με­νος στον υπουρ­γό.

Το πα­ρά­δειγ­μα της Ρόδου

Για να στη­ρί­ξει την πρό­τα­ση, ο κ. Αν­δρου­λά­κης επι­κα­λέ­στη­κε την πε­ρί­πτω­ση της Ρόδου. Όπως ανέ­φε­ρε, σε κάθε 3 ευρώ ιδιω­τι­κών επεν­δύ­σε­ων στο νησί αντι­στοι­χεί μόλις 1 ευρώ κρα­τι­κών, με συ­νέ­πεια η του­ρι­στι­κή ανά­πτυ­ξη να μην απο­τυ­πώ­νε­ται σε ανά­λο­γη βελ­τί­ω­ση της κα­θη­με­ρι­νό­τη­τας των μό­νι­μων κα­τοί­κων. Οι νη­σιώ­τες, είπε, πρέ­πει να δουν ότι ο τόπος τους δεν είναι «χρυσή αγε­λά­δα» από την οποία το κρά­τος ει­σπράτ­τει χωρίς να κα­λυ­τε­ρεύ­ει η ζωή τους.

Η ανα­φο­ρά του σε υπερ­του­ρι­σμό στη Ρόδο σχο­λιά­στη­κε από τον υπουρ­γό και ο πρό­ε­δρος του ΠΑΣΟΚ επα­νήλ­θε στην τρι­το­λο­γία του. Η έν­νοια, υπο­στή­ρι­ξε, δεν με­τριέ­ται μόνο με τον αριθ­μό των επι­σκε­πτών αλλά και με τις αντο­χές των υπο­δο­μών. Έφερε ως πα­ρα­δείγ­μα­τα την κα­τά­στα­ση των λι­μα­νιών, τη δια­χεί­ρι­ση των απορ­ριμ­μά­των και την επάρ­κεια των δομών υγεί­ας. Στό­χος της πρό­τα­σης, κατά τον ίδιο, είναι να μι­κρύ­νει το χάσμα ανά­με­σα στις κρα­τι­κές και τις ιδιω­τι­κές επεν­δύ­σεις, ώστε η του­ρι­στι­κή ανά­πτυ­ξη να προ­χω­ρά μαζί με την ποιό­τη­τα ζωής. Μί­λη­σε ακόμη για ένα δια­φο­ρε­τι­κό πα­ρα­γω­γι­κό μο­ντέ­λο, που θα συν­δέ­ει τον του­ρι­σμό με την αγρο­τι­κή πα­ρα­γω­γή, την κτη­νο­τρο­φία και τη με­τα­ποί­η­ση.

Οι εν­στά­σεις του υπουρ­γού Ναυ­τι­λί­ας

Ο κ. Κι­κί­λιας υπε­ρα­σπί­στη­κε την κυ­βερ­νη­τι­κή πο­λι­τι­κή για τα νησιά. Υπεν­θύ­μι­σε ότι έχει ήδη δρο­μο­λο­γη­θεί μεί­ω­ση του ΦΠΑ κατά 30% σε νησιά έως 12.000 κα­τοί­κους, με ανα­φο­ρά στα Δω­δε­κά­νη­σα, στο Βό­ρειο Αι­γαίο και στη Σα­μο­θρά­κη. Πρό­σθε­σε το με­τα­φο­ρι­κό ισο­δύ­να­μο και την ανα­βάθ­μι­ση των λι­με­νι­κών υπο­δο­μών.

Για την τρο­πο­λο­γία του ΠΑΣΟΚ υπο­στή­ρι­ξε ότι αντί­κει­ται στην κοι­νο­τι­κή νο­μο­θε­σία. Όσο για τον μη­χα­νι­σμό επι­στρο­φής εσό­δων, ζή­τη­σε εξη­γή­σεις. «Από πού θα προ­κύ­ψουν τα χρή­μα­τα; Δεν μας το λέτε αυτό, είναι απα­ραί­τη­το αυτό», ανέ­φε­ρε.

Στά­θη­κε και στα ακτο­πλοϊ­κά ει­σι­τή­ρια. Πέ­ρυ­σι, όπως είπε, είχαν ανα­κοι­νω­θεί αυ­ξή­σεις 15% που τε­λι­κά δεν εφαρ­μό­στη­καν ποτέ. Φέτος η κυ­βέρ­νη­ση διέ­θε­σε 6 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ και, κατά τον υπουρ­γό, δεν με­τα­κυ­λί­στη­κε ούτε 1 ευρώ στις τιμές. Ση­μεί­ω­σε επί­σης ότι η ακτο­πλο­ΐα εξαι­ρεί­ται από τις ρυθ­μί­σεις για τα λι­με­νι­κά τέλη και ότι για οποια­δή­πο­τε σχε­τι­κή αύ­ξη­ση θα απαι­τεί­ται κοινή από­φα­ση με το υπουρ­γείο Οι­κο­νο­μι­κών. «Αξιο­ποιού­με όλους τους πό­ρους για να ενι­σχύ­ου­με τους πο­λί­τες, όχι για να τους χρε­ώ­νου­με για το μέλ­λον», δή­λω­σε.

«Μια μικρή από τις απευ­θεί­ας ανα­θέ­σεις»

Η απά­ντη­ση ήρθε αμέ­σως και ανέ­βα­σε τους τό­νους. Ο κ. Αν­δρου­λά­κης κα­τη­γό­ρη­σε την κυ­βέρ­νη­ση ότι επι­κα­λεί­ται τους δη­μο­σιο­νο­μι­κούς κα­νό­νες κάθε φορά που κα­λεί­ται να το­πο­θε­τη­θεί σε πρό­τα­ση της αντι­πο­λί­τευ­σης. Θύ­μι­σε ότι το ίδιο επι­χεί­ρη­μα ακού­στη­κε για τις 120 δό­σεις και ανα­τρά­πη­κε λίγες εβδο­μά­δες αρ­γό­τε­ρα. Ακού­στη­κε και για τη δέ­κα­τη τρίτη σύ­ντα­ξη, πριν δοθεί στους συ­ντα­ξιού­χους επί­δο­μα που, κατά τον ίδιο, ισο­δυ­να­μεί με τη μισή.

Προσ­διό­ρι­σε το κό­στος της επέ­κτα­σης του μειω­μέ­νου ΦΠΑ στα υπό­λοι­πα μικρά νησιά σε 20 έως 25 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ και ρώ­τη­σε αν το ποσό αυτό επι­βα­ρύ­νει πράγ­μα­τι τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό. «Μια μικρή από τις απευ­θεί­ας ανα­θέ­σεις που κά­νε­τε είναι, κύριε Κι­κί­λια, αυτά τα 25 εκα­τομ­μύ­ρια», είπε.

Στο ερώ­τη­μα για τη χρη­μα­το­δό­τη­ση του μη­χα­νι­σμού απά­ντη­σε ότι τα χρή­μα­τα ήδη ει­σπράτ­το­νται. «Μα τα ει­σπράτ­τε­τε αυτά τα χρή­μα­τα!», ανέ­φε­ρε. Εξή­γη­σε ότι η πρό­τα­ση δεν επι­βα­ρύ­νει τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό. Ζητά ο ΦΠΑ που ει­σπράτ­τε­ται πάνω από τον μειω­μέ­νο συ­ντε­λε­στή να μπαί­νει σε ει­δι­κό τα­μείο και να γυ­ρί­ζει στα νησιά ως υπο­δο­μές.

Η ενί­σχυ­ση των αλιέ­ων

Η άλλη τρο­πο­λο­γία θε­σπί­ζει έκτα­κτη ενί­σχυ­ση για όσους εκ­με­ταλ­λεύ­ο­νται επαγ­γελ­μα­τι­κά αλιευ­τι­κά σκάφη, με ποσό έως 0,50 ευρώ ανά επι­λέ­ξι­μο λίτρο καυ­σί­μου. Κα­λύ­πτει την πε­ρί­ο­δο από 1 Μαρ­τί­ου έως 31 Δε­κεμ­βρί­ου 2026 και στη­ρί­ζε­ται σε εθνι­κούς και ευ­ρω­παϊ­κούς πό­ρους, εντός των ορίων του ενω­σια­κού δι­καί­ου. Η κα­τα­βο­λή προ­βλέ­πε­ται σε 2 φά­σεις, ώστε να υπάρ­ξει άμεση ρευ­στό­τη­τα και να ακο­λου­θή­σει η εκ­κα­θά­ρι­ση στο τέλος της πε­ριό­δου.

Ο πρό­ε­δρος του ΠΑΣΟΚ επι­κα­λέ­στη­κε το ευ­ρω­παϊ­κό πρό­γραμ­μα METSAF, το οποίο κατά τον ίδιο επι­τρέ­πει την κά­λυ­ψη έως και του 70% της πρό­σθε­της δα­πά­νης καυ­σί­μων. Η Ισπα­νία και η Μάλτα, είπε, το αξιο­ποί­η­σαν πλή­ρως, ενώ η ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση κάνει «πολύ λίγα και πάρα πολύ αργά». Ακο­λού­θη­σε η αιχμή προς τον υπουρ­γό: «Μήπως πάλι χρειά­ζε­ται νέα επι­στο­λή κο­ροϊ­δί­ας στην κ. φον ντερ Λάιεν;». Υπο­στή­ρι­ξε ακόμη ότι οι αλιείς έχουν μεί­νει απρο­στά­τευ­τοι τόσο απέ­να­ντι στην ενερ­γεια­κή κρίση όσο και απέ­να­ντι στην πα­ρά­νο­μη δρα­στη­ριό­τη­τα αλιέ­ων τρί­των χωρών.

Ο κ. Κι­κί­λιας απά­ντη­σε ότι η κυ­βέρ­νη­ση ανα­ζη­τά πρό­σθε­τους πό­ρους για τον κλάδο μέσα στον Οκτώ­βριο. Υπεν­θύ­μι­σε και την ανα­κοί­νω­ση του υπουρ­γεί­ου Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης για δι­πλα­σια­σμό της επι­δό­τη­σης του αλιευ­τι­κού πε­τρε­λαί­ου.

Αιχ­μές για τα λι­μά­νια και το Υπερ­τα­μείο

Στο ίδιο το νο­μο­σχέ­διο ο κ. Αν­δρου­λά­κης κα­τα­λό­γι­σε στη Νέα Δη­μο­κρα­τία ότι η Ελ­λά­δα, από τις ση­μα­ντι­κό­τε­ρες ναυ­τι­λια­κές χώρες του κό­σμου, δεν δια­θέ­τει ολο­κλη­ρω­μέ­νη Εθνι­κή Λι­με­νι­κή Πο­λι­τι­κή. Τα λι­μά­νια, είπε, δεν είναι απλώς πε­ριου­σια­κά στοι­χεία αλλά πύλες της χώρας, δε­μέ­νες σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις με την εθνι­κή ασφά­λεια και τη γε­ω­πο­λι­τι­κή της θέση. Χα­ρα­κτή­ρι­σε βαθιά λαν­θα­σμέ­νη την επι­λο­γή να ανα­δει­χθεί το Υπερ­τα­μείο σε βα­σι­κό φορέα σχε­δια­σμού. Για το ΠΑΣΟΚ, όπως τό­νι­σε, τα λι­μά­νια είναι «ζή­τη­μα δη­μό­σιας στρα­τη­γι­κής».

Το στε­γα­στι­κό και το «μπε­τόν πάνω το μπε­τόν»

Με­γά­λο μέρος της πα­ρέμ­βα­σής του αφιε­ρώ­θη­κε στη στέγη. Ξε­κί­νη­σε από τον θά­να­το της 87χρο­νης Ισπα­νί­δας Μα­ρι­κάρ­μεν, η ιστο­ρία της οποί­ας, όπως είπε, συ­μπύ­κνω­σε σε ένα πρό­σω­πο την απαν­θρω­πιά της στε­γα­στι­κής κρί­σης. Στη συ­νέ­χεια στρά­φη­κε κατά του πρω­θυ­πουρ­γού Κυ­ριά­κου Μη­τσο­τά­κη για την πρό­τα­ση πρι­μο­δό­τη­σης των κα­τα­σκευών με επι­πλέ­ον τε­τρα­γω­νι­κά. Υπο­στή­ρι­ξε ότι έτσι το κοι­νω­νι­κό αδιέ­ξο­δο με­τα­τρέ­πε­ται σε πεδίο κερ­δο­φο­ρί­ας για τους ερ­γο­λά­βους, οι οποί­οι, κατά τον ίδιο, ήταν και οι πρώ­τοι που χαι­ρέ­τι­σαν την εξαγ­γε­λία.

Ως αντι­πρό­τα­ση επα­νέ­φε­ρε την κα­τάρ­γη­ση της Golden Visa μέσω αγο­ράς ακι­νή­των. Για τους υφι­στά­με­νους κα­τό­χους ζή­τη­σε να απαι­τεί­ται, κατά την ανα­νέ­ω­ση της άδειας, ιδιο­κα­τοί­κη­ση ή μα­κρο­χρό­νια μί­σθω­ση, με απο­κλει­σμό της βρα­χυ­χρό­νιας εκ­με­τάλ­λευ­σης. Πρό­τει­νε και επι­τά­χυν­ση των σχε­δί­ων πόλης. Η σχε­τι­κή τρο­πο­λο­γία κα­τα­τέ­θη­κε την προη­γού­με­νη εβδο­μά­δα και απορ­ρί­φθη­κε, μο­λο­νό­τι κατά τον ίδιο δεν είχε δη­μο­σιο­νο­μι­κό κό­στος. «Γιατί εί­πα­τε όχι; Τι εξυ­πη­ρε­τεί­τε;», ρώ­τη­σε την πλειο­ψη­φία.

Πε­ριέ­γρα­ψε τέλος μια «κοι­νω­νία της κλη­ρο­νο­μι­κής ισχύ­ος», όπου η αξιο­πρε­πής κα­τοι­κία εξαρ­τά­ται από την πε­ριου­σία των γο­νέ­ων. Όσοι δεν τη δια­θέ­τουν, είπε, δου­λεύ­ουν για 1.000 και 1.200 ευρώ και πλη­ρώ­νουν 700 και 800 ευρώ για μια γκαρ­σο­νιέ­ρα στην Αθήνα και τη Θεσ­σα­λο­νί­κη.

Το μή­νυ­μα για τις κάλ­πες

Κλεί­νο­ντας, ο πρό­ε­δρος του ΠΑΣΟΚ έδωσε συ­νο­λι­κό πο­λι­τι­κό χα­ρα­κτή­ρα στην αντι­πα­ρά­θε­ση. Κα­τη­γό­ρη­σε την κυ­βέρ­νη­ση ότι πε­ρι­φρο­νεί τα κοι­νω­νι­κά ζη­τή­μα­τα, είτε αφο­ρούν νέους και συ­ντα­ξιού­χους είτε αγρό­τες, κτη­νο­τρό­φους και αλιείς. «Αυτή η αλα­ζο­νεία σας θα πλη­ρω­θεί από τον ελ­λη­νι­κό λαό στις επό­με­νες εθνι­κές εκλο­γές», είπε. Προ­έ­βλε­ψε ότι η δυ­σα­ρέ­σκεια θα γίνει «τσου­νά­μι δια­μαρ­τυ­ρί­ας και ψήφος για το ΠΑΣΟΚ». Δή­λω­σε επί­σης ότι δεν βλέ­πει λόγο να μη στη­ρί­ξει η κυ­βέρ­νη­ση τις 2 τρο­πο­λο­γί­ες, τις οποί­ες χα­ρα­κτή­ρι­σε κο­στο­λο­γη­μέ­νες.