Γιώργος Χατζημάρκος για τον ΧΥΤΑ της Κω: “Ευχαριστώ εκείνους που άντεξαν”

Δή­λω­ση του Πε­ρι­φε­ρειάρ­χη και Προ­έ­δρου του ΦοΔΣΑ Νο­τί­ου Αι­γαί­ου Γιώρ­γου Χα­τζη­μάρ­κου, με αφορ­μή τη δή­λω­ση του Γε­νι­κού Γραμ­μα­τέα Συ­ντο­νι­σμού Δια­χεί­ρι­σης Απο­βλή­των του Υ.Π.ΕΝ. Μα­νώ­λη Γρα­φά­κου από τον ΧΥΤΑ της Κω:

Σή­με­ρα, και με αφορ­μή  την δή­λω­ση του  Γραμ­μα­τέα του Υπουρ­γεί­ου Πε­ρι­βάλ­λο­ντος Μα­νώ­λη Γρα­φά­κου, από τον ΧΥΤΑ της Κω τον οποίο επι­σκέ­φθη­κε ο ίδιος, δεν μπορώ να κρύψω τη συ­γκί­νη­σή μου.

Γιατί αυτό που φαί­νε­ται σή­με­ρα ως μια θε­σμι­κή επι­βε­βαί­ω­ση προ­ό­δου, για εμάς ήταν μήνες αγω­νί­ας, πί­ε­σης, σκλη­ρής δου­λειάς, επι­θέ­σε­ων, προ­σβο­λών και κα­θη­με­ρι­νής μάχης με τον χρόνο, με την γρα­φειο­κρα­τία, με τις χει­ρό­τε­ρες αντι­λή­ψεις.

Τον Σε­πτέμ­βριο του 2024, όταν ο ΦΟΔΣΑ Νο­τί­ου Αι­γαί­ου ανέ­λα­βε τη δια­χεί­ρι­ση του ΧΥΤΑ Κω, δεν πα­ρα­λά­βα­με μια κα­νο­νι­κή πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή υπο­δο­μή. Πα­ρα­λά­βα­με μια πληγή. Μια εγκα­τά­στα­ση που ντρό­πια­ζε την Κω. Μια χω­μα­τε­ρή. Μια ει­κό­να που δεν ταί­ρια­ζε ούτε στην ιστο­ρία, ούτε στην ομορ­φιά, ούτε στην αξιο­πρέ­πεια αυτού του νη­σιού. Έναν χώρο που αντί να προ­στα­τεύ­ει το πε­ρι­βάλ­λον, το επι­βά­ρυ­νε. Έναν χώρο που αντί να λύνει ένα πρό­βλη­μα, πα­ρή­γα­γε νέους  κιν­δύ­νους, στραγ­γί­σμα­τα, πρό­στι­μα, μό­λυν­ση και ντρο­πή.

Και όμως, μέσα σε ελά­χι­στο χρόνο, με σκλη­ρή και τρο­με­ρά πιε­στι­κή δου­λειά, με σχέ­διο, με ευ­θύ­νη και με αν­θρώ­πους που δεν φο­βή­θη­καν να μπουν μπρο­στά, αυτή η ει­κό­να άλ­λα­ξε.

Απο­κα­τα­στή­σα­με τον χώρο, με­τα­κι­νώ­ντας βουνά δε­κά­δων χι­λιά­δων τόνων απορ­ριμ­μά­των. Προ­χω­ρή­σα­με σε με­γά­λα και ανα­γκαία έργα. Βά­λα­με κα­νό­νες εκεί όπου για χρό­νια κυ­ριαρ­χού­σε η εγκα­τά­λει­ψη. Δώ­σα­με πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή υπό­στα­ση σε μια εγκα­τά­στα­ση που λει­τουρ­γού­σε ως σύμ­βο­λο πα­θο­γέ­νειας και κα­κο­δια­χεί­ρι­σης. Την αδειο­δο­τή­σα­με πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κά. Εκ­δώ­σα­με Άδεια Λει­τουρ­γί­ας. Κλεί­σα­με, βήμα-βήμα, μια εκ­κρε­μό­τη­τα που βά­ραι­νε την Κω για πολλά χρό­νια. Και όλα αυτά, μέσα 20 μόλις μήνες!

Και αυτό δεν είναι ένα απλό διοι­κη­τι­κό απο­τέ­λε­σμα. Ήταν μια βαθιά πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή, νο­μι­κή και ηθική υπο­χρέ­ω­ση και έγινε μια βαθιά πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή, ηθική και πο­λι­τι­κή δι­καί­ω­ση.

Ο ΧΥΤΑ της Κω είναι ίσως ένα από τα πιο χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά πα­ρα­δείγ­μα­τα των νο­ση­ρών αντι­λή­ψε­ων που πλή­γω­σαν τον τόπο μας.

Για πάρα πολλά χρό­νια κά­ποιοι δεν ενο­χλού­νταν από την πραγ­μα­τι­κή ντρο­πή.

Για πάρα πολλά χρό­νια δεν ενο­χλού­νταν όταν η εγκα­τά­στα­ση μό­λυ­νε.

Για πάρα πολλά χρο­ό­νια δεν ενο­χλού­νταν όταν δεν υπήρ­χαν οι ανα­γκαί­ες άδειες.

Για πάρα πολλά χρό­νια δεν ενο­χλού­νταν όταν τα στραγ­γί­σμα­τα έρ­ρε­αν στη γη.

Για πάρα πολλά χρό­νια δεν ενο­χλού­νταν όταν τα πρό­στι­μα πλή­ρω­ναν, τε­λι­κά, οι φο­ρο­λο­γού­με­νοι πο­λί­τες.

Οι ίδιοι, όμως, ενο­χλή­θη­καν όταν κά­ποιοι απο­φα­σί­σα­με να βά­λου­με τέλος σε αυτή την κα­τά­στα­ση.

Ενο­χλή­θη­καν όταν μπή­καν μη­χα­νή­μα­τα.

Ενο­χλή­θη­καν όταν μπή­καν κα­νό­νες.

Ενο­χλή­θη­καν όταν έγινε η απο­κα­τά­στα­ση.

Ενο­χλή­θη­καν όταν άρ­χι­σε να σβή­νει η ντρο­πή.

Και τότε χύ­θη­κε με­λά­νι. Και δη­λη­τή­ριο. Και λάσπη.

Απέ­να­ντι σε ποιους;

Απέ­να­ντι στους αν­θρώ­πους που δού­λε­ψαν για να προ­στα­τεύ­σουν το πε­ρι­βάλ­λον.

Απέ­να­ντι στους αν­θρώ­πους που άντε­ξαν την πίεση, τις χυ­δαιό­τη­τες, τις απει­λές, τις προ­σβο­λές.

Απέ­να­ντι στους αν­θρώ­πους που δεν έκα­ναν πίσω, γιατί ήξε­ραν ότι υπη­ρε­τούν κάτι πολύ με­γα­λύ­τε­ρο από τον εαυτό τους. Κάτι ανα­γκαίο, κάτι δί­καιο, κάτι νό­μι­μο, κάτι ηθικό.

Σή­με­ρα θέλω να τους ευ­χα­ρι­στή­σω από καρ­διάς.

Τους συ­νερ­γά­τες μας—είναι συ­νερ­γά­τες όλων μας και πρω­τί­στως των Δήμων των νη­σιών μας που έχουν και την πλειο­ψη­φία στο Με­το­χι­κό Κε­φά­λαιο, στη Γε­νι­κή Συ­νέ­λευ­ση και στο Διοι­κη­τι­κό Συμ­βού­λιο— στον ΦΟΔΣΑ Νο­τί­ου Αι­γαί­ου. Στο πρό­σω­πο του Γε­νι­κού Διευ­θυ­ντή Χρή­στο Γαμ­βρού­δη, τα στε­λέ­χη, τους τε­χνι­κούς, τους ερ­γα­ζό­με­νους, όλους όσοι σή­κω­σαν βάρος δυ­σα­νά­λο­γο, σε συν­θή­κες συχνά άδι­κες και σκλη­ρές. Τους εκλεγ­μέ­νους Πε­ρι­φε­ρεια­κούς Συμ­βού­λους της Κω που δέ­χθη­καν, και δυ­στυ­χώς δέ­χο­νται ακόμα, τό­νους λά­σπης, χα­ρα­κτη­ρι­σμών, προ­σβο­λών.

Άντε­ξαν. Δού­λε­ψαν. Προ­χώ­ρη­σαν.

Και σή­με­ρα μπο­ρούν να κοι­τά­ζουν πίσω και να ξέ­ρουν ότι συμ­με­τεί­χαν σε κάτι που έχει πραγ­μα­τι­κή αξία για την Κω, για την Κά­λυ­μνο, για το Νότιο Αι­γαίο, για το πε­ρι­βάλ­λον.

Πραγ­μα­τι­κή και όχι προ­σχη­μα­τι­κή αξία για το πε­ρι­βάλ­λον. Πραγ­μα­τι­κή αξία για τον τόπο τους, για τις γε­νιές που ακο­λου­θούν και δεν θα ζή­σουν σε αυτό το θέμα την ντρο­πή που κά­ποιοι την πα­ρου­σιά­ζουν ως τρό­παιο!

Η ση­με­ρι­νή εξέ­λι­ξη δεν είναι το τέλος της δια­δρο­μής. Είναι ένα με­γά­λο βήμα, άλμα σί­γου­ρα σε σχέση με την κα­τά­στα­ση που πα­ρα­λά­βα­με το 2024, σε μια πο­ρεία που συ­νε­χί­ζε­ται.

Γιατί πα­ράλ­λη­λα, προ­χω­ρά το με­γά­λο έργο των Μο­νά­δων Ολο­κλη­ρω­μέ­νης Ανα­κύ­κλω­σης και Ανά­κτη­σης Απο­βλή­των για την Κω και την Κά­λυ­μνο, μέσω ΣΔΙΤ. Ένα έργο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού άνω των 100 εκα­τομ­μυ­ρί­ων ευρώ, με Μο­νά­δα Ανά­κτη­σης και Ανα­κύ­κλω­σης Απορ­ριμ­μά­των και ΧΥΤΥ στην Κω, καθώς και Μο­νά­δα Προ­ε­πε­ξερ­γα­σί­ας Ανά­κτη­σης και Ανα­κύ­κλω­σης στην Κά­λυ­μνο. Ένα έργο που δεν είναι απλώς μια νέα υπο­δο­μή. Είναι η με­τά­βα­ση από τη λο­γι­κή της ταφής στη λο­γι­κή της ανά­κτη­σης, της ανα­κύ­κλω­σης, της αξιο­ποί­η­σης και της σύγ­χρο­νης ευ­ρω­παϊ­κής δια­χεί­ρι­σης.Αυτός είναι ο δρό­μος για το αύριο που αξί­ζουν τα νησιά μας. Αυτός είναι ο δρό­μος μας.

Όχι τα συν­θή­μα­τα. Τα έργα.

Όχι η το­ξι­κό­τη­τα. Η ευ­θύ­νη.

Όχι η υπο­κρι­σία. Το με­τρή­σι­μο απο­τέ­λε­σμα.

Όχι η εγκα­τά­λει­ψη. Η προ­στα­σία του πε­ρι­βάλ­λο­ντος στην πράξη.

Σή­με­ρα, λοι­πόν, επι­τρέψ­τε μου να είμαι συ­γκι­νη­μέ­νος. Όχι γιατί λύ­θη­καν όλα. Αλλά γιατί απο­δεί­χθη­κε, για ακόμη μία φορά, ότι όταν υπάρ­χει σχέ­διο, επι­μο­νή, συ­νερ­γα­σία και θάρ­ρος, ακόμη και οι πιο δύ­σκο­λες και ντρο­πια­στι­κές κα­τα­στά­σεις μπο­ρούν να αλ­λά­ξουν.

Η Κως αξί­ζει κα­λύ­τε­ρα.

Η Κά­λυ­μνος αξί­ζει κα­λύ­τε­ρα.

Το πε­ρι­βάλ­λον αξί­ζει σε­βα­σμό.

Οι πο­λί­τες αξί­ζουν σε­βα­σμό και αλή­θεια.

Και εμείς θα συ­νε­χί­σου­με να δου­λεύ­ου­με γι’ αυτό, όσο δύ­σκο­λος κι αν είναι ο δρό­μος.

Κλεί­νο­ντας, θέλω να ευ­χα­ρι­στή­σω θερμά τον Γε­νι­κό Γραμ­μα­τέα Συ­ντο­νι­σμού Δια­χεί­ρι­σης Απο­βλή­των του ΥΠΕΝ, Μα­νώ­λη Γρα­φά­κο. Για τη στα­θε­ρή συ­νερ­γα­σία και την ου­σια­στι­κή συμ­βο­λή του σε αυτή τη δύ­σκο­λη αλλά απο­λύ­τως ανα­γκαία και επι­βε­βλη­μέ­νη και απο τη νο­μο­θε­σία δια­δρο­μή.

Συ­νε­χί­ζου­με.

Με σχέ­διο. Με πίστη. Με κα­θα­ρό βλέμ­μα. Και με από­λυ­το σε­βα­σμό στον τόπο μας, στις γε­νιές που ακο­λου­θούν, στο πε­ρι­βάλ­λον, στο Αύριο.