Γιώργος Χατζημάρκος για τον ΧΥΤΑ της Κω: “Ευχαριστώ εκείνους που άντεξαν”

Δήλωση του Περι­φε­ρειάρχη και Προ­έ­δρου του ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου Γιώργου Χατζη­μάρ­κου, με αφορμή τη δήλωση του Γενικού Γραμ­μα­τέα Συντο­νι­σμού Δια­χεί­ρι­σης Απο­βλή­των του Υ.Π.ΕΝ. Μανώλη Γρα­φά­κου από τον ΧΥΤΑ της Κω:

Σήμερα, και με αφορμή  την δήλωση του  Γραμ­μα­τέα του Υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος Μανώλη Γρα­φά­κου, από τον ΧΥΤΑ της Κω τον οποίο επι­σκέ­φθηκε ο ίδιος, δεν μπορώ να κρύψω τη συγκί­νησή μου.

Γιατί αυτό που φαί­νε­ται σήμερα ως μια θεσμική επι­βε­βαί­ωση προόδου, για εμάς ήταν μήνες αγωνίας, πίεσης, σκληρής δου­λειάς, επι­θέ­σεων, προ­σβο­λών και καθη­με­ρι­νής μάχης με τον χρόνο, με την γρα­φειο­κρα­τία, με τις χει­ρό­τε­ρες αντι­λή­ψεις.

Τον Σεπτέμ­βριο του 2024, όταν ο ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου ανέλαβε τη δια­χεί­ριση του ΧΥΤΑ Κω, δεν παρα­λά­βαμε μια κανο­νική περι­βαλ­λο­ντική υποδομή. Παρα­λά­βαμε μια πληγή. Μια εγκα­τά­σταση που ντρό­πιαζε την Κω. Μια χωμα­τερή. Μια εικόνα που δεν ταί­ριαζε ούτε στην ιστορία, ούτε στην ομορφιά, ούτε στην αξιο­πρέ­πεια αυτού του νησιού. Έναν χώρο που αντί να προ­στα­τεύει το περι­βάλ­λον, το επι­βά­ρυνε. Έναν χώρο που αντί να λύνει ένα πρό­βλημα, παρή­γαγε νέους  κιν­δύ­νους, στραγ­γί­σματα, πρό­στιμα, μόλυνση και ντροπή.

Και όμως, μέσα σε ελά­χι­στο χρόνο, με σκληρή και τρομερά πιε­στική δουλειά, με σχέδιο, με ευθύνη και με ανθρώ­πους που δεν φοβή­θη­καν να μπουν μπροστά, αυτή η εικόνα άλλαξε.

Απο­κα­τα­στή­σαμε τον χώρο, μετα­κι­νώ­ντας βουνά δεκάδων χιλιά­δων τόνων απορ­ριμ­μά­των. Προ­χω­ρή­σαμε σε μεγάλα και ανα­γκαία έργα. Βάλαμε κανόνες εκεί όπου για χρόνια κυριαρ­χούσε η εγκα­τά­λειψη. Δώσαμε περι­βαλ­λο­ντική υπό­σταση σε μια εγκα­τά­σταση που λει­τουρ­γούσε ως σύμβολο παθο­γέ­νειας και κακο­δια­χεί­ρι­σης. Την αδειο­δο­τή­σαμε περι­βαλ­λο­ντικά. Εκδώ­σαμε Άδεια Λει­τουρ­γίας. Κλεί­σαμε, βήμα-βήμα, μια εκκρε­μό­τητα που βάραινε την Κω για πολλά χρόνια. Και όλα αυτά, μέσα 20 μόλις μήνες!

Και αυτό δεν είναι ένα απλό διοι­κη­τικό απο­τέ­λε­σμα. Ήταν μια βαθιά περι­βαλ­λο­ντική, νομική και ηθική υπο­χρέ­ωση και έγινε μια βαθιά περι­βαλ­λο­ντική, ηθική και πολι­τική δικαί­ωση.

Ο ΧΥΤΑ της Κω είναι ίσως ένα από τα πιο χαρα­κτη­ρι­στικά παρα­δείγ­ματα των νοσηρών αντι­λή­ψεων που πλή­γω­σαν τον τόπο μας.

Για πάρα πολλά χρόνια κάποιοι δεν ενο­χλού­νταν από την πραγ­μα­τική ντροπή.

Για πάρα πολλά χρόνια δεν ενο­χλού­νταν όταν η εγκα­τά­σταση μόλυνε.

Για πάρα πολλά χροόνια δεν ενο­χλού­νταν όταν δεν υπήρχαν οι ανα­γκαίες άδειες.

Για πάρα πολλά χρόνια δεν ενο­χλού­νταν όταν τα στραγ­γί­σματα έρρεαν στη γη.

Για πάρα πολλά χρόνια δεν ενο­χλού­νταν όταν τα πρό­στιμα πλή­ρω­ναν, τελικά, οι φορο­λο­γού­με­νοι πολίτες.

Οι ίδιοι, όμως, ενο­χλή­θη­καν όταν κάποιοι απο­φα­σί­σαμε να βάλουμε τέλος σε αυτή την κατά­σταση.

Ενο­χλή­θη­καν όταν μπήκαν μηχα­νή­ματα.

Ενο­χλή­θη­καν όταν μπήκαν κανόνες.

Ενο­χλή­θη­καν όταν έγινε η απο­κα­τά­σταση.

Ενο­χλή­θη­καν όταν άρχισε να σβήνει η ντροπή.

Και τότε χύθηκε μελάνι. Και δηλη­τή­ριο. Και λάσπη.

Απέ­να­ντι σε ποιους;

Απέ­να­ντι στους ανθρώ­πους που δού­λε­ψαν για να προ­στα­τεύ­σουν το περι­βάλ­λον.

Απέ­να­ντι στους ανθρώ­πους που άντεξαν την πίεση, τις χυδαιό­τη­τες, τις απειλές, τις προ­σβο­λές.

Απέ­να­ντι στους ανθρώ­πους που δεν έκαναν πίσω, γιατί ήξεραν ότι υπη­ρε­τούν κάτι πολύ μεγα­λύ­τερο από τον εαυτό τους. Κάτι ανα­γκαίο, κάτι δίκαιο, κάτι νόμιμο, κάτι ηθικό.

Σήμερα θέλω να τους ευχα­ρι­στήσω από καρδιάς.

Τους συνερ­γά­τες μας—είναι συνερ­γά­τες όλων μας και πρω­τί­στως των Δήμων των νησιών μας που έχουν και την πλειο­ψη­φία στο Μετο­χικό Κεφά­λαιο, στη Γενική Συνέ­λευση και στο Διοι­κη­τικό Συμ­βού­λιο— στον ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου. Στο πρόσωπο του Γενικού Διευ­θυ­ντή Χρήστο Γαμ­βρούδη, τα στελέχη, τους τεχνι­κούς, τους εργα­ζό­με­νους, όλους όσοι σήκωσαν βάρος δυσα­νά­λογο, σε συν­θή­κες συχνά άδικες και σκληρές. Τους εκλεγ­μέ­νους Περι­φε­ρεια­κούς Συμ­βού­λους της Κω που δέχθη­καν, και δυστυ­χώς δέχο­νται ακόμα, τόνους λάσπης, χαρα­κτη­ρι­σμών, προ­σβο­λών.

Άντεξαν. Δού­λε­ψαν. Προ­χώ­ρη­σαν.

Και σήμερα μπορούν να κοι­τά­ζουν πίσω και να ξέρουν ότι συμ­με­τεί­χαν σε κάτι που έχει πραγ­μα­τική αξία για την Κω, για την Κάλυμνο, για το Νότιο Αιγαίο, για το περι­βάλ­λον.

Πραγ­μα­τική και όχι προ­σχη­μα­τική αξία για το περι­βάλ­λον. Πραγ­μα­τική αξία για τον τόπο τους, για τις γενιές που ακο­λου­θούν και δεν θα ζήσουν σε αυτό το θέμα την ντροπή που κάποιοι την παρου­σιά­ζουν ως τρόπαιο!

Η σημε­ρινή εξέλιξη δεν είναι το τέλος της δια­δρο­μής. Είναι ένα μεγάλο βήμα, άλμα σίγουρα σε σχέση με την κατά­σταση που παρα­λά­βαμε το 2024, σε μια πορεία που συνε­χί­ζε­ται.

Γιατί παράλ­ληλα, προχωρά το μεγάλο έργο των Μονάδων Ολο­κλη­ρω­μέ­νης Ανα­κύ­κλω­σης και Ανά­κτη­σης Απο­βλή­των για την Κω και την Κάλυμνο, μέσω ΣΔΙΤ. Ένα έργο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού άνω των 100 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ, με Μονάδα Ανά­κτη­σης και Ανα­κύ­κλω­σης Απορ­ριμ­μά­των και ΧΥΤΥ στην Κω, καθώς και Μονάδα Προ­ε­πε­ξερ­γα­σίας Ανά­κτη­σης και Ανα­κύ­κλω­σης στην Κάλυμνο. Ένα έργο που δεν είναι απλώς μια νέα υποδομή. Είναι η μετά­βαση από τη λογική της ταφής στη λογική της ανά­κτη­σης, της ανα­κύ­κλω­σης, της αξιο­ποί­η­σης και της σύγ­χρο­νης ευρω­παϊ­κής δια­χεί­ρι­σης.Αυτός είναι ο δρόμος για το αύριο που αξίζουν τα νησιά μας. Αυτός είναι ο δρόμος μας.

Όχι τα συν­θή­ματα. Τα έργα.

Όχι η τοξι­κό­τητα. Η ευθύνη.

Όχι η υπο­κρι­σία. Το μετρή­σιμο απο­τέ­λε­σμα.

Όχι η εγκα­τά­λειψη. Η προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος στην πράξη.

Σήμερα, λοιπόν, επι­τρέψτε μου να είμαι συγκι­νη­μέ­νος. Όχι γιατί λύθηκαν όλα. Αλλά γιατί απο­δεί­χθηκε, για ακόμη μία φορά, ότι όταν υπάρχει σχέδιο, επιμονή, συνερ­γα­σία και θάρρος, ακόμη και οι πιο δύσκο­λες και ντρο­πια­στι­κές κατα­στά­σεις μπορούν να αλλά­ξουν.

Η Κως αξίζει καλύ­τερα.

Η Κάλυ­μνος αξίζει καλύ­τερα.

Το περι­βάλ­λον αξίζει σεβασμό.

Οι πολίτες αξίζουν σεβασμό και αλήθεια.

Και εμείς θα συνε­χί­σουμε να δου­λεύ­ουμε γι’ αυτό, όσο δύσκο­λος κι αν είναι ο δρόμος.

Κλεί­νο­ντας, θέλω να ευχα­ρι­στήσω θερμά τον Γενικό Γραμ­μα­τέα Συντο­νι­σμού Δια­χεί­ρι­σης Απο­βλή­των του ΥΠΕΝ, Μανώλη Γραφάκο. Για τη σταθερή συνερ­γα­σία και την ουσια­στική συμβολή του σε αυτή τη δύσκολη αλλά απο­λύ­τως ανα­γκαία και επι­βε­βλη­μένη και απο τη νομο­θε­σία δια­δρομή.

Συνε­χί­ζουμε.

Με σχέδιο. Με πίστη. Με καθαρό βλέμμα. Και με απόλυτο σεβασμό στον τόπο μας, στις γενιές που ακο­λου­θούν, στο περι­βάλ­λον, στο Αύριο.