Πληρώνουμε 3,7 δισ. για «δωρεάν» Παιδεία

Σχεδόν 3,7 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ ανα­γρά­φει η επιταγή της δημό­σιας και δωρεάν εκπαί­δευ­σης στην Ελλάδα. Το υπέ­ρο­γκο αυτό ποσό δαπά­νη­σαν οι ελλη­νι­κές οικο­γέ­νειες το 2014 για την εκπαί­δευση των παιδιών. Την ίδια στιγμή, οι δημό­σιες δαπάνες για την εκπαί­δευση άγγιξαν τα 5,6 δισ. ευρώ για την ίδια χρονιά, με όλους ωστόσο να παρα­δέ­χο­νται ότι η αντα­πο­δο­τι­κό­τητά τους είναι χαμηλή. Τι φταίει; Πού είναι το ποιο­τικό και το ποσο­τικό έλλειμμα; Ερω­τή­σεις προς απά­ντηση, την ίδια στιγμή που ο υπουρ­γός Παι­δείας Κ. Γαβρό­γλου –με δεδο­μένη τη γήρανση του εκπαι­δευ­τι­κού πλη­θυ­σμού– επα­νέ­λαβε την ανάγκη για διο­ρι­σμούς, αλλά χωρίς χρο­νο­διά­γραμμα. «Η θέση της κυβέρ­νη­σης είναι σαφέ­στατη. Θα προ­χω­ρή­σει σε διο­ρι­σμούς. Δεν ξέρουμε πόσους, δεν ξέρουμε πώς –γιατί είναι ένα εξαι­ρε­τικά δύσκολο σύστημα– αφού θα πρέπει να λάβουμε υπόψη την προ­ϋ­πη­ρε­σία αλλά επίσης και το γεγονός ότι και οι νέοι πρέπει να μπουν στον χώρο». Ειδι­κό­τερα, από την ετήσια έρευνα για τα βασικά μεγέθη της εκπαί­δευ­σης που διε­νήρ­γησε το Κέντρο Ανά­πτυ­ξης Εκπαι­δευ­τι­κής Πολι­τι­κής της ΓΣΕΕ, με επι­στη­μο­νικό υπεύ­θυνο τον κ. Ν. Παΐζη, προ­κύ­πτουν τα ακό­λουθα (τα στοι­χεία είναι του 2014):

• Τα έξοδα των γονιών ξεκι­νούν από το Δημο­τικό. Οι ιδιω­τι­κές δαπάνες για την πρω­το­βάθ­μια εκπαί­δευση ανήλθαν σε 815 εκατ. ευρώ, για τη δευ­τε­ρο­βάθ­μια σε 1,63 δισ. ευρώ, ενώ 683 εκατ. κόστισε η φοι­τη­τική μετα­νά­στευση εντός Ελλάδας και επι­πλέον 150,9 οι σπουδές στο εξω­τε­ρικό.

• Για δίδα­κτρα σε φρο­ντι­στή­ρια μέσης εκπαί­δευ­σης δαπα­νή­θη­καν 500,8 εκατ. ευρώ, ενώ επι­πλέον 271 εκατ. ευρώ υπο­λο­γί­ζε­ται ότι κόστι­σαν τα ιδιαί­τερα μαθή­ματα. Επίσης, 660,1 εκατ. ευρώ δαπα­νή­θη­καν για φρο­ντι­στή­ρια ξένων γλωσσών. Πρό­κει­ται για δαπάνες που η ελλη­νική οικο­γέ­νεια θεωρεί εκ των ων ουκ άνευ, καθώς κρίνει ελλιπές το δημόσιο σχολείο (π.χ. για ξένες γλώσσες, για άθληση, για την προ­ε­τοι­μα­σία για τις Πανελ­λα­δι­κές Εξε­τά­σεις) είτε επειδή το δημόσιο εκπαι­δευ­τικό σύστημα δεν παρέχει σχετική πιστο­ποί­ηση γνώσεων. Επίσης, για δίδα­κτρα σε ιδιω­τικά σχολεία δαπα­νή­θη­καν 973,3 εκατ. ευρώ.

• Η δημόσια δαπάνη για την πρω­το­βάθ­μια εκπαί­δευση είναι 1.528,9 ευρώ ανά μαθητή και για τη δευ­τε­ρο­βάθ­μια 1.588 ευρώ ανά μαθητή. Συνο­λικά, οι δημό­σιες δαπάνες άγγιξαν τα 5,6 δισ. ευρώ.

• Οι ελλεί­ψεις σε υπο­δο­μές στα σχολεία είναι μεγάλες, με οξύτερο το πρό­βλημα στα νηπια­γω­γεία. Από την άλλη, το «πάγωμα» των μόνιμων διο­ρι­σμών τα τελευ­ταία χρόνια έχει οδη­γή­σει σε γήρανση του πλη­θυ­σμού. Ενδει­κτικά, η μέση ηλικία των εκπαι­δευ­τι­κών είναι τα 47,5 έτη στα γενικά λύκεια, 45,7 στα επαγ­γελ­μα­τικά και στα γυμνά­σια 46,3 έτη.

• Συνο­λικά 37.610 μαθητές από όλες τις βαθ­μί­δες διέ­κο­ψαν αδι­καιο­λό­γητα τη φοίτησή τους, με την πλειο­νό­τητα από την επαγ­γελ­μα­τική εκπαί­δευση. Η σχολική διαρροή στα γυμνά­σια την περίοδο 2002-2014 ήταν υψη­λό­τερη σε Ξάνθη, Δυτ. Αττική, Εβρο, Βοιωτία και Ροδόπη.

«Για πρώτη φορά, φαί­νε­ται πως έχουμε την ακτι­νο­γρα­φία του εκπαι­δευ­τι­κού μας συστή­μα­τος, όπως εξε­λί­χθηκε σε ένα χρονικό συνεχές 12 ετών, 2002-2014. Πρό­κει­ται για πορί­σματα που σαφώς προ­βλη­μα­τί­ζουν. Οφεί­λουμε να τα αξιο­ποι­ή­σουμε στην κατεύ­θυνση της αλλαγής. Τι λείπει; Απου­σιά­ζει η πίστη στην ανα­γκαιό­τητα των μεταρ­ρυθ­μί­σεων, απου­σιά­ζουν η επιμονή και η υπομονή απέ­να­ντι στις δυνά­μεις που κάθε φορά ανθί­στα­νται, απου­σιά­ζει η δύναμη για να υπερ­βούμε τα ατομικά και προ­σω­ρινά συμ­φέ­ρο­ντα», ανέφερε η τομε­άρ­χης Παι­δείας της Ν.Δ. Νίκη Κ. Κερα­μέως, η οποία ερω­τη­θείσα τόνισε ότι το κόμμα της είναι υπέρ των διο­ρι­σμών, φθάνει να απο­τυ­πω­θούν οι ανάγκες. Στην παρου­σί­αση της έκθεσης παρευ­ρέ­θηκε και ο τέως υπουρ­γός Παι­δείας Ν. Φίλης.