Οι μεγάλες προκλήσεις του ελληνικού τουρισμού

Οελ­λη­νι­κός του­ρι­σμός, όπως και η πα­γκό­σμια αγορά των τα­ξι­διών, βρί­σκε­ται μπρο­στά σε ένα κρί­σι­μο σταυ­ρο­δρό­μι: οι τα­ξι­διώ­τες απο­φεύ­γουν πλέον πο­λυ­σύ­χνα­στους προ­ο­ρι­σμούς και επο­χές, ενώ ανα­ζη­τούν αυ­θε­ντι­κές εμπει­ρί­ες που βα­σί­ζο­νται στην το­πι­κή κουλ­τού­ρα και στον πο­λι­τι­σμό, αλλά και σε­βα­σμό στο πε­ρι­βάλ­λον και ιδιω­τι­κό­τη­τα.

Την ίδια ώρα, οι Ελ­λη­νες πο­λί­τες, οι οποί­οι στη συ­ντρι­πτι­κή τους πλειο­νό­τη­τα ανα­γνω­ρί­ζουν τη με­γά­λη ση­μα­σία του του­ρι­σμού για την εθνι­κή οι­κο­νο­μία, έχουν αρ­χί­σει να είναι σκε­πτι­κοί σε σχέση με τις επι­δρά­σεις του στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά τους, στο πε­ρι­βάλ­λον και στη φυ­σιο­γνω­μία των επι­μέ­ρους προ­ο­ρι­σμών, ενώ είναι προ­βλη­μα­τι­σμέ­νοι από την εξά­πλω­ση των βρα­χυ­χρό­νιων μι­σθώ­σε­ων αλλά και τις αυ­ξή­σεις στο κό­στος των δια­κο­πών.

Και την ώρα που το εν­δια­φέ­ρον για το πε­ρι­βάλ­λον κο­ρυ­φώ­νε­ται με­τα­ξύ Ελ­λή­νων και ξένων, η πλειο­νό­τη­τα των με­σαί­ων και μι­κρού με­γέ­θους κυ­ρί­ως ελ­λη­νι­κών του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σε­ων δη­λώ­νει πως δεν μπο­ρεί, ή δεν ξέρει πώς να επεν­δύ­σει σε δρά­σεις βιω­σι­μό­τη­τας και πε­ρι­μέ­νει τις σχε­τι­κές πρω­το­βου­λί­ες από την Πο­λι­τεία τόσο σε επί­πε­δο κα­θο­δή­γη­σης όσο και χρη­μα­το­δό­τη­σης.

Πρό­κει­ται για τά­σεις που με­τρή­θη­καν από τις Pulse, Mindahaus και Deloitte αντί­στοι­χα, για λο­γα­ρια­σμό της πρω­το­βου­λί­ας της εφη­με­ρί­δας «Κα­θη­με­ρι­νή», Reimagine Tourism in Greece. Πρω­το­βου­λία που πα­ρου­σιά­στη­κε αυτή την εβδο­μά­δα στο Κέ­ντρο Πο­λι­τι­σμού Ιδρυ­μα Σταύ­ρος Νιάρ­χος και απο­σκο­πεί στην ενί­σχυ­ση του δια­λό­γου με­τα­ξύ όλων των εμπλε­κό­με­νων πλευ­ρών, Πο­λι­τεί­ας, το­πι­κών κοι­νω­νιών και επι­χει­ρή­σε­ων, με στόχο την ανά­δει­ξη ενός νέου «πα­ρα­δείγ­μα­τος» για τον του­ρι­σμό που θα ενι­σχύ­σει τα οι­κο­νο­μι­κά οφέλη για τη χώρα, προ­φυ­λάσ­σο­ντας όμως πα­ράλ­λη­λα το πε­ρι­βάλ­λον αλλά και τον χα­ρα­κτή­ρα των προ­ο­ρι­σμών της.

Οπως τό­νι­σε στην έναρ­ξη της εκ­δή­λω­σης ο Daniel Levine, ει­δι­κός στην κα­τα­γρα­φή των τά­σε­ων στον του­ρι­σμό πα­γκο­σμί­ως, «μόνο όταν οι κά­τοι­κοι ενός προ­ο­ρι­σμού είναι χα­ρού­με­νοι, είναι και οι επι­σκέ­πτες του». Ο Doug Lansky, εμπει­ρο­γνώ­μο­νας Αει­φό­ρου Του­ρι­σμού, εξή­γη­σε πως ο ρα­γδαία ανα­πτυσ­σό­με­νος του­ρι­σμός τεί­νει να φθί­νει στις χώρες όπου τα πλήθη των επι­σκε­πτών επι­βα­ρύ­νουν τους προ­ο­ρι­σμούς εκτός εάν όλοι οι εμπλε­κό­με­νοι του κλά­δου αντι­λη­φθούν εγκαί­ρως πως πρέ­πει να επα­νε­φεύ­ρουν συ­νε­χώς τον εαυτό τους και να σέ­βο­νται τους κα­νό­νες της αει­φο­ρί­ας.

Οι απα­ντή­σεις σε αυτές τις προ­κλή­σεις, όπως και η μεί­ω­ση της επο­χι­κό­τη­τας και της γε­ω­γρα­φι­κής συ­γκέ­ντρω­σης στον του­ρι­σμό, απο­τε­λούν συν­δυα­σμό ενερ­γειών με­τα­ξύ των οποί­ων κρί­σι­μο ρόλο δια­δρα­μα­τί­ζει η βελ­τί­ω­ση των υπο­δο­μών που στην Ελ­λά­δα υστε­ρούν ακόμα πολύ, αλλά και η ίδρυ­ση και λει­τουρ­γία ορ­γα­νι­σμών δια­χεί­ρι­σης προ­ο­ρι­σμών (DMOs) που θα μπο­ρέ­σουν –κα­τό­πιν δια­λό­γου με όλες τις εμπλε­κό­με­νες πλευ­ρές– να θέ­σουν στό­χους, να προσ­διο­ρί­σουν τα προ­βλή­μα­τα, να βρουν τις κα­τάλ­λη­λες λύ­σεις και να τις επι­βάλ­λουν. Μια δια­δι­κα­σία στην οποία ήδη πρω­το­στα­τεί ο Σύν­δε­σμος Ελ­λη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σε­ων, όπως εξή­γη­σε ο πρό­ε­δρός του και CEO του Διε­θνούς Αε­ρο­λι­μέ­να Αθη­νών, Γιάν­νης Πα­ρά­σχης. Μι­λώ­ντας με τον διευ­θυ­ντή της εφη­με­ρί­δας «Κα­θη­με­ρι­νή», Αλέξη Πα­πα­χε­λά, ση­μεί­ω­σε ότι στην Ελ­λά­δα «χτί­σα­με ένα καλό brand, αλλά εί­μα­στε σε κρί­σι­μο σταυ­ρο­δρό­μι και πρέ­πει να ορί­σου­με τα πράγ­μα­τα για τα επό­με­να χρό­νια». Οσον αφορά τις προ­κλή­σεις που έχουν αρ­χί­σει να ανα­δύ­ο­νται και το ερώ­τη­μα κατά πόσον βρι­σκό­μα­στε πλέον αντι­μέ­τω­ποι με τον υπερ­του­ρι­σμό, ση­μεί­ω­σε ότι «σε προ­σω­πι­κό επί­πε­δο δεν μου αρέ­σει κα­θό­λου ο όρος υπερ­του­ρι­σμός. Η έν­νοια του υπερ­του­ρι­σμού, του με­γά­λου αριθ­μού των ξένων που χα­λά­νε τη ζωή των ντό­πιων, εμπε­ριέ­χει στοι­χεία ξε­νο­φο­βι­κά. Ζούμε σε έναν κόσμο πα­γκο­σμιο­ποι­η­μέ­νο και διε­θνο­ποι­η­μέ­νο. Η Ελ­λά­δα είναι ένας χώρος – χω­νευ­τή­ρι πολ­λών πο­λι­τι­σμών, με φι­λό­ξε­νους αν­θρώ­πους». «Προ­βλή­μα­τα που μπο­ρεί να ανα­δύ­ο­νται ση­μεια­κά μπο­ρούν να αντι­με­τω­πι­στούν με ερ­γα­λεία δια­χεί­ρι­σης των ροών», ανέ­φε­ρε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά.

Αλλά και οι υπο­δο­μές υστε­ρούν ακόμα ση­μα­ντι­κά, παρά τις επεν­δύ­σεις που έχουν γίνει σε κά­ποιους προ­ο­ρι­σμούς, όπως στο αε­ρο­δρό­μιο της Αθή­νας από τον ΔΑΑ και τα 14 πε­ρι­φε­ρεια­κά αε­ρο­δρό­μια της Fraport Greece. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό είναι το πρό­βλη­μα των λι­μα­νιών. Ο CEO της Attica Group και πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Επι­χει­ρή­σε­ων Επι­βα­τη­γού Ναυ­τι­λί­ας, Σπύ­ρος Πα­σχά­λης, ανα­φέρ­θη­κε στις πα­θο­γέ­νειες του λι­με­νι­κού συ­στή­μα­τος, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας πως «δυ­στυ­χώς είναι κα­τα­κερ­μα­τι­σμέ­νο, υπάρ­χει ασυ­νεν­νοη­σία, ενώ δεν γί­νο­νται επεν­δύ­σεις στις υπο­δο­μές». Αντι­θέ­τως, η Attica Group έχει κα­ταρ­τί­σει επεν­δυ­τι­κό σχέ­διο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 1 δισ. ευρώ για τη μεί­ω­ση των εκ­πο­μπών διο­ξει­δί­ου του άν­θρα­κα και τον πε­ραι­τέ­ρω εκ­συγ­χρο­νι­σμό του στό­λου της.

Θύ­μι­σε ωστό­σο την ανά­γκη στή­ρι­ξης της προ­σπά­θειας χρη­μα­το­δο­τι­κά μιας και απο­τε­λεί τη με­γα­λύ­τε­ρη πρό­κλη­ση της πα­γκό­σμιας ναυ­τι­λί­ας. Υπο­γράμ­μι­σε επί­σης πως η ελ­λη­νι­κή ακτο­πλο­ΐα και η Attica Group δια­σφα­λί­ζουν την επι­κοι­νω­νία της ηπει­ρω­τι­κής με τη νη­σιω­τι­κή χώρα όλες τις επο­χές, ακόμα και με ζη­μιο­γό­να δρο­μο­λό­για.

Γε­ω­γρα­φι­κή δια­σπο­ρά και με­γα­λύ­τε­ρη σεζόν

Το ζή­τη­μα της επο­χι­κό­τη­τας αλλά και της γε­ω­γρα­φι­κής δια­σπο­ράς του ει­σερ­χό­με­νου του­ρι­σμού απο­τε­λεί μία από τις με­γα­λύ­τε­ρες προ­κλή­σεις για τον ελ­λη­νι­κό του­ρι­σμό. Στην Ελ­λά­δα το 90% του του­ρι­σμού, εξή­γη­σε o πρό­ε­δρος του ΣETE Γιάν­νης Πα­ρά­σχης, κα­τα­νέ­με­ται σε 5 Πε­ρι­φέ­ρειες (Κρήτη, Νότιο Αι­γαίο, Ιόνιο, Δυτ. Μα­κε­δο­νία και Ατ­τι­κή) και όχι μόνο στις Κυ­κλά­δες. Το στοί­χη­μα είναι τα 40 εκα­τομ­μύ­ρια των επι­σκε­πτών που ανα­μέ­νε­ται να υπο­δε­χθεί η χώρα έως το 2030 να κα­τα­νε­μη­θούν δι­καιό­τε­ρα, τόσο γε­ω­γρα­φι­κά όσο και επο­χι­κά, πα­ράλ­λη­λα με την εφαρ­μο­γή πο­λι­τι­κών δια­χεί­ρι­σης των προ­ο­ρι­σμών.

Προ­σπά­θεια στην οποία ήδη επι­δί­δο­νται με­γά­λες επι­χει­ρή­σεις όπως η Aegean. Οπως εξή­γη­σε ο CEO της εται­ρεί­ας Δη­μή­τρης Γε­ρο­γιάν­νης, η Aegean έχει διευ­ρύ­νει το πτη­τι­κό της πρό­γραμ­μα τόσο χρο­νι­κά όσο και γε­ω­γρα­φι­κά, ενώ ερ­γά­ζε­ται για την πε­ραι­τέ­ρω ανά­πτυ­ξη προ­ο­ρι­σμών. Πα­ράλ­λη­λα, επεν­δύ­ει σε νέες τε­χνο­λο­γί­ες όπως η χρήση βιώ­σι­μων αε­ρο­πο­ρι­κών καυ­σί­μων, αλλά και στην ενί­σχυ­ση της απα­σχό­λη­σης στην Ελ­λά­δα με καλά αμει­βό­με­νες θέ­σεις ερ­γα­σί­ας μέσω του προ­γράμ­μα­τος εκ­παί­δευ­σης πι­λό­των και μη­χα­νι­κών. Τη χρο­νι­κή διεύ­ρυν­ση της του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου και την ανά­πτυ­ξη νέων προ­ο­ρι­σμών τό­νι­σε ως στό­χους και o γε­νι­κός διευ­θυ­ντής Ανά­πτυ­ξης της Fraport Greece, Γιώρ­γος Βήλος. Η εται­ρεία του συ­νε­χί­ζει να υλο­ποιεί έργα ανα­βάθ­μι­σης των αε­ρο­δρο­μί­ων, όπως πρό­γραμ­μα 100 εκατ. ευρώ για τον εναρ­μο­νι­σμό των 14 αε­ρο­δρο­μί­ων με τα πρό­τυ­πα της EASA.

Οι επι­κε­φα­λής με­γά­λων ομί­λων συμ­με­τεί­χαν στην εκ­δή­λω­ση της «Κα­θη­με­ρι­νής» κατά την οποία πα­ρου­σιά­στη­κε η πρω­το­βου­λία Reimagine Tourism in Greece. Μία πρω­το­βου­λία που ως στόχο έχει να συμ­βά­λει στη δια­μόρ­φω­ση ενός πλαι­σί­ου κα­τευ­θυ­ντή­ριων γραμ­μών, που θα βοη­θή­σει τον του­ρι­σμό και τη χώρα, την κοι­νω­νία και το πε­ρι­βάλ­λον. Στην πρω­το­βου­λία αυτή της «Κα­θη­με­ρι­νής» συ­μπα­ρα­στά­τες στέ­κο­νται ως ιδρυ­τι­κοί εταί­ροι η Aegean, η Attica Group, η Fraport Greece, η Τρά­πε­ζα Πει­ραιώς και άλλοι, ενώ στην όλη προ­σπά­θεια συμ­βάλ­λει και ο Διε­θνής Αε­ρο­λι­μέ­νας Αθη­νών.

Πηγή kathimerini.gr

Ηλίας Μπέλ­λος