ΙΝΣΕΤΕ: Η επόμενη μέρα του ελληνικού τουρισμού – Οι 5 τάσεις και οι 4 προκλήσεις

Πε­ρισ­σό­τε­ρα αλλά μι­κρό­τε­ρης διάρ­κειας τα­ξί­δια -συ­νε­πώς λι­γό­τε­ρες δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις-, ενί­σχυ­ση του brand της Ελ­λά­δας στις με­γά­λες αγο­ρές της Δυ­τι­κής Ευ­ρώ­πης με συ­να­κό­λου­θη και την αύ­ξη­ση των του­ρι­στι­κών ει­σπρά­ξε­ων της χώρας, άνο­δος της κρουα­ζιέ­ρας,  στα­δια­κή βελ­τί­ω­ση της επο­χι­κό­τη­τας και ενί­σχυ­ση των του­ρι­στι­κών με­γε­θών στην Ατ­τι­κή και στην Αθήνα.

Αυτά είναι τα βα­σι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού όπως δια­μορ­φώ­νο­νται τα τε­λευ­ταία χρό­νια, από το 2019 μέχρι σή­με­ρα και απο­τυ­πώ­νο­νται στα βα­σι­κά με­γέ­θη του τομέα στην «Ετή­σια Έκ­θε­ση του Του­ρι­σμού 2024», μαζί με τις Ετή­σιες Εκ­θέ­σεις για τις 13 Πε­ρι­φέ­ρειες που έχει εκ­πο­νή­σει το Ιν­στι­τού­το του Συν­δέ­σμου Ελ­λη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σε­ων (ΙΝ­ΣΕ­ΤΕ).

Η ανά­λυ­ση πε­ρι­λαμ­βά­νει και τις ση­μα­ντι­κές προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζει ο το­μέ­ας  για την επό­με­νη μέρα, όπως, με­τα­ξύ άλλων, η κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή,  οι φο­ρο­λο­γι­κές επι­βα­ρύν­σεις και το ανορ­θο­λο­γι­κό Τέλος Κλι­μα­τι­κής Αλ­λα­γής, αλλά και η ανά­γκη για σαφή και απο­τε­λε­σμα­τι­κό χω­ρο­τα­ξι­κό σχε­δια­σμό.

Ει­σπρά­ξεις, αφί­ξεις και δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις

Ως προς τις γε­νι­κό­τε­ρες επι­δό­σεις του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού η επί­τευ­ξη νέων υψη­λών με­γε­θών σε αφί­ξεις και ει­σπρά­ξεις το 2024 δεν συ­νο­δεύ­τη­κε από αντί­στοι­χες επι­δό­σεις στις δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις, οι οποί­ες υπο­λεί­πο­νται αυτών του 2019.

Πιο συ­γκε­κρι­μέ­να, οι ει­σπρά­ξεις (πλην κρουα­ζιέ­ρας) με βάση τα στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελ­λά­δος αυ­ξή­θη­καν κατά 16,5% σε σχέση με το 2019, από τα 17,68 δισ. ευρώ στα 20,59 δισ. ευρώ  το 2024.

Οι αφί­ξεις ενι­σχύ­θη­καν κατά 14,7% στα 35,95 εκατ. τα­ξι­διώ­τες, ενώ οι δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις μειώ­θη­καν ορια­κά κατά 0,6% λίγο πάνω από τα 231 εκατ. το 2024 από 232,5 εκατ. το 2019. Αντί­στοι­χα και η Μέση Διάρ­κεια Πα­ρα­μο­νής μειώ­θη­κε κατά 13,3% στις 6,4 ημέ­ρες.

Η Ατ­τι­κή εμ­φα­νί­ζει τη ση­μα­ντι­κό­τε­ρη συμ­βο­λή στη συ­νο­λι­κή με­τα­βο­λή και στα τρία με­γέ­θη, ιδιαί­τε­ρα δε στις ει­σπρά­ξεις που τεί­νουν να δι­πλα­σια­στούν από το 2019, φτά­νο­ντας σε επί­πε­δα πάνω από 4,75 δισ. ευρώ το 2024 από τα 2,59 δισ. ευρώ προ εξα­ε­τί­ας, με πολύ ση­μα­ντι­κό και το με­ρί­διο της Ατ­τι­κής επί του συ­νό­λου των Πε­ρι­φε­ρειών ως προς τις με­τα­βο­λές που πα­ρα­τη­ρού­νται με­τα­ξύ 2019 και 2024 σε αφί­ξεις, ει­σπρά­ξεις και δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις.

Ει­δι­κό­τε­ρα ως προς τις δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις, η Ατ­τι­κή πα­ρου­σιά­ζει αύ­ξη­ση κατά 13,8 εκα­τομ­μύ­ρια ένα­ντι μεί­ω­σης κατά 1,4 εκα­τομ­μύ­ρια για το σύ­νο­λο των Πε­ρι­φε­ρειών της χώρας.

Ανά Πε­ρι­φέ­ρεια, εκτός από την Ατ­τι­κή, με­γά­λη κερ­δι­σμέ­νη με με­γά­λες δι­ψή­φιες πο­σο­στιαί­ες αυ­ξή­σεις και στα τρία με­γέ­θη είναι και η Ήπει­ρος -αν και με κατά πολύ μι­κρό­τε­ρα με­γέ­θη- ενώ μι­κρό­τε­ρες πο­σο­στιαί­ες αυ­ξή­σεις και στα τρία με­γέ­θη πα­ρου­σιά­ζουν η Κρήτη και τα Ιόνια Νησιά. Από τις υπό­λοι­πες Πε­ρι­φέ­ρειες, αύ­ξη­ση ει­σπρά­ξε­ων, παρά τη μεί­ω­ση των δια­νυ­κτε­ρεύ­σε­ων, πα­ρου­σιά­ζουν το Νότιο Αι­γαίο, η Στε­ρεά Ελ­λά­δα και η Δυ­τι­κή Ελ­λά­δα. Το Βό­ρειο Αι­γαίο, παρά τη μεί­ω­ση των επι­σκέ­ψε­ων, πα­ρου­σιά­ζει αύ­ξη­ση δια­νυ­κτε­ρεύ­σε­ων και ει­σπρά­ξε­ων.

Το αντί­θε­το ισχύ­ει για την Ανα­το­λι­κή Μα­κε­δο­νία – Θράκη, Πε­λο­πόν­νη­σο, Θεσ­σα­λία και Δυ­τι­κή Μα­κε­δο­νία που πα­ρου­σιά­ζουν ση­μα­ντι­κές μειώ­σεις και στα τρία με­γέ­θη. Η Κε­ντρι­κή Μα­κε­δο­νία παρά την αύ­ξη­ση των επι­σκέ­ψε­ων, κα­τα­γρά­φει μεί­ω­ση δια­νυ­κτε­ρεύ­σε­ων και ει­σπρά­ξε­ων.

Ως προς την επο­χι­κό­τη­τα, έχει εν­δια­φέ­ρον το γε­γο­νός ότι ενώ οι δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις στο σύ­νο­λο είναι πρα­κτι­κά αμε­τά­βλη­τες με ορια­κή μεί­ω­ση με­τα­ξύ 2019 και 2024, υπάρ­χει ση­μα­ντι­κό, δι­ψή­φιο πο­σο­στό μεί­ω­σης κατά 11%  στο γ’ τρί­μη­νο της υψη­λής πε­ριό­δου και ση­μα­ντι­κή αύ­ξη­ση στα υπό­λοι­πα τρί­μη­να κατά 13%. Η δια­πί­στω­ση αυτή έχει επί­πτω­ση στα συ­νο­λι­κά έσοδα, δε­δο­μέ­νου ότι πα­ρα­δο­σια­κά το γ’ τρί­μη­νο της πε­ριό­δου αιχ­μής έχει και τη με­γα­λύ­τε­ρη Μέση Δα­πά­νη ανά Δια­νυ­κτέ­ρευ­ση.

Αλ­λα­ξε το μίγμα των αγο­ρών

Ση­μα­ντι­κό ρόλο στην αύ­ξη­ση των ει­σπρά­ξε­ων, παρά την υστέ­ρη­ση των δια­νυ­κτε­ρεύ­σε­ων, έπαι­ξε η αλ­λα­γή στο μίγμα των αγο­ρών/ εθνι­κο­τή­των που επι­σκέ­πτο­νται την Ελ­λά­δα με αύ­ξη­ση του top-5 (Γερ­μα­νία, Ην. Βα­σί­λειο, ΗΠΑ, Γαλ­λία, Ιτα­λία).

Οι συ­γκε­κρι­μέ­νες αγο­ρές έχουν υψηλή δα­πά­νη, εξέ­λι­ξη που, όπως επι­ση­μαί­νε­ται στην έκ­θε­ση, κατά πάσα πι­θα­νό­τη­τα οφεί­λε­ται στη βελ­τί­ω­ση του brand της χώρας κατά τη διάρ­κεια της παν­δη­μί­ας.

Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πα­ρά­δειγ­μα είναι η συ­νο­λι­κή αύ­ξη­ση των ει­σπρά­ξε­ων από ΗΠΑ, πε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της κρουα­ζιέ­ρας, που ανέρ­χε­ται σε 746 εκατ. και αντι­προ­σω­πεύ­ει το 22% της συ­νο­λι­κής αύ­ξη­σης των ει­σπρά­ξε­ων κατά 3,4 δισ. ευρώ (πε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης και της κρουα­ζιέ­ρας την οποία προ­τι­μούν οι τα­ξι­διώ­τες από την άλλη άκρη του Ατλα­ντι­κού).

Εκτο­ξεύ­τη­κε η κρουα­ζιέ­ρα

H κρουα­ζιέ­ρα πα­ρου­σί­α­σε πολύ με­γά­λη ανά­πτυ­ξη με­τα­ξύ 2019 και 2024 που κατά πάσα πι­θα­νό­τη­τα οφεί­λε­ται και στην προ­σθή­κη με­γά­λου αριθ­μού απευ­θεί­ας συν­δέ­σε­ων με­τα­ξύ του ΔΑΑ και αε­ρο­δρο­μί­ων στις ΗΠΑ.

Τα έσοδα από την κρουα­ζιέ­ρα, που πα­ρα­δο­σια­κά κυ­μαί­νο­νταν περί τα € 500 εκατ. και το 2019 ήταν 499 εκατ. ευρώ, το 2024 υπε­ρέ­βη­σαν το 1 δισ. ευρώ, ενώ οι αφί­ξεις από 2,7 εκατ. τα­ξι­διώ­τες το 2019 ανήλ­θαν σε 4,7 εκατ. το 2024.

Οι προ­κλή­σεις

Στην έκ­θε­ση γί­νε­ται ανα­φο­ρά και στις προ­κλή­σεις στις οποί­ες κα­λεί­ται να αντα­πο­κρι­θεί ο το­μέ­ας, πιο άμεσα αλλά και σε μεσο-μα­κρο­χρό­νιο ορί­ζο­ντα.

Η κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή και κυ­ρί­ως ο τρό­πος με τον οποίο επη­ρε­ά­ζει την Ελ­λά­δα, δη­λα­δή με υπερ­βο­λι­κή ζέστη και ακραία και­ρι­κά φαι­νό­με­να όπως ο Ιανός ή ο Daniel κλπ., επι­δρά τόσο στη ζή­τη­ση με στα­δια­κή μεί­ω­ση της έντα­σης της επο­χι­κό­τη­τας από το τρίτο σε άλλα τρί­μη­να, όσο και στην προ­σφο­ρά υπο­γραμ­μί­ζο­ντας την ανά­γκη για επεν­δύ­σεις – κυ­ρί­ως δη­μό­σιες, αλλά και ιδιω­τι­κές – σε αν­θε­κτι­κό­τε­ρες υπο­δο­μές και σε επεν­δύ­σεις, όπως είναι οι μο­νώ­σεις, καθώς και για κά­λυ­ψη των αυ­ξη­μέ­νων ενερ­γεια­κών απαι­τή­σε­ων. Συ­να­φές είναι και το θέμα της πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κής πι­στο­ποί­η­σης των ξε­νο­δο­χεί­ων, όπου η Ελ­λά­δα πα­ρου­σιά­ζει χα­μη­λό­τε­ρο πο­σο­στό πι­στο­ποι­η­μέ­νων ξε­νο­δο­χεί­ων σε σχέση με τους αντα­γω­νι­στές της.

Η ανά­γκη για έγκαι­ρη και απο­τε­λε­σμα­τι­κή προ­σαρ­μο­γή της εκ­παί­δευ­σης και της κα­τάρ­τι­σης στις σύγ­χρο­νες τά­σεις με έμ­φα­ση στην ανά­πτυ­ξη δε­ξιο­τή­των, είναι μεί­ζο­νος ση­μα­σί­ας καθώς βα­σι­κό αντα­γω­νι­στι­κό πλε­ο­νέ­κτη­μα του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού είναι οι ερ­γα­ζό­με­νοί του που, εκτός από υψηλό επί­πε­δο εξυ­πη­ρέ­τη­σης, προ­σφέ­ρουν και την αί­σθη­ση της ελ­λη­νι­κής φι­λο­ξε­νί­ας.

Ο υψη­λός ΦΠΑ και το ανορ­θο­λο­γι­κό Τέλος Κλι­μα­τι­κής Αλ­λα­γής επι­βα­ρύ­νουν ση­μα­ντι­κά την τιμή και συ­νε­πώς την αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα του ελ­λη­νι­κού ξε­νο­δο­χεια­κού προ­ϊ­ό­ντος, ιδιαί­τε­ρα των μο­νά­δων εκεί­νων που έχουν μικρό αντα­γω­νι­στι­κό πλε­ο­νέ­κτη­μα, πιέ­ζουν τη λει­τουρ­γι­κή κερ­δο­φο­ρία και εμπο­δί­ζουν την χω­ρι­κή και χρο­νι­κή επέ­κτα­ση της δρα­στη­ριό­τη­τας και την ανά­δει­ξη νέων προ­ο­ρι­σμών. Επι­πλέ­ον, η πλειο­νό­τη­τα των επι­χει­ρή­σε­ων του του­ρι­στι­κού τομέα, μι­κρο­με­σαί­ες κατά κύριο λόγο οι οποί­ες συν­θέ­τουν ένα ση­μα­ντι­κό τμήμα της ταυ­τό­τη­τας και κατ’ επέ­κτα­ση της δια­φο­ρο­ποί­η­σης του ελ­λη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, έχει εξαι­ρε­τι­κά πε­ριο­ρι­σμέ­νη πρό­σβα­ση στον τρα­πε­ζι­κό τομέα.

Ψη­φια­κός με­τα­σχη­μα­τι­σμός, εμπλου­τι­σμός του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, και πάνω από όλα σαφής, ευ­έ­λι­κτος και απο­τε­λε­σμα­τι­κός χω­ρο­τα­ξι­κός σχε­δια­σμός που θα υπη­ρε­τεί τον διττό στόχο του ασφα­λούς ανα­πτυ­ξια­κού πε­ρι­βάλ­λο­ντος σε πλαί­σια αει­φο­ρί­ας είναι επί­σης στις βα­σι­κές προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζει ο το­μέ­ας, με ανα­γκαία και την εφαρ­μο­γή στρα­τη­γι­κής βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης ανά προ­ο­ρι­σμό.

Ο κ. Ηλίας Κι­κί­λιας, Γε­νι­κός Διευ­θυ­ντής του ΙΝ­ΣΕ­ΤΕ δή­λω­σε σχε­τι­κά: «Το 2024 ο ελ­λη­νι­κός του­ρι­σμός επι­βε­βαί­ω­σε τη δυ­να­μι­κή και τον κομ­βι­κό του ρόλο για τη χώρα, ενώ και τα στοι­χεία του δε­κα­μή­νου του 2025 κα­τα­γρά­φουν συ­νέ­χι­ση της θε­τι­κής πο­ρεί­ας. Το του­ρι­στι­κό οι­κο­σύ­στη­μα, για να δια­τη­ρή­σει την ισχυ­ρή του θέση και να διευ­ρύ­νει τη δρα­στη­ριό­τη­τά του στον χώρο και στον χρόνο, χρειά­ζε­ται στρα­τη­γι­κή, σχέ­διο, ορ­γά­νω­ση, απο­τε­λε­σμα­τι­κή δια­κυ­βέρ­νη­ση προ­ο­ρι­σμών και επαρ­κείς υπο­δο­μές. Η επέ­κτα­ση της σαι­ζόν και η ανά­δει­ξη νέων προ­ο­ρι­σμών που θα απορ­ρο­φή­σουν ένα μέρος της ζή­τη­σης από τους πιο δη­μο­φι­λείς, προ­σκρού­ουν επί­σης και στην υπερ­βάλ­λου­σα και ανορ­θο­λο­γι­κή φο­ρο­λό­γη­ση του προ­ϊ­ό­ντος. Με την ενί­σχυ­ση της βιω­σι­μό­τη­τας και αν­θε­κτι­κό­τη­τας, τη δια­τή­ρη­ση της ταυ­τό­τη­τας των προ­ο­ρι­σμών και τη δια­φο­ρο­ποί­η­ση του του­ρι­στι­κού μας προ­ϊ­ό­ντος, στο πλαί­σιο μιας μα­κρο­χρό­νιας και συ­νε­κτι­κής στρα­τη­γι­κής, μπο­ρού­με να ενι­σχύ­σου­με πε­ραι­τέ­ρω την αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα της χώρας, αλλά κυ­ρί­ως να δια­σφα­λί­σου­με πε­ρισ­σό­τε­ρα οφέλη και ευ­η­με­ρία για τις το­πι­κές κοι­νω­νί­ες.»

Πηγή: ot.gr