ΙΝΣΕΤΕ: Η επόμενη μέρα του ελληνικού τουρισμού – Οι 5 τάσεις και οι 4 προκλήσεις

Περισ­σό­τερα αλλά μικρό­τε­ρης διάρ­κειας ταξίδια -συνεπώς λιγό­τε­ρες διανυκτερεύσεις-, ενί­σχυση του brand της Ελλάδας στις μεγάλες αγορές της Δυτικής Ευρώπης με συνα­κό­λουθη και την αύξηση των του­ρι­στι­κών εισπρά­ξεων της χώρας, άνοδος της κρουα­ζιέ­ρας,  στα­διακή βελ­τί­ωση της επο­χι­κό­τη­τας και ενί­σχυση των του­ρι­στι­κών μεγεθών στην Αττική και στην Αθήνα.

Αυτά είναι τα βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού όπως δια­μορ­φώ­νο­νται τα τελευ­ταία χρόνια, από το 2019 μέχρι σήμερα και απο­τυ­πώ­νο­νται στα βασικά μεγέθη του τομέα στην «Ετήσια Έκθεση του Του­ρι­σμού 2024», μαζί με τις Ετήσιες Εκθέ­σεις για τις 13 Περι­φέ­ρειες που έχει εκπο­νή­σει το Ινστι­τούτο του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΙΝΣΕΤΕ).

Η ανάλυση περι­λαμ­βά­νει και τις σημα­ντι­κές προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζει ο τομέας  για την επόμενη μέρα, όπως, μεταξύ άλλων, η κλι­μα­τική αλλαγή,  οι φορο­λο­γι­κές επι­βα­ρύν­σεις και το ανορ­θο­λο­γικό Τέλος Κλι­μα­τι­κής Αλλαγής, αλλά και η ανάγκη για σαφή και απο­τε­λε­σμα­τικό χωρο­τα­ξικό σχε­δια­σμό.

Εισπρά­ξεις, αφίξεις και δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις

Ως προς τις γενι­κό­τε­ρες επι­δό­σεις του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού η επί­τευξη νέων υψηλών μεγεθών σε αφίξεις και εισπρά­ξεις το 2024 δεν συνο­δεύ­τηκε από αντί­στοι­χες επι­δό­σεις στις δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις, οι οποίες υπο­λεί­πο­νται αυτών του 2019.

Πιο συγκε­κρι­μένα, οι εισπρά­ξεις (πλην κρουα­ζιέ­ρας) με βάση τα στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος αυξή­θη­καν κατά 16,5% σε σχέση με το 2019, από τα 17,68 δισ. ευρώ στα 20,59 δισ. ευρώ  το 2024.

Οι αφίξεις ενι­σχύ­θη­καν κατά 14,7% στα 35,95 εκατ. ταξι­διώ­τες, ενώ οι δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις μειώ­θη­καν οριακά κατά 0,6% λίγο πάνω από τα 231 εκατ. το 2024 από 232,5 εκατ. το 2019. Αντί­στοιχα και η Μέση Διάρ­κεια Παρα­μο­νής μειώ­θηκε κατά 13,3% στις 6,4 ημέρες.

Η Αττική εμφα­νί­ζει τη σημα­ντι­κό­τερη συμβολή στη συνο­λική μετα­βολή και στα τρία μεγέθη, ιδιαί­τερα δε στις εισπρά­ξεις που τείνουν να διπλα­σια­στούν από το 2019, φτά­νο­ντας σε επίπεδα πάνω από 4,75 δισ. ευρώ το 2024 από τα 2,59 δισ. ευρώ προ εξα­ε­τίας, με πολύ σημα­ντικό και το μερίδιο της Αττικής επί του συνόλου των Περι­φε­ρειών ως προς τις μετα­βο­λές που παρα­τη­ρού­νται μεταξύ 2019 και 2024 σε αφίξεις, εισπρά­ξεις και δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις.

Ειδι­κό­τερα ως προς τις δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις, η Αττική παρου­σιά­ζει αύξηση κατά 13,8 εκα­τομ­μύ­ρια έναντι μείωσης κατά 1,4 εκα­τομ­μύ­ρια για το σύνολο των Περι­φε­ρειών της χώρας.

Ανά Περι­φέ­ρεια, εκτός από την Αττική, μεγάλη κερ­δι­σμένη με μεγάλες διψή­φιες ποσο­στιαίες αυξή­σεις και στα τρία μεγέθη είναι και η Ήπειρος -αν και με κατά πολύ μικρό­τερα μεγέθη- ενώ μικρό­τε­ρες ποσο­στιαίες αυξή­σεις και στα τρία μεγέθη παρου­σιά­ζουν η Κρήτη και τα Ιόνια Νησιά. Από τις υπό­λοι­πες Περι­φέ­ρειες, αύξηση εισπρά­ξεων, παρά τη μείωση των δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων, παρου­σιά­ζουν το Νότιο Αιγαίο, η Στερεά Ελλάδα και η Δυτική Ελλάδα. Το Βόρειο Αιγαίο, παρά τη μείωση των επι­σκέ­ψεων, παρου­σιά­ζει αύξηση δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων και εισπρά­ξεων.

Το αντί­θετο ισχύει για την Ανα­το­λική Μακε­δο­νία – Θράκη, Πελο­πόν­νησο, Θεσ­σα­λία και Δυτική Μακε­δο­νία που παρου­σιά­ζουν σημα­ντι­κές μειώ­σεις και στα τρία μεγέθη. Η Κεντρική Μακε­δο­νία παρά την αύξηση των επι­σκέ­ψεων, κατα­γρά­φει μείωση δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων και εισπρά­ξεων.

Ως προς την επο­χι­κό­τητα, έχει ενδια­φέ­ρον το γεγονός ότι ενώ οι δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις στο σύνολο είναι πρα­κτικά αμε­τά­βλη­τες με οριακή μείωση μεταξύ 2019 και 2024, υπάρχει σημα­ντικό, διψήφιο ποσοστό μείωσης κατά 11%  στο γ’ τρίμηνο της υψηλής περιό­δου και σημα­ντική αύξηση στα υπό­λοιπα τρίμηνα κατά 13%. Η δια­πί­στωση αυτή έχει επί­πτωση στα συνο­λικά έσοδα, δεδο­μέ­νου ότι παρα­δο­σιακά το γ’ τρίμηνο της περιό­δου αιχμής έχει και τη μεγα­λύ­τερη Μέση Δαπάνη ανά Δια­νυ­κτέ­ρευση.

Αλλαξε το μίγμα των αγορών

Σημα­ντικό ρόλο στην αύξηση των εισπρά­ξεων, παρά την υστέ­ρηση των δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων, έπαιξε η αλλαγή στο μίγμα των αγορών/ εθνι­κο­τή­των που επι­σκέ­πτο­νται την Ελλάδα με αύξηση του top-5 (Γερ­μα­νία, Ην. Βασί­λειο, ΗΠΑ, Γαλλία, Ιταλία).

Οι συγκε­κρι­μέ­νες αγορές έχουν υψηλή δαπάνη, εξέλιξη που, όπως επι­ση­μαί­νε­ται στην έκθεση, κατά πάσα πιθα­νό­τητα οφεί­λε­ται στη βελ­τί­ωση του brand της χώρας κατά τη διάρ­κεια της παν­δη­μίας.

Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα είναι η συνο­λική αύξηση των εισπρά­ξεων από ΗΠΑ, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της κρουα­ζιέ­ρας, που ανέρ­χε­ται σε 746 εκατ. και αντι­προ­σω­πεύει το 22% της συνο­λι­κής αύξησης των εισπρά­ξεων κατά 3,4 δισ. ευρώ (περι­λαμ­βα­νο­μέ­νης και της κρουα­ζιέ­ρας την οποία προ­τι­μούν οι ταξι­διώ­τες από την άλλη άκρη του Ατλα­ντι­κού).

Εκτο­ξεύ­τηκε η κρουα­ζιέρα

H κρουα­ζιέρα παρου­σί­ασε πολύ μεγάλη ανά­πτυξη μεταξύ 2019 και 2024 που κατά πάσα πιθα­νό­τητα οφεί­λε­ται και στην προ­σθήκη μεγάλου αριθμού απευ­θείας συν­δέ­σεων μεταξύ του ΔΑΑ και αερο­δρο­μίων στις ΗΠΑ.

Τα έσοδα από την κρουα­ζιέρα, που παρα­δο­σιακά κυμαί­νο­νταν περί τα € 500 εκατ. και το 2019 ήταν 499 εκατ. ευρώ, το 2024 υπε­ρέ­βη­σαν το 1 δισ. ευρώ, ενώ οι αφίξεις από 2,7 εκατ. ταξι­διώ­τες το 2019 ανήλθαν σε 4,7 εκατ. το 2024.

Οι προ­κλή­σεις

Στην έκθεση γίνεται αναφορά και στις προ­κλή­σεις στις οποίες καλεί­ται να αντα­πο­κρι­θεί ο τομέας, πιο άμεσα αλλά και σε μεσο-μακροχρόνιο ορί­ζο­ντα.

Η κλι­μα­τική αλλαγή και κυρίως ο τρόπος με τον οποίο επη­ρε­ά­ζει την Ελλάδα, δηλαδή με υπερ­βο­λική ζέστη και ακραία καιρικά φαι­νό­μενα όπως ο Ιανός ή ο Daniel κλπ., επιδρά τόσο στη ζήτηση με στα­διακή μείωση της έντασης της επο­χι­κό­τη­τας από το τρίτο σε άλλα τρίμηνα, όσο και στην προ­σφορά υπο­γραμ­μί­ζο­ντας την ανάγκη για επεν­δύ­σεις – κυρίως δημό­σιες, αλλά και ιδιω­τι­κές – σε ανθε­κτι­κό­τε­ρες υπο­δο­μές και σε επεν­δύ­σεις, όπως είναι οι μονώ­σεις, καθώς και για κάλυψη των αυξη­μέ­νων ενερ­γεια­κών απαι­τή­σεων. Συναφές είναι και το θέμα της περι­βαλ­λο­ντι­κής πιστο­ποί­η­σης των ξενο­δο­χείων, όπου η Ελλάδα παρου­σιά­ζει χαμη­λό­τερο ποσοστό πιστο­ποι­η­μέ­νων ξενο­δο­χείων σε σχέση με τους αντα­γω­νι­στές της.

Η ανάγκη για έγκαιρη και απο­τε­λε­σμα­τική προ­σαρ­μογή της εκπαί­δευ­σης και της κατάρ­τι­σης στις σύγ­χρο­νες τάσεις με έμφαση στην ανά­πτυξη δεξιο­τή­των, είναι μεί­ζο­νος σημα­σίας καθώς βασικό αντα­γω­νι­στικό πλε­ο­νέ­κτημα του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού είναι οι εργα­ζό­με­νοί του που, εκτός από υψηλό επίπεδο εξυ­πη­ρέ­τη­σης, προ­σφέ­ρουν και την αίσθηση της ελλη­νι­κής φιλο­ξε­νίας.

Ο υψηλός ΦΠΑ και το ανορ­θο­λο­γικό Τέλος Κλι­μα­τι­κής Αλλαγής επι­βα­ρύ­νουν σημα­ντικά την τιμή και συνεπώς την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα του ελλη­νι­κού ξενο­δο­χεια­κού προ­ϊ­ό­ντος, ιδιαί­τερα των μονάδων εκείνων που έχουν μικρό αντα­γω­νι­στικό πλε­ο­νέ­κτημα, πιέζουν τη λει­τουρ­γική κερ­δο­φο­ρία και εμπο­δί­ζουν την χωρική και χρονική επέ­κταση της δρα­στη­ριό­τη­τας και την ανά­δειξη νέων προ­ο­ρι­σμών. Επι­πλέον, η πλειο­νό­τητα των επι­χει­ρή­σεων του του­ρι­στι­κού τομέα, μικρο­με­σαίες κατά κύριο λόγο οι οποίες συν­θέ­τουν ένα σημα­ντικό τμήμα της ταυ­τό­τη­τας και κατ’ επέ­κταση της δια­φο­ρο­ποί­η­σης του ελλη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, έχει εξαι­ρε­τικά περιο­ρι­σμένη πρό­σβαση στον τρα­πε­ζικό τομέα.

Ψηφια­κός μετα­σχη­μα­τι­σμός, εμπλου­τι­σμός του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, και πάνω από όλα σαφής, ευέ­λι­κτος και απο­τε­λε­σμα­τι­κός χωρο­τα­ξι­κός σχε­δια­σμός που θα υπη­ρε­τεί τον διττό στόχο του ασφα­λούς ανα­πτυ­ξια­κού περι­βάλ­λο­ντος σε πλαίσια αει­φο­ρίας είναι επίσης στις βασικές προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζει ο τομέας, με ανα­γκαία και την εφαρ­μογή στρα­τη­γι­κής βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης ανά προ­ο­ρι­σμό.

Ο κ. Ηλίας Κικί­λιας, Γενικός Διευ­θυ­ντής του ΙΝΣΕΤΕ δήλωσε σχετικά: «Το 2024 ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός επι­βε­βαί­ωσε τη δυνα­μική και τον κομβικό του ρόλο για τη χώρα, ενώ και τα στοι­χεία του δεκα­μή­νου του 2025 κατα­γρά­φουν συνέ­χιση της θετικής πορείας. Το του­ρι­στικό οικο­σύ­στημα, για να δια­τη­ρή­σει την ισχυρή του θέση και να διευ­ρύ­νει τη δρα­στη­ριό­τητά του στον χώρο και στον χρόνο, χρειά­ζε­ται στρα­τη­γική, σχέδιο, οργά­νωση, απο­τε­λε­σμα­τική δια­κυ­βέρ­νηση προ­ο­ρι­σμών και επαρ­κείς υπο­δο­μές. Η επέ­κταση της σαιζόν και η ανά­δειξη νέων προ­ο­ρι­σμών που θα απορ­ρο­φή­σουν ένα μέρος της ζήτησης από τους πιο δημο­φι­λείς, προ­σκρού­ουν επίσης και στην υπερ­βάλ­λουσα και ανορ­θο­λο­γική φορο­λό­γηση του προ­ϊ­ό­ντος. Με την ενί­σχυση της βιω­σι­μό­τη­τας και ανθε­κτι­κό­τη­τας, τη δια­τή­ρηση της ταυ­τό­τη­τας των προ­ο­ρι­σμών και τη δια­φο­ρο­ποί­ηση του του­ρι­στι­κού μας προ­ϊ­ό­ντος, στο πλαίσιο μιας μακρο­χρό­νιας και συνε­κτι­κής στρα­τη­γι­κής, μπο­ρούμε να ενι­σχύ­σουμε περαι­τέρω την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα της χώρας, αλλά κυρίως να δια­σφα­λί­σουμε περισ­σό­τερα οφέλη και ευη­με­ρία για τις τοπικές κοι­νω­νίες.»

Πηγή: ot.gr