ΣΥΜΗ: Δημιουργική “ασάφεια” η αδειοδότηση καταστημάτων σε κοινόχρηστους χώρους

• Έγινε συνά­ντηση στο ΥΠΠΟ • Μένει να δούμε εάν η ηγεσία θα το προ­σεγ­γί­σει με την αρμό­ζουσα προσοχή

Σε δημιουρ­γική… ασάφεια έχουν περιέλ­θει τόσο ο Δήμος Σύμης, οι επι­χει­ρή­σεις όσο και οι υπη­ρε­σίες, για να βρουν ποιος έχει την αρμο­διό­τητα για να αδειο­δο­τη­θούν κατα­στή­ματα σε κοι­νό­χρη­στους χώρους και δη σε παρα­δο­σια­κούς οικι­σμούς του νησιού, καθώς η αρμο­διό­τητα ανήκει στην αρχαιο­λο­γική υπη­ρε­σία που μπορεί να γνω­μο­δο­τεί για μια άδεια.

Η κατά­σταση έχει προ­κα­λέ­σει μεγάλη ανα­στά­τωση στην κοι­νω­νία του νησιού ενώ οι επι­χει­ρη­μα­τίες έχουν αγα­να­κτή­σει με την αντι­με­τώ­πιση που τυγ­χά­νουν. Το θέμα απα­σχό­λησε κι άλλη φορά το δ.σ. της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου, όταν το έθεσε ο δήμαρ­χος κ. Λευ­τέ­ρης Παπα­κα­λο­δού­κας, εκφρά­ζο­ντας έντονη αγα­νά­κτηση από τη δημιουρ­γη­θείσα κατά­σταση.

Η σύσκεψη στο Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού

Όπως έγινε γνωστό, την περα­σμένη Τετάρτη, στις 19 Νοεμ­βρίου πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε σύσκεψη στο Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού υπό τον γενικό γραμ­μα­τέα κ. Γιώργο Διδα­σκά­λου με τη συμ­με­τοχή του κ. Παπα­κα­λο­δούκα και των βου­λευ­τών της Δωδε­κα­νή­σου. Πλη­ρο­φο­ρίες που είδαν το φως της δημο­σιό­τη­τας, ανέ­φε­ραν ότι στο επόμενο διά­στημα ανα­μέ­νο­νται εξε­λί­ξεις.

Σε δηλώ­σεις του, ο δήμαρ­χος Σύμης ανέφερε μεταξύ άλλων τα εξής: «Η Σύμη δεν έχει μεγάλα κατα­στή­ματα. Δεν έχει κατα­στή­ματα που μπορούν να λει­τουρ­γή­σουν σε εσω­τε­ρι­κούς χώρους. Πρέπει να βγάλουν έξω πράγ­ματα για να μπορούν να λει­τουρ­γή­σουν. Δεν μπορεί να κλείσει καμία επι­χεί­ρηση στο νησί. Πρέπει να βρούμε μια λύση, όχι να βολευ­τούμε, αλλά να λει­τουρ­γή­σουν κανο­νικά οι επι­χει­ρή­σεις που λει­τουρ­γούν τώρα. Γιατί οι επι­σκέ­πτες που έρχο­νται δεν έχουν μόνο να δουν αυτό το αρι­στούρ­γημα, έρχο­νται και για τα κατα­στή­ματα που έχει η Σύμη. Αν δεν έχει μαγαζιά, τι να έρχο­νται να κάνουν οι επι­σκέ­πτες στη Σύμη».

Η προ­σέγ­γιση του νομικού συμ­βού­λου κ. Μ. Παπα­γε­ωρ­γίου

Στην προ­σέγ­γιση του νομικού συμ­βού­λου της ΠΕΔ κ. Μιχάλη Παπα­γε­ωρ­γίου ανα­φέ­ρο­νται μεταξύ άλλων τα εξής:

1. Το ζήτημα της «έγκρι­σης» (-έκδοσης) σύμ­φω­νης γνώμης από πλευράς των αρμό­διων διοι­κη­τι­κών υπη­ρε­σιών του Υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού (Εφορία Αρχαιο­τή­των και Νεω­τέ­ρων Μνη­μείων Δωδε­κα­νή­σου) για τη σύννομη παρα­χώ­ρηση από πλευράς Ο.Τ.Α. Α΄ Βαθμού, Δήμου, κοι­νό­χρη­στων (δημο­τι­κών) χώρων σε τοπικές επι­χει­ρή­σεις εντός παρα­δο­σια­κών οικι­σμών, ειδικά εντός της διοι­κη­τι­κής επι­κρά­τειας παρα­με­θό­ριων νησιω­τι­κών Δήμων, που διεκ­δι­κούν υπό αντι­κει­με­νικά δύσκο­λες περι­στά­σεις α) τη βιώσιμη ανά­πτυξη τους, β) την αντα­γω­νι­στική τους επι­βί­ωσή και εν τέλει γ) την ίδια την ύπαρξη και ενί­σχυση της μόνιμης δια­βί­ω­σής τους, είναι κρίσιμο και σε επίπεδο εθνικής σημα­σίας.

2. Για αυτό και χρήζει μίας ολι­στι­κής, συνερ­γα­τι­κής και συνε­κτι­κής αντι­με­τώ­πι­σης με κύριους άξονες την ασφά­λεια δικαίου, την προ­στα­τευό­μενη εμπι­στο­σύνη των διοι­κού­με­νων και τους όρους της βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης σε περι­βαλ­λο­ντικό, κοι­νω­νικό, αλλά και οικο­νο­μικό επίπεδο και κλίμακα, οριο­θε­τώ­ντας -προσδιορίζοντας αντί­στοιχα και τη δια­κρι­τική ευχέ­ρεια της Διοί­κη­σης σε επίπεδο εγκρί­σεων, αλλά και κατα­σταλ­τι­κού ελέγχου.

3. Επι­βάλ­λε­ται να ληφθεί συν­δυα­στικά υπόψη η κείμενη νομο­θε­σία επί της Προ­στα­σίας του Πολι­τι­στι­κού Περι­βάλ­λο­ντος και δη των Αρχαιο­τή­των και των Νεω­τέ­ρων Μνη­μείων, όπως και οι αντί­στοι­χες αρμο­διό­τη­τες των Ο.Τ.Α. Α΄βαθ­μού, με βάση ωστόσο:

α) τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες της παρα­με­θό­ριας Νησιω­τι­κό­τη­τας,

β) τα περι­βαλ­λο­ντικά, χωρο­τα­ξικά και πολε­ο­δο­μικά δεδο­μένα,

γ) τα δεδο­μένα της επι­στή­μης ως προς το τεχνικό σχε­δια­σμό της σύγ­χρο­νης και βιώ­σι­μης αρχι­τε­κτο­νι­κής,

γ) της μηχα­νι­κής,

δ) τη λει­τουρ­γι­κό­τητα των κοι­νό­χρη­στων χώρων ως εκτάσεις-χώροι ικανής και πρό­σφο­ρης παρα­χώ­ρη­σης χρήσης,

δ) της ανά­δει­ξης της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς στο σήμερα και

ε) τις πραγ­μα­τι­κές συν­θή­κες δια­βί­ω­σης και ισόρ­ρο­πης του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης εν προ­κει­μένω στο Δήμο Σύμης.

4. Ως εκ τούτου κρί­νε­ται επι­τα­κτική και άμεση, πέρα της ευρύ­τε­ρης τρο­πο­ποί­η­σης της κεί­με­νης νομο­θε­σίας με την πρό­βλεψη σχε­τι­κής Υ.Α., η κατάρ­τιση μίας ορι­ζό­ντιας Τεχνι­κής Έκθεσης – Εγκυ­κλίου, ως «Οδηγός λει­τουρ­γι­κών παρεμ­βά­σεων επί κατα­στη­μά­των υγειο­νο­μι­κών και εμπο­ρι­κών επι­χει­ρή­σεων σε νησιω­τι­κούς παρα­δο­σια­κούς οικι­σμούς», κατόπιν μίας παρα­γω­γι­κής θεμιτής δια­βού­λευ­σης με τους οικεί­ους Ο.Τ.Α., ήτοι τον οικείο Δήμο (υπό το πρίσμα της αρχής της Επι­κου­ρι­κό­τη­τας και του άρθρου 75 του Ν. 3463/2006, όπως σήμερα ισχύει), το κατά τόπο αρμόδιο Τ.Ε.Ε., το οικείο Συμ­βού­λιο Αρχι­τε­κτο­νι­κής της Α.Δ.Α. και την οικεία Υ.Δόμησης κ.λπ., η οποία ακριβώς, προς ασφά­λεια δικαίου και υπό το πρίσμα της δικαιο­λο­γη­μέ­νης εμπι­στο­σύ­νης όλων των νομίμως υφι­στά­με­νων και ήδη πολυ­πλεύ­ρως αδειο­δο­τη­μέ­νων καταστημάτων-εμπορικών επι­χει­ρή­σεων, αλλά και των νέων που τυχόν συστα­θούν, θα θέτει ρητώς τις προ­δια­γρα­φές και τις απαι­τή­σεις σε σχέση με:

α) Τις επι­λέ­ξι­μες επι­λο­γές σε σκί­α­στρα, πέρ­γκο­λες, τέντες, επι­γρα­φές, πινα­κί­δες, τρα­πε­ζο­κα­θί­σματα, κινη­τούς πάγκους, κικλι­δώ­ματα, κινητά δια­χω­ρι­στικά, φωτισμό, ως προς: το χρω­μα­τι­σμό, το είδος/υλικά, την ανα­λο­γία μεγέ­θους επι­χεί­ρη­σης/παρα­χω­ρη­θεί­σας κοι­νό­χρη­στης έκτασης και την ποιό­τητα του υλι­κο­τε­χνι­κού εξο­πλι­σμού σε ευθεία μάλιστα συνάρ­τηση:

τόσο με την αντοχή, ανθε­κτι­κό­τητα και ασφά­λεια έναντι κατά κύριο των βιο­κλι­μα­τι­κών συν­θη­κών (έντονη ηλιο­φά­νεια και υψηλή θερ­μο­κρα­σία τους θερι­νούς μήνες, από­το­μες βρο­χο­πτώ­σεις – άνεμοι είτε τους χει­με­ρι­νούς είτε και τους εαρινούς-φθινοπωρινούς μήνες) για κάθε επο­χιακή περίοδο λει­τουρ­γίας των κατα­στη­μά­των στο σύνολο του έτους, αλλά και σε σχέση με την ευταξία και ασφά­λεια αυτών καθαυ­τών των κοι­νό­χρη­στων χώρων,

όσο και με τις βασικές κατηγορίες-είδος λει­τουρ­γίας της επι­χει­ρη­μα­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας.

β) την ίδια τη Βιώσιμη Ανά­πτυξη και τη Φέρουσα Ικα­νό­τητα του νησιού – ήτοι των παρα­δο­σια­κών οικι­σμών αυτού- με ισόρ­ροπο και αμοι­βαία βελ­τι­στο­ποι­η­τικό σεβασμό τόσο στην πολι­τι­στική και αρχι­τε­κτο­νική κλη­ρο­νο­μιά και στη σύγ­χρονη κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μική δια­βί­ωση και αντα­γω­νι­στι­κό­τητα, εξα­σφα­λί­ζο­ντας ομοιο­μορ­φία, ποι­κι­λο­μορ­φία, συμ­με­τρία, εφαρ­μο­στι­κό­τητα, απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα και προ­βλε­ψι­μό­τητα.

Σήμερα:

Η πρα­κτική που υφί­στα­ται από πλευράς υπη­ρε­σιών Αρχαιο­λο­γίας (ΥΠΠΟ) συνιστά εμπόδιο-αντίπαλο για την εύρυθμη λει­τουρ­γία επι­χει­ρή­σεων λόγω υπο­κει­με­νι­κών και μη στα­θε­ρών κρι­τη­ρίων, κατά περί­πτωση, a la carte, σχετικά με τέντες, στέ­γα­στρα, πέρ­γκο­λες κ.λπ. μετα­κυ­λύ­ο­ντας υπέρ­με­τρα το βάρος στον οικείο Ο.Τ.Α. για μέτρα προ­στα­σίας.

Υπό αυτές τις συν­θή­κες δια­πι­στώ­νε­ται:

• Παρα­βί­αση της αρχής της ασφά­λειας δικαίου, αφού οι διοι­κού­με­νοι δεν μπορούν να προ­βλέ­ψουν τη στάση της Διοί­κη­σης.

• Παρα­βί­αση της δικαιο­λο­γη­μέ­νης εμπι­στο­σύ­νης, ιδίως εάν παρό­μοιες εγκα­τα­στά­σεις είχαν εγκρι­θεί στο παρελ­θόν ή αν η αρχαιο­λο­γική υπη­ρε­σία μετα­βάλ­λει χωρίς επαρκή αιτιο­λο­γία την υπο­κει­με­νική κρίση της ή εάν η κάθε συναρ­μό­δια συναφώς υπη­ρε­σία λαμ­βά­νει αντί­θε­τες/αντι­φα­τι­κές απο­φά­σεις.

• Υπέρ­βαση δια­κρι­τι­κής ευχέ­ρειας, όταν η Εφορεία Νεω­τέ­ρων Μνη­μείων, υπη­ρε­σιακά, δεν στη­ρί­ζε­ται σε σταθερά, αντι­κει­με­νικά και ελέγ­ξιμα αισθη­τικά κρι­τή­ρια, αλλά «στην υπο­κει­με­νική αισθη­τική αξιο­λό­γηση» του κάθε υπαλ­λή­λου έναντι της μίας ολι­στι­κής επι­στη­μο­νι­κής κρίσης κατ’ εφαρ­μογή της κεί­με­νης νομο­θε­σίας

• Προ­σβολή των ισο­δύ­να­μων όρων της Βιώ­σι­μης Ανά­πτυ­ξης, εάν οι προ­σκολ­λη­μέ­νες ανα­φο­ρές στην πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά του παρελ­θό­ντος (σκί­α­στρα κατά τα πρότυπα και τις εικόνες του 19ου -20ου αιώνα με μικρό­τε­ρους κοι­νό­χρη­στους χώρους, μεσο­πό­λε­μος, δια­φο­ρε­τι­κές περι­βαλ­λο­ντι­κές και λει­τουρ­γι­κές ανάγκες κ.λπ.) δεν συμ­βα­δί­ζουν και δεν εναρ­μο­νί­ζο­νται με τις εφαρ­μο­γές και τις απαι­τή­σεις του περι­βάλ­λο­ντος χώρου (φυσικού, πολι­τι­στι­κού, χωρο­τα­ξι­κού, ανα­πτυ­ξια­κού) του σήμερα.

Η έλλειψη ενιαίων προ­δια­γρα­φών οδηγεί σε:

– αναι­τιο­λό­γη­τες δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις ανά Εφορεία Αρχαιο­τή­ρων, ανά υπάλ­ληλο, ανά περιοχή στο σύνολο της Ελλη­νι­κής Επι­κρά­τειας.

– ανι­σό­τητα/ άνιση μετα­χεί­ριση ή στο­χο­ποί­ηση μεταξύ των επι­χει­ρη­μα­τι­κών δρα­στη­ριο­τή­των που ανα­πτύσ­σο­νται στην ίδια περιοχή, στον ίδιο κοι­νό­χρη­στο χώρο.

– δικα­στι­κές συγκρού­σεις (διοι­κη­τι­κού και ποι­νι­κού χαρα­κτήρα), με επι­βά­ρυνση Διοί­κη­σης και Διοι­κού­με­νων, οι οποίες μπορούν να απο­φευ­χθούν με την υιο­θέ­τηση ενός σαφούς, τυπο­ποι­η­μέ­νου και ελέγ­ξι­μου πλαι­σίου.

Η τεχνική εγκύ­κλιος πρέπει ν’ απο­σκο­πεί:

• στη δια­μόρ­φωση ενιαίων τεχνι­κών και αισθη­τι­κών κανόνων για τις εγκα­τα­στά­σεις των νησιω­τι­κών παρα­δο­σια­κών οικι­σμών που εμφα­νί­ζουν συναφή κοινά χαρα­κτη­ρι­στικά,

• στη δια­φύ­λαξη της μορ­φο­λο­γι­κής και ιστο­ρι­κής ταυ­τό­τη­τας των οικι­σμών,

• και, ταυ­τό­χρονα, στη δια­σφά­λιση της ασφά­λειας δικαίου και της δικαιο­λο­γη­μέ­νης εμπι­στο­σύ­νης των διοι­κού­με­νων, ώστε οι πολίτες και οι επι­χει­ρή­σεις να γνω­ρί­ζουν με σαφή­νεια τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις νόμιμης δρα­στη­ριο­ποί­η­σης.

Παράλ­ληλα, οι θεσμι­κές και συμπε­ρι­λη­πτι­κές ανα­φο­ρές της Εγκυ­κλίου, κατόπιν μίας συγκρο­τη­μέ­νης και πολυ­ε­πί­πε­δης νομο-τεχνικής δια­βού­λευ­σης, μπορούν να αξιο­ποι­η­θούν ως ευρύ­τε­ροι άξονες εναρ­μό­νι­σης ακόμα και εντός του οικείου Τοπικού Πολε­ο­δο­μι­κού Σχεδίου για την ευρύ­τερη οργά­νωση και λει­τουρ­γία του Χώρου επί των επι­μέ­ρους επι­τρε­πό­με­νων Χρήσεων Γης και της βιώ­σι­μης ταυ­τό­τη­τας και προ­ο­πτι­κής του τόπου με ανα­δει­κτική και ανα­βαθ­μι­στική για αυτόν προ­ο­πτική.

Για όλα τα παρα­πάνω αξίζει να συστα­θεί μία επι­τε­λική Επι­τροπή Συντο­νι­σμού από όλους τους συναρ­μό­διους φορείς, που θα είναι και ο συν­δε­τι­κός κρίκος μεταξύ του οικείου Ο.Τ.Α, των κατοίκων-επιχειρηματιών, του κατά τόπο αρμό­διου ΤΕΕ και του Υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού.

Μέχρι την έκδοση της ως άνω Εγκυ­κλίου εντός του πρώτου τρι­μή­νου/τετρα­μή­νου του 2026, υπό το πρίσμα των ως άνω και της αρχής της συνέ­χειας της Διοί­κη­σης ο έλεγχος από πλευράς ΥΠΠΟ να περιο­ρί­ζε­ται απο­κλει­στικά σε ουσιώ­δεις και κατα­χρη­στι­κές υπερ­βά­σεις και υπερ­βά­σεις/αυθαι­ρε­σίες νέων παρεμ­βά­σεων και όχι των υφι­στά­με­νων μακρο­χρό­νια δια­μορ­φω­μέ­νων συν­θη­κών επί υπαρ­χου­σών επι­χει­ρή­σεων με υφι­στά­με­νες επι­μέ­ρους εγκρί­σεις και αδειο­δο­τή­σεις, που θα συνι­στούν εξάλλου και το αντι­κεί­μενο μελέτης, επε­ξερ­γα­σίας και προ­σαρ­μο­γής.