Η Δήλωση της Κάσου από το συμπόσιο «το Διεθνές Δίκαιο και Διεθνής Πολιτική στην Ανατολική Μεσόγειο

Από το Δήμο της Η.Ν. Κάσου ανα­κοι­νώ­θη­καν τα εξής:

Σ’ ένα διεθνές περι­βάλ­λον που εξε­λίσ­σε­ται με όλο και λιγό­τερο προ­βλε­πτό τρόπο αλλά και όπου ο ρόλος του διε­θνούς δικαίου αμφι­σβη­τεί­ται στην πράξη, και λίγες μέρες πριν την 81η Σύνοδο της Γενικής Συνέ­λευ­σης του Οργα­νι­σμού Ηνω­μέ­νων Εθνών έχει κρίσιμη σημασία να υπάρχει απο­κρυ­σταλ­λω­μένη μια καθαρή αντί­ληψη για τον ρόλο του διε­θνούς δικαίου. Και μια πολι­τικά ισορ­ρο­πη­μένη χρήση/αξιο­ποί­ησή του στις στροφές των εξε­λί­ξεων που έχουμε μπροστά μας.

Εν τω μεταξύ στο άμεσο περι­βάλ­λον στάσεις ανα­θε­ω­ρη­τι­κές και πρα­κτι­κές όπως εκείνες της Τουρ­κίας οφεί­λουν να κατα­δι­κά­ζο­νται ως προς την προ­κλη­τι­κό­τητα και παρα­βα­τι­κό­τητα στην περιοχή της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου και την διεκ­δί­κηση από την τουρ­κική πλευρά θαλασ­σίων ζωνών, βάσει παρά­νο­μων, αυθαί­ρε­των και πλα­σμα­τι­κών χαρά­ξεων.

Με την λογική αυτή το Συμπό­σιο της Κάσου «Διεθνές Δίκαιο και Διεθνής Πολι­τική στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο : Ζητή­ματα, τριβές, προ­ο­πτι­κές σε καιρό δυστο­πίας» κατέ­ληξε σε μια σειρά συμπε­ρα­σμά­των τα οποία και κατα­τί­θε­νται στην δημόσια συζή­τηση:

Περισ­σό­τερο παρά ποτέ υπάρχει ανάγκη η δια­τή­ρηση των αρχών και αξιών του Χάρτη των Ηνω­μέ­νων Εθνών και ιδίως η πρόταξη της ειρήνης, της ειρη­νι­κής επί­λυ­σης των δια­φο­ρών, της διε­θνούς πολυ­με­ρούς συνερ­γα­σίας. Σημασία όμως έχει όχι μόνο η απλή, τυπική επί­κληση των εν λόγω αρχών αλλά και η προ­σή­λωσή του σ’ αυτές και η ενσω­μά­τωσή τους σε επίπεδο πολι­τι­κής.

Η θεσμική υπο­στή­ριξη των Ηνω­μέ­νων Εθνών στην κρίσιμη μετά­βαση, με το «Σύμφωνο με το Μέλλον», σε μια φάση όπου παρα­τη­ρεί­ται έως και ευθεία αμφι­σβή­τηση αυτού που εξέ­φρα­σαν τα Ηνωμένα Έθνη και μάλιστα από βασι­κούς δρώντες του διε­θνούς συστή­μα­τος. Επίσης, σε μια φάση όπου η Ελλη­νική Δημο­κρα­τία συμ­με­τέ­χει ως μη μόνιμο μέλος του Συμ­βου­λίου Ασφα­λείας, καίριο είναι να συνει­δη­το­ποι­η­θεί ότι ευκαι­ρίες που παρέ­χο­νται για πρω­το­βου­λίες και συν­δια­μόρ­φω­σης συν­θέ­σεων είναι σημα­ντι­κές – εφόσον όμως ασκού­νται.

Η στήριξη στις παρα­πάνω αρχές της δια­μόρ­φω­σης και υπε­ρά­σπι­σης μιας πολυ­διά­στα­της και ισορ­ρο­πη­μέ­νης εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής. Οι εκά­στοτε ανα­φο­ρές στο διεθνές δίκαιο , προ­κει­μέ­νου να έχουν χρήσιμη λει­τουρ­γία οφεί­λουν να ενσω­μα­τώ­νο­νται στο συνο­λικό σχήμα της εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής – κατά το δυνατόν ισόρ­ροπα .

Η προ­σή­λωση στο διεθνές δίκαιο και η προ­α­γωγή του συνε­πά­γε­ται όχι μόνο ανα­γνώ­ριση πλαι­σίου αρχών αλλά και θετική αναφορά στο κανο­νι­στικό πλαίσιο που προ­κύ­πτει από την δράση διεθνών οργάνων ιδίως δε από την πρα­κτική και νομο­λο­γία διεθνών δικαιο­δο­τι­κών οργάνων από το Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο Δικαιω­μά­των μέχρι το Διεθνές Δικα­στή­ριο της Χάγης, του Διε­θνούς Δικα­στη­ρίου Δικαίου Θαλάσ­σης αλλά και του Διε­θνούς Ποι­νι­κού Δικα­στη­ρίου. Η δε ανά­γνωση της εξε­λισ­σό­με­νης νομο­λο­γίας οφείλει να γίνεται στην λογική που κάθε φορά ακο­λου­θεί­ται από το εκά­στοτε δικαιο­δο­τικό όργανο.

Απαι­τεί­ται προβολή θέσεων όχι μόνο σε διμερές επίπεδο αλλά η κινη­το­ποί­ηση θεσμι­κών οργάνων ιδίως της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, η οποία είναι άμεσα ενδια­φε­ρό­μενη στο πλαίσιο των πολι­τι­κών της (αλιεία, θαλάσ­σιο περι­βάλ­λον, ενέρ­γεια , μετα­φο­ρές κλπ) ιδίως δε σε σχέση με την Συμ­φω­νία BBNJ/Συμ­φω­νία υπό την Σύμβαση Δικαίου της Θάλασ­σας για την δια­τή­ρηση και την βιώσιμη χρήση της βιο­ποι­κι­λό­τη­τας σε περιο­χές πέραν της εθνικής δικαιο­δο­σίας.

Εν τω μεταξύ το θέμα που έχει εγερθεί για την συμ­με­τοχή της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας στην COP31 στην Αττά­λεια τον Νοέμ­βριο, ιδιαί­τερα με την διά­σταση της παρου­σίας της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης πρέπει να συνει­δη­το­ποι­η­θεί ότι έχει μείζονα πολι­τική βαρύ­τητα.

Στο ακόμη πιο συγκε­κρι­μένο, η κατά­σταση που δια­μορ­φώ­νε­ται στο «μέτωπο των καλω­δίων», με σαφέ­στα­τες δια­στά­σεις διε­θνούς δικαίου αλλα και βαρύ­τητα στους χει­ρι­σμούς επί του πεδίου καλεί σε συγκρο­τη­μένη αντι­με­τώ­πιση. Με την επι­στη­μο­νική κοι­νό­τητα να εισφέ­ρει στην συζή­τηση στην δημόσια σφαίρα τις ανα­λύ­εις της και στο πολι­τικό σύστημα τις απόψεις και τις προ­σεγ­γί­σεις της.

Η διε­θνο­λο­γική κοι­νό­τητα της χώρας μας έχει το χρέος να επι­τεί­νει το άνοιγμά της προς την διεθνή δημόσια συζή­τηση και να επι­διώ­ξει την επι­δρα­στι­κό­τητα των απόψεων που δια­μορ­φώ­νει.

Η ενσω­μά­τωση του διε­θνούς δικαίου στην δημόσια συζή­τηση χρειά­ζε­ται/απαιτεί περισ­σό­τερη προσοχή και επε­ξή­γηση προς την κοινή γνώμη. Ιδίως των πτυχών που δεν είναι αυτο­νό­η­τες ούτε επι­δέ­χο­νται μονο­σή­μα­ντη προ­σέγ­γιση. Η «ανά­γνωση», όταν στρε­βλώ­νε­ται ή είναι απο­σπα­σμα­τική, κιν­δυ­νεύει να δια­μορ­φώ­σει στρεβλή πολι­τική αντί­ληψη και ενδε­χο­μέ­νως και πολι­τική. Που δεν θα πρέπει να λησμο­νεί­ται ότι στην πράξη υπέρ­κει­ται του νομικού ή θεσμι­κού στοι­χείου.