Στο 3,5% η συνεισφορά των ξενοδοχείων στο ΑΕΠ-Απαραίτητη η βελτίωση του ποιοτικού τουριστικού μίγματος

Σε σταθερό πυλώνα ανά­πτυ­ξης ανα­δεί­χτη­καν τα ξενο­δο­χεία κατά τη διάρ­κεια της κρίσης, ανε­βά­ζο­ντας τη συνει­σφορά τους στο ελλη­νικό ΑΕΠ στο 3,5% το 2016, από 2,5% το 2008 (έναντι 1,6% κατά μέσον όρο στις βασικές αντα­γω­νί­στριες μεσο­γεια­κές χώρες), σύμφωνα με μελέτη που συνέ­ταξε η διεύ­θυνση Οικο­νο­μι­κής Ανά­λυ­σης της Εθνικής Τρά­πε­ζας.

Η μελέτη εστιά­ζει στον εντο­πι­σμό των κινη­τή­ριων δυνά­μεων που έχουν τεθεί σε λει­τουρ­γία (κυρίως από τη δυνα­μική των ξένων του­ρι­στών και την ανα­βάθ­μιση των υπο­δο­μών του κλάδου) αλλά και των παρα­γό­ντων που φρε­νά­ρουν την περαι­τέρω ανά­πτυξη των ελλη­νι­κών ξενο­δο­χείων (κυρίως επο­χι­κό­τητα και ποιό­τητα του του­ρι­στι­κού μείγ­μα­τος).

Βασικό συμπέ­ρα­σμα της ανά­λυ­σης είναι η ύπαρξη σημα­ντι­κού κενού έναντι των αντα­γω­νι­στι­κών προ­ο­ρι­σμών, το οποίο, αν καλυ­φθεί με επα­να­φορά των ξενο­δο­χεια­κών επεν­δύ­σεων στο προ κρίσης επίπεδό τους και στρα­τη­γική στό­χευση για δημιουρ­γία του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος υψηλής προ­στι­θέ­με­νης αξίας, θα αυξήσει τις του­ρι­στι­κές εισπρά­ξεις κατά 40%, με άνω του ½ αυτών να κατευ­θύ­νε­ται στα ξενο­δο­χεία.

Ο ελλη­νι­κός ξενο­δο­χεια­κός κλάδος αύξησε την εξω­στρέ­φειά του και υπερ­κά­λυψε την πτώση της εγχώ­ριας ζήτησης, με απο­τέ­λε­σμα η συνο­λική ζήτηση σε όρους αφίξεων να ανέβει κατά 12% στη διάρ­κεια της κρίσης. Αιχμή της ανόδου απο­τέ­λε­σαν οι μεμο­νω­μέ­νοι ξένοι του­ρί­στες, οι οποίοι αύξησαν το μερίδιο τους στην εξω­τε­ρική ζήτηση ξενο­δο­χείων σε 45% το 2016 από 25% το 2008, περιο­ρί­ζο­ντας αντί­στοιχα τη συνει­σφορά των πρα­κτο­ρείων εξω­τε­ρι­κού. Η εξέλιξη αυτή είναι σημα­ντική, καθώς οι μεμο­νω­μέ­νες κρα­τή­σεις είναι πιο προ­σο­δο­φό­ρες, με τις δαπάνες ανά δια­νυ­κτέ­ρευση να είναι κατά 8% υψη­λό­τε­ρες του κοι­νο­τι­κού μέσου όρου την τελευ­ταία δεκα­ε­τία, έναντι των κρα­τή­σεων μέσω πρα­κτο­ρείων – με τη διαφορά να αγγίζει το 20% το 2016.

Επίσης, αξιο­ση­μεί­ωτη εξέλιξη της περιό­δου κρίσης είναι η ποιο­τική ανα­βάθ­μιση (που συνο­δεύ­τηκε από αύξηση κλινών κατά 10% την περίοδο 2008-2016), με περισ­σό­τερο από το 80% των νέων κλινών να αφορούν ξενο­δο­χεία 4-5 αστέρων, δια­μορ­φώ­νο­ντας το συνο­λικό τους μερίδιο στο 43% των κλινών το 2016, έναντι 37% το 2008.

Ως απο­τέ­λε­σμα των παρα­πάνω, σύμφωνα με τη μελέτη, οι πωλή­σεις των ελλη­νι­κών ξενο­δο­χείων αυξή­θη­καν κατά 18% την περίοδο 2008-2015 και το περι­θώ­ριο λει­τουρ­γι­κού κέρδους επα­νήλθε κατά την τελευ­ταία τετρα­ε­τία στα προ κρίσης επίπεδα (24% το 2015 από 20% το 2010).

Στο σημείο αυτό είναι σημα­ντικό να σημειω­θεί, ότι η θετική μακρο­οι­κο­νο­μική εικόνα του κλάδου δεν είναι ομοιό­μορφη για όλα τα ξενο­δο­χεία. Συγκε­κρι­μένα, βάσει έρευνας πεδίου της ΕΤΕ, σε δείγμα 200 μικρο­με­σαίων ξενο­δο­χείων ξεχω­ρί­ζει στον κλάδο η παρου­σία ενός σημα­ντι­κού κομ­μα­τιού δυνα­μι­κών ξενο­δο­χείων (που καλύ­πτουν το ½ των πωλή­σεων) το οποίο φαί­νε­ται να είναι η μηχανή ανά­πτυ­ξης του του­ρι­στι­κού τομέα στην Ελλάδα. Αντα­γω­νι­στικά πλε­ο­νε­κτή­ματα του δυνα­μι­κού αυτού κομ­μα­τιού, είναι η υψηλή ποιό­τητα υπο­δο­μών (με το 88% να αφορούν κλίνες 4 ή 5 αστε­ριών, έναντι 44% για το λοιπό τομέα), η υψηλή εξω­στρέ­φεια (με το 73% των πωλή­σεων του να προ­έρ­χε­ται από το εξω­τε­ρικό, έναντι 59% για το λοιπό τομέα), και το μεγάλο μερίδιο πελατών υψηλού εισο­δή­μα­τος (28%, έναντι 18% για το λοιπό τομέα).

Παρά τη σημα­ντική δυνα­μική του του­ρι­στι­κού κλάδου κατά τα τελευ­ταία χρόνια, η από­σταση που τον χωρίζει από τις αντα­γω­νι­στι­κές χώρες παρα­μέ­νει αισθητή και συνεπώς δυνη­τικά αξιο­ποί­η­σιμη για περαι­τέρω ανά­πτυξη. Συγκε­κρι­μένα, ξεχω­ρί­ζουν  δύο πτυχές του ελλη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος που επι­δέ­χο­νται στρα­τη­γι­κές βελ­τί­ω­σης:

(i)    ποιό­τητα του­ρι­στι­κού μείγ­μα­τος και

(ii)    (ii) επο­χι­κό­τητα.

Εστιά­ζο­ντας στην πρώτη παρά­με­τρο, οι συντά­κτες της έρευνας δια­πι­στώ­νουν ότι η ημε­ρή­σια δαπάνη των ξένων του­ρι­στών στην Ελλάδα (περίπου το 1/2 αυτής κατευ­θύ­νε­ται στα ξενο­δο­χεία) παρα­μέ­νει την τελευ­ταία δεκα­ε­τία κοντά στα 70 ευρώ – επίπεδο χαμη­λό­τερο κατά 15% από τον μέσο όρο των άμεσα αντα­γω­νι­στι­κών προ­ο­ρι­σμών. Πιθανή ερμη­νεία αυτής της εξέ­λι­ξης απο­τε­λεί η ποιο­τική σύνθεση των του­ρι­στών, καθώς αυξά­νε­ται το μερίδιο αφίξεων από τη ΝΑ Ευρώπη σε 11% το 2016 από 4% το 2005 (εν μέρει λόγω της στα­δια­κής βελ­τί­ω­σης των σχε­τι­κών υπο­δο­μών οδικής σύν­δε­σης, όπως η Εγνατία Οδός και οι νέοι συνο­ρια­κοί σταθμοί, αλλά και της αύξησης του κατά κεφαλήν εισο­δή­μα­τος στις χώρες αυτές).

Επι­βε­βαιω­τικά στοι­χεία για αυτή την εξέλιξη, ανέ­δειξε η προ­α­να­φερ­θείσα έρευνα πεδίου της ΕΤΕ, δει­κνύ­ο­ντας ότι το μερίδιο ξένων του­ρι­στών υψηλού εισο­δή­μα­τος μειώ­θηκε σε 23% το 2016, από 27% το 2008.

Όσον αφορά το δεύτερο διαρ­θρω­τικό πρό­βλημα, την επο­χι­κό­τητα του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού, αυτή παρα­μέ­νει υψηλή, με άνω των 3/4 των δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων να αφορούν την περίοδο Ιουνίου-Σεπτεμβρίου (έναντι 60% για αντα­γω­νι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς), με απο­τέ­λε­σμα να περιο­ρί­ζε­ται η πλη­ρό­τητα έτους στο 27% (έναντι 40% για τους αντα­γω­νι­στές) και η απόδοση των ξενο­δο­χεια­κών υπο­δο­μών, η οποία είναι 8% χαμη­λό­τερη έναντι των αντα­γω­νι­στών σε όρους λει­τουρ­γι­κής κερ­δο­φο­ρίας ανά μονάδα παγίων (παρά τη στήριξη της κερ­δο­φο­ρίας από τις υψηλές τιμές των καλο­και­ρι­νών μηνών).

Συνεπώς, μεσο­πρό­θε­σμα, η διεύ­ρυνση της του­ρι­στι­κής περιό­δου στα πρότυπα των άμεσα αντα­γω­νι­στι­κών προ­ο­ρι­σμών σε συν­δυα­σμό με την προ­σέγ­γιση της ποιο­τι­κής σύν­θε­σης των του­ρι­στών στην Ελλάδα με αυτή σε άμεσους αντα­γω­νι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς, θα μπο­ρούσε να αυξήσει τις του­ρι­στι­κές εισπρά­ξεις κατά 5 δισ. ευρώ ετησίως (αύξηση 40%). Οι απαι­τού­με­νες επι­πλέον επεν­δύ­σεις για την υλο­ποί­ηση αυτής της στρα­τη­γι­κής, είναι σωρευ­τικά 6 δισ. ευρώ σε ξενο­δο­χεία και 16 δισ. ευρώ σε λοιπές του­ρι­στι­κές υπο­δο­μές – με τις ανα­βαθ­μι­σμέ­νες υπο­δο­μές να προ­σελ­κύ­ουν υψη­λό­τε­ρου εισο­δή­μα­τος του­ρί­στες, λει­τουρ­γώ­ντας αυξη­τικά τόσο για τις τιμές των ξενο­δο­χείων, όσο και για την ευρύ­τερη κατα­νά­λωση αγαθών και υπη­ρε­σιών.

Οι παρα­πάνω υπο­δο­μές θα μπο­ρού­σαν να ολο­κλη­ρω­θούν σε ορί­ζο­ντα πεντα­ε­τίας, αν οι ετήσιες του­ρι­στι­κές επεν­δύ­σεις επι­στρέ­ψουν κοντά στο προ κρίσης επίπεδό τους.

Επι­πλέον, ο περιο­ρι­σμός της επο­χι­κό­τη­τας συνάδει με την προ­ώ­θηση των αστικών προ­ο­ρι­σμών, των οποίων τα ξενο­δο­χεία τονί­ζουν ως σημα­ντικό παρά­γο­ντα ανά­πτυ­ξης την ανά­δειξη ειδικών μορφών του­ρι­σμού (συνε­δρια­κός, ιατρι­κός, αθλη­τι­κός κ.λπ.).

Πηγή: skai.gr