Τζον Κυριάκου: Ο πράκτορας που αποκάλυψε το μεγαλύτερο βρώμικο μυστικό της Αμερικής

Του ΜΙΧΑΛΗ ΙΓΝΑΤΙΟΥ

Όταν ο δικα­στής του Ομο­σπον­δια­κού Δικα­στη­ρίου της Ουά­σιγ­κτον απο­φά­σισε την έναρξη ακρο­α­μα­τι­κής δια­δι­κα­σίας ενα­ντίον των δύο ψυχο­λό­γων της Ουά­σιγ­κτον, οι οποίοι σχε­δί­α­σαν χωρίς ίχνος ευαι­σθη­σίας τη χρήση μεθόδων βασα­νι­σμού των φυλα­κι­σμέ­νων για τρο­μο­κρα­τι­κές πράξεις, οι καλά γνω­ρί­ζο­ντες την υπόθεση συνει­δη­το­ποί­η­σαν αμέσως ότι άνοιξε ο ασκός του Αιόλου.

Ένας εξ αυτών είναι ο Τζον Κυριά­κου, ο τιμη­μέ­νος για τις υπη­ρε­σίες του από την Κεντρική Υπη­ρε­σία Πλη­ρο­φο­ριών (CIA), της οποίας απο­τε­λούσε ένα εκ των πιο ατρό­μη­των πρα­κτό­ρων. Με προ­ϋ­πη­ρε­σία στην Αθήνα, τη Μέση Ανατολή, το Πακι­στάν και το Αφγα­νι­στάν, ο Ελλη­νο­α­με­ρι­κα­νός πρά­κτο­ρας ήταν ταυ­τό­χρονα και ένας εκ των ολίγων που ενα­ντιω­νό­ταν τα βασα­νι­στή­ρια ως «μέτρο από­σπα­σης πλη­ρο­φο­ριών». Ήταν επίσης και υπέρ­μα­χος της κατάρ­γη­σης του χει­ρό­τε­ρου βασα­νι­στη­ρίου, του «εικο­νι­κού πνιγμού» (waterboarding), για το οποίο απαι­τείτο προ­ε­δρική έγκριση. Και ο τότε πρό­ε­δρος Τζόρτζ Μπους, πιε­ζό­με­νος από τον περί­γυρό του, την είχε δώσει, καθι­στώ­ντας την Αμερική ως μία εκ των χωρών που παρα­βί­ασε την ίδια την υπο­γραφή της. Για τον τότε αντι­πρό­ε­δρο Ντικ Τσέινι, που δεν ίδρωνε ποτέ το αυτί του, ήταν μία «κανο­νική και απα­ραί­τητη δια­δι­κα­σία» τα βασα­νι­στή­ρια. Γι’ αυτό φρό­ντισε με την τότε σύμ­βουλο Εθνικής Ασφά­λειας Κοντο­λίζα Ράις, να μην κάνει πίσω ο Τζόρτζ Μπους, ο οποίος στα θέματα αυτά επη­ρε­α­ζό­ταν από την ευαί­σθητη σύζυγό του.

Ο Τζον Κυριά­κου, ήταν ο άνθρω­πος που ξεσκέ­πασε αυτή την απάν­θρωπη δια­δι­κα­σία και πλήρωσε την απόφασή του να απο­κα­λύ­ψει όλο το παρα­σκή­νιο σε ένα δημο­σιο­γράφο του ABC News. Όταν μίλησε ο Κυριά­κου και απο­κά­λυψε ότι η κυβέρ­νηση έδωσε έγκριση να βασα­νί­ζο­νται οι κρα­τού­με­νοι για τρο­μο­κρα­τι­κές πράξεις, η Αμερική «πάγωσε» και ο πρά­κτο­ρας της CIA, που παραι­τή­θηκε οργι­σμέ­νος, έγινε θρύλος, ακόμα και ανάμεσα στους πρώην συνα­δέλ­φους του. Πλήρωσε την απο­κά­λυψη με φυλά­κιση και οικο­νο­μική κατα­στροφή, αλλά δεν έκανε ποτέ πίσω. Μέχρι και σήμερα παρα­μέ­νει ο μεγα­λύ­τε­ρος υπο­στη­ρι­κτής των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των στην Αμερική και ο ύψιστος κριτής των κυβερ­νη­τι­κών μεθόδων. Και ενώ αυτός φυλα­κί­στηκε υπε­ρα­σπι­ζό­με­νος τα δικαιώ­ματα των κρα­του­μέ­νων, κανείς εξ αυτών που τα σχε­δί­α­σαν ή τα εκτε­λού­σαν, δεν πει­ρά­χτηκε. Γι’ αυτό, η απόφαση του Ομο­σπον­δια­κού Δικα­στη­ρίου της Ουά­σιγ­κτον έχει ιδιαί­τερη σημασία. Όπως μου είπε χαρα­κτη­ρι­στικά δικη­γό­ρος που ασχο­λεί­ται με τις υπο­θέ­σεις αυτές, η Δικαιο­σύνη «έβγαλε περι­παι­κτικά τη γλώσσα της στο αμε­ρι­κα­νικό κράτος»… Οι ψυχο­λό­γοι της CIA, είναι ο Τζέιμς Μίτσελ και ο Τζον «Μπρους» Τζέσσεν, που μέχρι σήμερα δεν παρα­δέ­χθη­καν ότι παρα­βί­α­σαν τους αμε­ρι­κα­νι­κούς νόμους. Κρυ­βό­με­νοι πίσω από τον «Πατριω­τικό Νόμο», παρα­μέ­νουν και σήμερα αδί­στα­κτοι πιστεύ­ο­ντας ότι όσα παρά­νομα έπραξαν «καλώς τα έπραξαν». Οι δύο ψυχο­λό­γοι δια­μόρ­φω­σαν το πρό­γραμμα των ανα­κρί­σεων κατη­γο­ρου­μέ­νων για τρο­μο­κρα­τία, οι οποίοι είχαν συλ­λη­φθεί σε διάφορα μέρη του κόσμου.

Ο Τζον Κυριά­κου είχε λάβει μέρος σε πολλές μάχες στα βουνά του Πακι­στάν και του Αφγα­νι­στάν και σε μία από αυτές, που χαρα­κτη­ρί­στηκε ως μια από τις πιο σημα­ντι­κές στον πόλεμο ενα­ντίον της αλ Κάιντα, τον Μάρτιο του 2002, συνέ­λαβε τον Abu Zubaydah. Οι προϊ­στά­με­νοι του στη CIA με πρώτο τον Ελλη­νο­α­με­ρι­κανό Τζορτζ Τένετ, αλλά και ο ίδιος ο πρό­ε­δρος της Αμε­ρι­κής του έδωσαν συγ­χα­ρη­τή­ρια. Η πύλη της φυλακής που εξέτισε την ποινή του ο Τζον Κυριά­κου.

Ο Τζον Κυριά­κου συνέ­βαλε στην ανά­κρισή του, χωρίς να γίνει ενώπιόν του κανένα βασα­νι­στή­ριο. Αργό­τερα, πλη­ρο­φο­ρή­θηκε ότι τον υπέ­βα­λαν στο βασα­νι­στή­ριο του «εικο­νι­κού πνιγμού». Οι πάντες παρα­δέ­χο­νται ότι είναι το πιο φρικτό βασα­νι­στή­ριο που επι­νο­ή­θηκε από αρρω­στη­μέ­νους εγκε­φά­λους. Είναι ευρύ­τατη η παρα­δοχή ότι ουδείς άνθρω­πος, όσο σκλη­ρα­γω­γη­μέ­νος και αν είναι, μπορεί να το αντέξει. Δια­μαρ­τυ­ρή­θηκε αλλά δεν εισα­κού­στηκε. Και έτσι κατέ­φυγε στους δημο­σιο­γρά­φους. Όταν δημο­σιο­ποι­ή­θηκε το θέμα, είμα­σταν πολλοί που σπεύ­σαμε να ακού­σουμε την ιστορία του. Θυμάμαι, φεύ­γο­ντας από το εστια­τό­ριο «Μου­ρά­γιο» της Ουά­σιγ­κτον ένοιωσα απί­στευτη αηδία για το γεγονός ότι η υπερ­δύ­ναμη, που υπο­τί­θε­ται έχει Σύνταγμα και το υπο­στη­ρί­ζει ότι το τηρεί, κατέ­φυγε σε αυτό το απάν­θρωπο βασα­νι­στή­ριο. Ως συνήθως, τον περί­με­ναν απ’ έξω άνθρω­ποι των μυστι­κών υπη­ρε­σιών, που τον ακο­λου­θούν κατά πόδας, όπου και να πηγαί­νει, ότι και να κάνει.

Η απόφαση του Ομο­σπον­δια­κού Δικα­στη­ρίου είναι μεγάλη δικαί­ωση για τον πρώην πρά­κτορα της CIA, που ήθελε να τηρεί τους νόμους του κράτους. Τέτοιους ανθρώ­πους δεν τους «σηκώνει το σύστημα», είναι και επι­κίν­δυ­νοι για όσους παρα­νο­μούν. Τι πρό­κει­ται να συμβεί απ’ εδώ και πέρα και γιατί η δίκη που θα ξεκι­νή­σει στις 5 Σεπτεμ­βρίου είναι εξαι­ρε­τικά σημα­ντική; Σημειώ­νουμε ότι η δίκη, οφεί­λε­ται στις προ­σπά­θειες της ACLU, της αμε­ρι­κα­νι­κής οργά­νω­σης υπε­ρά­σπι­σης των πολι­τι­κών δικαιω­μά­των και των ατο­μι­κών ελευ­θε­ριών. Για πρώτη φορά οι παρα­νο­μίες αυτών που υπο­τί­θε­ται ότι υπη­ρε­τούν το κράτος, θα βγουν στο φως, αν και όσοι παρα­κο­λου­θούμε από κοντά το θέμα, λίγο πολύ τις γνω­ρί­ζουμε. Για πρώτη φορά το ίδιο το αμε­ρι­κα­νικό κράτος δικά­ζε­ται για ένα θέμα ταμπού: Τα βασα­νι­στή­ρια, και μάλιστα τα χει­ρό­τερα στον κόσμο.

Η δίκη αυτή καθ’ αυτή ανα­μέ­νε­ται να απο­κα­λύ­ψει τον υπόγειο κόσμο των βασα­νι­στών, οι οποίοι …κατ’ επάγ­γελμα, βιάζουν τις συνει­δή­σεις των ανθρώ­πων. Οι δύο ψυχο­λό­γοι, δεν δια­μόρ­φω­σαν μόνο το λεγό­μενο πρό­γραμμα ανα­κρί­σεων με «προ­χω­ρη­μέ­νες τεχνι­κές» της CIA, με δικαιο­λο­γία τις επι­θέ­σεις της 11ης Σεπτεμ­βρίου 2001, αλλά ενθάρ­ρυ­ναν και τη χρήση τους. Βοη­θού­σαν ψυχο­λο­γικά αυτούς που τα έκαναν, πριν ξεκι­νή­σει η δια­δι­κα­σία. Εκτός από τον «εικο­νικό πνιγμό», που «λέρωσε» ανε­πα­νόρ­θωτα την κυβέρ­νηση του Τζόρτζ Μπους, εισή­γα­γαν και άλλες μεθό­δους βασα­νι­στη­ρίων, όπως τη στέρηση τροφής και τον εξα­να­γκα­σμό των κρα­του­μέ­νων να μένουν ακί­νη­τοι σε στάσεις, που θεω­ρού­νται οδυ­νη­ρές για το σώμα του ανθρώ­που, όπως ανα­φέρ­θηκε στο δικα­στή­ριο, η απόφαση του οποίου ήταν κατα­πέλ­της για την ανάγκη να διε­ξα­χθεί η δίκη ενώπιον ακρο­α­τη­ρίου. Απέρ­ριψε όλα τα επι­χει­ρή­ματα των ψυχο­λό­γων και της κυβέρ­νη­σης. Δεν δέχθηκε ότι: Δεν είναι υπεύ­θυ­νοι για όλες τις ανα­κρί­σεις της CIA και απέρ­ριψε τον ισχυ­ρι­σμό ότι δεν συμ­με­τεί­χαν στις ανα­κρί­σεις των μηνυτών. Απέρ­ριψε και τον ισχυ­ρι­σμό ότι δεν ευθύ­νο­νται για την εφαρ­μογή των βασα­νι­στη­ρίων και ότι οι ίδιοι παρου­σί­α­σαν τα βασα­νι­στή­ρια, στο πλαίσιο της εργα­σίας τους, στον διευ­θυ­ντή και τα στελέχη της CIA. Η υπη­ρε­σία μπο­ρούσε να επι­λέ­ξει, υπο­στή­ρι­ξαν στο δικα­στή­ριο, και δεν ήταν δική τους ευθύνη. Το παρά­δοξο που συνέβη στο δικα­στή­ριο ήταν ότι οι δύο ψυχο­λό­γοι κατέ­φυ­γαν στα πρα­κτικά της δίκης του ναζί που προ­μή­θευσε το αέριο Zyklon B και το οποίο χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε για να εξο­ντώ­νο­νται οι αντί­πα­λοι του Χίτλερ. Μετά τον Β’ Παγκό­σμιο Πόλεμο, ο ναζί απαλ­λά­χθηκε κάθε ευθύνης.

«Είναι τρο­μα­κτικό ότι κατέ­φυ­γαν σε αυτή την απα­ρά­δε­κτη δικαιο­λο­γία», είπε στο Πρώτο Θέμα ο Τζον Κυριά­κου. Με την απόφασή του, το Ομο­σπον­διακό δικα­στή­ριο της Ουά­σινγ­κτον ενέ­κρινε το αίτημα τριών πρώην κρα­του­μέ­νων για τρο­μο­κρα­τι­κές ενέρ­γειες, παρά το γεγονός ότι η αμε­ρι­κα­νική κυβέρ­νηση και οι δικη­γό­ροι των ψυχο­λό­γων πάλεψαν στη δικα­στική αίθουσα με νύχια και με δόντια, παρου­σιά­ζο­ντας ως στοι­χεία ακόμα και δίκες Γερ­μα­νών ναζί. Πρέπει να σημειω­θεί ότι ένας εκ των κρα­του­μέ­νων, ο Γκουλ Σαούντ από το Αφγα­νι­στάν, πέθανε σε φυλακή της CIA, μη αντέ­χο­ντας τα βασα­νι­στή­ρια στη διάρ­κεια της ανά­κρι­σης. Πέθανε από την παγωνιά, είναι η επίσημη εξήγηση. ΟΙ άλλοι δύο είναι ο Ταν­ζα­νός Σου­λεϊ­μάν Αμντουλ­λάχ Σαλίμ και ο Λίβυος Μοχά­μνετ Αχμετ Μπεν Σαούντ. Όταν ο δικα­στής φάνηκε ότι ήταν ανέν­δο­τος και θα τηρούσε το γράμμα του νόμου, η αμε­ρι­κα­νική κυβέρ­νηση πρό­τεινε εξω­δι­κα­στικό συμ­βι­βα­σμό, απο­δε­χό­μενη στην ουσία την παρα­νο­μία. Ο δικα­στής τον απέρ­ριψε. Αυτό που προ­σπα­θούσε να απο­φύ­γει η επίσημη Ουά­σιγ­κτον ήταν τις καται­γι­στι­κές απο­κα­λύ­ψεις στο δικα­στή­ριο, που θα οδη­γή­σουν σε βαριές κατα­δί­κες και σε βαρύ­τατο πρό­στιμο εκα­τομ­μυ­ριών δολα­ρίων. Ένας εκ των δικη­γό­ρων των κατη­γο­ρου­μέ­νων χρη­σι­μο­ποί­ησε ως έσχατο επι­χεί­ρημα την απο­κά­λυψη απόρ­ρη­των πλη­ρο­φο­ριών του αμε­ρι­κα­νι­κού κράτους, που προ­φα­νώς -κατά την άποψη του- θα έφταναν στα αυτιά των εχθρών της Αμε­ρι­κής. Σύμφωνα με τις κατα­θέ­σεις στο δικα­στή­ριο, οι δύο ψυχο­λό­γοι στρα­το­λο­γή­θη­καν το 2002 από τη CIA, με απο­κλει­στικό σκοπό τον σχε­δια­σμό των βασα­νι­στη­ρίων. Πλη­ρώ­θη­καν για τις «υπη­ρε­σίες» τους με 80 εκα­τομ­μύ­ρια δολάρια. Ήταν καθο­ρι­στική η συμ­με­τοχή τους στην ανά­κριση του εγκε­φά­λου των επι­θέ­σεων της 11ης Σεπτεμ­βρίου, του Χάλιντ Σέιχ Μοχά­μεντ, αλλά και του Αμπού Ζου­μπέι­ντα, του στε­λέ­χους της αλ Κάιντα, που συνέ­λαβε ο Τζον Κυριά­κου. Η ACLU κατη­γο­ρεί τον Τζέσεν και τον Μίτσελ ότι πλη­ρώ­θη­καν για τα βασα­νι­στή­ρια και γι’ αυτό τον λόγο έχουν ποι­νι­κές ευθύνες. Σύμφωνα με τον δικη­γόρο της ACLU, Ντρόρ Λάντιν, πρό­κει­ται «για ιστο­ρική ημέρα». Και για τους τρεις πελάτες του, όπως είπε, αλλά «και για όλους από εμάς απαι­τούμε να λογο­δο­τή­σουν οι υπεύ­θυ­νοι για τα βασα­νι­στή­ρια και για τις απάν­θρω­πες πράξεις τους». Πρό­σθεσε: «Η απόφαση του δικα­στη­ρίου σημα­το­δο­τεί ότι για πρώτη φορά, οι άνθρω­ποι που φέρουν την ευθύνη για το βάρβαρο και παρά­νομο πρό­γραμμα βασα­νι­στη­ρίων της CIA θα έλθουν αντι­μέ­τω­ποι με νομικές συνέ­πειες για τις πράξεις τους. Οι πελάτες μας περι­μέ­νουν να απο­δο­θεί δικαιο­σύνη εδώ και πάρα πολύ καιρό».

Μιλώ­ντας στο Πρώτο Θέμα, ο Ελλη­νο­α­με­ρι­κα­νός πρά­κτο­ρας μας είπε: Αυτή είναι η πρώτη φορά που θα υπάρξει οποια­δή­ποτε υπο­χρέ­ωση λογο­δο­σίας για κάθε αξιω­μα­τούχο της CIA ή συνερ­γάτη της, που εμπλέ­κε­ται στο πρό­γραμμα βασα­νι­στη­ρίων. Αν και αυτή η δίκη είναι αστική και δεν θα τους δικάσει ως εγκλη­μα­τίες, όπως θα έπρεπε, θα μπο­ρούσε ακόμα να οδη­γή­σει τους ενά­γο­ντες – εκεί­νους τους φυλα­κι­σμέ­νους που υπέ­στη­σαν βασα­νι­στή­ρια της CIA – να έχουν κέρδη εκα­τομ­μυ­ρίων δολα­ρίων. Αυτό είναι ένα θετικό βήμα. Οι βασα­νι­στές θα έπρεπε να αντι­με­τω­πί­σουν τη δικαιο­σύνη. Δυστυ­χώς αυτοί οι ηγέτες της CIA που διέ­τα­ξαν τα βασα­νι­στή­ρια δεν αντι­με­τώ­πι­σαν ποτέ τη δικαιο­σύνη. Οι αξιω­μα­τού­χοι που εφάρ­μο­σαν τα βασα­νι­στή­ρια, οι δικη­γό­ροι που δικαιο­λό­γη­σαν τα βασα­νι­στή­ρια και οι αξιω­μα­τού­χοι που συμ­με­τεί­χαν στα βασα­νι­στή­ρια δεν θα αντι­με­τω­πί­σουν ποτέ τη δικαιο­σύνη. Μια από τις πιο αηδια­στι­κές πτυχές αυτής της υπό­θε­σης ήταν το επι­χεί­ρημα της υπε­ρά­σπι­σης ότι πρέπει να αντι­με­τω­πί­ζο­νται οι δύο ψυχο­λό­γοι και οι βασα­νι­στές όπως οι ναζι­στές επι­στή­μο­νες που εφηύραν το αέριο Zyklon-B, το οποίο χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε για την εκτέ­λεση κρα­του­μέ­νων στα ναζι­στικά στρα­τό­πεδα συγκέ­ντρω­σης. Ο Μίτσελ και ο Τζέσσεν συγκρί­νουν τους εαυτούς τους με τους ναζί επι­στή­μο­νες και λένε ότι επειδή οι επι­στή­μο­νες δεν διώ­κο­νταν ή δεν μηνύ­ο­νταν, δεν έπρεπε να διώ­κο­νται ούτε αυτοί. Αλλά υπάρχει μια διαφορά εδώ. Οι εφευ­ρέ­τες του Zyklon-B δεν δολο­φό­νη­σαν προ­σω­πικά τους φυλα­κι­σμέ­νους. Οι δύο ψυχο­λό­γοι δημιούρ­γη­σαν το πρό­γραμμα βασα­νι­στη­ρίων και στη συνέ­χεια ταξί­δε­ψαν στη μυστική φυλακή για να βασα­νί­σουν προ­σω­πικά τους κρα­τού­με­νους. Εν τω μεταξύ, είμαι ο μόνος που συν­δέ­ε­ται με οποιο­δή­ποτε τρόπο με το πρό­γραμμα βασα­νι­στη­ρίων που πήγε στη φυλακή, όχι επειδή βασά­νιζα κανέναν, αλλά γιατί έσπασα την απα­ρά­δε­κτη σιωπή για το πρό­γραμμα και είπα στον αμε­ρι­κα­νικό λαό τι έκανε η κυβέρ­νησή τους.

Πηγή: mignatiou.com