Το Brexit φέρνει αναταράξεις στον ευρωπαϊκό τουρισμό-Οι συνέπειες για Ελλάδα

Η ομο­βρο­ντία παραι­τή­σεων στο βρε­τα­νικό υπουρ­γικό συμ­βού­λιο και η ασφυ­κτική πολι­τική πίεση που δέχεται η πρω­θυ­πουρ­γός της Βρε­τα­νίας Τερέζα Μέϊ καθι­στούν μετέωρη τη συμ­φω­νία και ενερ­γο­ποιούν σενάρια «συνα­γερ­μού» στους ισχυ­ρούς ταξι­διω­τι­κούς ομίλους της Ευρώπης, αλλά και τις του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις σε βασικές χώρες προ­ο­ρι­σμού των Βρε­τα­νών του­ρι­στών, όπως η Ελλάδα.

H (μετέωρη πια) συμ­φω­νία για το Brexit ενί­σχυσε αντί να απο­μα­κρύ­νει τα σύννεφα που συγκε­ντρώ­νο­νταν πάνω από τη νέα του­ρι­στική χρονιά, αφή­νο­ντας ανα­πά­ντητα όλα τα ερω­τή­ματα που υπήρχαν πάνω στο τραπέζι πριν την επί­τευξη της συμ­φω­νίας.

Το πρώτο «αγκάθι» αφορά την ημε­ρο­μη­νία εξόδου της Βρε­τα­νίας από την Ε.Ε η οποία πρό­κει­ται να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στις 29 Μαρτίου 2019. Ακριβώς στην εκκί­νηση της καλο­και­ρι­νής περιό­δου και την έναρξη των θερινών προ­γραμ­μά­των πτήσεων των αερο­πο­ρι­κών εται­ρειών.

Για τους όρους του Brexit «καί­γο­νται», περισ­σό­τερο απ’ όλους, οι δύο ισχυ­ρό­τε­ροι ταξι­διω­τι­κοί όμιλοι της Ευρώπης TUI Group και Thomas Cook Travel Plc. Δύο όμιλοι γερ­μα­νι­κών συμ­φε­ρό­ντων με ανα­ρίθ­μη­τες θυγα­τρι­κές σε όλη την Ευρώπη, αλλά με ένα κρίσιμο κοινό στοι­χείο: Γερ­μα­νία και Βρε­τα­νία απο­τε­λούν τους δύο πυλώνες της επι­χει­ρη­σια­κής τους δομής, η ηγεσία τους απαρ­τί­ζε­ται κατά βάση από Γερ­μα­νούς και Βρε­τα­νούς, ενώ και η μετο­χική τους δομή θα μπο­ρούσε κάλ­λι­στα να χαρα­κτη­ρι­στεί γερμανο-βρετανικό «κουβάρι».

Ενδει­κτικό της κρι­σι­μό­τη­τας του Brexit για τους δύο ομίλους-«δει­νό­σαυ­ρους» της ευρω­παϊ­κής ταξι­διω­τι­κής αγοράς είναι το γεγονός πως η TUI έχει συγκρο­τή­σει από το καλο­καίρι του 2016 ειδική ομάδα για να επε­ξερ­γα­στεί σενάρια και να προ­ε­τοι­μά­σει τον όμιλο να αφο­μοιώ­σει τις συνέ­πειες από τη βρε­τα­νική απο­χώ­ρηση από την Ε.Ε.

Διε­θνείς ανα­λυ­τές θεωρούν δεδο­μέ­νους τους κρα­δα­σμούς στους δύο «γίγα­ντες» οι οποίοι βρέ­θη­καν να πατάνε στις δύο αγορές (Γερ­μα­νία, Βρε­τα­νία) ύστερα από τη συγ­χώ­νευση ισχυρών ταξι­διω­τι­κών ομίλων (τουρ οπε­ρέϊ­τορ) των δύο χωρών. Το μεν TUI Group προ­έ­κυψε από τη συνέ­νωση του γερ­μα­νι­κού τουρ οπε­ρέϊ­τορ TUI με τον βρε­τα­νικό ταξι­διω­τικό όμιλο First Choice Holidays Plc, ενώ o Τhomas Cook προήλθε από την συνέ­νωση «εις σάρκα μία» ο βρε­τα­νι­κός όμιλος Thomas Cook (το πρώτο ταξι­διω­τικό πρα­κτο­ρείο που λει­τούρ­γησε στον πλανήτη) με τον γερ­μα­νικό τουρ οπε­ρέϊ­τορ Neckermann.

Όπως εξηγούν διε­θνείς ανα­λυ­τές, η TUI εδρεύει στο Ανόβερο (Γερ­μα­νία) είναι εισηγ­μένη στα χρη­μα­τι­στή­ρια της Φραν­κφούρ­της και του Λον­δί­νου, αλλά μεγάλος αριθμός μετόχων εδρεύει στη Βρε­τα­νία. Συνυ­πο­λο­γί­ζο­ντας το 24,9% που κατέχει στην TUI ο Ρώσος δισε­κα­τομ­μυ­ριού­χος Alexey Mordashov, οι ίδιες πηγές υπο­λο­γί­ζουν πως βρε­τα­νικά και ρωσικά κεφά­λαια ελέγ­χουν, συν­δυα­στικά, πλειο­ψη­φικό πακέτο του μεγα­λύ­τε­ρου ταξι­διω­τι­κού ομίλου της Ευρώπης.

Ο Thomas Cook από την πλευρά του, επίσης γερ­μα­νι­κών συμ­φε­ρό­ντων, εδρεύει στη Βρε­τα­νία, είναι εισηγ­μένη εται­ρεία στο Χρη­μα­τι­στή­ριο του Λον­δί­νου, η ηγετική του ομάδα διοί­κη­σης (top management) είναι κατά κύριο λόγο Γερ­μα­νοί ενώ η πλειο­ψη­φία των μετοχών του ελέγ­χε­ται από κεφά­λαια που εδρεύ­ουν στη Βρε­τα­νία.

Οι όροι του Brexit που θα αφορούν τους εργα­ζό­με­νους «καίει» επίσης τους δύο μεγά­λους ομίλους καθώς, εκτός των κορυ­φαίων και μεσαίων στε­λε­χών τους που απα­σχο­λού­νται ένθεν κακεί­θεν στα γραφεία τους στη Βρε­τα­νία και τις χώρες της Ε.Ε, απα­σχο­λούν κάθε χρόνο χιλιά­δες Βρε­τα­νούς ως αρχη­γούς των γκρουπ και ξενα­γούς.

Το μεγα­λύ­τερο ερω­τη­μα­τικό, ωστόσο, σχετικά με το Brexit αφορά στις επι­πτώ­σεις που μπορεί να έχει στα ταξίδια των Βρε­τα­νών στο εξω­τε­ρικό. Όπως εξηγούν ανα­λυ­τές της ευρω­παϊ­κής ταξι­διω­τι­κής αγοράς, ήδη από φέτος, η χαμη­λό­τερη ισο­τι­μία της στερ­λί­νας με το Ευρώ έκανε πιο ακριβά τα ταξίδια των Βρε­τα­νών στους προ­ο­ρι­σμούς του ευρω­παϊ­κού νότου.

Λιγό­τε­ρες κρα­τή­σεις από τους Βρε­τα­νούς για το 2019 θα έχει ως απο­τέ­λε­σμα λιγό­τερα έσοδα για τους τουρ οπε­ρέϊ­τορ και μικρό­τερα περι­θώ­ρια κέρδους. Η TUI, μάλιστα, ανέφερε πρό­σφατα σε ενη­με­ρω­τικό σημεί­ωμα πως σε χώρες όπως η Ισπανία ή η Πορ­το­γα­λία οι Βρε­τα­νοί αντι­προ­σω­πεύ­ουν το ¼ των αφίξεων ξένων επι­σκε­πτών.

Το μεγάλο ειδικό βάρος που έχουν οι Βρε­τα­νοί όχι μόνο για την Ελλάδα και τους άλλους προ­ο­ρι­σμούς της νότιας Ευρώπης αλλά και για χώρες που απο­τε­λούν δομικά στοι­χεία του πυρήνα της Ευρω­ζώ­νης, προ­κύ­πτει από στοι­χεία της αρμό­διας στα­τι­στι­κής Αρχής του Ηνω­μέ­νου Βασι­λείου. Σύμφωνα με αυτά, οι χώρες που θα βρεθούν στην πρώτη γραμμή των συνε­πειών του Brexit θα είναι αυτές που προ­σελ­κύ­ουν τους περισ­σό­τε­ρους Βρε­τα­νούς, δηλαδή Ισπανία (14,3 εκατ. αφίξεις από τη Βρε­τα­νία το 2017), Γαλλία (7,2 εκατ. ταξι­διώ­τες), Ιταλία (3,1 εκατ.), Πορ­το­γα­λία (2,4 εκατ.), Ολλαν­δία (2,2 εκατ.) Γερ­μα­νία και Ελλάδα (από 2,1 εκατ. επι­σκέ­πτες).

Σε ότι αφορά την Ελλάδα, επι­χει­ρη­μα­τίες του του­ρι­σμού που βρέ­θη­καν στο Λονδίνο την περα­σμένη εβδο­μάδα για την διεθνή ταξι­διω­τική έκθεση World Travel Market (WTM) μετέ­φε­ραν το «κράτημα» που κατα­γρά­φε­ται στη διάθεση των Βρε­τα­νών να απο­φα­σί­σουν να ταξι­δέ­ψουν εν μέσω κλί­μα­τος αβε­βαιό­τη­τας για το Brexit και όσων ακο­λου­θή­σουν.

Ξενο­δό­χοι εξη­γού­σαν στο Euro2day.gr πως η βρε­τα­νική αγορά είναι μια από τις πλέον «ευαί­σθη­τες» στις τιμές. Οπότε, η υπο­χώ­ρηση της στερ­λί­νας θεω­ρεί­ται βέβαιο πως θα έχει δύο απο­τε­λέ­σματα: είτε θα οδη­γή­σει αρκε­τούς να μην ταξι­δέ­ψουν, είτε να επι­λέ­ξουν προ­ο­ρι­σμούς εκτός Ε.Ε όπως η Τουρκία, η Αίγυ­πτος και οι άλλες χώρες της Βόρειας Αφρικής που δεν είναι συν­δε­δε­μέ­νες με το ευρώ. Αυτό εξηγούν θα συμπα­ρα­σύ­ρει τους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς της νότιας Ευρώπης σε μειώ­σεις τιμών στα ξενο­δο­χεία σε μια προ­σπά­θεια να συγκρα­τή­σουν όσο γίνεται μεγα­λύ­τερο μέρος της βρε­τα­νι­κής πελα­τείας τους.

Αν συμβεί αυτό, εξηγούν, τα ελλη­νικά ξενο­δο­χεία θα βρεθούν υπό ασφυ­κτική πίεση.

Στο χώρο των αερο­με­τα­φο­ρών, αιω­ρού­νται, χωρίς απα­ντή­σεις προς το παρόν, ερω­τή­ματα που αφορούν από τα δικαιώ­ματα πτήσεων μεταξύ Ε.Ε και Ην. Βασι­λείου (traffic rights) και το καθε­στώς ιδιο­κτη­σίας των αερο­πο­ρι­κών εται­ρειών μέχρι τι θα ισχύσει για εισι­τή­ρια που εκδί­δουν, ήδη, οι αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες για δρο­μο­λό­για μεταξύ Βρε­τα­νίας και Ε.Ε τα οποία θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν μετά τις 29 Μαρτίου 2019.

Είναι τέτοιο το αλαλούμ που επι­κρα­τεί αυτή τη στιγμή ώστε ανώτερα στελέχη αερο­πο­ρι­κών εται­ρειών να μην απο­κλεί­ουν το ενδε­χό­μενο να χρεια­στεί να δια­κο­πούν οι πτήσεις από μία μέρα έως και μια εβδο­μάδα στις ημε­ρο­μη­νίες πριν και μετά την 29η Μαρτίου όταν η Βρε­τα­νία θα κουνάει και επίσημα το μαντήλι στην Ε.Ε.

Πηγή euro2day.gr