Η πρόκληση της κερδοφορίας στον ευρωπαϊκό τουρισμό – H περίπτωση της Ελλάδας

Μετα­βολή των ισορ­ρο­πιών κατα­γρά­φε­ται στον ευρω­παϊκό του­ρι­στικό τομέα, καθώς τα ιστο­ρικά υψηλά έσοδα δεν μετου­σιώ­νο­νται πλέον με την ίδια ευκολία σε αντί­στοιχη καθαρή κερ­δο­φο­ρία. Το φαι­νό­μενο αυτό απο­τυ­πώ­νει έναν κλάδο που βρί­σκε­ται αντι­μέ­τω­πος με τη λεγό­μενη «Μεγάλη Ανα­τι­μο­λό­γηση» (The Great Repricing), μια κατά­σταση όπου οι αυξη­μέ­νες λει­τουρ­γι­κές δαπάνες και οι πιέσεις στις τελικές τιμές συμπιέ­ζουν τα περι­θώ­ρια κέρδους. Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα απο­τε­λεί η Ελλάδα, όπου, παρά την άνοδο της του­ρι­στι­κής κίνησης, η μέση δαπάνη ανά ταξίδι κινή­θηκε πτωτικά, απο­τυ­πώ­νο­ντας έμπρα­κτα την τάση ενός κλάδου που εξα­σφα­λί­ζει όγκο επι­σκε­πτών αλλά με τίμημα τη συμπί­εση της καθαρής του από­δο­σης.

Οι τάσεις αυτές δια­πι­στώ­νο­νται στην έκθεση «Travel Trends Monthly Report» (έκδοση Σεπτεμ­βρίου 2026), την οποία εκπό­νησε η εται­ρεία Travel Trends Advisory σε συνερ­γα­σία με την πλατ­φόρμα Sherpa. Η Travel Trends Advisory είναι εται­ρεία παροχής συμ­βου­λευ­τι­κών υπη­ρε­σιών στρα­τη­γι­κής και ανά­πτυ­ξης για ανώτατα στελέχη, του­ρι­στικά brands και επεν­δυ­τές του ταξι­διω­τι­κού κλάδου.

Η μελέτη της υπο­γραμ­μί­ζει πως η ευρω­παϊκή ήπειρος απο­τε­λεί τη μονα­δική μείζονα γεω­γρα­φική ζώνη παγκο­σμίως που κατα­φέρ­νει να αυξάνει παράλ­ληλα τον όγκο των ταξι­διω­τών και τη συνο­λική απόδοση. Εντού­τοις, πίσω από τους θετι­κούς δείκτες δια­κρί­νε­ται η επι­βά­ρυνση των απο­τε­λε­σμά­των των επι­χει­ρή­σεων. Σύμφωνα με τα στοι­χεία της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής Ταξι­δίων (ETC) που ενσω­μα­τώ­νο­νται στη μελέτη, οι διε­θνείς αφίξεις στην Ευρώπη παρου­σί­α­σαν άνοδο της τάξης του 5% από την αρχή του έτους, ενώ οι δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις αυξή­θη­καν κατά 4,8%. Παρά ταύτα, η ταυ­τό­χρονη κλι­μά­κωση του ενερ­γεια­κού κόστους και οι μισθο­λο­γι­κές ανα­προ­σαρ­μο­γές επι­βά­ρυ­ναν δρα­στικά τα λει­τουρ­γικά απο­τε­λέ­σματα στο τρίμηνο που έληξε στις 30 Ιουνίου.

Ενδει­κτικά, βάσει των στοι­χείων που συγκέ­ντρω­σαν οι ανα­λυ­τές της Travel Trends, ο όμιλος Air France-KLM κατέ­γραψε συρ­ρί­κνωση του λει­τουρ­γι­κού απο­τε­λέ­σμα­τος κατά 58% παρά την αύξηση εσόδων κατά 9,9%, ενώ στη Lufthansa Group το προ­σαρ­μο­σμένο EBIT υπο­χώ­ρησε κατά 56,0%. Αντί­στοιχα, όπως κατα­γρά­φει το ίδιο ενη­με­ρω­τικό δελτίο, τα προ φόρων κέρδη της easyJet περιο­ρί­στη­καν κατά 70,0%, της Ryanair κατά 34,0%, ενώ τα υπο­κεί­μενα λει­τουρ­γικά κέρδη του ομίλου TUI σημεί­ω­σαν πτώση κατά 27%.

Ιδιαί­τερη βαρύ­τητα αποκτά η περί­πτωση της Ελλάδας, καθώς τα αριθ­μη­τικά ευρή­ματα απο­τυ­πώ­νουν μια εμφανή από­κλιση ανάμεσα στον όγκο των αφίξεων και στην οικο­νο­μική αξία που αυτές παρά­γουν. Συγκε­κρι­μένα, κατά τις μετρή­σεις των ερευ­νη­τών για τον μήνα Ιούνιο η Ελλάδα σημεί­ωσε άνοδο στον αριθμό των ταξι­διω­τών κατά 6,9%, όμως οι συνο­λι­κές ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις ενι­σχύ­θη­καν μόλις κατά 1,2%. Το πλέον απο­κα­λυ­πτικό στοι­χείο, σύμφωνα με την έκθεση, αφορά τη μέση δαπάνη ανά ταξίδι, η οποία εμφά­νισε καθαρή μείωση της τάξης του 6,2%. Η έρευνα σχο­λιά­ζει χαρα­κτη­ρι­στικά ότι στην ελλη­νική αγορά «ο όγκος αγο­ρά­ζε­ται», υπο­δη­λώ­νο­ντας ότι η υψη­λό­τερη επι­σκε­ψι­μό­τητα επι­τεύ­χθηκε κυρίως μέσω συμ­βι­βα­σμών στην τελική τιμο­λό­γηση.

Η ελλη­νική εικόνα δια­φο­ρο­ποιεί­ται αισθητά όταν τεθεί σε άμεση αντι­πα­ρα­βολή με άλλους βασι­κούς μεσο­γεια­κούς αντα­γω­νι­στές. Οπως επι­ση­μαί­νε­ται στην ίδια ανάλυση, η Ισπανία κατέ­γραψε για τον μήνα Ιούλιο άνοδο των αφίξεων κατά 4,6%, επι­τυγ­χά­νο­ντας ταυ­τό­χρονα αύξηση της συνο­λι­κής ταξι­διω­τι­κής δαπάνης κατά 10,9%. Η ικα­νό­τητα της ισπα­νι­κής αγοράς να παράγει ουσια­στική αύξηση της οικο­νο­μι­κής αξίας με μικρό­τερη ποσο­στιαία αύξηση του όγκου έρχεται σε ευθεία αντί­θεση με το ελλη­νικό μοντέλο, όπου η άνοδος των φυσικών ροών δεν κατορ­θώ­νει να δια­τη­ρή­σει την ίδια μέση απόδοση ανά επι­σκέ­πτη. Αλλες πλευρές όμως επι­ση­μαί­νουν πως στην Ελλάδα είναι πολύ υψη­λό­τερη και η φορο­λο­γική επι­βά­ρυνση των σχε­τι­κών εσόδων επη­ρε­ά­ζο­ντας σημα­ντικά το μέγεθος αυτό.

Σε κάθε περί­πτωση η παρα­τη­ρού­μενη αυτή πίεση συν­δέ­ε­ται άρρηκτα με τη συνο­λική μετα­βολή της κατα­να­λω­τι­κής συμπε­ρι­φο­ράς σε όλη την ήπειρο. Με βάση τις παρα­τη­ρή­σεις της μελέτης, το ποσοστό των Ευρω­παίων ταξι­διω­τών που ιεραρ­χούν την προσιτή τιμή ως την κύρια προ­τε­ραιό­τητά τους εκτι­νά­χθηκε μέσα σε ένα μόλις τρίμηνο από το 32% στο 48%. Αυτή η κατα­να­λω­τική στροφή υπο­χρε­ώ­νει τις επι­χει­ρή­σεις να δια­χει­ρι­στούν ένα πιο συγκρα­τη­μένο κοινό, τη στιγμή που η εται­ρεία CoStar, όπως παρα­τί­θε­ται στην έρευνα, ανα­θε­ώ­ρησε επί τα χείρω τις προ­ο­πτι­κές του 2027 για τον ευρω­παϊκό ξενο­δο­χειακό τομέα σε -0,1% στον δείκτη εσόδου ανά δια­θέ­σιμο δωμάτιο (RevPAR), εκτι­μώ­ντας πως 14 από τις 31 αγορές θα κατα­γρά­ψουν μείωση πλη­ρό­τη­τας έναντι αύξησης της προ­σφο­ράς δωμα­τίων κατά 2,3%. Καθί­στα­ται έτσι σαφές ότι η δια­τή­ρηση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας προ­ϋ­πο­θέ­τει πλέον προ­σή­λωση στην ποιο­τική απόδοση και στον έλεγχο των κοστο­λο­γίων, παρά στην απλή μεγέ­θυνση του αριθμού των αφίξεων.

Πηγή: moneyreview.gr