Παγκόσμια Ημέρα κατά της παιδικής κακοποίησης- Η σκληρή πραγματικότητα στην Ελλάδα

Η 20η Νο­εμ­βρί­ου εορ­τά­ζε­ται ως η Πα­γκό­σμια Ημέρα Δι­καιω­μά­των του Παι­διού και η ημέρα κατά την οποία ο ΟΗΕ κα­το­χύ­ρω­σε την Σύμ­βα­ση για τα Δι­καιώ­μα­τα του Παι­διού, η οποία πε­ρι­λαμ­βά­νει τους το­μείς Επι­βί­ω­σης, Ανά­πτυ­ξης, Προ­στα­σί­ας και Συμ­με­το­χής. Παρά την σπου­δαιό­τη­τα και επι­και­ρό­τη­τα των δι­καιω­μά­των αυτών, όμως, εκα­τομ­μύ­ρια παι­διά, στην Ελ­λά­δα και το εξω­τε­ρι­κό, συ­νε­χί­ζουν να υφί­στα­νται τρα­γι­κές συ­νέ­πειες από πο­λέ­μους, ασθέ­νειες, και το οι­κο­νο­μι­κό χάος που, ει­δι­κά στις ανα­πτυγ­μέ­νες χώρες, οδη­γεί σε αμέ­τρη­τες μορ­φές παι­δι­κής κα­κο­ποί­η­σης. Κι αν όλα αυτά σας ακού­γο­νται «ξύ­λι­να» και χι­λιοει­πω­μέ­να, θα σο­κα­ρι­στεί­τε όταν συ­νει­δη­το­ποι­ή­σε­τε πόσο συχνά και πόσο κοντά σας λαμ­βά­νουν χώρα.

Τα βα­σι­κά Δι­καιώ­μα­τα του Παι­διού

Για να μπο­ρέ­σει κα­νείς να ανα­γνω­ρί­σει με ποιους τρό­πους τα παι­διά βάλ­λο­νται κα­θη­με­ρι­νά από απάν­θρω­πες συν­θή­κες δια­βί­ω­σης, πρέ­πει να γνω­ρί­ζει τα θε­με­λιώ­δη δι­καιώ­μα­τά τους. Τα δι­καιώ­μα­τα αυτά αφο­ρούν κάθε παιδί έως 18 ετών, ανε­ξάρ­τη­τα από το πού ζει, τι γλώσ­σα μιλά αυτό ή οι γο­νείς του, ποια είναι η θρη­σκεία του, το φύλο του, οι πα­ρα­δό­σεις, αν έχει κά­ποια ανα­πη­ρία, αν είναι πλού­σιο ή φτωχό.

Τόσο οι γο­νείς όσο και το κρά­τος έχουν υπο­χρέ­ω­ση να κά­νουν το κα­λύ­τε­ρο δυ­να­τό για το παιδί, προ­κει­μέ­νου να με­γα­λώ­σει και να ανα­πτυ­χθεί πλή­ρως, αλλά και να μά­θουν στο παιδί να ασκεί τα δι­καιώ­μα­τά του, για να γίνει ένας ελεύ­θε­ρος και ολο­κλη­ρω­μέ­νος πο­λί­της.

ΚΑΘΕ ΠΑΙΔΙ

– Έχει δι­καί­ω­μα στη ζωή.

– Έχει δι­καί­ω­μα να έχει ένα όνομα – μία ταυ­τό­τη­τα και αυτό πρέ­πει να ανα­γνω­ρί­ζε­ται επί­ση­μα από το κρά­τος. Έχει δι­καί­ω­μα σε μια εθνι­κό­τη­τα (να ανή­κει σε μια χώρα).

– Έχει το δι­καί­ω­μα να μένει με τους γο­νείς (ή γονέα) του, εκτός και αν αυτό είναι κακό για εκεί­νο. Έχει πά­ντως το δι­καί­ω­μα να ζει με μια οι­κο­γέ­νεια που νοιά­ζε­ται για εκεί­νο.

– Έχει το δι­καί­ω­μα να λέει τη γνώμη του και οι με­γά­λοι να την ακούν και να την παίρ­νουν σο­βα­ρά.

– Έχει το δι­καί­ω­μα να ανα­κα­λύ­πτει πράγ­μα­τα και να μοι­ρά­ζε­ται τις σκέ­ψεις του με άλ­λους, μι­λώ­ντας, ζω­γρα­φί­ζο­ντας, γρά­φο­ντας ή με οποιον­δή­πο­τε άλλο τρόπο εκτός και αν αυτός βλά­πτει ή προ­σβάλ­λει άλ­λους αν­θρώ­πους.

– Έχει το δι­καί­ω­μα να επι­λέ­ξει τη δική του θρη­σκεία και τα πι­στεύω. Οι γο­νείς του θα πρέ­πει να το βοη­θή­σουν να απο­φα­σί­σει τι είναι σωστό και τι λάθος και ποιο είναι το κα­λύ­τε­ρο για εκεί­νο.

– Έχει το δι­καί­ω­μα να δια­λέ­ξει τους φί­λους του και να συμ­με­τέ­χει ή να φτιά­ξει ομά­δες, φτά­νει αυτό να μην βλά­πτει άλ­λους.

– Έχει δι­καί­ω­μα σε­βα­σμού στην ιδιω­τι­κή του ζωή.

– Έχει το δι­καί­ω­μα να λαμ­βά­νει πλη­ρο­φο­ρί­ες που είναι ση­μα­ντι­κές για την ευ­η­με­ρία του, από το ρα­διό­φω­νο, τις εφη­με­ρί­δες, βι­βλία, ηλε­κτρο­νι­κούς υπο­λο­γι­στές και άλλες πηγές. Οι ενή­λι­κες πρέ­πει να βε­βαιω­θούν πως οι πλη­ρο­φο­ρί­ες που λαμ­βά­νει το παιδί δεν είναι βλα­βε­ρές και να το βοη­θή­σουν να βρει και να κα­τα­λά­βει τις πλη­ρο­φο­ρί­ες που χρειά­ζε­ται.

– Έχει το δι­καί­ω­μα να προ­στα­τεύ­ε­ται από το να πάθει κακό ή να το κα­κο­με­τα­χει­ρι­στούν, στο σώμα ή το μυαλό.

– Έχει το δι­καί­ω­μα σε ει­δι­κή φρο­ντί­δα και βο­ή­θεια αν δεν μπο­ρεί να ζήσει με τους γο­νείς του, αλλά και σε φρο­ντί­δα και προ­στα­σία αν το υιο­θε­τή­σουν ή το ανα­λά­βει ανά­δο­χη οι­κο­γέ­νεια.

– Έχει δι­καί­ω­μα σε ει­δι­κή φρο­ντί­δα και βο­ή­θεια αν είναι πρό­σφυ­γας (εάν εξα­να­γκά­στη­κε να φύγει από το σπίτι του και ζει σε άλλη χώρα), όπως και σε όλα τα άλλα δι­καιώ­μα­τα αυτής της Σύμ­βα­σης.

– Έχει δι­καί­ω­μα σε ει­δι­κή εκ­παί­δευ­ση και φρο­ντί­δα αν έχει κά­ποια ανα­πη­ρία, καθώς και σε όλα τα άλλα δι­καιώ­μα­τα αυτής της Σύμ­βα­σης, ώστε να μπο­ρεί να ζήσει μια ολο­κλη­ρω­μέ­νη ζωή.

– Έχει δι­καί­ω­μα στην κα­λύ­τε­ρη δυ­να­τή φρο­ντί­δα για την υγεία του, κα­θα­ρό νερό να πιεί, θρε­πτι­κό φα­γη­τό, ένα κα­θα­ρό και ασφα­λές πε­ρι­βάλ­λον και τις πλη­ρο­φο­ρί­ες που θα το βοη­θή­σουν να μεί­νει υγιές.

– Έχει δι­καί­ω­μα για βο­ή­θεια από το κρά­τος αν είναι φτωχό ή βρί­σκε­ται σε ανά­γκη.

– Έχει δι­καί­ω­μα σε φα­γη­τό, ρούχα, ένα ασφα­λές μέρος να ζήσει και να ικα­νο­ποιού­νται οι βα­σι­κές του ανά­γκες. Δεν πρέ­πει να μειο­νε­κτεί με τρόπο που να μην μπο­ρεί να κάνει πολλά από τα πράγ­μα­τα που κά­νουν τα άλλα τα παι­διά.

– Έχεις δι­καί­ω­μα σε εκ­παί­δευ­ση καλής ποιό­τη­τας. Πρέ­πει να εν­θαρ­ρύ­νε­ται να πη­γαί­νει στο σχο­λείο μέχρι την υψη­λό­τε­ρη τάξη που μπο­ρεί. Η δε εκ­παί­δευ­σή του πρέ­πει να το βοηθά να χρη­σι­μο­ποιεί και να ανα­πτύσ­σει το τα­λέ­ντο και τις ικα­νό­τη­τές του. Πρέ­πει επί­σης να το βοη­θά­ει να μάθει να ζει με ει­ρή­νη, να προ­στα­τεύ­ει το πε­ρι­βάλ­λον και να σέ­βε­ται τους άλ­λους αν­θρώ­πους.

– Έχει το δι­καί­ω­μα να εξα­σκεί τις πα­ρα­δό­σεις του, τη γλώσ­σα και τη θρη­σκεία του – ή όποια άλλη επι­λέ­ξει. Μειο­νό­τη­τες και ιθα­γε­νείς ομά­δες χρειά­ζο­νται ιδιαί­τε­ρη προ­στα­σία αυτού του δι­καιώ­μα­τος.

– Έχει δι­καί­ω­μα στο παι­χνί­δι και την ξε­κού­ρα­ση.

– Έχει δι­καί­ω­μα προ­στα­σί­ας από ερ­γα­σία που το βλά­πτει και που είναι επι­βλα­βής για την υγεία και την εκ­παί­δευ­σή του. Εάν ερ­γά­ζε­ται, έχει το δι­καί­ω­μα να είναι ασφα­λές και να πλη­ρώ­νε­ται ικα­νο­ποι­η­τι­κά.

– Έχει δι­καί­ω­μα προ­στα­σί­ας από επι­βλα­βή ναρ­κω­τι­κά και από το εμπό­ριο ναρ­κω­τι­κών.

– Έχει δι­καί­ω­μα σε μια ζωή ελεύ­θε­ρη από σε­ξουα­λι­κή κα­κο­ποί­η­ση.

– Έχει δι­καί­ω­μα προ­στα­σί­ας από κάθε μορφή εκ­με­τάλ­λευ­σης.

– Κα­νείς δεν επι­τρέ­πε­ται να το τι­μω­ρεί με σκλη­ρό ή επι­βλα­βή τρόπο.

– Έχει δι­καί­ω­μα σε προ­στα­σία και ελευ­θε­ρία από τον πό­λε­μο. Παι­διά κάτω των 15 ετών δεν μπο­ρούν να ανα­γκα­στούν να πάνε στο στρα­τό ή να συμ­με­τέ­χουν σε πο­λέ­μους.

– Έχει δι­καί­ω­μα σε βο­ή­θεια αν πλη­γω­θεί, αν πα­ρα­με­λη­θεί ή αν το κα­κο­με­τα­χει­ρι­σθούν.

Τα κα­τα­πα­τη­μέ­να δι­καιώ­μα­τα των παι­διών στην Ελ­λά­δα σή­με­ρα

Η τε­λευ­ταία έκ­θε­ση της Unicef (Μάρ­τιος-Οκτώ­βριος 2014) κα­τα­γρά­φει την σκλη­ρή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα των δι­καιω­μά­των των παι­διών στην Ελ­λά­δα σή­με­ρα:

Τα τε­λευ­ταία χρό­νια εκα­το­ντά­δες χι­λιά­δες Ελ­λη­νό­που­λα στε­ρού­νται των πα­ρα­πά­νω δι­καιω­μά­των, καθώς από το 2008 μέχρι σή­με­ρα η Ελ­λά­δα πα­ρου­σιά­ζει σχε­δόν δι­πλά­σια αύ­ξη­ση στο πο­σο­στό παι­δι­κή φτώ­χειας. Πιο συ­γκε­κρι­μέ­να:

Το πο­σο­στό των παι­διών που ζουν σε συν­θή­κες φτώ­χειας έχει τρι­πλα­σια­στεί. Το 1/3 του ελ­λη­νι­κού πλη­θυ­σμού που ζει κάτω από το όριο της φτώ­χειας απο­τε­λεί­ται από παι­διά κάτω των 18 ετών.

Ση­μα­ντι­κό πο­σο­στό μη προ­νο­μιού­χων παι­διών δεν έχουν καν πρό­σβα­ση στην ια­τρο­φαρ­μα­κευ­τι­κή κά­λυ­ψη.

Το πο­σο­στό των παι­διών και νέων, από 15 έως 24 ετών, που δεν έχουν πρό­σβα­ση στην εκ­παί­δευ­ση ή την ερ­γα­σία έχει δι­πλα­σια­στεί, αγ­γί­ζο­ντας το 20%.

Η Ελ­λά­δα βρί­σκε­ται στις υψη­λό­τε­ρες θέ­σεις πα­γκο­σμί­ως στη σω­μα­τι­κή κα­κο­ποί­η­ση και το σχο­λι­κό bullying, στις ηλι­κί­ες 11-15 ετών.

Σο­κά­ρουν τα στοι­χεία για το πο­σο­στό των παι­διών που δεν έχουν ούτε τα βα­σι­κά, σε έκ­θε­ση της ΕΛ­ΣΤΑΤ που κυ­κλο­φό­ρη­σε χθες.Αυ­ξή­θη­καν δρα­μα­τι­κά μέσα στην πε­ντα­ε­τία 2009- 2013, τα πο­σο­στά των νοι­κο­κυ­ριών της χώρας που αδυ­να­τούν, για οι­κο­νο­μι­κούς λό­γους, να πα­ρέ­χουν στα παι­διά τους βα­σι­κά αγαθά και υπη­ρε­σί­ες, όπως, π.χ. σε κα­θη­με­ρι­νή βάση ένα γεύµα µε κρέας, κο­τό­που­λο ή ψάρι, καθώς και νωπά φρού­τα και λα­χα­νι­κά. Μά­λι­στα, σε αυτή την κα­τη­γο­ρία εντάσ­σο­νται πλέον και νοι­κο­κυ­ριά που θε­ω­ρού­νται μη φτωχά.