ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Απαγωγές αρχείων και… υπολογιστών για ψηφιακά λύτρα σε ξενοδοχειακές μονάδες σε Κρήτη, Ρόδο, Κέρκυρα

news room 5 λεπτά ανάγνωση
345

Ρεπορ­τάζ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

Πρώτα επι­τέ­θη­καν στις αρχές του 2016. Κάποιος από τους 500 υπαλ­λή­λους εται­ρείας με έδρα την Αθήνα κατέ­βασε ένα αρχείο που δεν έπρεπε. Η εισβολή έγινε αντι­λη­πτή όταν συνά­δελ­φός του δια­πί­στωσε ότι δεν μπο­ρούσε να ανοίξει κείμενα στο Word. Οι τεχνι­κοί της εται­ρείας απο­συ­νέ­δε­σαν τους υπο­λο­γι­στές από το Δια­δί­κτυο και περιό­ρι­σαν τη δια­σπορά του ιού. Λίγους μήνες αργό­τερα, η ίδια εται­ρεία στο­χο­ποι­ή­θηκε ξανά. Υπάλ­λη­λος του λογι­στη­ρίου έλαβε e-mail που ζητούσε στα αγγλικά την άμεση εξό­φληση τιμο­λο­γίου. Στο αρχείο όμως που είχε επι­συ­να­φθεί κρυ­βό­ταν ένα επι­κίν­δυνο λογι­σμικό. Απο­στολή του ήταν να κλει­δώ­σει προ­γράμ­ματα και να απαι­τή­σει ψηφιακά λύτρα για την απε­λευ­θέ­ρωσή τους.

Και στις δύο περι­πτώ­σεις η άμεση αντί­δραση των τεχνι­κών της εται­ρείας απέ­τρεψε την «απαγωγή». Αλλοι όμως δεν στά­θη­καν το ίδιο τυχεροί. Οπως έχει γίνει γνωστό στην «Κ», ελλη­νική εται­ρεία ανα­γκά­στηκε να πλη­ρώ­σει ψηφιακά λύτρα όταν μολύν­θηκε υπο­λο­γι­στής στε­λέ­χους της κατά τη διάρ­κεια ταξι­διού. Δεν είχαν κρα­τη­θεί αντί­γραφα ασφα­λείας (backup) και η εται­ρεία έκρινε ότι τα κλει­δω­μένα αρχεία της ήταν ιδιαί­τερα σημα­ντικά και έπρεπε να ανα­κτη­θούν. Αντί­στοιχα, εμπο­ρική επι­χεί­ρηση κλήθηκε να πλη­ρώ­σει 7.000 ευρώ σε ψηφιακά λύτρα. Το κακό­βουλο λογι­σμικό είχε εγκα­τα­στα­θεί στους υπο­λο­γι­στές της όταν κάποιος υπάλ­λη­λος κατέ­βασε αρχείο από ιστο­σε­λίδα πορ­νο­γρα­φι­κού περιε­χο­μέ­νου.

Οι επι­θέ­σεις αυτού του τύπου (με κακό­βουλο λογι­σμικό που απο­κα­λεί­ται Ransomware) λαμ­βά­νουν ανη­συ­χη­τι­κές δια­στά­σεις στην Ελλάδα, όπως ανα­φέ­ρουν στην «Κ» ειδικοί στον χώρο της ασφά­λειας δικτύων. «Υπάρχει μεγάλη έξαρση. Αρκετές εται­ρείες στον τομέα της χον­δρι­κής πώλησης έχουν πληγεί. Το τελευ­ταίο τετρά­μηνο έχουμε πάνω από 15 σχετικά περι­στα­τικά και σε ξενο­δο­χεια­κές μονάδες σε Κρήτη, Ρόδο, Κέρκυρα», λέει ο Δημή­τρης Παπα­μι­χαήλ, υπεύ­θυ­νος για την προ­στα­σία και ανά­κτηση δεδο­μέ­νων στην εται­ρεία Northwind.

Ενδει­κτικά, τον Μάρτιο η εται­ρεία στην οποία εργά­ζε­ται αντι­με­τώ­πισε 292 υπο­θέ­σεις Ransomware στην Ελλάδα, ενώ τον ίδιο μήνα πέρυσι κλήθηκε να δράσει σε 73 αντί­στοιχα περι­στα­τικά. Παρό­μοιες επι­θέ­σεις έχουν στραφεί και κατά δημο­σίων φορέων και σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ» του­λά­χι­στον σε μία περί­πτωση πλη­ρώ­θη­καν λύτρα.

Οι στόχοι των δραστών

Στη λίστα των πλη­γέ­ντων περι­λαμ­βά­νο­νται συμ­βο­λαιο­γρά­φοι, δικη­γό­ροι, γιατροί και μηχα­νι­κοί. Οι κακό­βου­λοι χάκερ κλει­δώ­νουν (κρυ­πτο­γρα­φούν) μεταξύ άλλων πελα­το­λό­για, αρχεία με οικο­νο­μι­κές συναλ­λα­γές, ή άλλα έγγραφα που μπορεί να έχουν ζωτική σημασία για τη δρα­στη­ριό­τητα μιας επι­χεί­ρη­σης ή ενός επαγ­γελ­μα­τία. Συνήθως αρχεία του Office είναι ο κύριος στόχος, αλλά αυτό δεν σημαί­νει ότι δεν μπορούν να πληγούν και άλλα προ­γράμ­ματα, ή σκληροί δίσκοι που είναι συν­δε­δε­μέ­νοι με τον εκτε­θει­μένο υπο­λο­γι­στή. Σε μήνυμά τους με οδηγίες κατα­βο­λής των λύτρων οι δράστες υπό­σχο­νται ότι μετά την πληρωμή θα στεί­λουν το κλειδί απο­κρυ­πτο­γρά­φη­σης για την απε­λευ­θέ­ρωση των αρχείων.

Αυτό το μήνυμα εμφα­νι­ζό­ταν και σε χρήστες στην Ελλάδα που είχαν μολυν­θεί από τον συγκε­κρι­μένο ιό.

Η έδρα των επι­τι­θέ­με­νων δεν γίνεται πάντοτε γνωστή. Εχει δια­πι­στω­θεί όμως –και από κρού­σματα σε άλλες χώρες– ότι κάποιες επι­θέ­σεις εκπο­ρεύ­ο­νται από σέρβερ στην Ουκρα­νία, τη Ρωσία ή την Κίνα. Τα λύτρα συνήθως ζητού­νται σε bitcoin, τύπο ψηφια­κού νομί­σμα­τος που μπορεί εύκολα να ξεπλυ­θεί στο Δια­δί­κτυο ώστε να μη φαί­νε­ται η προ­έ­λευσή του. «Σε εται­ρικό επίπεδο συνήθως οι δράστες ζητούν 5-10 bitcoins», λέει ο Κων­στα­ντί­νος Βαβού­σης από την εται­ρεία Trust-IT που χει­ρί­ζε­ται υπο­θέ­σεις αντι­με­τώ­πι­σης Ransomware. Αυτή την περίοδο ένα bitcoin αντι­στοι­χεί σε λίγο περισ­σό­τερο από 1.100 ευρώ.

Δεν απο­κλεί­ε­ται πάντως οι πλη­γέ­ντες να δια­πραγ­μα­τευ­τούν με τους δράστες, μια δια­δι­κα­σία που μπορεί να διαρ­κέ­σει αρκετές εβδο­μά­δες. Ο Νίκος Γεωρ­γό­που­λος από την εται­ρεία ασφά­λι­σης Cyberinsurance θυμάται σχετικό περι­στα­τικό με επαγ­γελ­μα­τία που κατά­φερε να ρίξει τα 7 bitcoins σε 3 χρη­σι­μο­ποιώ­ντας ως επι­χεί­ρημα την οικο­νο­μική κρίση. Τελικά δεν πλήρωσε ούτε αυτό το ποσό, καθώς απο­φά­σισε να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει παλιό­τερο backup. Ο κ. Γεωρ­γό­που­λος δρα­στη­ριο­ποιεί­ται σε έναν σχετικά νέο κλάδο στην Ελλάδα, που μεταξύ άλλων παρέχει πρό­σθετη ασφα­λι­στική κάλυψη σε εται­ρείες για περι­στα­τικά κυβερ­νο­εκ­βια­σμού.

«Οι Ransomware επι­θέ­σεις ενα­ντίον επι­χει­ρή­σεων αυξά­νο­νται επειδή οι ψηφια­κοί εγκλη­μα­τίες γνω­ρί­ζουν ότι οι οργα­νι­σμοί είναι πιο πιθανό να πλη­ρώ­σουν λύτρα», δηλώνει στην «Κ» ο David Emm, βασικός ερευ­νη­τής ασφα­λείας της εται­ρείας Kaspersky Lab. Η εται­ρεία του συνερ­γά­ζε­ται με τη Europol στην πρω­το­βου­λία «No More Ransom» προ­σφέ­ρο­ντας δημο­σίως κλειδιά απο­κρυ­πτο­γρά­φη­σης ιών που χρη­σι­μο­ποιούν οι δράστες. Ενα από αυτά τα κλειδιά χρη­σί­μευσε και σε συμ­βο­λαιο­γράφο ελλη­νι­κού νησιού, τα αρχεία του οποίου είχαν κλει­δω­θεί και τελικά δεν χρειά­στηκε να κατα­βά­λει λύτρα. Μέσα στο 2017 πάντως χτυ­πή­θηκε εται­ρεία στη Βόρεια Ελλάδα που τελικά πλήρωσε 10 bitcoin στους δράστες καθώς δεν μπόρεσε να ανα­κτή­σει τα δεδο­μένα της.

Θωρά­κιση απέ­να­ντι στις επι­θέ­σεις

«Οι μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις μπορεί να δίνουν έμφαση στην παρα­γωγή, αλλά και η ψηφιακή ασφά­λεια είναι σημα­ντική. Πρέπει να κρατούν αντί­γραφα ασφα­λείας και να ενη­με­ρώ­νουν τα λογι­σμικά τους. Απώ­λειες σε δύο-τρεις συναλ­λα­γές μπορεί να αποβούν καθο­ρι­στι­κές για τη βιω­σι­μό­τητά τους», λέει στην «Κ» ο επι­κε­φα­λής της Δίωξης Ηλε­κτρο­νι­κού Εγκλή­μα­τος της ΕΛ.ΑΣ. Γιώργος Παπα­προ­δρό­μου. Πέρυσι η υπη­ρε­σία του σχη­μά­τισε 891 δικο­γρα­φίες για υπο­θέ­σεις οικο­νο­μι­κής φύσεως, ενώ το 2015 δεν ξεπερ­νού­σαν τις 510. Σε αυτές περι­λαμ­βά­νο­νταν και επι­θέ­σεις για ψηφιακά λύτρα.

Ο ερευ­νη­τής ασφα­λείας δικτύων Ανδρέας Βενιέ­ρης λέει ότι το τελευ­ταίο διά­στημα έχει δια­δο­θεί η χρήση κακό­βου­λου λογι­σμι­κού που πωλεί­ται ή ενοι­κιά­ζε­ται στους δράστες (ένα εξ αυτών κοστο­λο­γεί­ται προς 1.000 ευρώ τον χρόνο). Αυτή η τακτική απο­κα­λεί­ται «Ransomware-as-a-Service» και απευ­θύ­νε­ται σε εγκλη­μα­τίες που δεν έχουν τις ικα­νό­τη­τες, τους πόρους ή τη διάθεση για να ανα­πτύ­ξουν δικό τους λογι­σμικό.

«Οι προ­γραμ­μα­τι­στές προ­σφέ­ρουν το κακό­βουλο προϊόν τους ”κατά παραγ­γε­λία”, που­λώ­ντας απο­κλει­στικά τρο­πο­ποι­η­μέ­νες εκδό­σεις σε πελάτες οι οποίοι στη συνέ­χεια τις δια­νέ­μουν μέσω spam ιστο­σε­λί­δων, πλη­ρώ­νο­ντας προ­μή­θεια στο δημιουργό», εξηγεί ο κ. Emm.

Ransomware προς πώληση στο «Σκο­τεινό Δια­δί­κτυο».

Ο ερευ­νη­τής ασφα­λείας δικτύων Δημή­τρης Σια­τή­ρας, όπως και ο κ. Βαβού­σης, επι­ση­μαί­νει ότι η κατα­βολή των λύτρων δεν απο­τε­λεί ενδε­δειγ­μένη λύση. Κανείς δεν εγγυά­ται ότι οι απα­γω­γείς θα στεί­λουν το κλειδί απο­κρυ­πτο­γρά­φη­σης ή ότι δεν θα χτυ­πή­σουν ξανά στο μέλλον. Οπως τονίζει, εται­ρείες και ιδιώτες πρέπει να έχουν προβεί σε όλες τις απα­ραί­τη­τες ανα­βαθ­μί­σεις ασφα­λείας στα συστή­ματά τους για να εξα­σφα­λί­σουν σε σημα­ντικό βαθμό τη θωρά­κισή τους.

Ο κ. Παπα­μι­χαήλ που εργά­ζε­ται στην ανά­κτηση δεδο­μέ­νων, παρα­τη­ρεί ότι το 2016 και τους πρώτους μήνες του 2017 οι τύποι Ransomware με τη μεγα­λύ­τερη διάδοση στην Ελλάδα ήταν οι «Locky», «Dharma» και «Cerber». Σε μία από τις πιο ανη­συ­χη­τι­κές επι­θέ­σεις που θυμάται, οι δράστες μόλυναν υπο­λο­γι­στές εται­ρείας απει­λώ­ντας ότι θα δια­γρά­ψουν δεδο­μένα εάν δεν πλη­ρω­θούν σε δύο ημέρες. Το σημεί­ωμά τους ήταν γραμ­μένο στα τουρ­κικά. «Στεί­λαμε δύο μηχα­νι­κούς και κατα­φέ­ραμε να ανα­κτή­σουμε τα αρχεία προτού εκπνεύ­σει η διορία», λέει.

Καθη­με­ρινή

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.