Ναπαναλλουισμός

Η κυρία Βούλα εμφα­νί­ζε­ται στο βίντεο έξω φρενών. “Έχουμε νέα παιδιά, γιους”, λέει, “οι οποίοι είναι οξύ­θυ­μοι. Είναι κυνηγοί. Όλοι έχουν όπλα. Αν κάποιο παιδί πιάσει όπλο, θα πάει φυλακή, το δικό μου το παιδί θα πάει μέσα και οι Σύριοι θα είναι έξω και θα γυρνάνε;” Έτσι έλεγε, πάρα πολύ θυμω­μένη, τις προ­άλ­λες στην κάμερα.

Αυτό συνέβη στην Κω στην περιοχή Λινο­πό­της, όπου γονείς παιδιών οξύ­θυ­μων και άλλοι κάτοι­κοι συγκε­ντρώ­θη­καν για ακόμα μια φορά κοντά σε ένα παλιό ιταλικό στρα­τό­πεδο για να δια­μαρ­τυ­ρη­θούν κατά της δημιουρ­γίας hotspot στη συγκε­κρι­μένη τοπο­θε­σία.

“Δεν είναι κατάλ­ληλο το μέρος, επειδή εδώ υπάρχει εκκλη­σία, χτυπάνε οι καμπά­νες”, είπε μια άλλη κυρία στην κάμερα. Πράγ­ματι, καθ’ όλη τη διάρ­κεια της δια­μαρ­τυ­ρίας, χτυ­πού­σαν καμπά­νες. Ποιος ξέρει ποιος καθόταν και τις βάραγε. Μπορεί κανένας. Μπορεί να ήταν από αυτές με κουμπί.

“Θα γίνουν τζαμιά οι εκκλη­σίες”, είπε μια άλλη. “Αυτοί βλέπετε τι λεη­λα­σίες κάνουν στις εκκλη­σίες”.

“Αυτοί”, βεβαίως, που σύμφωνα με την κυρία θα κάνουν την εκκλη­σία τζαμί ή θα το λεη­λα­τή­σουν (ή και τα δύο, ποιος ξέρει), είναι οι πρό­σφυ­γες που κατα­φτά­νουν στο νησί μετά από ένα μαρα­θώ­νιο ταξίδι από τις κατε­στραμ­μέ­νες τους χώρες. Το Hotspot που σχε­διά­ζε­ται να κατα­σκευα­στεί το Λινο­πότη θα είναι ένα από τα πέντε που έχει συμ­φω­νή­σει να εγκα­τα­στή­σει η ελλη­νική κυβέρ­νηση σε πέντε από τα νησιά που υπο­δέ­χο­νται τους περισ­σό­τε­ρους πρό­σφυ­γες. Στην Κω το 2015 έφτασαν πάνω από 80.000 πρό­σφυ­γες από τη Συρία, το Πακι­στάν, το Αφγα­νι­στάν και το Ιράκ, πράγμα που δημιούρ­γησε σημα­ντικό πρό­βλημα το καλο­καίρι, όταν οι ροές ήταν πολύ πυκνές, οι σαπιό­βαρ­κες των Τούρκων λαθρέ­μπο­ρων έφταναν κατά δεκάδες, και η ταυ­το­ποί­ηση των ανθρώ­πων και η προ­ώ­θησή τους στον Πειραιά καθυ­στε­ρούσε. Αυτό είχε σαν απο­τέ­λε­σμα οι σκηνές με τους ανθρώ­πους να έχουν γεμίσει τα πάρκα και την παραλία της πόλης και να δημιουρ­γη­θούν εντά­σεις. Ήταν μια δύσκολη κατά­σταση.

Από τότε, κι αφού έχει γίνει σαφές ότι το πρό­βλημα δεν τελειώ­νει, και οι άνθρω­ποι δεν στα­μα­τάνε να έρχο­νται, έχει αρχίσει η συζή­τηση για τη δημιουρ­γία μιας τοπο­θε­σίας εκτός της πόλης, όπου οι άνθρω­ποι θα μπορούν να ταυ­το­ποιού­νται πιο απο­τε­λε­σμα­τικά, με καλύ­τε­ρες δια­δι­κα­σίες (καθώς τώρα τη δουλειά πασχί­ζει να κάνει η αστυ­νο­μία του νησιού με ελά­χι­στα μέσα) ώστε στη συνέ­χεια να παίρ­νουν τα χαρτιά τους και να φεύγουν.

Οι ντόπιοι, φυσικά, όπως γίνεται συνήθως με τους απα­ντα­χού ντό­πιους, δεν θέλουν. “Να μπαί­νουν σε ένα πλοίο και να φεύγουν, καθόλου να μη μένουν στο νησί μας”, είπε μια άλλη κυρία στο Λινο­πότη. “Να φύγουμε εμείς από τα δικά μας σπίτια και να βάλουν αυτούς δηλαδή”, είπε μια ακόμα πιο θυμω­μένη, ειρω­νικά.

Ένα συν­νε­φια­σμένο Σαβ­βα­το­κύ­ριακο του Νοεμ­βρίου, ο ντόπιος δημο­σιο­γρά­φος Γιώργος Κατσά­βα­ρος μας ξενά­γησε στο επίμαχο στρα­τό­πεδο, το οποίο βρί­σκε­ται περίπου στη μέση του μακρό­στε­νου νησιού. Είναι μια έκταση εν πολλοίς εγκα­τα­λει­μένη, με ερείπια κτιρίων που είχαν κατα­σκευά­σει οι Ιταλοί (οι οποίοι στα 20 χρόνια που είχαν την Κω πρό­λα­βαν και έφτια­ξαν τα ομορ­φό­τερα κτίρια που έχει σήμερα το νησί), εμφανώς κατα­πα­τη­μένη από βοσκούς και άλλους περί­οι­κους σε διάφορα σημεία. Σπίτια φαί­νο­νται ελά­χι­στα μέσα στα γύρω κτήματα, η θάλασσα είναι μακριά, ξενο­δο­χεία κοντά δεν υπάρ­χουν. Ο κεντρι­κός δρόμος είναι δίπλα, οπότε το σημείο έχει καλή πρό­σβαση. Το μόνο σύγ­χρονο κτίριο που υπάρχει στα πέριξ (δηλαδή, χτι­σμένο μέσα στο στρα­τό­πεδο) είναι, φυσικά, μια εκκλη­σία. Ή μάλλον, λάθος, όχι κτίριο, “κτι­ριακό συγκρό­τημα” ήθελα να πω, περι­φραγ­μένο από έναν πελώριο τοίχο, το οποίο περιέ­χει μία εκκλη­σία, ένα παρεκ­κλήσι, φρο­ντι­σμέ­νους κήπους και ένα κομψό, πολυ­τε­λές κτίσμα που μοιάζει σαν εξοχική κατοι­κία. Εγώ βεβαίως δεν κατα­λα­βαίνω γιατί το να υπάρχει μια εκκλη­σία/συγκρό­τημα ανα­ψυ­χής δίπλα σε ένα χώρο ταυ­το­ποί­η­σης και φιλο­ξε­νίας προ­σφύ­γων είναι πιο προ­βλη­μα­τικό από το να υπάρχει μια εκκλη­σία δίπλα σε ταβέρ­νες, σχολεία ή σπίτια, αλλά τέλος πάντων, τι ξέρω εγώ, εγώ δεν έχω οπλι­σμένο και οξύθυμο γιο.

Βεβαίως, οι περί­οι­κοι δεν είναι οι μόνοι που αντι­τί­θε­νται στην κατα­σκευή Hotspot στο συγκε­κρι­μένο σημείο.

Ο Γιώργος Κυρί­τσης, δήμαρ­χος του νησιού, που μας δέχτηκε στο γραφείο του στο άδειο δημαρ­χιακό μέγαρο (ήταν Κυριακή), είναι αντί­θε­τος στη δημιουρ­γία hotspot οπου­δή­ποτε στο νησί, όχι μόνο στο Λινο­πότη. “Με τη δημιουρ­γία Hotspot η Κώς ακυ­ρώ­νε­ται ως του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός και επειδή hotspot στην Ελλάδα δεν λει­τουρ­γεί σοβαρά”, μας είπε.

Η οικο­νο­μία του νησιού στη­ρί­ζε­ται κατά 90% στον του­ρι­σμό, πράγ­ματι, και οι ντόπιοι βλέπουν ότι η κρίση απειλεί σοβαρά το προϊόν τους. Βεβαίως εδώ χωράει κου­βέ­ντα ως προς το αν για την πτώση του του­ρι­σμού φταίει περισ­σό­τερο η ύπαρξη των προ­σφύ­γων ή οι ντρο­πια­στι­κές σκηνές από τα επει­σό­δια του περυ­σι­νού καλο­και­ριού, αλλά όπως και να έχει, η στάση του δημάρ­χου, όπως κι αν τη χαρα­κτη­ρί­σει κανείς (και μπορεί με πολλά επίθετα να τη χαρα­κτη­ρί­σει), είναι πολι­τικά κατα­νοητή. Δεδο­μέ­νου ότι πρό­κει­ται για πολι­τική απόφαση της κεντρι­κής κυβέρ­νη­σης και μάλιστα για διε­θνούς εμβέ­λειας θέμα, στην πράξη δεν πέφτει λόγος ούτε στο δήμο, ούτε στην περι­φέ­ρεια, οπότε οι ντόπιοι πολι­τι­κοί δεν έχουν καμία όρεξη να ανα­λά­βουν οποιο­δή­ποτε πολι­τικό κόστος πηγαί­νο­ντας κόντρα σε ψηφο­φό­ρους με οξύ­θυ­μους γιους, και έτσι είναι ενα­ντίον οποιασ­δή­ποτε πρό­τα­σης, συνέ­χεια, κι ας κάθο­νται οι άνθρω­ποι να κοι­μού­νται στις σκηνές στο λιμάνι, δίπλα στα τείχη, εκεί που τις πιάνει πιο πολύ ο αέρας.

Η στάση των ντόπιων και της τοπικής εκκλη­σίας, που δια­μαρ­τύ­ρο­νται και βαράνε τις καμπά­νες και ενί­ο­νται υπο­δέ­χο­νται και νεοναζί πολι­τι­κούς στις κινη­το­ποι­ή­σεις τους, όμως, απο­τε­λεί το σημα­ντι­κό­τερο στοι­χείο της υπό­θε­σης κατά τη γνώμη μου. Μπορεί κανείς αυτούς τους ανθρώ­πους να τους υπο­τι­μή­σει ως μια χούφτα ρατσι­στές και μουρ­λο­κα­κο­μοί­ρες σε μια γωνιά ενός νησιού που, σε άλλες γωνιές, δια­θέ­τει ανθρώ­πους που έστησαν δράσεις υπο­στή­ρι­ξης των προ­σφύ­γων, και που ακόμα και σήμερα φρο­ντί­ζουν ώστε να μην τους λείψει ούτε φαγητό, ούτε καθαρά ρούχα, ούτε και στέγη για τις λίγες ημέρες που μένουν στην Κω. Δεν μπορεί όμως να παρα­βλέ­ψει τον αριθμό τους (στις εκλογές του Σεπτεμ­βρίου η Χρυσή Αυγή διπλα­σί­ασε το ποσόστό της στο νησί στο ιλλιγ­γιώ­δες 10,2%) και το ότι ο λόγος και η σκέψη τους στάζουν γυμνό μίσος. Αυτή η παθο­λο­γική ξενο­φο­βία δεν εμφα­νί­ζε­ται μόνο στην Κω, ή μόνο στην Ελλάδα. Ευδο­κι­μεί και στα μυαλά των θαυ­μα­στών του Ντό­ναλντ Τραμπ, των ψηφο­φό­ρων της Μαρί Λεπέν. Αλλά σε κοι­νω­νίες δια­λυ­μέ­νες σαν τη δικιά μας, όπου δομές αλλη­λεγ­γύης και σεβα­σμός του δημό­σιου χώρου δεν υπάρ­χουν, ενώ έχουμε ήδη πτω­χεύ­σει, και όπου οι πρό­σφυ­γες συνε­χί­ζουν να φτάνουν, μπορεί να γίνει περισ­σό­τερο επι­κίν­δυνη, πιο άμεσα.

Το έθεσε εύγλωττα η κυρία Βούλα:

“Μου λεει εμένα ο γιός μου, μαμά εγώ θα πιάσω το όπλο αμα τον δω μες στην αυλή”.

Πηγή: Καθη­με­ρινή ΘΟΔΩΡΗΣ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ