Οπωρολαχανικά: Τα πληρώνουμε 94% ακριβότερα από το χωράφι στο ράφι

Αυξη­μέ­νες κατά 94% είναι οι τιμές που πλη­ρώ­νουμε ως κατα­να­λω­τές τα οπω­ρο­λα­χα­νικά στα ράφια των σούπερ μάρκετ σε σχέση με την τιμή που αυτά έχουν τη στιγμή που φεύγουν από τον παρα­γωγό για να που­λη­θούν στους χον­δρε­μπό­ρους και στη συνέ­χεια να δια­τε­θούν στην αγορά. Στοι­χεία ανά­λυ­σης του Ινστι­τού­του Έρευνας Λια­νε­μπο­ρίου Κατα­να­λω­τι­κών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) προς τα σούπερ μάρκετ – μέλη του που είναι στη διάθεση του Capital.gr, δεί­χνουν ότι το 52% του συνο­λι­κού κόστους των οπω­ρο­λα­χα­νι­κών προ­έρ­χε­ται από τη δια­δι­κα­σία παρα­γω­γής στο χωράφι, το 13% από τους χον­δρε­μπό­ρους, το 24% από το λια­νε­μπό­ριο και το 12% από τον ΦΠΑ. Σημειώ­νε­ται ότι η πορεία των προ­ϊ­ό­ντων σε χον­δρε­μπό­ριο, λια­νε­μπό­ριο και η προ­σθήκη του ΦΠΑ, είναι αυτή που φέρνει και την αύξηση του 94% στην τιμή ραφιού, σε σχέση με την τιμή που αγο­ρά­ζουν οι χον­δρέ­μπο­ροι από τους παρα­γω­γούς. Τα στοι­χεία αυτά προ­ήλ­θαν από συνε­ντεύ­ξεις που πραγ­μα­το­ποί­ησε ο ΙΕΛΚΑ με λια­νέ­μπο­ρους και παρα­γω­γούς με επι­μέ­ρους ερω­τη­μα­το­λό­για, ενώ αντλή­θη­καν και στοι­χεία από δευ­τε­ρο­γε­νείς τιμές. Η συλλογή των ερω­τη­μα­το­λο­γίων πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε κατά τη διάρ­κεια του Ιουνίου και η έρευνα θα λάβει την πλήρη μορφή της στη διάρ­κεια του Αυγού­στου.

Ανα­λυ­τική κατα­νομή του κόστους στα οπω­ρο­κη­πευ­τικά

Ανα­λύ­ο­ντας εις βάθος το πώς προ­κύ­πτει το τελικό κόστος των προ­ϊ­ό­ντων στην αλυσίδα αξίας, η κατα­νομή έχει ως εξής:

ΦΠΑ: 12%

Κέρδη εμπλε­κο­μέ­νων: 9%

Άλλα κόστη: 3%

Φύρα: 9%

Μετα­φο­ρές και καύσιμα: 13%

Εργα­τικό κόστος: 29%

Ενέρ­γεια: 10%

Πρώτες ύλες και συσκευα­σία: 15%

Όπως προ­κύ­πτει από την παρα­πάνω ανάλυση, ο ΦΠΑ είναι υψη­λό­τε­ρος από τα κέρδη όλων των εμπλε­κο­μέ­νων, και επί της ουσίας το κράτος είναι αυτό που βγάζει τα περισ­σό­τερα χρήματα από την παρα­γωγή, δια­κί­νηση και πώληση των συγκε­κρι­μέ­νων προ­ϊ­ό­ντων. Συν τοις άλλοις το εργα­τικό κόστος προ­κα­λεί το μεγα­λύ­τερο μέρος από το σύνολο του κόστους παρα­γω­γής και δια­κί­νη­σης των οπω­ρο­κη­πευ­τι­κών.

Οι βασικές προ­κλή­σεις για τους παρα­γω­γούς – Έλλειψη πόρων και κόστος ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού

Στις κυριό­τε­ρες προ­κλή­σεις που καλού­νται να αντι­με­τω­πί­σουν οι παρα­γω­γοί και δια­κι­νη­τές οπω­ρο­κη­πευ­τι­κών είναι η έλλειψη πόρων, δεδο­μέ­νου ότι υφί­στα­ται μεγάλο πρό­βλημα έλλει­ψης νερού με μειω­μένη πρό­σβαση σε γεω­τρή­σεις και αρδεύ­σεις. Ταυ­τό­χρονα είναι αυξη­μένο το κόστος του νερού, από 15 ευρώ ανά ώρα σε 24 ευρώ αυτή τη στιγμή, όπως προ­κύ­πτει από τα ίδια στοι­χεία. Σημα­ντικά κόστη που επίσης επι­βα­ρύ­νουν την εφο­δια­στική αλυσίδα είναι οι θάλαμοι απο­θή­κευ­σης και τα ψυγεία, τα καύσιμα και η φύρα. Επίσης ο κλάδος παρα­γω­γής οπω­ρο­κη­πευ­τι­κών εξαρ­τά­ται σε μεγάλο βαθμό από το εξω­τε­ρικό σε ό,τι αφορά την προ­μή­θεια σπόρων, φαρ­μά­κων και λιπα­σμά­των, γεγονός που αυξάνει έτι περαι­τέρω το κόστος. Στα κύρια προ­βλή­ματα του κλάδου παρα­γω­γής και δια­κί­νη­σης είναι η ελλη­νο­ποί­ηση προ­ϊ­ό­ντων που προ­έρ­χο­νται από χώρες του εξω­τε­ρι­κού, γεγονός που δημιουρ­γεί συν­θή­κες αθέ­μι­του αντα­γω­νι­σμού σε βάρος των υγειών επι­χει­ρή­σεων.

Το μεγα­λύ­τερο όμως πρό­βλημα είναι η έλλειψη ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού και η αύξηση του κόστους για τα εργα­τικά χέρια. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι το ημε­ρο­μί­σθιο από 25 ευρώ την ημέρα, έχει ανέλθει αυτή τη στιγμή στα 50 ευρώ την ημέρα με βάση τα ίδια στοι­χεία.

Στη λαϊκή αγορά οι καλύ­τε­ρες τιμές στα οπω­ρο­κη­πευ­τικά

Στο πλαίσιο της παρου­σί­α­σης του ΙΕΛΚΑ εξε­τά­ζο­νται παρά­γο­ντες όπως για παρά­δειγμα πού βρίσκει ο κατα­να­λω­τής τις καλύ­τε­ρες τιμές της αγοράς. Για όλα τα προ­ϊ­ό­ντα που εξε­τά­ζο­νται, η απά­ντηση είναι ότι η καλύ­τερη τιμή είναι αυτή της λαϊκής αγοράς. Για παρά­δειγμα το 60% απα­ντάει ότι τα φθη­νό­τερα λεμόνια τα αγο­ρά­ζει από την λαϊκή, το 62% δίνει την ίδια απά­ντηση για τα πορ­το­κά­λια και τα μήλα. Επίσης το 64% επι­ση­μαί­νει ότι η φθη­νό­τερη ντομάτα που αγο­ρά­ζει είναι αυτή της λαϊκής και το 56% απαντά το ίδιο για τα κρεμ­μύ­δια.

Το ενδια­φέ­ρον είναι ότι οι κατα­να­λω­τές θεωρούν πως τα οπω­ρο­πω­λεία είναι τα σημεία που πωλούν ακρι­βό­τερα τα αγρο­τικά προ­ϊ­ό­ντα, καθώς μόλις το 3% θεωρεί ότι βρίσκει φθη­νό­τερα εκεί τα λεμόνια, τα πορ­το­κά­λια, τα μήλα και τη ντομάτα, ενώ μόλις το 2% απαντά ότι βρίσκει φθη­νό­τερα τα κρεμ­μύ­δια και τις πατάτες.

Σε ό,τι αφορά τα σούπερ μάρκετ το 18% απαντά ότι εκεί βρίσκει φθη­νό­τερα τα λεμόνια, το 17% τα πορ­το­κά­λια, το 19% τα μήλα, το 21% τα κρεμ­μύ­δια, το 16% τις ντο­μά­τες, το 23% τις πατάτες.

Επι­πλέον, ένα ποσοστό 17% απαντά ότι τα φθη­νό­τερα λεμόνια τα αγο­ρά­ζει από παρα­γω­γούς ή υπαί­θριους πωλητές, το 16% δίνει την ίδια απά­ντηση για τα πορ­το­κά­λια, το 15% για τα μήλα, το 16% για τις ντο­μά­τες και το 18% για τις πατάτες.

Εν γένει η λαϊκή αγορά είναι αυτή που κυριαρ­χεί σε όλα τα ερω­τή­ματα που αφορούν το εάν κάποιος βρίσκει εκεί τα προ­α­να­φε­ρό­μενα προ­ϊ­ό­ντα με την καλύ­τερη γεύση, τη μεγα­λύ­τερη φρε­σκάδα και τη μεγα­λύ­τερη ασφά­λεια.

Πηγή capital.gr

Του Γιώργου Λαμπίρη