Ρέτσος: Τι «φρενάρει» τις ξένες επενδύσεις στον τουρισμό

Όλη τη «βεντά­λια» των θεμάτων που βρί­σκο­νται στο επί­κε­ντρο του προ­βλη­μα­τι­σμού των παρα­γό­ντων του του­ρι­σμού άνοιξε χθες ο πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΣΕΤΕ) Γιάννης Ρέτσος σε έναν ανε­πί­σημο απο­λο­γι­σμό της χρονιάς που ολο­κλη­ρώ­νε­ται και εν’ όψει της νέας του­ρι­στι­κής περιό­δου.

Βασικά στοι­χεία των εκτι­μή­σεων του επι­κε­φα­λής του ΣΕΤΕ αφο­ρού­σαν στα «κόκκινα» δάνεια στο χώρο του του­ρι­σμού, τα εμπόδια που απο­τρέ­πουν την προ­σέλ­κυση άμεσων ξένων επεν­δύ­σεων, τον τρόπο που επι­δρούν στον ελλη­νικό του­ρι­σμό η γεω­πο­λι­τική αστά­θεια αλλά και η οικο­νο­μική κατά­σταση σε βασικές χώρες της Ευρώπης και τις πρώτες ενδεί­ξεις από την εικόνα των κρα­τή­σεων στις βασικές αγορές για το 2018.  Σε ότι αφορά τα βασικά μεγέθη του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού ο πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ εκτί­μησε πως η ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις το 2017 θα προ­σεγ­γί­σουν τα 14,5 δισ. ευρώ.

Για το 2018 ανέφερε πως οι ενδεί­ξεις οδηγούν στην εκτί­μηση πως δια­τη­ρεί­ται η ανοδική δυνα­μική του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού και για τη χρονιά που έρχεται. Σημεί­ωσε ταυ­τό­χρονα ως ενι­σχυ­τικό παρά­γο­ντα το γεγονός πως ενι­σχύ­ε­ται το κατα­να­λω­τικό κλίμα στις ευρω­παϊ­κές αγορές, γεγονός που ευνοεί τα ταξίδια.

Δίνο­ντας μια πρό­γευση για το 2018 ο Γ. Ρέτσος ανα­φέρ­θηκε στο «πρό­δρομο δείκτη» του προ­γραμ­μα­τι­σμού αερο­πο­ρι­κών θέσεων για το 2018. Όπως σημεί­ωσε, σύμφωνα με τα στοι­χεία Νοεμ­βρίου, οι προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες θέσεις για το 2018 κατέ­γρα­φαν αύξηση 4% σε σύγκριση με τον αντί­στοιχο μήνα του 2016. Σημεί­ωσε, ωστόσο, πως το Νοέμ­βριο του 2016 οι προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες θέσεις εμφά­νι­ζαν άνοδο 19% σε σύγκριση με το 2016. Όπως απο­δεί­χθηκε, ωστόσο, πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν σχεδόν οι μισές από τις επι­πλέον προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες θέσεις με απο­τέ­λε­σμα η πραγ­μα­τική αύξηση θέσεων να φθάσει στο + 8%-9%.

Απα­ντώ­ντας σε σχετική ερώτηση του Euro2day.gr ο πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ επι­βε­βαί­ωσε πως ο περιο­ρι­σμός των επι­πλέον αερο­πο­ρι­κών θέσεων από το +19% του αρχικού προ­γραμ­μα­τι­σμού στο +8%-9% που τελικά υλο­ποι­ή­θη­καν, οφεί­λε­ται σε μεγάλο βαθμό στη ρωσική αγορά. Όπως εξήγησε, από το καλο­καίρι του 2017 κατα­γρά­φε­ται στροφή των Ρώσων στην αγορά της Τουρ­κίας. Αυτό έχει ως απο­τέ­λε­σμα να επι­στρέ­φουν οι Ρώσοι επι­σκέ­πτες στην παλαιά τους συνή­θεια να πραγ­μα­το­ποιούν τις κρα­τή­σεις τους σχετικά αργά (late bookings). Με αυτά τα δεδο­μένα δεν μπορεί να προ­δια­γρα­φεί η εξέλιξη της κίνησης από τη Ρωσία προς τη χώρα μας το 2018.

Σε ανοδικό momentum, αντί­θετα, βρί­σκο­νται άλλες αγορές δημιουρ­γώ­ντας προσ­δο­κίες ότι θα ισο­σκε­λι­στούν ή και θα υπερ­κα­λυ­φθούν οι όποιες απώ­λειες από αγορές όπως της Ρωσίας.

Ανα­φε­ρό­με­νος στην αγορά της Τουρ­κίας ο Γ. Ρέτσος σημεί­ωσε πως ανα­κάμ­πτειαπό φέτος και εμφα­νί­ζει ισχυρή ανοδική δυνα­μική για την επόμενη χρονιά. Υπο­γράμ­μισε, μάλιστα, πως ένα από τα χαρα­κτη­ρι­στικά του τουρ­κι­κού του­ρι­σμού είναι πως τις περί­ο­δος μεγάλης υπο­χώ­ρη­σης ακο­λου­θεί μια περί­ο­δος γρή­γο­ρης ανά­καμ­ψης.

Στο φλέγον θέμα των κόκ­κι­νων δανείων στον του­ρι­σμό, ο επι­κε­φα­λής του ΣΕΤΕ σημεί­ωσε με έμφαση πως, παρότι έχει δημιουρ­γη­θεί δια­φο­ρε­τική εντύ­πωση, τα μη εξυ­πη­ρε­τού­μενα δάνεια του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων δεν υπερ­βαί­νουν τα 3 δισ. ευρώ σε σύνολο 8 δισ. Δανεια­κών υπο­χρε­ώ­σεων των επι­χει­ρή­σεων του του­ρι­στι­κού τομέα.

Ο πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ, μάλιστα, προ­χώ­ρησε ένα βήμα παρα­πέρα χαρα­κτη­ρί­ζο­ντας «υπο­δα­νει­σμένο» το χώρο του του­ρι­σμού. Εξήγησε, μάλιστα, πως η εκτί­μηση αυτή προ­κύ­πτει από το γεγονός πως ενώ ο του­ρι­σμός αντι­προ­σω­πεύει το 20% του ΑΕΠ της χώρας, εντού­τοις ο συνο­λι­κός δανει­σμός των επι­χει­ρή­σεων του χώρου δεν ξεπερνά τα 8 δισ. ευρώ σε σύνολο 100 δισ. ευρώ οφειλών του ιδιω­τι­κού τομέα προς τις τρά­πε­ζες.

Ενδια­φέ­ρον παρου­σιά­ζει η τοπο­θέ­τηση του προ­έ­δρου του ΣΕΤΕ σχετικά με τις μετα­βλη­τές που επη­ρε­ά­ζουν την προ­σέλ­κυση μεγάλων του­ρι­στι­κών επεν­δύ­σεων. Ο Γ. Ρέτσος έσπευσε να τονίσει πως το βασικό εμπόδιο δεν είναι το φορο­λο­γικό πλαίσιο αλλά η έλλειψη χωρο­τα­ξι­κού σχε­δια­σμού και τα προ­βλή­ματα στο χώρο της δικαιο­σύ­νης, μέσω των οποίων δημιουρ­γού­νται εμπλο­κές που κάνουν διστα­κτι­κούς τους ενδια­φε­ρό­με­νους επεν­δυ­τές.

Όπως ανέφερε ο πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ, η εκτί­μηση αυτή προ­κύ­πτει από σειρά επαφών με υπο­ψή­φιους επεν­δυ­τές οι οποίοι προσ­διο­ρί­ζουν τη χωρο­τα­ξία και τη δικαιο­σύνη ως τα βασι­κό­τερα εμπόδια για την υλο­ποί­ηση των επεν­δυ­τι­κών σχεδίων.

Απα­ντώ­ντας σε σχετική ερώτηση του Euro2day.gr ο πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ σημεί­ωσε πως στις επαφές της ηγεσίας του συν­δέ­σμου με τους εκπρο­σώ­πους των θεσμών θέτει, δια­χρο­νικά, την χωρο­τα­ξία και τη δικαιο­σύνη ως θέματα που θα πρέπει να επι­λυ­θούν το ταχύ­τερο.

Ο Γ. Ρέτσος χαρα­κτή­ρισε «όχι καλά νέα» πρό­σφα­τες ανα­φο­ρές που έκαναν λόγο για περαι­τέρω καθυ­στέ­ρηση για επι­πλέον δύο χρόνια της ορι­στι­κο­ποί­η­σης του χωρο­τα­ξι­κού σχεδίου της χώρας και την άσκηση πολι­τι­κής μέσω των χωρο­τα­ξι­κών σχεδίων των Περι­φε­ρειών ως λύση ανάγκης μέχρι τότε.

Ανα­φε­ρό­με­νος στις μισθώ­σεις κατοι­κιών μέσω ηλε­κτρο­νι­κών πλατ­φορ­μώνόπως η Airbnb ο πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ χαρα­κτή­ρισε επι­βε­βλη­μένο να τεθούν κανόνες στη συγκε­κρι­μένη δρα­στη­ριό­τητα την οποία χαρα­κτή­ρισε «γκρίζα» εξαι­τίας της μη ύπαρξης σαφούς θεσμι­κού πλαι­σίου που θα την ρυθ­μί­ζει ώστε να μην λει­τουρ­γεί αθέμιτα ως προς τις του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις οι οποίες λει­τουρ­γούν υπό ασφυ­κτικό φορο­λο­γικό πλαίσιο.

Χαρα­κτή­ρισε, μάλιστα, «ασθενή» τη ρύθμιση που επέλεξε η κυβέρ­νηση για τις μισθώ­σεις κατοι­κιών ενώ εξέ­φρασε σοβαρές επι­φυ­λά­ξεις για το πώς θα δια­σφα­λι­στεί η παροχή από τις ηλε­κτρο­νι­κές πλατ­φόρ­μες προς τις αρμό­διες αρχές στοι­χείων των συναλ­λα­γών (μισθώ­σεων) που πραγ­μα­το­ποιού­νται.

Σχετικά με τα προ­γράμ­ματα κατάρ­τι­σης που υλο­ποιεί το Ινστι­τούτο ΣΕΤΕ και το πρό­γραμμα voucher εργα­σίας, ο πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ σημεί­ωσε πως το 1/3 όσων μετέ­χουν σε αυτά βρίσκει στη συνέ­χεια μόνιμη θέση απα­σχό­λη­σης στον του­ρι­σμό. Σε αντί­θεση με τα αντί­στοιχα προ­γράμ­ματα άλλων τομέων όπου το αντί­στοιχο ποσοστό δεν ξεπερνά το 8-12%.