ΣτΕ: Ανοικτό το ενδεχόμενο ανατροπής για αίτηση στη Ρόδο που απορρίφθηκε σε δράση ΕΣΠΑ με κλειστό κύκλο

Η υπόθεση που απα­σχό­λησε το ανώτατο διοι­κη­τικό δικα­στή­ριο ξεκί­νησε και ωρίμασε στη Ρόδο. Έλληνας πολι­τι­κός μηχα­νι­κός υπέβαλε αίτηση ένταξης στο πρό­γραμμα «Νέοι ελεύ­θε­ροι επαγγελματίες-Νέοι επι­στή­μο­νες 2009» με έναρξη επι­τη­δεύ­μα­τος εντός 07/2009 στη Ρόδο.

Ο επι­τό­πιος έλεγχος πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στον επαγ­γελ­μα­τικό του χώρο στη Ρόδο στις 28/01/2010 και εκεί κρί­θη­καν κρίσιμα στοι­χεία για την τύχη της επι­χο­ρή­γη­σης. Η διοί­κηση απέρ­ριψε την αίτηση τον 09/2010 και η ένσταση απορ­ρί­φθηκε τον 06/2014.

Η διαφορά δια­δρο­μή­θηκε δικα­στικά μέχρι το 2025 οπότε το Δ΄ Τμήμα απο­φά­σισε να ανα­βά­λει την ορι­στική κρίση έως 09/06/2026 εν αναμονή απά­ντη­σης του Δικα­στη­ρίου της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης για το αν μπορεί να χορη­γη­θεί ενί­σχυση μετά το κλεί­σιμο της επι­λε­ξι­μό­τη­τας.

Το νησί στο επί­κε­ντρο

Η Ρόδος δεν είναι απλή γεω­γρα­φική αναφορά. Εκεί έγινε η έναρξη δρα­στη­ριό­τη­τας, εκεί βρί­σκε­ται ο επαγ­γελ­μα­τι­κός χώρος και εκεί έγινε ο πρώτος επι­τό­πιος έλεγχος από την τότε υπη­ρε­σία του ΟΑΕΔ. Το τοπικό ΚΠΑ2 Ρόδου εξέδωσε την απορ­ρι­πτική πράξη της 16/09/2010. Η πραγ­μα­τική εικόνα της δρα­στη­ριό­τη­τας στο νησί απο­τέ­λεσε τη βάση τόσο για την απόρ­ριψη όσο και για τον μετα­γε­νέ­στερο διοι­κη­τικό έλεγχο που απο­τύ­πωσε μεγάλα δια­στή­ματα χωρίς έσοδα και περιο­ρι­σμέ­νες δαπάνες λει­τουρ­γίας. Η τοπο­θέ­τηση του φακού στη Ρόδο είναι ανα­γκαία για να γίνει αντι­λη­πτό τι ακριβώς ελέγ­χθηκε και γιατί δημιουρ­γή­θηκε η διαφορά.

Το ιστο­ρικό με έμφαση στα γεγο­νότα της Ρόδου

Η ηλε­κτρο­νική αίτηση υπα­γω­γής κατα­τέ­θηκε στις 22/07/2009 με επί­κληση έναρξης επι­τη­δεύ­μα­τος στις 21/07/2009 στη Ρόδο. Ο επι­τό­πιος έλεγχος στη Ρόδο στις 28/01/2010 δεν βρήκε τον επαγ­γελ­μα­τία παρόντα στον χώρο. Η υπη­ρε­σία θεώρησε ότι δεν απο­δεί­χθηκε απο­κλει­στική απα­σχό­ληση στον επαγ­γελ­μα­τικό χώρο και ότι οι εξο­φλη­μέ­νες δαπάνες δεν έφταναν το απαι­τού­μενο κατώφλι του 40% του ποσού επι­χο­ρή­γη­σης. Κατά τον έλεγχο προ­σκο­μί­στη­καν παρα­στα­τικά για αγορά 5 κλι­μα­τι­στι­κών που δεν έγιναν δεκτά επειδή ο χώρος γρα­φείου στη Ρόδο ήταν 25 τ.μ. και κρίθηκε ότι δεν συν­δέ­ο­νταν με την εύλογη λει­τουρ­γική ανάγκη. Η απορ­ρι­πτική πράξη εκδό­θηκε στις 16/09/2010 από την υπη­ρε­σία της Ρόδου. Ακο­λού­θη­σαν 2 ανα­βο­λές στην Επι­τροπή Επί­λυ­σης Ενστά­σεων για συμπλή­ρωση στοι­χείων και στις 03/06/2014 η ένσταση απορ­ρί­φθηκε με 2 αιτιο­λο­γίες. Δεν τεκ­μη­ριώ­θηκε η απο­κλει­στική απα­σχό­ληση στον χώρο στη Ρόδο και το ύψος των δαπανών εκκί­νη­σης δεν κάλυπτε το όριο. Ο διοι­κη­τι­κός έλεγχος που ενσω­μα­τώ­θηκε στον φάκελο ανέφερε πρώτη εγγραφή εσόδου στις 15/07/2010, μονα­δική εγγραφή το 2011 και συνο­λικά έσοδα 749,79 ευρώ για το 2012, με δαπάνες οριακές για τη στοι­χειώδη λει­τουρ­γία.

Το νομικό πλαίσιο που τέμνει την πραγ­μα­τι­κό­τητα της Ρόδου

Η δράση χρη­μα­το­δο­τή­θηκε ως ενί­σχυση ήσσονος σημα­σίας με ανώτατο όριο 200.000 ευρώ ανά 3ετία ανά επι­χεί­ρηση. Η κρίσιμη παρά­με­τρος είναι ο χρόνος γέν­νη­σης του δικαιώ­μα­τος λήψης της ενί­σχυ­σης βάσει εθνικού καθε­στώ­τος. Παράλ­ληλα τα διαρ­θρω­τικά ταμεία είχαν σαφή ορί­ζο­ντα επι­λε­ξι­μό­τη­τας από 01/01/2007 έως 31/12/2015. Αυτό σημαί­νει ότι η Ρόδος ως τόπος ελέγχου και υλο­ποί­η­σης κου­μπώ­νει με ένα αυστηρό χρο­νο­διά­γραμμα. Ό,τι συνέβη στον χώρο του επαγ­γελ­μα­τία στη Ρόδο πριν και μετά το 2015 αποκτά ιδιαί­τερο βάρος αφού κρίνει αν μπορεί να θεω­ρη­θεί ότι γεν­νή­θηκε δικαί­ωμα έγκαιρα και αν επι­τρέ­πε­ται να κατα­βλη­θεί ενί­σχυση αργό­τερα.

Γιατί το Δικα­στή­ριο δεν έκρινε ακόμη την ουσία

Το Δικα­στή­ριο ανα­γνώ­ρισε ότι οι πράξεις ένταξης ή απόρ­ρι­ψης σε δράσεις ΕΣΠΑ υπά­γο­νται στην ακυ­ρω­τική του αρμο­διό­τητα. Τόνισε ότι η ακύρωση έχει ανα­δρο­μική ισχύ και μπορεί να επι­βά­λει συμ­μόρ­φωση με κατα­βολή ενί­σχυ­σης. Επειδή όμως το πρό­γραμμα είχε κλείσει ως προς την επι­λε­ξι­μό­τητα δαπανών στις 31/12/2015 και επειδή το ζήτημα αγγίζει τους κανόνες κρα­τι­κών ενι­σχύ­σεων της Ένωσης, το Δικα­στή­ριο προ­τί­μησε να ανα­μεί­νει την απά­ντηση του Δικα­στη­ρίου της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης σε προ­δι­κα­στικά ερω­τή­ματα που αφορούν στη δυνα­τό­τητα κατα­βο­λής μετά το πέρας ισχύος. Μέχρι να δοθεί αυτή η ευρω­παϊκή απά­ντηση δεν έχει νόημα να εξε­τα­στεί η ουσία που αφορά στα συμ­βά­ντα στον χώρο της Ρόδου.

Η ουσία που θα επα­νε­ξε­τα­στεί με φακό στον χώρο της Ρόδου

Αν λυθεί θετικά το θεσμικό σκέλος θα τεθούν ξανά τα πραγ­μα­τικά δεδο­μένα της Ρόδου. Θα ελεγ­χθεί αν στοι­χειο­θε­τή­θηκε λει­τουρ­γία επι­χεί­ρη­σης στον συγκε­κρι­μένο χώρο σε σταθερή βάση, αν οι δαπάνες εκκί­νη­σης και λει­τουρ­γίας που έγιναν στη Ρόδο και αφορούν εξο­πλι­σμό και έξοδα συν­δέ­ο­νται με τον σκοπό της πράξης και αν υπήρξε ικανός κύκλος εργα­σιών. Θα αξιο­λο­γη­θούν εκ νέου τα παρα­στα­τικά και οι εγγρα­φές στα βιβλία που παρου­σιά­στη­καν στην υπη­ρε­σία της Ρόδου καθώς και το αν οι ελεγ­κτές όφειλαν να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν δεύτερο έλεγχο εντός μηνός σύμφωνα με τη ρύθμιση που προ­βλέ­πει τέτοια δυνα­τό­τητα όταν ο δικαιού­χος δεν είναι παρών.

Τι σημαί­νει για επαγ­γελ­μα­τίες στη Ρόδο και σε άλλα νησιά

Για όσους δρα­στη­ριο­ποιού­νται σε νησιω­τι­κές περιο­χές το μήνυμα είναι διπλό. Η ενί­σχυση απαιτεί απο­δεί­ξεις λει­τουρ­γίας από την πρώτη ημέρα στον πραγ­μα­τικό χώρο της επι­χεί­ρη­σης. Η τοπική εικόνα μετράει και μετράει αυστηρά. Ταυ­τό­χρονα η δικα­στική προ­στα­σία δεν σβήνει όταν κλείνει ένα πρό­γραμμα. Αν ανα­γνω­ρι­στεί δικαί­ωμα που γεν­νή­θηκε στον χρόνο της δράσης, μπορεί να οδη­γή­σει σε μετα­γε­νέ­στερη κατα­βολή με σεβασμό στους κανόνες ενι­σχύ­σεων. Η εξέλιξη της συγκε­κρι­μέ­νης ροδί­τι­κης υπό­θε­σης θα λει­τουρ­γή­σει ως οδηγός για ανά­λο­γες περι­πτώ­σεις.