Γιορτάζει αύριο το Καστελλόριζο

• Στο νησί βρί­σκε­ται ο πρώην επί­τρο­πος και επί­τι­μος δημότης του νησιού Δημή­τρης Αβρα­μό­που­λος, ενώ θα παρα­στούν οι βου­λευ­τές Δωδε­κα­νή­σου, εκπρό­σω­ποι φορέων και η ανώτατη στρα­τιω­τική ηγεσία

Η 81η επέ­τειος από την απε­λευ­θέ­ρωση του νησιού 13 Σεπτεμ­βρίου 1943, γιορ­τά­ζε­ται αύριο στο Καστελ­λό­ριζο.

Στις εκδη­λώ­σεις θα παρα­στεί ο υπουρ­γός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, ο πρώην Ευρω­παίος επί­τρο­πος και επί­τι­μος δημότης Καστελ­λο­ρί­ζου Δημή­τρης Αβρα­μό­που­λος (βρί­σκε­ται εδώ και ημέρες στο νησί), βου­λευ­τές Δωδε­κά­νη­σου, εκπρό­σω­ποι της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ Δημή­τρης Χούπης κ.α. Μετά την δοξο­λο­γία στο ιερό ναό Κων­στα­ντί­νου και Ελένης ακο­λου­θεί η κατά­θεση στε­φά­νων στο μνημείο στο λιμάνι.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι το περα­σμένο Πάσχα ο ΥΕΘΑ κ. Δένδιας επι­σκέ­φθηκε το νησιω­τικό σύμπλεγμα Μεγί­στης και τα επι­τη­ρη­τικά φυλάκια της περιο­χής ευθύνης της 95 Ανώ­τε­ρης Διοί­κη­σης Ταγ­μά­των Εθνο­φυ­λα­κής (ΑΔΤΕ), συνο­δευό­με­νος από τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ, στρα­τηγό Δημή­τριο Χούπη. Ο κ. Δένδιας επι­σκέ­φτηκε τότε το φυλάκιο Στρογ­γύ­λης, την πυραυ­λά­κατο «Κρυ­σταλ­λί­δης» που ήταν στο λιμάνι, κατέ­θεσε στεφάνι στο μνημείο της «Κυράς της Ρω» Δέσποι­νας Αχλα­διώτη και συνα­ντή­θηκε με τον δήμαρχο Μεγί­στης και μέλη της δημο­τι­κής αρχής.

«Είναι μια μεγάλη μέρα η αυριανή για το Καστελ­λό­ριζο, η ημέρα που απε­λευ­θε­ρώ­θηκε, η μέρα που ξανα­νέ­βηκε η γαλα­νό­λευκη μετά από πολλά χρόνια. Το Καστελ­λό­ριζο είναι σύνορο όχι μόνο της χώρας μας, αλλά σύνορο ευρω­παϊκό και παίζει αυτόν τον ρόλο. Είναι ιδιαί­τερα σημα­ντικό να συνε­χι­στεί η τροχιά ανά­πτυ­ξης που βρί­σκε­ται το νησί» δηλώνει στην «δ» ο δήμαρ­χος Νίκος Ασβέ­στης.

«Πάρα πολλές φορές έχουμε εκθέσει τα προ­βλή­ματα των κατοί­κων στους εκπρο­σώ­πους της κυβέρ­νη­σης. Τα σημα­ντι­κό­τερα θέματα που απα­σχο­λούν το νησί βρί­σκο­νται σε καλό δρόμο. Ύδρευση, δια­χεί­ριση στερεών απο­βλή­των και σε λίγες μέρες θα μας παρα­δο­θεί και η μελέτη του απο­χε­τευ­τι­κού. Έχουμε ήδη υπο­γρά­ψει 7 προ­γραμ­μα­τι­κές συμ­βά­σεις με την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου. Ελπίζω μετά το τέλος της θερινής περιό­δου να συνα­ντήσω και τον πρω­θυ­πουργό κ. Κυριάκο Μητσο­τάκη για μια σειρά ζητη­μά­των που αφορούν στην κεντρική πολι­τεία» ανα­φέ­ρει ο κ. Ασβέ­στης.

Το χρονικό της λευ­τε­ριάς

Αρχές του 20ού αιώνα το Καστελ­λό­ριζο αριθ­μούσε τότε περί τις 12-14 χιλιά­δες κατοί­κους. Το 1904-5, με την επι­κεί­μενη στρα­το­λό­γηση νέων από την Τουρκία, αρχίζει η μετα­νά­στευση από το νησί, και η αντί­στροφη μέτρηση της ακμής του. Την 1η Μαρτίου 1921 ωστόσο, η Γαλλία παρα­χώ­ρησε το νησί στην Ιταλία, έναντι αδράς αμοιβής. Η ιταλική κατοχή υπήρξε σκληρή και αφόρητη. Η ναυ­τι­λία, το εμπόριο και τα γράμ­ματα πέφτουν σε μαρασμό, ενώ οι κάτοι­κοί του -μη αντέ­χο­ντας τον ιταλικό ζυγό και τις συνέ­πειες της Μικρα­σια­τι­κής Καταστροφής- αρχί­ζουν να εκπα­τρί­ζο­νται προς την Αυστρα­λία, Αίγυπτο, Αθήνα, Ρόδο και αλλού και έτσι ο πλη­θυ­σμός περιο­ρί­ζε­ται σε 2 χιλιά­δες. Οι Ιταλοί χρη­σι­μο­ποιού­σαν το νησί ως σταθμό επι­βα­τη­γών υδρο­πλά­νων. Το 1926, ισχυρός σεισμός μεγέ­θους 8 Ρίχτερ κατά­στρεψε πάρα πολλά σπίτια. Ο Β΄ Παγκό­σμιος πόλεμος βρίσκει λοιπόν το Καστελ­λό­ριζο με αισθητά μειω­μένο πλη­θυ­σμό, όμως αρκετό για να υπο­δε­χθεί με ακρά­τητο ενθου­σια­σμό τους Άγγλους κομά­ντος που απο­βι­βά­σθη­καν στο νησί, την αυγή της 24ης Φεβρουα­ρίου 1941 με επι­κε­φα­λής τον Ντέι­βιντ Σάντερ­λαντ.

Στις 13 Σεπτεμ­βρίου 1943 το αντι­τορ­πι­λικό «Κου­ντου­ριώ­της», υπό τον αντι­πλοί­αρχο Ε. Μπαλ­τα­τζή, απο­βι­βά­ζει άγημα στο Καστελ­λό­ριζο και υψώνει την Ελλη­νική Σημαία στη νήσο. Οκτώ­βριο και Νοέμ­βριο του 1943 γερ­μα­νικά στούκας αρχί­ζουν αερο­μα­χίες με τους συμ­μά­χους απο­γκρε­μί­ζο­ντας όσα σπίτια είχανε μείνει όρθια και ανα­γκά­ζο­ντας τους λιγο­στούς κατοί­κους να εγκα­τα­λεί­ψουν το νησάκι τους και να βρεθούν πρό­σφυ­γες άλλοι στις τουρ­κι­κές ακτές και άλλοι στο προ­σφυ­γικό στρα­τό­πεδο Νου­ζεϊ­ράτ στη Γάζα της Παλαι­στί­νης. Μόνο η ξακου­στή «Κυρά της Ρω», Δέσποινα Αχλα­διώτη, παρέ­μεινε ακλό­νητη στην ομώνυμη βρα­χο­νη­σίδα της, για να υψώνει κάθε πρωί την ελλη­νική σημαία, όπως επί σαράντα χρόνια συνή­θιζε να κάνει. Το 1945 οι Καστελ­λο­ρι­ζιοί επι­στρέ­φουν στην πατρίδα τους σε τρεις απο­στο­λές. Το νησί έμεινε υπό τη δια­κυ­βέρ­νηση των Άγγλων, όπως και τα υπό­λοιπα Δωδε­κά­νησα, μέχρι την 7η Μαρτίου του 1947, οπότε ενώθηκε επι­σή­μως με την Ελλάδα, γκρε­μι­σμένο και σχεδόν ερη­μω­μένο, έχοντας πλη­ρώ­σει ακριβά το τίμημα της ελευ­θε­ρίας του.

Το σχέδιο Ατσεσον

για το Καστελ­λό­ριζο

«Η ελλη­νική προ­σφορά του Καστελ­λό­ρι­ζου στην Τουρκία δεν μπορεί να θεω­ρη­θεί πολύ γεν­ναιό­δωρη. Το νησί είναι γενικά άγονο, δεν έχει κάποιο σημα­ντικό αγρο­τικό ή βιο­τε­χνικό τομέα και υπο­στη­ρί­ζει έναν μειού­μενο πλη­θυ­σμό. Δια­θέ­τει ένα μικρό προ­στα­τευ­μένο λιμάνι αλλά δεν είναι εξο­πλι­σμένο με εγκα­τα­στά­σεις επι­σκευής πλοίων, απο­θη­κών ή ανε­φο­δια­σμού. Επίσης το Καστελ­λό­ριζο δεν είναι κατάλ­ληλο για εγκα­τα­στά­σεις αερο­πο­ρίας». Η παρα­πάνω παρά­γρα­φος με τα εισα­γω­γικά απο­τε­λεί τμήμα της απόρ­ρη­της ανα­φο­ράς της CIA για το Καστελ­λό­ριζο -το περί­φημο σχέδιο Ατσεσον- που συντά­χθηκε τον Αύγου­στο του 1964, στο απο­κο­ρύ­φωμα των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων για το Κυπριακό, και αφο­ρούσε την ελλη­νική πρόταση να δοθεί στους Τούρ­κους το Καστελ­λό­ριζο με αντάλ­λαγμα μια λύση που θα οδη­γούσε στην Ενωση της Κύπρου με την Ελλάδα.

Το σύμπλεγμα του Καστελ­λο­ρί­ζου συνε­χί­ζει να απο­τε­λεί σημείο τριβής με την γείτονα Τουρκία, καθώς η στρα­τη­γική του θέση είναι υψίστης σημα­σίας για τη χώρα μας και την Ευρώπη.

Σημειώ­νε­ται ότι «ο Δήμος Μεγί­στης θέλο­ντας να τιμήσει τη θεσμο­θε­τη­μένη εκδή­λωση στις 13 Σεπτεμ­βρίου 2024, όπου και θα παρευ­ρε­θεί πλήθος επί­ση­μων προ­σκε­κλη­μέ­νων μας, ήτοι πολι­τική και ανώτατη στρα­τιω­τική ηγεσία, πολε­μι­κού πλοίου που θα κατα­πλεύ­σει στο Καστελ­λό­ριζο, εκπρό­σω­ποι της κυβέρ­νη­σης, εκπρό­σω­πος της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, όπως επίσης βου­λευ­τών, κυβερ­νη­τι­κών και των επί­ση­μων τοπικών και περι­φε­ρεια­κών αρχών θα παρα­θέ­σει γεύμα 110 καλε­σμέ­νων. Λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τον εθι­μο­τυ­πικό χαρα­κτήρα και η πραγ­μα­το­ποί­ηση της εκδή­λω­σης που έχει μέγιστη εθνική σημασία και σημειο­λο­γία ειδικά στο γεω­γρα­φικό σημείο που βρι­σκό­μα­στε, συντε­λεί στην καλύ­τερη και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη εκπλή­ρωση των σκοπών που επι­διώ­κει ο Δήμος (σύσφιγξη σχέσεων, συνερ­γα­σία, προ­α­γωγή των κοι­νω­νι­κών, πολι­τι­κών, οικο­νο­μι­κών σχέσεων και ενδια­φε­ρό­ντων, προβολή νησιού) και συντε­λεί­ται προς ένδειξη τιμής και ανα­γνώ­ρι­σης προς τους επί­ση­μους προ­σκε­κλη­μέ­νους που θα παρευ­ρε­θούν», ανα­φέ­ρει σχετική απόφαση που υπο­γρά­φει ο δήμαρ­χος Νίκος Ασβέ­στης.