Καύση απορριμμάτων: Στα σκαριά ο τελικός χάρτης για τις μονάδες, οι αλλαγές

Τα «σύν­νε­φα» που κά­λυ­πταν εδώ και καιρό το σχέ­διο για την ενερ­γεια­κή αξιο­ποί­η­ση απορ­ριμ­μά­των επι­χεί­ρη­σε να «διώ­ξει» χθες ο γε­νι­κός γραμ­μα­τέ­ας του υπουρ­γεί­ου Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, Μα­νώ­λης Γρα­φά­κος. Μι­λώ­ντας σε εκ­δή­λω­ση της ΡΑΑΕΥ με θέμα «Ενερ­γεια­κή Αξιο­ποί­η­ση στην Ελ­λά­δα – Από τον σχε­δια­σμό στην εφαρ­μο­γή: Κό­στος, Ρυθ­μι­στι­κή Επο­πτεία και Κοι­νω­νι­κή Απο­δο­χή», επι­βε­βαί­ω­σε ότι η πο­λυα­να­με­νό­με­νη Στρα­τη­γι­κή Με­λέ­τη Πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σε­ων για τις έξι σχε­δια­ζό­με­νες μο­νά­δες ενερ­γεια­κής αξιο­ποί­η­σης απορ­ριμ­μά­των βρί­σκε­ται πλέον στην τε­λι­κή ευ­θεία προ­κει­μέ­νου να λάβει και επί­ση­μα το «πρά­σι­νο φως».

Πρό­κει­ται για ένα φι­λό­δο­ξο σχέ­διο με ορί­ζο­ντα υλο­ποί­η­σης το 2030, που εντάσ­σε­ται στον εθνι­κό σχε­δια­σμό για την κυ­κλι­κή οι­κο­νο­μία και την απο­τε­λε­σμα­τι­κή δια­χεί­ρι­ση των αστι­κών στε­ρε­ών απο­βλή­των (ΑΣΑ). Είχε ανα­κοι­νω­θεί από τον ίδιο τον πρω­θυ­πουρ­γό Κυ­ριά­κο Μη­τσο­τά­κη το 2019 χωρίς μέχρι σή­με­ρα να έχει προ­χω­ρή­σει, αν και θε­ω­ρεί­ται μο­νό­δρο­μος προ­κει­μέ­νου να πε­τύ­χου­με τους στό­χους πε­ριο­ρι­σμού των σκου­πι­διών που δια­τί­θε­νται σε χω­μα­τε­ρές (ΧΥΤΥ).

Σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες του energygame.gr, το ΥΠΕΝ φαί­νε­ται πως έχει εν­σω­μα­τώ­σει στο νέο κεί­με­νο πάνω από το 60% των επι­ση­μάν­σε­ων που είχαν κάνει πολ­λοί φο­ρείς της αγο­ράς. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται πως είχαν εκ­φρα­στεί έντο­νες επι­φυ­λά­ξεις, οι οποί­ες εστί­α­ζαν κυ­ρί­ως σε τρεις άξο­νες: στη χω­ρο­θέ­τη­ση των μο­νά­δων και τις αντι­δρά­σεις που αυτή προ­κα­λεί σε το­πι­κό επί­πε­δο, στον οι­κο­νο­μι­κό κα­τα­με­ρι­σμό των επεν­δύ­σε­ων, και στη δια­σφά­λι­ση ότι η ανα­κύ­κλω­ση και η ανά­κτη­ση υλι­κών δεν θα υπο­νο­μευ­θούν από την επι­λο­γή της καύ­σης. Το ΥΠΕΝ πάει να κλεί­σει αυτή την ψα­λί­δα με την αγορά, ωστό­σο οι «φωνές» που εκ­φρά­ζουν επι­φυ­λά­ξεις και πε­ρι­μέ­νουν να δουν το τε­λι­κό κεί­με­νο ακόμα υπάρ­χουν.

Πά­ντως, η Προϊ­στα­μέ­νη της Διεύ­θυν­σης του Γρα­φεί­ου Αντι­προ­έ­δρου του Κλά­δου Απο­βλή­των της ΡΑΑΕΥ, Αΐντα Αν­θού­λη έστει­λε σαφές μή­νυ­μα ότι η ενερ­γεια­κή αξιο­ποί­η­ση απο­βλή­των μπο­ρεί να απο­τε­λέ­σει μέρος της λύσης για τη χρό­νια πα­θο­γέ­νεια της ταφής στην Ελ­λά­δα, αλλά μόνο υπό αυ­στη­ρούς πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κούς, οι­κο­νο­μι­κούς και κοι­νω­νι­κούς όρους.

Κατά την ίδια, η συ­ζή­τη­ση έχει απο­κτή­σει πλέον πιο συ­γκε­κρι­μέ­να χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, καθώς η Στρα­τη­γι­κή Με­λέ­τη Πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σε­ων που τέ­θη­κε σε δια­βού­λευ­ση τον Αύ­γου­στο του 2025 προ­βλέ­πει τη δη­μιουρ­γία δι­κτύ­ου έξι μο­νά­δων, σε τέσ­σε­ρις δια­χει­ρι­στι­κές ενό­τη­τες, με συ­νο­λι­κή δυ­να­μι­κό­τη­τα πε­ρί­που 1,18 εκατ. τό­νους απορ­ριμ­μα­το­γε­νών ενερ­γεια­κών πρώ­των υλών ετη­σί­ως. Η τρο­φο­δο­σία των μο­νά­δων, όπως πα­ρου­σιά­στη­κε, θα πρέ­πει να προ­έρ­χε­ται από υπο­λείμ­μα­τα απο­βλή­των και δευ­τε­ρο­γε­νή καύ­σι­μα που πα­ρά­γο­νται μετά την επε­ξερ­γα­σία σύμ­μει­κτων απορ­ριμ­μά­των σε Μο­νά­δες Επε­ξερ­γα­σί­ας Απο­βλή­των και Μο­νά­δες Ανά­κτη­σης Ανα­κύ­κλω­σης, και όχι από ρεύ­μα­τα υλι­κών που θα μπο­ρού­σαν να οδη­γη­θούν σε ανα­κύ­κλω­ση.

Σε­νά­ριο για μι­κρό­τε­ρες μο­νά­δες

Εδώ ακρι­βώς εντο­πί­ζε­ται και το με­γα­λύ­τε­ρο ρυθ­μι­στι­κό ρίσκο: η υπερ­δια­στα­σιο­λό­γη­ση. Η ΡΑΑΕΥ προει­δο­ποιεί ότι μο­νά­δες με με­γα­λύ­τε­ρη δυ­να­μι­κό­τη­τα από τις πραγ­μα­τι­κές πο­σό­τη­τες υπο­λειμ­μα­τι­κών απο­βλή­των εν­δέ­χε­ται να δη­μιουρ­γή­σουν ανά­γκη για εγ­γυ­η­μέ­νες πο­σό­τη­τες τρο­φο­δο­σί­ας, μα­κρο­χρό­νιες δε­σμεύ­σεις και τε­λι­κά συν­θή­κες lock-in. Αυτό θα μπο­ρού­σε να απο­δυ­να­μώ­σει την ανα­κύ­κλω­ση και να υπο­νο­μεύ­σει τους στό­χους πρό­λη­ψης, δια­λο­γής στην πηγή και εκτρο­πής βιο­α­πο­βλή­των.

«Ένα από τα βα­σι­κό­τε­ρα ζη­τή­μα­τα, με ρυθ­μι­στι­κό ρίσκο, είναι η υπερ­δια­στα­σιο­λό­γη­ση, δη­λα­δή μο­νά­δες που χρειά­ζο­νται εγ­γυ­η­μέ­νες πο­σό­τη­τες, που μπο­ρεί να απο­δυ­να­μώ­σουν την ανα­κύ­κλω­ση», ανέ­φε­ρε η Αΐντα Αν­θού­λη, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι ο σχε­δια­σμός πρέ­πει να βα­σι­στεί σε επα­λη­θευ­μέ­νες και επι­και­ρο­ποι­η­μέ­νες πο­σό­τη­τες απο­βλή­των, σε δια­φά­νεια στις με­λέ­τες σκο­πι­μό­τη­τας και στις τε­χνι­κές προ­δια­γρα­φές, καθώς και στη λήψη υπόψη των πε­ρι­φε­ρεια­κών ιδιαι­τε­ρο­τή­των και των υφι­στά­με­νων ή προ­βλε­πό­με­νων μο­νά­δων επε­ξερ­γα­σί­ας.

Όπως όλα δεί­χνουν, το υπουρ­γείο φαί­νε­ται να εξε­τά­ζει το εν­δε­χό­με­νο επα­να­δια­στα­σιο­λό­γη­σης των προ­τει­νό­με­νων μο­νά­δων ενερ­γεια­κής αξιο­ποί­η­σης απο­βλή­των, με πι­θα­νή μεί­ω­ση της δυ­να­μι­κό­τη­τάς τους, καθώς αυ­ξά­νε­ται ο στό­χος για την ανα­κύ­κλω­ση και πε­ριο­ρί­ζο­νται οι πο­σό­τη­τες υπο­λειμ­μα­τι­κών απορ­ριμ­μά­των που απο­μέ­νουν προς ενερ­γεια­κή αξιο­ποί­η­ση. Στο πλαί­σιο αυτό, η επι­κεί­με­νη Στρα­τη­γι­κή Με­λέ­τη Πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σε­ων ανα­μέ­νε­ται να θέτει ως ελά­χι­στο στόχο ανα­κύ­κλω­σης το 65%, ενώ σύμ­φω­να με όσα ανα­φέρ­θη­καν το ΥΠΕΝ επε­ξερ­γά­ζε­ται σε­νά­ριο πε­ραι­τέ­ρω αύ­ξη­σης του πο­σο­στού ακόμη και στο 70%. Σε ένα τέ­τοιο μο­ντέ­λο δια­χεί­ρι­σης, η ενερ­γεια­κή αξιο­ποί­η­ση θα αφορά κυ­ρί­ως το μη ανα­κυ­κλώ­σι­μο υπο­λειμ­μα­τι­κό κλά­σμα των απο­βλή­των, το οποίο εκτι­μά­ται ότι θα κι­νεί­ται στην πε­ριο­χή του 20%-25%, ενώ ο τε­λι­κός στό­χος πα­ρα­μέ­νει η στα­δια­κή μεί­ω­ση της ταφής κάτω από το 10% έως το 2035.

Τα επό­με­να βή­μα­τα

Τα επό­με­να βή­μα­τα, μετά την έγκρι­ση της Στρα­τη­γι­κής Με­λέ­της Πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σε­ων, αφο­ρούν τη δια­μόρ­φω­ση του ρυθ­μι­στι­κού και χρη­μα­το­δο­τι­κού πλαι­σί­ου των μο­νά­δων, καθώς και την υπο­βο­λή σχε­τι­κού φα­κέ­λου στην Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή για την έγκρι­ση του σχή­μα­τος ενί­σχυ­σης.

Η οι­κο­νο­μι­κή βιω­σι­μό­τη­τα των έργων ανα­μέ­νε­ται να βα­σι­στεί σε δύο βα­σι­κούς πυ­λώ­νες: αφε­νός στα έσοδα από την πώ­λη­ση ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας και αφε­τέ­ρου στο λε­γό­με­νο “gate fee”, δη­λα­δή το τέλος που θα κα­τα­βάλ­λε­ται για την πα­ρα­λα­βή και δια­χεί­ρι­ση των απορ­ριμ­μά­των. Το τε­λι­κό ύψος των σχε­τι­κών χρε­ώ­σε­ων δεν έχει ακόμη κα­θο­ρι­στεί, ωστό­σο η στό­χευ­ση, σύμ­φω­να με όσα ανα­φέρ­θη­καν, είναι να δια­μορ­φω­θεί ένα μο­ντέ­λο που θα δια­σφα­λί­ζει βιώ­σι­μες επεν­δύ­σεις χωρίς υπέρ­με­τρη επι­βά­ρυν­ση των πο­λι­τών μέσω των δη­μο­τι­κών τελών.

«Το κό­στος θα πρέ­πει να είναι δί­καιο για τον πο­λί­τη και αντα­πο­δο­τι­κό, δια­σφα­λί­ζο­ντας ταυ­τό­χρο­να βιώ­σι­μες επεν­δύ­σεις, καθώς δια­φο­ρε­τι­κά δεν πρό­κει­ται να προ­χω­ρή­σει τί­πο­τα», ση­μεί­ω­σε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ο Αντι­πρό­ε­δρος της ΡΑΑΕΥ και επι­κε­φα­λής του Κλά­δου Απο­βλή­των, Κων­στα­ντί­νος Αρα­βώ­σης.

Σύμ­φω­να με τη φι­λο­σο­φία του ευ­ρω­παϊ­κού πλαι­σί­ου, η ενερ­γεια­κή αξιο­ποί­η­ση δεν προ­ο­ρί­ζε­ται να υπο­κα­τα­στή­σει την ανα­κύ­κλω­ση, αλλά να δια­χει­ρί­ζε­ται το υπο­λειμ­μα­τι­κό κλά­σμα των απο­βλή­των που απο­μέ­νει μετά τη δια­λο­γή και την ανα­κύ­κλω­ση, υπό αυ­στη­ρούς πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κούς και πο­σο­τι­κούς πε­ριο­ρι­σμούς.

Πηγή: powergame.gr