Τέλος τα ψέματα για την ελληνική κυβέρνηση – Τι πραγματικά συνέβη στο Eurogroup

Βρυ­ξέλ­λες, 10

Τέλος τα ψέματα για την ελλη­νική κυβέρ­νηση, δηλαδή η ψήφιση μέτρων τα οποία δεν εφαρ­μό­ζο­νται και δεν απο­φέ­ρουν τα προ­βλε­πό­μενα απο­τε­λέ­σματα. Στο εξής, αν δεν υλο­ποιεί τα συμ­φω­νη­θέ­ντα και το πρό­γραμμα πέφτει έξω, αυτό­ματα θα ενερ­γο­ποιεί­ται «κόφτης» δαπανών που θα το επα­να­φέ­ρει στους στόχους του.

Αυτό συμ­φώ­νησε ο Ευκλεί­δης Τσα­κα­λώ­τος στο Eurogroup. Σε αντάλ­λαγμα, άνοιξε η συζή­τηση για την ελά­φρυνση του χρέους, η οποία θα επι­χει­ρη­θεί μέσω μιας νέας προ­σέγ­γι­σης: αντί για ορι­στική λύση άμεσα, η κυβέρ­νηση συμ­φώ­νησε να υπάρχει βρα­χυ­πρό­θε­σμη, μεσο­πρό­θε­σμη και μακρο­πρό­θε­σμη αξιο­λό­γηση του χρέους. Οπως εξή­γη­σαν Γερούν Ντάι­σελ­μπλουμ και Κλάους Ρέγκλινγκ, η ρύθμιση είναι μια δυνα­μική δια­δι­κα­σία που μετα­βάλ­λε­ται στα χρόνια, ανάλογα με τις επι­δό­σεις της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, την πορεία των επι­το­κίων και τη λήξη των δανείων.

Με άλλα λόγια, οι πιστω­τές, υπό την πίεση της Κριστίν Λαγκάρντ και του Βολφ­κανγκ Σόιμπλε, πήραν αυτό που ήθελαν για να εξα­σφα­λί­σουν την αξιο­πι­στία του προ­γράμ­μα­τος, χωρίς να δίνουν κάτι χει­ρο­πια­στό για το χρέος. Όπως πολύ κομψά το έθεσε ο Ντάι­σελ­μπλουμ η θεσμο­θέ­τηση του μηχα­νι­σμού που γεφυ­ρώ­νει τις δια­φο­ρε­τι­κές εκτι­μή­σεις ΔΝΤ και Κομι­σιόν για την πορεία της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, απο­τε­λεί «ασφα­λι­στική δικλίδα» ότι τα μέτρα που συμ­φω­νή­θη­καν θα εφαρ­μο­στούν.

«Αν ο απαι­σιό­δο­ξος (σ.σ. το ΔΝΤ) απο­δει­χθεί σωστός, τότε υπάρχει ασφά­λεια ότι το πρό­γραμμα δεν θα εκτρο­χια­στεί», εξήγησε ο επι­κε­φα­λής του Eurogroup στη συνέ­ντευξη Τύπου. Όπως είπε, το θεσμικό πλαίσιο του μηχα­νι­σμού θα είναι λεπτο­με­ρές και θα προ­βλέ­πει ανα­λυ­τικά «τι συμ­βαί­νει, πότε συμ­βαί­νει και ποιος κάνει τι».

Από την πλευρά του ο κ. Τσα­κα­λώ­τος εμφα­νί­στηκε αισιό­δο­ξος ότι «δεν θα χρεια­στεί να ενερ­γο­ποι­ή­σουμε τον μηχα­νι­σμό». Όπως είπε η θεσμο­θέ­τησή του απλώς προσ­δί­δει «πρό­σθετη αξιο­πι­στία σε μια δέσμευση που ούτως ή άλλως έχουμε ανα­λά­βει».

Πράγμα που σημαί­νει ότι αν η κυβέρ­νηση δεν θέλει να ενερ­γο­ποι­η­θεί ο αυτό­μα­τος «κόφτης» δαπανών, θα πρέπει να τηρήσει τα συμ­φω­νη­θέ­ντα. Με άλλα λόγια θα είναι αυτή που θα πιέζει για την εφαρ­μογή των συμ­φω­νη­θέ­ντων και όχι οι πιστω­τές, ώστε να απο­φύ­γει μια ορι­ζό­ντια μείωση δαπανών, δηλαδή μισθών και συντά­ξεων.

Όπως εξήγησε ο Ντάι­σελ­μπλουμ, το ΔΝΤ ζητούσε προ­λη­πτικά μέτρα ύψους 3,6 δισ. ευρώ έως το 2018 διότι εκτιμά ότι τα μέτρα ύψους 5,4 δισ. ευρώ που προ­βλέ­πει το τρίτο μνη­μό­νιο δεν επαρ­κούν για πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα 3,5% του ΑΕΠ το 2018 και η ελλη­νική πλευρά υπο­στή­ριζε ότι το ελλη­νικό Κοι­νο­βού­λιο δεν μπορεί να νομο­θε­τή­σει προ­κα­τα­βο­λικά μέτρα.

Έτσι, οι δύο πλευρές συμ­φώ­νη­σαν στο Eurogroup, η Ελλάδα να δημιουρ­γή­σει τον μηχα­νι­σμό λήψης έκτα­κτων μέτρων, ο οποίος θα ενερ­γο­ποιεί­ται σε περί­πτωση που το δημο­σιο­νο­μικό απο­τέ­λε­σμα υπο­λεί­πε­ται του στόχου. Με άλλα λόγια η κυβέρ­νηση θα φέρει από «την πίσω πόρτα» στη Βουλή αυτό που κατήγ­γειλε το περα­σμένο σαβ­βα­το­κύ­ριακο κατά τη συζή­τηση και ψήφιση του Ασφα­λι­στι­κού και Φορο­λο­γι­κού νομο­σχε­δίου.

Σύμφωνα με τον Ελληνα υπουργό Οικο­νο­μι­κών, ο μηχα­νι­σμός, αν χρεια­στεί, θα ενερ­γο­ποι­η­θεί τον Απρίλιο – Μάιο του 2017, όταν θα έχει γίνει γνωστό το δημο­σιο­νο­μικό απο­τέ­λε­σμα του 2016, δηλαδή αν η Ελλάδα έπιασε πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα 0,5%. Αν το πλε­ό­να­σμα είναι μικρό­τερο ή αν είναι έλλειμμα, τότε με Προ­ε­δρικό Διά­ταγμα θα ενερ­γο­ποιεί­ται ο μηχα­νι­σμός, ο οποίος θα προ­χω­ρεί σε ορι­ζό­ντιες μειώ­σεις δαπανών.

Ο κ. Τσα­κα­λώ­τος διευ­κρί­νισε ότι θα εξαι­ρού­νται ευαί­σθη­τοι τομείς, όπως επι­δό­ματα ανερ­γίας και αμυ­ντι­κές δαπάνες. Σύμφωνα πάντως με τον Ντάι­σελ­μπλουμ οι περι­κο­πές θα αφορούν και τομείς χωρίς τη δια­κρι­τική ευχέ­ρεια επι­λο­γής της κυβέρ­νη­σης (non discretionary).

Αν τώρα ο μηχα­νι­σμός δεν φέρει τα προσ­δο­κώ­μενα απο­τε­λέ­σματα, τότε η κυβέρ­νηση με την κατά­θεση του επό­με­νου σχεδίου προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού (αρχής γενο­μέ­νης, αν χρεια­στεί, τον Οκτώ­βριο του 2017) θα λαμ­βά­νει πρό­σθετα μέτρα, τόσο εισπρα­κτικά όσο και περι­κο­πές δαπανών, για να πετύχει τον στόχο.

Όσον αφορά το προσ­δο­κώ­μενο «αντί­δωρο» της ελά­φρυν­σης του χρέους, οι Ευρω­παίοι κατά πάγια τακτική τους μετέ­φε­ραν για ακόμα μια φορά τη λύση στο μέλλον. Αρχικά θα εξε­τά­σουν το χρέος βρα­χυ­πρό­θε­σμα, δηλαδή, όπως εξήγησε ο Ρέγκλινγκ, αν δημιουρ­γεί προ­βλή­ματα στο πρό­γραμμα το 2016 και θα κάνουν τις απα­ραί­τη­τες προ­σαρ­μο­γές.

Στη συνέ­χεια θα προβούν σε μεσο­πρό­θε­σμη ανάλυση βιω­σι­μό­τη­τας για όλη τη διάρ­κεια του προ­γράμ­μα­τος, μέχρι το τέλος του 2018 αρχές 2019 και αν χρεια­στεί θα πάρουν μέτρα, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας ακόμα και τα κέρδη των ευρω­παϊ­κών κεντρι­κών τρα­πε­ζών από τα ελλη­νικά ομόλογα, τα οποία μέχρι τώρα επέ­στρε­φαν στην ελλη­νική κυβέρ­νηση.

Σε τρίτη φάση, μετά τη λήξη του τρέ­χο­ντος προ­γράμ­μα­τος, θα επα­νε­ξε­τά­σουν το χρέος μακρο­πρό­θε­σμα.

Μάλιστα εγκα­τέ­λει­ψαν τη λογική της εξέ­λι­ξης του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ. Αντ΄αυ­τής υιο­θέ­τη­σαν την εξέλιξη του κόστους εξυ­πη­ρέ­τη­σης ως ποσοστό του ΑΕΠ, που μέχρι το 2022 κινεί­ται σε εξαι­ρε­τικά χαμηλά επίπεδα, περί το 4% του ΑΕΠ, όπως επι­σή­μανε ο Ρέγκλινγκ.

Πρό­κει­ται για την προ­σέγ­γιση που είχε προ­ω­θή­σει η κυβέρ­νηση Σαμαρά – Βενι­ζέ­λου, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι βρα­χυ­πρό­θε­σμα το χρέος είναι βιώσιμο αφού η Ελλάδα είναι σε θέση να το εξυ­πη­ρε­τεί, η οποία της επέ­τρεψε να επι­στρέ­ψει προ­σω­ρινά στις αγορές.

Τη λογική αυτή που η κυβέρ­νηση καλεί­ται να υιο­θε­τή­σει, κατήγ­γειλε ο Αλέξης Τσίπρας κατήγ­γειλε ως τώρα και και μάλιστα ιδιαί­τερα έντονα στη Βουλή το περα­σμένο σαβ­βα­το­κύ­ριακο.

Πάντως ο Ντάι­σελ­μπλουμ επα­νέ­λαβε για ακόμα μια φορά ότι το «κούρεμα» απο­τε­λεί «κόκκινη γραμμή» για τους Ευρω­παί­ους, ενώ ο Ρέγκλινγκ εξήγησε ότι η ρύθμιση του χρέους και η βιω­σι­μό­τητά του είναι μια διαρκής δια­δι­κα­σία, καθ΄όλη τη διάρ­κειά του που εκτεί­νε­ται σε βάθος 30ετίας και σχε­τί­ζε­ται με τις επι­δό­σεις της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, τα επι­τό­κια και τις λήξεις όλο αυτό το διά­στημα.

Τσίπρας: «Μετά από έξι χρόνια είχαμε επι­τέ­λους καλές ειδή­σεις»

«Σήμερα είναι μια μέρα σημα­ντική. Και είναι σημα­ντική διότι μετά από έξι χρόνια διαρκών περι­κο­πών, κακών ειδή­σεων και σκληρής λιτό­τη­τας είχαμε επι­τέ­λους καλές ειδή­σεις». Με τη φράση αυτή άρχισε την εισή­γησή του στο υπουρ­γικό συμ­βού­λιο ο πρω­θυ­πουρ­γός Αλέξης Τσίπρας εκφρά­ζο­ντας την ικα­νο­ποί­ησή του για τις απο­φά­σεις του Eurogroup.

Ο κ. Τσίπρας σημεί­ωσε ότι οι ειδή­σεις είναι καλές όχι μόνο για την πορεία της χώρας αλλά κυρίως για την ελλη­νική κοι­νω­νία που δικαιού­ται μετά τον ορυ­μα­γδό της ύφεσης να κοι­τά­ξει ξανά το μέλλον με αισιο­δο­ξία. Στο χθεσινό Eurogroup , προ­σέ­θεσε, μετά από έξι χρόνια συνε­δριά­σεων όπου η Ελλάδα καθόταν στο εδώλιο του κατη­γο­ρου­μέ­νου επι­σφρα­γί­στηκε μια θεμε­λιώ­δης αλλαγή της εικόνας. Μια αλλαγή η οποία συντε­λεί­ται εδώ και καιρό και έχει να κάνει με την διεθνή θέση της χώρας. Με την ευρω­παϊκή πορεία της αλλά και με τους συμ­μά­χους που έχουμε πλέον δίπλα μας σε ολό­κληρη την Ευρώπη.

Ο κ. Τσίπρας δήλωσε ότι σήμερα η Ελλάδα δεν είναι πια μόνη και απο­μο­νω­μένη, αλλά βρίσκει ισχυρή υπο­στή­ριξη από μια σειρά πολι­τι­κών δυνά­μεων και κυβερ­νή­σεων που έχουν πια κατα­νο­ή­σει ότι δικαιού­ται επι­τέ­λους να γυρίσει σελίδα. Να ξεφύγει από το φαύλο κύκλο της ύφεσης και του δανει­σμού και μπει στο δρόμο της ανά­καμ­ψης.

Αυτή η αλλαγή στάσης, τόνισε ο πρω­θυ­πουρ­γός αυτός ο μεγάλος μετα­σχη­μα­τι­σμός δεν έπεσε από τον ουρανό, δεν ήταν θείο δώρο, αλλά ήταν απο­τέ­λε­σμα των δια­πραγ­μα­τευ­τι­κών μας προ­σπα­θειών, των διπλω­μα­τι­κών μας πρω­το­βου­λιών αλλά και των πολι­τι­κών μας παρεμ­βά­σεων, σε όλα τα επίπεδα, στις συνό­δους κορυφής, στο ευρω­παϊκό κοι­νο­βού­λιο, στις πολι­τι­κές και τεχνι­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις.