Το πέλαγος των αυθαιρέτων στα νησιά του Αιγαίου – Γιατί καθυστερούν τα πρωτόκολλα κατεδάφισης – Έντονες αντιδράσεις για κτίσματα στη Ρόδο

Ξενο­δο­χεια­κές εγκα­τα­στά­σεις, beach bars, κέντρα δια­σκέ­δα­σης, εστια­τό­ρια, «παλάτια» και χαμό­σπιτα χτί­ζο­νται στα νησιά του Αιγαίου με σύμμαχο τον αργο­κί­νητο μηχα­νι­σμό ελέγχων και κατε­δα­φί­σεων

Δεν είναι μόνο η Μύκονος, ο παρά­δει­σος των αυθαι­ρε­τού­χων. Το Νησί των Ανέμων δεν απο­τε­λεί παρά σταγόνα στον ωκεανό της αυθαι­ρε­σίας σε Κρήτη, Κυκλά­δες, Δωδε­κά­νησα και στα νησιά του υπό­λοι­που Αιγαίου, όπου χτί­ζο­νται διαρκώς παρά­νομα κτί­σματα εκεί που άλλοτε έσκαγε το κύμα.

Ξενο­δο­χεια­κές εγκα­τα­στά­σεις, beach bars, κέντρα δια­σκέ­δα­σης, εστια­τό­ρια, «παλάτια» και χαμό­σπιτα χτί­ζο­νται, νομι­μο­ποιού­νται, ή δεν νομι­μο­ποιού­νται, με σύμμαχο τον αργο­κί­νητο μηχα­νι­σμό ελέγχων και κατε­δα­φί­σεων. Διόλου τυχαίο έτσι δεν είναι ότι πρω­τό­κολλα κατε­δά­φι­σης αυθαι­ρέ­των «αρα­χνιά­ζουν» στις αρμό­διες υπη­ρε­σίες των Απο­κε­ντρω­μέ­νων Διοι­κή­σεων της χώρας όπου παρα­μέ­νουν στα συρ­τά­ρια ακόμα και… 30 χρόνια δίχως να εκτε­λε­στούν.

Γιατί στα­μά­τη­σαν στην Κρήτη οι μπουλ­ντό­ζες

Στην Κρήτη, η Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση ξεκί­νησε και πάλι την άνοιξη του 2022 το γκρέ­μι­σμα αυθαι­ρέ­των, έπειτα από μία διετία  ανα­στο­λής των κατε­δα­φί­σεων που επι­βλή­θηκε με σειρά υπουρ­γι­κών απο­φά­σεων κατά τα πρώτα χρόνια της παν­δη­μίας. Κι ενώ όλα έβαιναν καλώς, στα μέσα Ιανουα­ρίου, όταν η μπουλ­ντόζα έφτασε στην Ελούντα οι κατε­δα­φί­σεις «πάγωσαν», καθώς ιδιο­κτή­τες αυθαι­ρέ­των προ­σέ­φυ­γαν δικα­στικά, με απο­τέ­λε­σμα να ανα­στα­λούν οι προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες κατε­δα­φί­σεις για μετά το καλο­καίρι.

Στην Ιερά­πε­τρα πάλι, μπορεί οι αυθαι­ρε­τού­χοι να μην είχαν στα χέρια τους δικα­στική απόφαση, ωστόσο όταν τα συνερ­γεία κατε­δά­φι­σης προ­σέγ­γι­σαν την περιοχή ο χώρος δεν είχε εκκε­νω­θεί από την Αστυ­νο­μία, ενώ οι ιδιο­κτή­τες των αυθαι­ρέ­των ζητού­σαν περαι­τέρω χρόνο για να απο­μα­κρύ­νουν μόνοι τους τις παρά­νο­μες κατα­σκευές, για πολλές από τις οποίες εκκρε­μού­σαν πρω­τό­κολλα κατε­δά­φι­σης άνω της δεκα­ε­τίας, κατα­φέρ­νο­ντας τελικά να πάρουν μιαν άτυπη παρά­ταση έως τα μέσα φθι­νο­πώ­ρου ώστε να μην επη­ρε­α­στούν κατά την του­ρι­στική σεζόν.

Ιερά­πε­τρα: Εκκρε­μούν 52 πρω­τό­κολλα

Έτσι, η Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση Κρήτης παρα­μέ­νει με… δεμένα τα χέρια, με την εργο­λα­βία του 1 εκατ. ευρώ για 350 κατε­δα­φί­σεις αυθαι­ρέ­των στον αιγιαλό και στην παραλία του νησιού να έχει προ­σω­ρινά παγώσει. «Οι χρόνοι στε­νεύ­ουν. Η εργο­λα­βία έχει περι­θώ­ριο ενός χρόνου και πρέπει να έχει ολο­κλη­ρω­θεί έως τον Γενάρη του 2025.  Δεν περι­μέ­ναμε την εξέλιξη αυτή στο Λασίθι και στην Ιερά­πε­τρα» λέει χαρα­κτη­ρι­στικά στο «Βήμα» ανώτατο στέ­λε­χος της δημό­σιας υπη­ρε­σίας, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι στην Ιερά­πε­τρα εκκρε­μούν 52 πρω­τό­κολλα κατε­δά­φι­σης.

Πάντως, την προη­γού­μενη διετία η Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση Κρήτης  ολο­κλή­ρωσε δεκάδες κατε­δα­φί­σεις αυθαι­ρέ­των σε παρά­κτια μέτωπα του νησιού, όπως στις εκβολές του ποταμού Καρ­τε­ρού Ηρα­κλείου, όπου έπρεπε να εκτε­λε­στούν 73 πρω­τό­κολλα κατε­δά­φι­σης, τα οποία αφο­ρού­σαν όχι μόνο ελα­φριές κατα­σκευές όπως πέρ­γκο­λες ή μάντρες, αλλά και κτίρια. «Η Αστυ­νο­μία τότε είχε φρο­ντί­σει την πρώτη ημέρα να απο­κλεί­σει την περιοχή, μπήκε ο εργο­λά­βος, ξεκί­νησε και συνέ­χισε δίχως πρό­βλημα τις επό­με­νες ημέρες» ανα­φέ­ρει το στέ­λε­χος της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Κρήτης.

Εκτός από τον Καρτερό, από τα μέσα του 2022 έχουν κατε­δα­φι­στεί 20 αυθαί­ρετα στη νήσο Χρυσή, ένα στις Γούρνες, ένα στις Αλυκές, 18 στην παραλία Σίσι Λασι­θίου και δύο στον αρχαιο­λο­γικό χώρο στον Μπούφο Σισίου. Στα μέσα Μαρτίου εστά­λη­σαν και ειδο­ποι­η­τή­ρια σε αυθαι­ρε­τού­χους στον Δήμο Χερ­σο­νή­σου, δίνο­ντάς τους προ­θε­σμία που λήγει αυτές τις μέρες, για να απο­μα­κρύ­νουν οι ίδιοι τις παρά­νο­μες κατα­σκευές τους, πριν πάνε οι μπουλ­ντό­ζες. Σε πρώτη φάση, οι ειδο­ποι­ή­σεις αφορούν 12 πρω­τό­κολλα κατε­δά­φι­σης και θα ακο­λου­θή­σουν άλλα 10. Επίσης, έχουν σταλεί άλλες 20 αντί­στοι­χες προει­δο­ποι­η­τι­κές επι­στο­λές για αυθαί­ρετα σε παρα­θα­λάσ­σια περιοχή στον Νότο του Δήμου Φαιστού.

Κυκλά­δες και Δωδε­κά­νησα

Στη Μύκονο, την προη­γού­μενη εβδο­μάδα, τέσσερα μεικτά κλι­μά­κια ελέγχου, με επι­κε­φα­λής τους επι­θε­ω­ρη­τές Περι­βάλ­λο­ντος, ξεκί­νη­σαν αυτο­ψίες στο νησί προ­κει­μέ­νου να δια­πι­στώ­σουν εάν οι παρα­νο­μού­ντες που είχαν εντο­πι­στεί πέρυσι συμ­μορ­φώ­θη­καν, αλλά και να ελέγ­ξουν για νέες πολε­ο­δο­μι­κές και άλλες παρα­νο­μίες.

Γενι­κό­τερα, στο Νότιο Αιγαίο, και συγκε­κρι­μένα στις Κυκλά­δες, το σύνολο των πρω­το­κόλ­λων κατε­δά­φι­σης, σύμφωνα με την Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση Αιγαίου, είναι περί τα 890, ενώ μαζί με το Βόρειο Αιγαίο ο αριθμός φτάνει κοντά στα 1.300. Τα περισ­σό­τερα κατα­γε­γραμ­μένα αυθαί­ρετα, σύμφωνα με τη γραμ­μα­τέα της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Αιγαίου κυρία Μαριάννα Νικο­λα­ΐ­δου, εντο­πί­ζο­νται στη Ρόδο. «Για να γίνουν εργο­λα­βίες θα πρέπει να βρεθούν πιστώ­σεις, γεγονός που επι­τάσ­σει την κατα­γραφή, τη μέτρηση και την ομα­δο­ποί­ηση του συνόλου των αυθαι­ρέ­των και στη συνέ­χεια δια­κη­ρύ­ξεις δια­γω­νι­σμών, με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται χρονικά. Αυτή την περίοδο βρι­σκό­μα­στε σε δια­δι­κα­σία υλο­ποί­η­σης έργου κατε­δα­φί­σεων στη Ρόδο, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού σχεδόν 1 εκατ. ευρώ, το οποίο βασί­ζε­ται σε δια­γω­νι­σμό που έγινε το 2021, αλλά εξαι­τίας προ­σφυ­γών και δικο­νο­μι­κών ενερ­γειών των εμπλε­κο­μέ­νων μερών ξεκί­νησε φέτος» ανα­φέ­ρει η ίδια.

Σύμφωνα με την κυρία Νικο­λα­ΐ­δου, ήδη έχει πραγ­μα­το­ποι­η­θεί καθαί­ρεση 10 αυθαι­ρέ­των ξεκι­νώ­ντας από ευαί­σθη­τες, δασικές περιο­χές και εντός του Απρι­λίου θα δημο­σιευ­θεί δια­κή­ρυξη του έργου κατε­δά­φι­σης ετοι­μόρ­ρο­πων κτι­σμά­των εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νου ξενο­δο­χεια­κού συγκρο­τή­μα­τος που εκτεί­νε­ται σε μια έκταση 9,5 στρεμ­μά­των στη Νάξο, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού  960.000 ευρώ.

«Παράλ­ληλα, συντάσ­σουμε πρόταση προς το Πράσινο Ταμείο για χρη­μα­το­δό­τηση λοιπών έργων, που αφορούν κυρίως αιγιαλό, αλλά και πολε­ο­δο­μικά αυθαί­ρετα, τόσο στα Δωδε­κά­νησα όσο και στις Κυκλά­δες» τονίζει η γραμ­μα­τέας. Και κατα­λή­γει: «Έχουμε ενθαρ­ρύ­νει την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη συνερ­γα­σία των εισαγ­γε­λι­κών αρχών και της Αστυ­νο­μίας, όπως έγινε πέρυσι στο νησί της Μυκόνου, απα­ραί­τητη συνθήκη για να υλο­ποι­η­θεί ευκο­λό­τερα και ταχύ­τερα ο σχε­δια­σμός μας για τις κατε­δα­φί­σεις αυθαι­ρέ­των».

Έντονες αντι­δρά­σεις για κτί­σματα στη Ρόδο

Σε κάθε περί­πτωση, προ­σπά­θειες της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Αιγαίου για κατε­δα­φί­σεις αυθαι­ρέ­των προ δεκαη­μέ­ρου σε δασική περιοχή της Ρόδου ανε­στά­λη­σαν έπειτα από έντονες αντι­δρά­σεις. Συνο­λικά στο νησί πρέπει να εκτε­λε­στούν 219 τελε­σί­δικα πρω­τό­κολλα κατε­δά­φι­σης, εκ των οποίων τα 135 σε αιγιαλό, 54 σε δάση και 30 πολε­ο­δο­μικά.

Σε κάθε περί­πτωση οι συγκε­κρι­μέ­νες εργο­λα­βίες των Απο­κε­ντρω­μέ­νων Διοι­κή­σεων έχουν συνήθως διάρ­κεια ενός έτους (σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις ενδέ­χε­ται να πάρουν παρά­ταση), με συνέ­πεια εάν δεν ολο­κλη­ρω­θεί το έργο τα χρήματα να επι­στρέ­φο­νται και η δια­δι­κα­σία να αρχίζει από την αρχή. Δηλαδή η Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση ζητά εκ νέου χρη­μα­το­δό­τηση, ανα­μέ­νει την έγκριση από το Γενικό Λογι­στή­ριο, ξεκινά τη δια­γω­νι­στική δια­δι­κα­σία και σε περί­πτωση που δεν υπάρ­χουν ενστά­σεις μεταξύ των ενδια­φε­ρο­μέ­νων μπορεί ο εργο­λά­βος να ξεκι­νή­σει τις κατε­δα­φί­σεις.

Πηγή limenikanea.gr