Εφιάλτης στον δρόμο με τις… βάσεις

Οσοι θυ­μού­νται τα απο­τε­λέ­σμα­τα των πα­νελ­λα­δι­κών εξε­τά­σε­ων του 2000, βλέ­πο­ντας τον εφε­τι­νό αριθ­μό των ει­σα­κτέ­ων που ανα­κοί­νω­σε ο υπουρ­γός Παι­δεί­ας κ. Κώ­στας Γα­βρό­γλου στις 14 Μαρ­τί­ου 2017, θα έκα­ναν σί­γου­ρα έναν εφιαλ­τι­κό συ­νειρ­μό.

Το 2000 οι εξε­τά­σεις ση­μα­δεύ­τη­καν από μία ακόμη στρέ­βλω­ση του συ­στή­μα­τος ει­σα­γω­γής. Ηταν η χρο­νιά με τους πε­ρισ­σό­τε­ρους απο­τυ­χό­ντες αρι­στού­χους. Αρι­στού­χους, αφού πέ­τυ­χαν πολύ υψη­λές βαθ­μο­λο­γί­ες, αλλά απο­τυ­χό­ντες, γιατί δεν κα­τά­φε­ραν να μπουν στη σχολή της πρώ­της τους επι­λο­γής. Ηταν η πρώτη φορά που εί­δα­με τό­σους υπο­ψη­φί­ους να συ­νω­στί­ζο­νται στην υψη­λό­τε­ρη βαθ­μο­λο­γι­κή κλί­μα­κα και να απο­τυγ­χά­νουν. Ηταν επί­σης η χρο­νιά με τους πε­ρισ­σό­τε­ρους ισο­βαθ­μή­σα­ντες αρι­στού­χους, πολ­λοί εκ των οποί­ων έμει­ναν έξω από ια­τρι­κές και πο­λυ­τε­χνι­κές σχο­λές, αν και είχαν βαθ­μο­λο­γία πάνω από 19.

Το σε­νά­ριο αυτό, που εμ­φα­νί­στη­κε για άλ­λους λό­γους και κάτω από άλλα δε­δο­μέ­να το 2000, πα­ρα­λί­γο να επα­να­λη­φθεί εφέ­τος, λίγο μά­λι­στα πριν από τις εξαγ­γε­λί­ες του «τέ­λους» των πα­νελ­λα­δι­κών εξε­τά­σε­ων. Μια χρο­νιά όπου το θέμα της παι­δεί­ας έχει απα­σχο­λή­σει πε­ρισ­σό­τε­ρο από ποτέ τη Βουλή, εν όψει των σχε­δια­ζό­με­νων αλ­λα­γών, το υπουρ­γείο Παι­δεί­ας αιφ­νι­δί­α­σε τους πά­ντες με τη δρα­στι­κή πε­ρι­κο­πή των ει­σα­κτέ­ων στις σχο­λές υψη­λής ζή­τη­σης.

Οι Ια­τρι­κές, Φαρ­μα­κευ­τι­κές, Οδο­ντια­τρι­κές, Αρ­χι­τε­κτο­νι­κές και άλλες Πο­λυ­τε­χνι­κές και Νο­μι­κές σχο­λές είδαν τις θέ­σεις τους να μειώ­νο­νται από 16% έως 21%, δύο μήνες πριν από την έναρ­ξη των Πα­νελ­λα­δι­κών και ενώ οι αι­τή­σεις των υπο­ψη­φί­ων για τις σχο­λές που επι­θυ­μούν να δια­γω­νι­στούν είχαν ολο­κλη­ρω­θεί και πε­ρι­θώ­ρια για δεύ­τε­ρες επι­λο­γές δεν υπήρ­χαν.

Η εξέ­λι­ξη αυτή ανε­βά­ζει με βε­βαιό­τη­τα πολύ ψηλά τον πήχη για τους υπο­ψη­φί­ους, οι οποί­οι μπαί­νουν στην εξε­τα­στι­κή δια­δι­κα­σία έχο­ντας να αντι­με­τω­πί­σουν έναν πολύ σκλη­ρό­τε­ρο αντα­γω­νι­σμό στις πε­ρι­ζή­τη­τες υψη­λό­βαθ­μες σχο­λές. Ενα ακόμη στοι­χείο κα­θι­στά δυ­σχε­ρέ­στε­ρη τη θέση τους. Το γε­γο­νός ότι δεν γνώ­ρι­ζαν την επερ­χό­με­νη μεί­ω­ση των θέ­σε­ων και σχε­δί­α­σαν την προ­ε­τοι­μα­σία τους με βάση τα δε­δο­μέ­να της προη­γού­με­νης χρο­νιάς. Εάν δη­λα­δή πέ­ρυ­σι η βάση για την Ια­τρι­κή Αθή­νας στά­θη­κε στα 19.063 μόρια με 190 θέ­σεις ει­σα­κτέ­ων, εφέ­τος, που οι θέ­σεις μειώ­θη­καν στις 140 (αρ­χι­κή ανα­κοί­νω­ση), φα­ντά­ζε­ται κα­νείς πόσο ψη­λό­τε­ρα από την πε­ρυ­σι­νή θα εκτο­ξευ­τεί η εφε­τι­νή βάση.

Το υπουρ­γείο Παι­δεί­ας χρέ­ω­σε τη μεί­ω­ση των θέ­σε­ων των ει­σα­κτέ­ων στην αδυ­να­μία των Πα­νε­πι­στή­μιων να αντέ­ξουν τό­σους φοι­τη­τές, ει­δι­κά για τα τμή­μα­τα υψη­λού κό­στους. Μόνο που η αδυ­να­μία των Πα­νε­πι­στη­μί­ων δεν είναι και­νούρ­γιο φαι­νό­με­νο, ούτε και οι προ­τά­σεις των σχο­λών, τις οποί­ες το υπουρ­γείο αγνο­εί επι­δει­κτι­κά όλα τα προη­γού­με­να χρό­νια. Αρκεί να ανα­φέ­ρου­με ότι η πρό­τα­ση των διοι­κή­σε­ων των Πα­νε­πι­στη­μί­ων για το 2017 αριθ­μού­σε συ­νο­λι­κά 29.915 θέ­σεις ει­σα­κτέ­ων και το υπουρ­γείο Παι­δεί­ας ανα­κοί­νω­σε 42.510 θέ­σεις. Οι αντί­στοι­χες περ­σι­νές ήταν 43.520.

Η πρό­τα­ση των διοι­κή­σε­ων των ΤΕΙ για το 2017 ήταν 19.710 θέ­σεις ει­σα­κτέ­ων και το υπουρ­γείο Παι­δεί­ας ανα­κοί­νω­σε 26.640. Οι αντί­στοι­χες πε­ρυ­σι­νές ήταν 26.130. Ο ίδιος ο υπουρ­γός μά­λι­στα, λίγο προ­τού ανα­κοι­νώ­σει τον μειω­μέ­νο αριθ­μό των ει­σα­κτέ­ων, σχο­λί­α­ζε αρ­νη­τι­κά τις προ­τά­σεις των πρυ­τά­νε­ων για μεί­ω­ση. Μι­λώ­ντας στις 2 Φε­βρουα­ρί­ου στο CNN Greece, ο κ. Γα­βρό­γλου δή­λω­νε τα εξής: «Νο­μί­ζω ότι κά­νουν λάθος οι πρυ­τά­νεις που ζη­τούν τη μεί­ω­ση του αριθ­μού των φοι­τη­τών. Δεν είναι αυτό το θέμα. Η ακα­δη­μαϊ­κό­τη­τα στα ΑΕΙ δεν εξαρ­τά­ται από τον μι­κρό­τε­ρο αριθ­μό των φοι­τη­τών. Εξαρ­τά­ται από το τι δί­νου­με στους φοι­τη­τές, με ποιους τρό­πους το δί­νου­με».

Για συρ­ρί­κνω­ση και πε­ραι­τέ­ρω υπο­βάθ­μι­ση των τμη­μά­των της Ια­τρι­κής που δέ­χτη­καν τις με­γα­λύ­τε­ρες πε­ρι­κο­πές (220 θέ­σεις) κάνει λόγο ο πρό­ε­δρος του Τμή­μα­τος Ια­τρι­κής στο Δη­μο­κρί­τειο Πα­νε­πι­στή­μιο Θρά­κης, Αλ. Πο­λυ­χρο­νί­δης, ανα­φέ­ρο­ντας πως η από­φα­ση του υπουρ­γεί­ου «κα­ταρ­γεί στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα σε αντι­στοι­χία φοι­τη­τών, δύο από τα επτά τμή­μα­τα Ια­τρι­κής της χώρας μας». Αυτό συ­νά­γε­ται αν υπο­λο­γί­σει κα­νείς ότι οι 220 λι­γό­τε­ροι ει­σα­κτέ­οι στα ια­τρι­κά τμή­μα­τα αντι­στοι­χούν στους ει­σα­κτέ­ους της Ια­τρι­κής του ΔΠΘ και του τμή­μα­τος του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Θεσ­σα­λί­ας, συν 20 ακόμη.

Ει­δι­κά για τα τμή­μα­τα της Ια­τρι­κής, η εξέ­λι­ξη αυτή με τη μεί­ω­ση των ει­σα­κτέ­ων τούς στε­ρεί το δι­καί­ω­μα να διεκ­δι­κή­σουν νέες θέ­σεις μελών ΔΕΠ, αφού η ανα­λο­γία φοι­τη­τών – κα­θη­γη­τών αριθ­μη­τι­κά φαί­νε­ται να βελ­τιώ­νε­ται. Σε συν­δυα­σμό όμως με την υπο­στε­λέ­χω­ση, τη συ­νε­χι­ζό­με­νη υπο­χρη­μα­το­δό­τη­ση και τις ελ­λεί­ψεις σε υλι­κο­τε­χνι­κή υπο­δο­μή, αντι­λαμ­βά­νε­ται κα­νείς ότι για τα μι­κρό­τε­ρα τμή­μα­τα Ια­τρι­κής των πε­ρι­φε­ρεια­κών πα­νε­πι­στη­μί­ων έρ­χο­νται χει­ρό­τε­ρες ημέ­ρες.

Απί­στευ­τες πα­λι­νω­δί­ες στο υπουρ­γείο Παι­δεί­ας

Χρειά­στη­κε να πε­ρά­σουν δύο εβδο­μά­δες από την ανα­κοί­νω­ση του αριθ­μού των ει­σα­κτέ­ων και να ξε­χει­λί­σουν από πα­ντού οι δια­μαρ­τυ­ρί­ες για να αντι­λη­φθεί το υπουρ­γείο Παι­δεί­ας ότι «υπάρ­χει θέμα». Το θέμα απο­φα­σί­στη­κε να διορ­θω­θεί με νέα υπουρ­γι­κή από­φα­ση που θα προσ­διο­ρί­ζει εκ νέου τον αριθ­μό των ει­σα­κτέ­ων, κάτι που δεν έχει ξα­να­συμ­βεί ποτέ μέχρι σή­με­ρα.

Στο με­τα­ξύ, και ώσπου να λη­φθεί η από­φα­ση αυτή, επι­κρά­τη­σε ένα απί­στευ­το αλα­λούμ στην πο­λι­τι­κή ηγε­σία του υπουρ­γεί­ου Παι­δεί­ας καθώς για δύο ημέ­ρες δεν είχαν κα­τα­λή­ξει πιο διορ­θω­τι­κό σε­νά­ριο θα επι­λέ­ξουν. Από την πλευ­ρά του, ο γε­νι­κός γραμ­μα­τέ­ας του υπουρ­γεί­ου Παι­δεί­ας Γιάν­νης Πα­ντής φά­νη­κε να αγνο­εί εντε­λώς τι ση­μαί­νουν πα­νελ­λα­δι­κές εξε­τά­σεις. Σε δη­λώ­σεις του στην τη­λε­ό­ρα­ση του Σκάι μί­λη­σε για «τη δυ­να­τό­τη­τα να ανοί­ξει η δια­δι­κα­σία νέας δή­λω­σης από τους υπο­ψη­φί­ους και πέμ­πτου μα­θή­μα­τος». Είναι άραγε δυ­να­τόν ένας υπο­ψή­φιος σε διά­στη­μα δύο μηνών να προ­ε­τοι­μα­στεί επαρ­κώς για ένα νέο μά­θη­μα όταν για όλα τα άλλα προ­ε­τοι­μά­ζε­ται δύο ολό­κλη­ρα χρό­νια;

Μετά από απί­στευ­τες πα­λι­νω­δί­ες, το υπουρ­γείο Παι­δεί­ας προ­χώ­ρη­σε στη μεί­ω­ση της μεί­ω­σης των ει­σα­κτέ­ων. Ανα­κοί­νω­σε δη­λα­δή ότι η μεί­ω­ση του αριθ­μού των ει­σα­κτέ­ων θα εφαρ­μο­στεί στα­δια­κά σε δύο χρό­νια: αυτό ση­μαί­νει ότι για κάθε τμήμα που ανα­κοι­νώ­θη­κε μεί­ω­ση, αυτή θα ισχύ­σει κατά 50% εφέ­τος και κατά 50% την επό­με­νη χρο­νιά.

Ετσι ο ορι­στι­κός (;) αριθ­μός των ει­σα­κτέ­ων για τα ΑΕΙ και τα ΤΕΙ δια­μορ­φώ­νε­ται στις 69.990 θέ­σεις από 69.490 που ήταν αρ­χι­κά. Οι 1.000 λι­γό­τε­ρες θέ­σεις στα ΑΕΙ θα μειω­θούν στις 500 για εφέ­τος. Ομως αν εξε­τά­σει κά­ποιος πιο προ­σε­κτι­κά τη μεί­ω­ση και την ανα­κα­τα­νο­μή των θέ­σε­ων στα ΑΕΙ και την αύ­ξη­ση στα τμή­μα­τα των ΤΕΙ προ­κύ­πτει πολύ με­γα­λύ­τε­ρη μεί­ω­ση από τις 1.000 θέ­σεις καθώς:

l Η αύ­ξη­ση στα ΤΕΙ βα­σί­ζε­ται στην προ­σθή­κη νέων τμη­μά­των και όχι στη διά­θε­ση επι­πλέ­ον θέ­σε­ων στα υπάρ­χο­ντα τμή­μα­τα. Αν υπο­λο­γί­σου­με δε ότι οι ει­σα­κτέ­οι στα νέα τμή­μα­τα είναι πε­ρί­που 800 τότε, μόνο λο­γι­στι­κά έχου­με αύ­ξη­ση.

l Σε ό,τι αφορά τα ΑΕΙ, αφε­νός έχου­με δύο νέα τμή­μα­τα, αφε­τέ­ρου με­γά­λο μέρος της αύ­ξη­σης των ει­σα­κτέ­ων διο­χε­τεύ­τη­κε σε όλες τις θε­ο­λο­γι­κές σχο­λές. Στο Τμήμα Θε­ο­λο­γί­ας του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αθη­νών, οι ει­σα­κτέ­οι το 2016 ήταν 170 και οι ει­σα­κτέ­οι το 2017 είναι 225. Αύ­ξη­ση 15%.

Το ΒΗΜΑ